fríggjadagur 2. juli 2010síða 12

Fríggjadagur 2. juli 2010 · Nr. 102 12 Sosialurin Kjak Til min store overraskelse har man afvist at offent­ liggøre mit indlæg om det fremsatte lovforslag til en ny færøsk forfatning med den begrundelse, at indl­ æget er skrevet på dansk og ikke på færøsk. Jeg har færøsk studentereksamen og kan godt til husbehov magte det færøske skrift­ sprog, men skal de nød­ vend ige nuancer og den nødvendige slagkraft til, er det naturligt at bruge det sprog, man betjener sig af i det daglige. Jeg har forstået, at det er bladets ledelse, der er mester for denne restrik­ tion, der fore kommer mig ganske meningsløs, men retligt set ikke er i strid med ytringsfriheden. Dog må man med rette hævde, at det snerper i retning af at lade hånt om ytringsfriheden rent faktisk. SOSIALURIN, der ikke er hoppet i Dimmalættings gryde, har indvilget i at bringe mit indlæg om lovforslaget til ny færøsk forfatning og tak for det. PS: Hvis Dimmalætting afviser dette ÅBNE BREV hører alting op. Erik Ludvigsen Klosterjordet 6 Aalborg Åbent brev Miðflokkurin átalar skeivu framferðina hjá lands stýris­ manninum við fíggjarmálum, nú hann í úrtíð hevur skift tveir nevndarlimir í Húsa­ lánsgrunninum út. Landsstýrismaðurin sig­ ur orsøkina vera, at vrak aðu nevndarlimirnir ikki eru politiskt samdir við hon­ um um, hvussu Húsa láns­ grunnurin eigur at skip ast í framtíðini. At ein lands­ stýrismaður sigur fólki í al­ menn um álitisstørvum upp, tí tey eru ósamd politiskt, og síðani setir partísoldatar í sessirnar í staðin, samstundis sum hann fleirfaldar teirra samsýning, er onki minni enn álvarslig valdsmisnýtsla av hægstu rók. Framferð landsstýrismansins gongur ímóti demokratiskum kjarnu virðum sum talu­ og skrivi frælsi. Tað er ósakligt og ímóti øllum fyrisitingarligum regl­ um at geva fólki í almennum sessum fótin, tí tey politiskt eru ósamd við avvarandi lands stýrismann. Og tað er enn meiri ósakligt og gong­ ur enn meiri ímóti øll um meginreglum um góða fyri­ siting, at formaður Javn­ að ar floksins velur tveir floks felag ar í fjálgu al­ mennu sessirnar í staðin. Og meðan pensjónistar enn eina ferð verða hart raktir av almennum sparingum, meðan børn við serligum tørvi og skúlabørn sum heild verða rakt av sparingum á skúlaøkinum, meðan verka­ fólk í stórum tali framvegis ganga arbeiðsleys, avger lands stýrismaðurin í fíggj­ ar málum, sum eisini er formaður Javnaðarfloksins, at almenna samsýningin hjá nývaldu partísoldátunum skal fleirfaldast í mun til frammanundan. Tingmanning Miðfloksins kann ikki góðtaka, at Jóannes Eidesgaard á hendan hátt misnýtir sín landsstýrissess til at reka partapolitikk við almennum starvssetanum, og fer tí at heita á lands­ stýris málanevndina um at kanna allar lutir í hesum máli. Vegna Miðflokkin Karsten Hansen Bill Justinussen Jenis av Rana Jóannes Eidesgaard fremur valdsmisnýtslu Velir flokskammeratar í almennan grunn við feitari løn Eg mundi fingið kaffið skeivt í hálsin, tá eg trýsti meg inn á kringvarp.fo í morg un (1. juni 2010). “1000 krabbameinssjúklingar kundu verið bjargaðir” stóð at lesa. Halga trý, hvussu kann tað passa? Tað doyggja ikki so nógv fólk í Føroyum árliga, so hatta eru kanska søgulig tøl fyri seinastu 20­30 árini, hugsaði eg. Eitt sekund seinni havi eg lisið meg fram til, at talan er um donsk tøl, og so gevur tað alt nógv betri meining. Men hví stendur tað so undir innlandstíðindum? Tá eg fari inn á Kring­ varp.fo, trýsti eg altíð bein ­ leiðis yvir á knøttin ”Inn­ an lands”, soleiðis at eg sorteri lættkeypta portal­ inspireraða telegramm­ journal istikkin og copy­ paste journalistikkin frá. Tað, ið Kringvarpið