hósdagur 31. januar 2002síða 3

4 Nr. 21 - 31. januar 2002 Nr. 21 - 31. januar 2002 5 YVIRTØKA Ingrid Bjarnastein Fríggjadagin 1. februar verður radiogrundaða neyð- og trygdartænastan á havinum, tað sum eisini er kent, sum Tórshavn Radio, yvirtikið til føroyskt máls- ræði. Tænastan húsast á Tele- grafstøðini undir heitinum Tòrshavn Radio, og er hon, eins og í Danmark, ein samansjóðaður partur av Stranda Radiotænastuni. Tað vil siga neyð- og trygd- artænastur og avgreiðsla av samrøðum og fjarritum til og frá skipum og bátum. Starvsfólkini á Telegraf- støðini hava tann neyðuga førleikan, sum tænastan krevur sambært altjóða ásetingum til at røkja upp- gávurnar. Henda tænasta er av al- stórum týdningi fyri trygd- ina hjá manningini á bátum og skipum á føroyskum havøki. Føroya Tele fer framhald- andi at útinna tænastuna, tó við tí grundleggjandi broyt- ing, at Føroya Tele er álagt rakstrarábyrgdina av tæn- astuni mótvegis landsstýr- inum og at føroyskir mynd- ugleikar hava ábyrgdina av tænastuni. Føroya Tele fær eisini endurgoldið útreiðsl- unar í sambandi við tænast- una, og er á fíggjarlógini fyri 2002 lagt upp fyri hes- um. Í sambandi við, at Fiski- málastýrið skipar føroyska havbjargingarstøð (MRCC) og Tórshavn Radio verður yvirtikið, verður arbeiðs- bólkur settur at kanna, hvussu sambandið skal vera millum hesar uppgáv- ur framyvir. Umboð frá Tele Danmark er komin til Føroya í sam- bandi við yvirtøkuna fyri at staðfesta handanina av ábyrgdini av uppgávuni til Føroya Tele. Radiogrundaða neyð- og trygdartænastan á havinum yvirtikin Punktgjøldini, sum hava verið uppi og vent nakrar ferðir í seinastuni, skulu avtakast, sigur Fólkaflokkurin PUNKTGJALD Ingrid Bjarnastein Í tíðindaskrivi Fólkaflokk- urin hevur sent út, sigur flokkurin, at hann tekur undir við at avtaka øll punktgjøld á el-lutum. – Hetta verður gjørt í tráð við samgonguskjalið, har avtalað er at linka skatta- og avgjaldstrýstið á húsar- hald og framleiðslu, so at kappingarføri vinnulívsins batnar og megnar at bera landsins felags húsarhaldi", sigur Fólkaflokkurin. Flokkurin leggur dent á, at tað er skeivt, tá Karsten Hansen, fíggjarmálaráð- harri sigur í fjølmiðlunum, at Fólkaflokkruin er ímóti avtøku á punktgjøldum á el-lutum. – Fólkaflokkurin vil varðveita MVG-frítøkuna á lønum til bygging og um- væling av egnum bústaði, og harvið er tað satt, tá Karsten Hansen sigur, at Fólkaflokkurin er ímóti at áleggja fleiri gjøld á mill- um annað sethúsabygging, sigur Fólkaflokkurin í tíð- indaskrivinum. Vónað verður av flokkin- um, at Karsten Hansen kemur fram við einum upp- skoti um at avtaka punkt- gjøldini á el-lutum. TÓNLEIKUR Gulli Johansen, sum hevur verið við til tvær Prix Før- oyar kappingar, boðar frá, at nú er ein nýggjur møgu- leiki fyri føroyskar tón- leikabólkar ella einstakl- ingar á internetinum. Ein heimasíða er sett upp, sum skal virka sum ein sýnisgluggi til útheim- in. Á hesi heimasíðu hava allir føroyskir bólkar møguleika at vísa, hvat teir fáast við. Tónleikur, tíð- indi, upplýsingar, kontakt og myndir eru uppskot til tilfar, ið bólkarnir kunnu leggja út á netið. Hvør bólkur fær sína egnu kontu, sum teir sjálvir ráða yvir. Endamálið við síðuni er, at vísa føroyskan tónleik fram um heimin, skapa kontaktir við ymisk feløg uttanlands og at virka fyri, at føroyskir bólkar sleppa uttanlands at spæla. Heimasíðan liggur undir www.ghj-musicmarke- ting.com -ib Helena Dam á Neystabø sendi mánadagin 28. januar Anfinni