fríggjadagur 17. september 2010síða 14

nr. 134 · 17. september 2010 14 VIKUSKIFTI Lat meg greiða frá. RUT er ikki ein sera fitt kona, men ein stytting fyri "Ren­ gøring, Underhåll og Tvætt" ­ tað vil siga tað er ein tænasta, ið allir sviðar kunnu nýta og landið betalur helv­ t ina av út reiðsl un­ um. RUT varð sett í verk, tá tey bláu ­ Moderat­ erna, Folkpartiet, Center­ part i et og Krist demo krat­ er na ­ komu til valdið 2006. Áðrenn tað var tað van ligt, at fólk høvdu vaski hjálp, og flest øll, ið starvaðust innan hesa vin nu, gjørdu tað uttan at gjalda skatt. RUT hevði við sær, at vinn an gjørdist lóglig, og at hesi fólk nú bæði eru umfatað av trygging og eftirløn. Sam stundis hava nógv fleiri fólk ráð at hava hjálp, tí tey skulu einans gjalda helvtina av tí, tað kostar. Centerpartiet, ið er ein av flokku­ num, sum hevur havt hetta sum aðal­ mál, sigur, at RUT hevur skapt yvir 10.000 størv. Og bláa síðan hev ur gjørt púra klárt, at RUT er komin fyri at verða. Hví vilja so Sosial­ demo kraterna, Væn­ ster partiet og Miljø part­ i et avskaffa RUT? Eitt argument er, at tað bara eru rík stórbýarfólk, ið nýta RUT. At hava vaksihjálp kostar um­ leið 300 krónur um tíman ­ og vilja tey kritis ku verða við, at 150 krónur um tím an hevur ongin vanligur palleba ráð at gjalda. Eisini halda tey, at tað er ov dýrt fyri svens ka statin at gjalda helvtina av tí, tað kostar at fáa hesa hjálp. Ein nýggj kanning vísur, at 66% av svium vilja hava RUT at verða verð­ andi. Hvat týdningurin av hesum hev ur fyri valúrslitið, síggja vit helst sunnu­ dagin. Stóribeiggin Stóribeiggi RUT eitur ROT. Tað er ein stytt ing fyri "Reparation, Ombyggnad og Tillbyggnad". Tað vil siga, at sviar kunnu fáa hjálp frá timburmonnum og øðrum, og staturin stendur fyri helvt ina av lønini. Á sama hátt sum RUT. Einasti munur er, at ROT eru allir flokk ar samdir í at vilja varðveita, og tí er ROT ikki ein líka stórur spurningur í hesum valstríði. Ein annar stórur spurningur er ognar skatturin. Tá tey borgarligu tóku yvir í 2006, varð ognarskatturin tikin burt ur. Hetta jublaðu øll tey, ið eiga hús í miðstaðarøkjunum um, tí skatturin er grund aður á virðið á husunum, og tað er oftani sera høgt í størstu býunum. ­ Vit fáa 7.000 krónur meir at gjalda um mánaðin, um Mona Salin frá Socialdemokraterna verður stats mini­ st ari, segði ein av grannunum í ein um barnaføðingardagi fyri nøkrum vik u m síðani. Hon og maðurin búgva í einum hús um frá 1970­unum, men eftirsum tey liggja nær við miðbýin, er virðið høgt, og tí verður ognarskatturin eisini høg ur. Hvat hon vel ur sunnudagin, nýtist eg ikki at spyrja! Samstundis sum RUT og ognar skatt­ ur in er tað, ið vanligt fólk tosa mest um, eru tað arbeiði til øll ­ eisini tey ungu ­ ið formennirnir fyri flokkarnir legg ja dentin á. Arbeiði Arbeiðsloysið er høgt millum ung í Svöríki og lova báðar síður at gera nógv fyri at fáa tey ungu inn á arbeiðs­ mark nað in. Kanningar, nú nakrar dagar áðrenn val ið, vilja verða við at sitandi bláa stjør n in verður verðandi á trúnuni. Spurningurin er, um ikki tað er RUT og lítlibeiggin ognarskatturin, ið vera tey, sum avgera valið. RUT avger svenska valið Tekstur: Inna Törnroos Mynd: Istockphoto SVENSKA VALIÐ RUT vaskar fyri teg, strykur tíni klæði, heintar tíni børn í baRnagaRðI og klippur gRasplenUna. sjálvandi vil tú ikki av við hana. nei, og tí verður sitandi stjørn í svøRíkI nokk afturvald sunnudagin 19. sepTembUR. ella?