mikudagur 22. september 2010síða 33

33 Mikudagur 22. september 2010 · Nr. 136 Sosialurin Hús & heim Snorri Brend Jarðfeingi hevur seinastu árini gjørt royndir við jarðhitaskipanum í Føroyum. Harumframt hevur Jarðfeingi, sum ein part av hesum royndum somuleiðis kannað, hvussu onnur lond arbeiða við tílíkum skipanum. Endamálið við kanningunum var at staðfesta, um møguleikar eru í Føroyum at gagnnýta jarðarhita til upphiting. Og úrslitið av hesum er, at hetta bera væl til her á landi, sambært heimasíðuni hjá SEV. 200 metrar niður Í juni 2008 vórðu tær innleiðandi mát ingarnar gjørdar. Hesar skuldu vísa, hvussu væl teir ovastu 200 metrarnir av undir­ grundini kunnu nýtast til upphiting saman við eini hitapumpu. Í november 2008 høvdu fimm úrvald hús virkandi hitaskipan við hitapumpu og einum ella fleiri 200 metra djúpum boriholum. Mátingar frá hesum hitaskip­ an um eru síðani endaðar sum grund arlag undir einari tekniskari frágreiðing, sum svenska fyritøkan SWECO hevur gjørt saman við Jarðfeingi. Niðurstøðan er, at um ávísar manna gongdir verða fylgdar, er jarðarhiti úr loddrøttum boriholum vælegnaður til upphiting av set­ húsum og størri bygningum. Minni CO2-útlát Í dag er støðan hon, at jarð hita­ skipanir taka millum 67 og 75% av hitaorkuni úr umhvørvinum. Restin av orkuni kemur frá elveiting. Hetta merkir millum annað, at eini vanlig sethús sum brúka jarðarhita heldur enn oljufýr, lata millum 3 og 10 tons minni av CO2 út um árið, alt eftir, um elframleiðslan er við olju ella við vatni/vindi. Hetta merkir haraftrat, at meir­ íløgan í eina jarðhitaskipan, við ver­ andi oljuprísum og elprísum, kann sparast inn aftur eftir umleið 10 árum. Má tryggjast Tíðin er nú búgvin til, at jarðhita­ skipanir – sum eitt alternativ til upp hiting við oljufýri ­ verða gagn­ nýttar í Føroyum, metir Jarðfeingi. – Fyri at hetta skal gerast veru­ leiki, er umráðandi at skipanir verða settar í verk til tess at tryggja brúkaran og minka um vandan fyri dálking av umhvørvinum, verður sagt frá SEV. Neyðugt er eisini at fylgja ávís­ um mannagongdum, tá ið ein jarð­ hitaskipan skal gerast, so hon kann virka eftir ætlan. Í stuttum kann sigast, at skip ­ anin má gerast soleiðis, at orku­ tørvur og orkuskipan hjá bygn­ ing inum, støddin á hitapumpu og longdin á boriholi samsvara á ein hátt, sum gevur orkueffektivan og burðardyggan rakstur alla ta tíð, bygningurin verður brúktur. snorri@sosialurin.fo Jarðarhiti er vælegnaður til upphiting ORKA – Jarðarhiti er vælegnaður til upphiting av sethúsum og størri bygningum í Føroyum. Tað er niðurstøðan av mátingum, sum Jarðfeingi hevur gjørt Tað er um­ ráð andi at skip anir verða settar í verk til tess at tryggja brúk­ aran og minka um vandan fyri dálking av umhvørvinum Meiríløgan í eina jarð hita­ skipan kann sparast inn aftur eftir um­ leið 10 árum Jarðhitaboring uttanfyri skrivstovuna hjá Jarðfeingi í Hoyvík Mynd: Jarðfeingi. Bæði sethús og størri bygningar kunnu fáa hita úr jørðini Mynd: Jens Kristian Vang BORA UPPHITING 2011 Vinnumálaráðið arbeiðir í løtuni við lóggávu um jarðarhita, sum ætlandi kemur í gildi 2011. Henda lóggávan fer fyrst og fremst at tryggja brúkaran, sum velur jarðarhita til upphiting. Tey, sum longu nú ætla at fáa sær jarðarhita, mugu sjálv tryggja sær, at teirra installatión er gjørd á besta hátt.