Kallsberg, løg- manni bræv, har hon sigur, at hon ikki longur er partur av tí parlamentariska grun- darlagnum undir samgong- uni. – Tá eg síðst í november mánaði í fjør boðaði løg- tinginum frá, at eg varð uttanflokka tingkvinna, gjørdi eg eisini greitt, at eg stuðlaði samgonguni og hennara politikki, sigur Helena Dam á Neystabø í brævinum til løgmann. Eisini sigur hon, at hon royndi alt síðsta heyst at fáa samgonguna at taka undir við einari hækking av pensjónunum við umleið 30 milliónum krónum, tí hon helt, at hetta var rími- ligt og fíggjarliga ráðiligt, men ynski hennara fekk tí- verri onga undirtøku í sam- gonguni, og tað harmast Helena um. – Nú beint eftir, at fíggj- arlógin er samtykt í løg- tinginum, kemur landstýrið í bráðskundi við uppskoti um at hækka pensjónirnar. Sjálvandi er tað betur seint enn ongantíð, og eg fari eis- ini at taka undir við einum slíkum uppskoti. Men upp- skotið er so illa frágingið, at tað fær fíggjarligar av- leiðingar fyri kommunurn- ar, sum júst hava gjørt sínar fíggjarætlanir fyri 2002, leggur Helena Dam á Neystabø afturat í brævin- um. Eisini sigur hon, at hetta málið við pensjónunum og mong onnur mál, sum verða tikin fram nú av landsstýrinum og teimum einstøku samgonguflokk- unum, sýna, at álvarsemið í arbeiðinum hjá landsstýrin- um og samgonguni er burt- ur, og at tað snýr seg um hjá flokkum og einstaklingum at stilla seg í besta ljósið nú løgtingsval stendur fyri durum. Soleiðis, heldur Helena Dam á Neystabø, ber ikki til at reka seriøsan politikk. Og grundað á hesar or- søkir boðaði Helena løg- manni og samgonguni frá, at hon ikki longur er partur av tí parlamentariska grundarlagnum undir sam- gonguni. Pallborðsfundurin hjá Foreldrafelagnum Foreldrafelagið skipaði í gjár fyri pallborðsfundi, við heitinum Barnaans- ing – rættur ella krav? Í hesum sambandi hevði foreldrafelagið fingið umboð úr teimum polit- isku flokkunum við, og luttakararnir vóru hesir: Laila á Lofti fyri Fólka- flokkin, Ronald Poul- sen, Sjálvstýrisflokkur- in, Jónfinn Olsen, Mið- flokkurin, Heðin Mor- tensen, Sambandsflokk- urin, Kristian Magnus- sen, Javnaðarflokkurin og Høgni Hoydal fyri Tjóðveldisflokkin. Meira verður um pall- borðsfundin í blaðnum í morgin. – ib Helena Dam á Neystabø: Tikið seg úr samgonguni Nýggjur møguleiki til tónleikarar Gulli Johansen hevur gjørt eina heimasíðu har føroyskir tónleikabólkar fáa møguleika at sýna fram tað teir hava hug til Fólkaflokkurin: Punktgjøldini skulu avtakast Helena Dam á Neystabø sendi mánadagin løgmanni bræv, har hon sigur, at hon ikki longur er partur av tí parlamentariska grundarlagnum undir samgonguni Karsten Hansen hevur sagt við fjølmiðlarnar, at Fólkaflokkurin er ímóti avtøku av punktgjøldum. Hetta er tó ikki rætt, sigur Fólkaflokkurin í tíðindaskrivi Farið verður nú at flyta grót úr Loprans- dali, oman í Ónavík, har tað skal brúkast at fylla út við ÚTBYGGING Áki Bertholdsen Nú verður farið undir ar- beiðið at byggja havnalagið í Lopra út. Sumbiar Kommuna, sum Lopra er í, hevur fingið tilsøgn frá Landsverkfrøð- inginum um at fáa 20.000 kubikk av gróti, sum varð skotið úr Sumbiarberg- holinum, og sum nú liggur í Lopransdali og tað skal nú flytast oman á havnalagið. Arbeiðið at flyta grótið úr Dalinum, oman í Óna- vík, har tað skal brúkast at fylla út við, varð boðið út herfyri og tað var stórur áhugi fyri at fáa tað. Jacob Vestergaard, borg- arstjóri, sigur, at 15 tilboð komu inn uppá at gera arbeiðið. Lægsta tilboðið hevði Michael