mikudagur 30. juni 2010síða 11

11 Mikudagur 30. juni 2010 · Nr. 101 Sosialurin Vilmund Jacobsen Støðan í makrelmálinum er ikki sørt undarlig. Longu tíðliga í summar hevði landsstyrismaðurin, Jacob Vestergaard, ætlanir um at áseta Føroyum egin­ kvotu av makreli fyri 2010. Orsøkin til hesa støðu lands stýrismansins var, at hini londini, sum hava verið partur av stranda­ landa avtaluni um makrel, Noreg og ES, ikki vilja tilluta Føroyum meiri enn sløk 5% av samlaðu makrelkvotuni, meðan Noreg og ES sjálvi vilja kanna sær restina av heildarkvotuni, sum í 2009 var heili 570.000 tons. Bæði politiska skipanin og uppisjóvarvinnan í Før­ oy um eru samd um, at før­ oyski parturin er alt ov lítil, og útspælið hjá lands­ stýrismanninum til sam­ ráðingarnar fyri 2010, var, at Føroyar í minsta lagi skuldu hava 15% av kvotuni. Annars verður eingin avtala. Men hetta vilja hvørki Noreg ella ES hoyra tal an um, og tey vilja ikki hoyra talan um ein størri før­ oyskan part av kvotuni yvir­ høvur. Makrelur hevur broytt sítt ferðingarmynstur, so ­ leið is at hann í nógv størri mun enn áður ferð ast í føroyskum og ís lendsk um sjógvi í summ armán að un­ um. Í summar hevur Havstov­ an so eisini – og fyri fyrstu ferð nakrantíð ­ fingið enda­ liga staðfest, at fiskurin gýtir allastaðni kring um í føroyskum sjógvi. Tað undarliga við støðuni er, at meðan flestu føroysku uppisjóvarskipini liggja og hava ligið leingi, er tað júst Felagið Nótaskip, sum mælir landsstýrismanninum til at royna politiska sam ráð­ ingarleistin fram um at áseta eginkvotu, sum hann leingi hevur ætlað sær at gera. At tað júst eru feløgini, sum eiga uppisjóvarskipini, ið ganga á odda at halda landsstýrismanninum aft­ ur, samstundis sum dýru vinnutólini, sum hesi feløg eiga, liggja bundin við bryggju, tykist mongum løgið. Men tað hevur so sín ar orsøkir, sum Felagið Nóta­ skip áður hevur víst á. Væntaður fundur Mett hevur verið, at tað ser liga er um summarið, at nógvur makrelur kann veiðast í føroyskum sjógvi. Men summarið gongur, og enn er eingin loysn fing­ in á trætuni millum Før oyar, Noreg og ES um makrel­ veiðina fyri 2010. Eftir at samráðingarnar um strandalandaavtalu slitn aðu í London fyri fá u m vikum síðan, hevur lands­ stýrismaðurin havt fundir við íslendska og norska fiskimálaráðharran. Tað var uttanlands nevnd­ in hjá løgtinginum, sum mælti landsstýrismanninum til at royna politisku sam­ ráðingarleiðina, áðrenn nøk ur endalig avgerð um áseting av eginkvotu fyri 2010 verður tikin. Felagið Nótaskip hevur sum nevnt eisini mælt til hesa leið og leist, men eitt slíkt samráðingarumfar kann taka tíð, og ser liga kann tað taka tíð at fáa í lag fund við fiski veiði­ myndugleikarnar í ES. Í morgun, tá Sosialurin hitti landsstýrismannin í fiskivinnumálum, visti Jacob Vestergaard at siga, at ætlaði fundurin við fiski­ vinnukommiserin í ES helst verður hin 12. juli í Brússel. – Leypandi samskifti hev­ ur verið millum umsitingina í Føroyum og Brússel og tað, sum nú liggur í kortunum, er, at ætlaði fundurin verð­ ur 12. juli, sigur lands stýris­ maðurin. Fáur væntar, at nakað ítøkiligt fer at spyrjast burt ur úr hesum politiska sam ráðingarumfari um makrelin, men tá umfarið er