mikudagur 30. juni 2010síða 34

Mikudagur 30. juni 2010 · Nr. 101 34 Sosialurin Randi Jacobsen Hallgerð Arge Hansen hevði ein granskara aftrat sær, tá ið hon í 2000 fór undir at gera eina kanning av, hvussu til stóð við lesiførleikanum í skúlum kring landið. Kann­ ingin varð endurtikin í 2001 og 2002. Oda Johannesen hjálpti til við kanningini. Tilvildarliga valdu tey tveir býarskúlar, tveir miðal­ stórar skúlar og sjey smáar bygdaskúlar við samanlagt 130 næmingum. Kanningin vísti, at stórur partur av næm ingunum høvdu hjálp fyri neyðini, men fingu ikki neyðugu hjálpina eisini tí, at eingin hjálp var at fáa, tí aðrir truplir næmingar vóru farnir við øllum hesum tillutaðu tím um. Hallgerð Arge Hansen held ur tað var syrgiligt, at skúlarnir kendu seg noydd ar at spara tímar til teir næm­ ing ar, sum høvdu so stóra hjálp fyri neyðini. Samanumtikið kláraðu teir smáu bygdaskúlarnir seg best í hesum kanningum hesi trý árini. – Saman við øðrum lær­ ar um fóru vit undir eina kompenseraða ella teldu til­ lagaða undirvísing. Tað vil siga, at vit brúktu teld una sum hjálparamboð. Fyrst ar beiddu vit í 14 dag ar og so frá jólum og til summar frí­ tíðina hvønn mánadag. Vit vóru nógv úti í nátturuni, og næmingarnir tóku myndir og søgdu frá upplivingunum, sum vit so skrivaðu niður, og tey so lósu sum lesibók. Tey kláraðu væl alt telduarbeiðið, og tað gav teimum eitt herða­ klapp, og tey trivust væl sam an. Foreldrini vóru eisini púra bilsin um, hvussu nógv sjálvsvirðið hjá teimum var styrkt. Felagið Lesi/skriviveik – Fyri trimum árum síðani tóku vit so henda táttin við kompenseraðari undirvísing ella tað, sum vit kalla teldu­ til lagaða undirvísing upp ­ aftur sum tilboð til for­ eld ur og børn hjá limum í fe lag num Lesi/skriviveik. Nú vóru so nógv telduforrit ment til hetta endamál, og vit høvdu fingið føroyska teldu talu og rættstavara og aðrar orðalistar, sum kundu leggjast inn í ymisk snild forrit, sum kundi lesa upp tað skriv aða bæði á føroyskum, donskum og enskum og øðr um málum við. Her eru øgi ligir møguleikar hjá teim­ um, sum tíma at arbeiða við hesum hjálpartólum, tí man kann næstan fáa ta útbúgv­ ing man vil, sjálvt um tað bil ar við at lesa og skriva. Men tað krevur upplæring, og tað er tað, vit royna at bjóða okkara limum. Bara í ár hava 38 næmingar gingið hjá okkum harav 10 vaksin, og 18 næm ingar standa á bíðilista, sigur Hallgerð Arge Hansen. Lítil stuðul Men tað sær út sum, at bara tveir av hesum 28 næm­ Veiku næmingarnir rinda rokningina Skúli Heldur enn at skerja fólkaskúlan, eigur nógv meira orka at verða brúkt upp á byrjanarundirvísingina. Vinningurin kemur seinni, sigur Hallgerð Arge Hansen, sum er lærari og hevur gjørt kanningar av, hvussu skúlanæmingar eru fyri. Teir næmingarnir, sum ikki fóta sær í byrjunarundirvísingini, koma at rinda rokningina Hallgerð Arge Hansen hevur einki ímóti, at børn fara í skúla seks ára gomul, men so undirvísingin lagast meira eftir børnunum Mynd: Jens Kristian Vang Heilt nógvir lesiveikir næmingar fáa ongantíð nakra hjálp. Teir veik­ astu næmingarnir sleppa at gjalda rokningina