skrivar um uttanlandsviðurskifti er vanliga á so vánaligum støði, at eg tulki tað sum bera ífyllu fyri at fáa eitt sindur av flow á heimasíðuna. Men hetta er sjáldan serliga lesivert, tí eg havi ofta lisið hetta aðrastaðni fyrr. Tað er so einfalt, at Kringvarpið hevur trupult at kappast við útlendskir miðlar um útlendsk tíðindi. Sjálvur lesi eg heldur útlendskar miðlar, um eg vil vita nakað um, hvat hendur kring um í heiminum, tí her eru fólk sett av til bert at fokusera á hesi málini og harvið fáa góðsku og góðar vinklar inn í greinarnar. Feskar misvísandi yvirskriftir Aftur til yvirskriftina. Eg rokni við, at tað var ein hendiligur feilur, at journal­ isturin legði hesi donsku tíðindi inn undir inn an­ landstiðindi. Men vána ligar og misvísandi yvir skriftir eru ikki hendiligir feilir, men nakað, ið kemur fyri næstan dagliga. Eg kann nevna nøkur av nýggjastu dømunum av heimasíðuni hjá Kringvarpinum: • “Njósningin fer ikki at skaða viðurskiftini” (30. juni 2010, Kringvarpið). Hvørja njósning er talan um? Hvørji lond tosa vit um? • ”Krevja 60 milliardir í trygd fyri oljuleiting” (30. juni 2010, Kringvarpið). Hvør krevur trygd fyri oljuleiting? Ameri kan­ ar ar? Føroyingar? Grøn­ lendingar? • ”Handilsavtala fyri 600 milliardir” (29. juni 2010, Kringvarpið). Hvørji lond hava undirskrivað hand­ ilsavtalu? Amerikanarar? Europearar? Kinesarar? Hendan yvirskriftin stend ur eisini undir ”Inn an lands”. Enn eitt hendiligt mistak? Í hvussu er en ein kaffið­ skeivt­í­hálsin­løta fyri meg, tí við hvønn undir­ skriva Føroyar eina hand ­ ilsavtalu fyri 600 miljard­ ir? • ”Skuldsett fyri at hava njósnast fyri Russland” (29. juni 2010, Kringvarpið). Er talan um danir? Bretar? Amerikanarar? • ”Fíggjarætlanin skal skerjast eina helvt” (28. juni 2010, Kringvarpið). Fíggjarætlanin hjá hvørj­ um? Dønum? Ís lend ing­ um? Amerikanarum? Bret landi? Suðurafrika? • ”Tokvanlukka kravdi 12 mannalív” (24. juni 2010, Kringvarpið). Hvar var hendan vanlukkan? Í India? Í Turkalandi? Í Suður afrika? Í Spania? • ”Flóttafólk fara ikki heimaftur” (15. juni 2010, Kringvarpið). Hvør hevur hesar trupulleikarnar? Danmark? USA? ES? Eg vóni, at Kringvarpið í framtíðini fer at gera sær betri ómak við sínum yvir­ skriftum. Tað hevur stóran týðning fyri eini tíðindi ”hvør” hevur gjørt ”hvat” við ”hvønn”, ”hvar” og ”nær”. Trupulleikin galdandi fyri føroyska fjølmiðlaheimin sum heild At enda vil eg viðmerkja, at hetta við vánaligu yvir­ skriftunum sjálvandi ikki ein ans er galdandi fyri Kring­ varpið. Aðrir miðlar hava eisini misvísandi yvirskriftir. Um hetta er av ósketni ella fyri at lokka fólk til at trýsta seg inn á søgurnar, kann eg bert gita um. Tó meti eg, at Kringvarpið hevur eina serliga ábyrgd at veita tíðindi, ið eru álítandi, soleiðis at fólk ikki – sum eg – noyðast at lesa heimasíðuna við støðugum fyrivarnum. Eg kann viðmerkja, at tá eg eitt skifti arbeiddi sum journalistur, var tað eitt ósagt krav at levera fangandi yvirskriftir, ið kundu selja. Stundum datt eg sjálvur í ta grøvina at skriva yvirskriftir, ið vóru tambaðar dekan ov nógv í mun til innihaldið. Eg kann ímynda mær, at hetta rationalið í stóran mun er við til at skapa tær misvísandi yvirskriftirnar, ið florera í føroyska miðlalandslagnum í dag. Ein onnur orsøk til mis ­ vísandi yvirskriftir er, at journalistar stytta yvir­ skrift irnar mest møguligt. Fyrst og fremst tí at vit vita, at nógv fólk ikki orka/tíma at lesa langar setningar, men hjá bløðunum eisini so man kann prenta tær við størri skrift. Við vón um bata. Sámal Matras Kristiansen samfelagsfrøðingur Misvísandi yvirskrifta politikkur í Kringvarpinum (og øðrum miðlum)