liðugt, hevur Jacob Vest­ er gaard gjørt tað, sum uttanlandsnevndin hevur heitt á hann um at gera. vilmund@sosialurin.fo á skipara Norðborg í 2009, sigur hann. Jacob Vestergaard vísir á, at makrelkvotan í fjør var býtt út á ymisku feløgini sum eginkvotur, og tilsamans lógu sløk 4.000 tons av makreli, sum Føroyar áttu í avtaluni fyri 2009, ófiskað, tá árið var umliðið. Parturin hjá Noreg, sum lá eftir, var sløk 70.000 tons, meðan ES segði seg at eiga umleið 7.000 tons eftir. Vestergaard undrast Landsstýrismaðurin sigur seg ikki sørt undrast yvir úttalilsini hjá Jón Ras­ mussen, tí fyri fáum vikum síðan sendi Felagið Nótaskip bræv til løgmann um makrel­ málið. – Hetta bræv var eisini undirskrivað av felagnum, sum eigur Norðborg, og í hesum brævi var eitt nú kvotan, sum Norðborg ikki fiskaði í 2009, bjóðað út sum royndarkvota. Tá veitt verður av royndarkvotu, er vanligt, at Havstovan eigur lut í verkætlanunum, og tá ber ikki til frammanundan at siga, hvør sleppur at fiska. Jacob Vestergaard sigur seg tí ikki ordiliga skilja sam­ an hangin í tí, sum skiparin á Norðborg førir fram um hesa ófiskaðu makrelkvotu. – Felagið Nótaskip og partur av politisku skip­ anini í Føroyum hava heitt á meg um at roya hetta politiska umfar, sum nú er í gongd, og fyrr enn hetta er liðugt, ætli eg mær ongar avgerðir um makrelin, sigur landsstýrismaðurin. Makrelur stórt virði Jacob Vestergaard heldur ann ars, at samrøðan í Sosialinum við Jón Ras­ mus sen er sera áhugaverd, nú skiparin vísir á, hvussu stórt virði í veruleikanum er í makrelinum, sum er undir Føroyum. – Felagið Nótaskip hevur ferð eftir ferð ført fram, at makrelurin er so nógv meiri verdur, tá hann seinni um heystið kemur í norskan sjógvi. Hetta hevur verið ein av grundgevingunum fyri, at Føroyar ikki í óðum verkum, sum tað hevur verið rópt, eiga at áseta sær eginkvotu av makreli í føroyskum sjógvi. Landsstýrismaðurin vís­ ir til samrøðuna við Jón Rasmussen í Sosialinum, har skiparin sigur, at uppí einar 12­14 krónur kunnu fáast fyri kilo av stórum, heilfrystum makreli, um hann verður væl støddarskildur. – Í greinini verða eisini aðrir áhugaverdir prísir nevndir, og knappliga er nú líkt til, at hetta velduga tilfeingið, sum kemur í okkara sjógv í summarmánaðunum, nú er so ómetaliga nógv vert. Hetta fegnist eg sjálvsagt um, men undri meg líka so nógv yvir, at uppsjóvarvinnan hev ur verið so afturhaldandi í spurninginum um egin­ kvotu í 2010, sigur Jacob Vestergaard. vilmund@sosialurin.fo Fundur við ES 12. juli Nú bendir mangt á, at fundurin millum landsstýrismannin í fiskivinnumálum, Jacob Vestergaard og fiskivinnukommiserin í ES, verður í Brússel hin 12. juli ... Felagið Nóta­ skip mælir til sam­ ráðingarleiðina, og tað er henda leið, sum nú verður roynd... JACOB VESTERGAARD Nýbygningurin Tróndur í Gøtu hevur ligið leingi við bryggju í Runavíkar havn – so leingi, at kavi var í fjøllunum, tá hann koma at liggja her, og hann liggur framvegis Mynd: Vilmund Jacobsen Jacob Vestergaard sigur seg ikki skilja samanhangin í tí, sum skiparin á Norðborg førir fram um ófiskaðu makrelkvotuna. – Felagið hevur í brævi boðið hesa kvotu út sum royndarkvotu, sigur landsstýrismaðurin Mynd: Dávur Winther ÓSAMSVAR