Pauli Johan- sen á Tvøroyri, hann bjóð- aði sær til at flyta grótið fyri 330.000 krónur og tí tilboðum samdust bygda- ráðið um at taka av. Tað var rættiliga stórur munur á tilboðunum, tí tað dýrasta tilboðið var uppá 739.000 krónur, men tey flestu lógu um 450.000 krónur. Tað skilst, at arbeiðið at flyta grótið skal byrja nakað skjótt. Endamálið við arbeið- num er at Kommunan skal hava ídnaðarøkið til taks, skuldi áhugi verið fyri vinnuligum virksemi av onkrum slagi í Lopra. Sumba er brimpláss burt- urav so har gerst onki fram- við sjónum, men umstøður at hava góða havn í Lopra eru góðar. Annars liggur mangt slíkt av grótið, sum varð sprongt úr bergholinum í Loprans- dali. Mett verður, at eini 100.000 kubikk liggja í Dalinum og Sumbiar Kommuna hevur gjørt krav uppá at fáa alt til havna- útbygging í Lopra. Men landsverkfrøðing- urin hevur lovað vágbing- um tað til Havnaútbygging. Hetta viðurkenna sumbing- ar ikki, tí teir siga, at teir frammanundan høvdu fingið munnliga tilsøgn frá Landsverkfrøðingium til alt grótið. Teir siga eisini, at tað er siðvenja, at komm- unan, haðani grótið kemur, eisini hevur fyrsta rætt at fáa tað. Sakførari hevur kannað málið í eina tíð, men enn er onki nýtt frá honum, sigur borgarstjórin. – Kommunan hevur keypt ein bygning frá J & K Petersen. Húsið skal brúkast til bjargingarstøð TILBÚGVING Áki Bertholdsen Umstøðurnar at seta bjarg- ingartiltøk í verk í Skopun skulu nú gerast betri. Skopunar Kommuna hevur keypt ein vinnu- bygning frá J & K Petersen fyri 420.000 krónur, sum skal brúkast til tilbúgv- ingina í kommununi-og kanska í Sandoynni sum heild. Gerhard Lognberg, borg- arstjóri í Skopun, heldur, at Kommunan hevur gjørt eitt gott keyp. Húsið hevur eina gólv- vídd uppá einar 200 fer- metrar, umframt eitt loft sum er partvíst innrættað. – Húsið liggur í ídnað- arøkinum, beint norðanfyri bygdina, tætt við tyrlu- pallin, so tað liggur væl fyri. Tað er eisini hampiliga nýtt, bygt síðst í áttati- árunum og tað eru tvær stórar hurðar í húsinum, so at onki er í vegin fyri at koyra inn og út við stórum bilum ella amboðum. Borgarstjórin sigur, at ætlanin er nú, at alt, sum hevur við bjarging og tilbúgving í Skopun at gera, skal flyta inn í húsið, umframt at tað eisini ber til at fáa øll amboð hjá kommununi undir tak. Húsið er so mikið stórt, at tað er pláss fyri øllum, bæði sløkkibili, sjúkrabili og allari útgerð, sum ein slík tilbúgvingarstøð krevst. Hann sigur, at í løtuni er eitt sløkkilið í hvørjari bygd og hann heldur, at tað kundi verið eitt hugskot at savna alla tilbúgving í Sandoynni yvirhøvur, bæði sløkkilið og sløkkiliðsút- gerð, og aðra útgerð, undir sama taki. Hann leggur afturat, at at hetta er ein spurningur, sum er borin upp á mál við aðrar kommunur í oynni, men fyribils er meiri ivasamt við undirtøkuni. – Í øllum førum ber til at siga, at vit hava so skapt karmarnar fyri, at øll til- búgving í Sandoynni kann samskipast á einum staði. – Men verður tað av ongum, er hetta í -llum før- um eitt hús, sum Skopunar Kommuna væl fær brúkt sjálv til ymisk endamál, tí í løtuni eru amboð og útgerð hjá kommununi ymsa- staðni. Tey eru farin so smátt at flyta í húsið, men tað skal eisini málast og hampast. Kommunuskrivstovan byggjast út Annars er Skopunar Kommuna farin at fyrireika seg til at kunna umsita tey málsøki, sum tosað verður um at flyta frá landinum, til kommunurnar. Í tí sambandinum hevur bygdaráðið í Skopun eisini samtykt at byggja komm- unuskrivstovuna út. Umframt at gera hana ístand uttan, er ætlanin at gera loftið, har skal ein stórur salur vera og ein skrivstova og wc. Tað arbeiðið skal nú bjóðast út. Annars letur bygdaráðs- formaðurin í Skopun væl at gongdini. Kommunan hev- ur lagt eina fíggjarætlan fyri 2002 sum javnvigar við 13 milliónum krónum og tað er áleið tað, sum skattainntøkan hjá komm- ununi verður mett at vera í ár. Hetta er yvir 1,5 millión meiri enn í fjør. Harafturat hevur komm- unan lækka skattapro- sentið, úr 23% í fjør, niður í 22,5% í ár. Gerhard Logneberg sigur, at verða umstøður til tess, verður tað heilt vist sett longur niður næsta ár. Barnafrádrátturin í ár er óbroyttur, 2.500 krónur. Í Sandoynni verður ikki tosað um at leggja komm- unur saman. Bygdaráðs- formaðurin í Skopun er ikki talsmaður fyri saman- legging. Hann vil heldur hava samstarv við hinar kommunurnar og hann sigur, at kommunurnar í oynni samstarva um nógv ymisk mál, og tað sam- starvið gongur sera væl. – Tað liggur ein tileggjan í at tað eru fleiri kommunur í oynni. Verða tær lagdar saman, hevði tað kanska dovna eitt sindur, men fyri tað vber væl til at sam- starva, sigur Gerhard Logn- berg. Sumbiar Kommuna fer nú undir at gera kommunuskrivstov u í gamla Fiskahús- inum á Mølini KOMMUNU- UMSITING Áki Bertholdsen Umsitingin hjá Sumbiar Kommunu fær nú betri umstøður. Tað er nakað síðani, at kommunan keypti gamal fiskahúsið, sum hevði staðið tómt eina tíð og ætlanin hevur síðani verið at innrætta tað til kommunuskriv- stovu. Húsið varð keypt fyri góðar 300.000 krónur og nú hevur Landsbyggi- felagið gjørt uppskot um, hvussu tað skal innrættast. Bygdaráðið hevur nú samtykt upp- skotið og hevur biðið Landsbyggifelagið gera útbjóðingartilfar og bjóða arbeiðið út. Eftir uppskotinum verður helvtin av húsin- um goymslurúm, sum ikki verður innrættað. Men hin helvtin verð- ur innrættað við fund- arhøli, tveimum skriv- stovum, skjalagoymslu og wc. Upprunaliga hevði hevði Landsbyggifelag- ið skotið upp at gera ein útbygning við nógvum glasi oman ímóti sjó- num. Har var ætlanin, at undirhús skuldi vera, har sumbingar kunnu hittast í fríløtum, eins og vit kenna tað frá øðrum undirhúsum kring ymsa- staðni í landinum. Tann ætlanin er nú slept. Men ístaðin verð- ur eitt alment wc í hús- inum. Í fíggjarætlanini fyri 2002, eru 500.000 krón- ur settar av til at innrætta húsið fyri og at hampa tað uttan. Borgarstjórin í Sumba, Jacob Vester- gaard, segði herfyri við Sosialin, at tað kann tykjast nakað stórt til kommununa. Men sam- stundis vísir hann á, at landsstýrið tosar í heil- um um at legga fleiri og fleiri málsøki út til kommunurnar at umsita. Og tá ið kommunan fer undir eitt hús, er tað betri at leggja upp fyri, so at tað eisini nøktar tørvin framyvir. Hann sigur, at verða fleiri øki løgd út til kommunurnar at umsita, er hann sannførdur um, at eisini Sumbiar Kommuna er før fyri at umsita tey øki, sum kommunurnar eftir ætl- an, skulu umsita, men so er eisini neyðugt at neyðug høli til umsit- ingina. Fara nú undir nýggja kommunu- skrivstovu Øll kommunal umsiting í Sumba skal nú flæytast í nýggj høli í gamla Fiskahúsinum á Mølini, men undirhúsið, sum skuldi vera í útbygninginum omaneftir, er slept Skopuningar keypt hús til bjargingarstøð Byggja havnalagið í Lopra út Skopuningar fáa nú bjargingarmiðstøð og borgarstjórin heldur, at tað kundi verið eitt gott hugskot at savna alla tilbúgving í Sandoynni undir sama takið og tað er tað pláss fyri í húsinum í Skopun C M Y K 5 4