fríggjadagur 1. oktober 2010síða 12

Fríggjadagur 1. oktober 2010 · Nr. 140 12 Sosialurin Leo Poulsen Longu mitt í gjár kundi Por­ talurin boða frá, at Eik Banki sum vit kenna hann, var farin í søguna. Hetta gjørdist greitt, tá boðini komu um, at Fíggjareftirlitið og Finan siel Stabilitet vrakaðu bjarg­ ingarætlanina, sum leiðslan arbeiddi við. Á tíðindafundinum kundi Odd Bjellvåg greiða frá, at somu instansir – Fíggjareftirlitið og Finansiel Stabilitet – sum ráddi leiðsl­ uni til at arbeiða eftir ávísum leisti, eisini vrakaðu henda leist seinnapartin í gjár. Og tað, viðgekk Odd Bjel­ lvåg, kendi hann seg drignan upp á tráð av. Men hann var eisini rætti liga erligur, tá hann var spurdur um orsøkina til, at tað gekk so galið hjá Eik Banka. – Vit hava havt og vánaliga kredittstýring og ov vánaliga kredittspjaðing, tað er størsta orsøkin, segði Odd Bjellvåg. Somuleiðis váttaði hann, at teir stutt sagt ikki høvdu verið nóg dugnaligir á hesum økinum. Eik Banka samtakið er farið undir Finansiel Stabil itet, og tað merkir í veruleikanum, at parta pen­ ingurin í bankanum er burtur. Hinvegin ávirkar kollapsið av Eik ikki viðurskiftini hjá starvsfólkunum, sum fylgja við yvir í Finansiel Stabilitet, eins og innistandandi hjá fólki og fyritøkum er trygt. Kaupthing- milliónir ov lítið Á tíðindafundinum kundi Odd Bjellvåg boða frá, at hann seinnapartin hevði fingið tilsøgn frá Kaupthing í Íslandi upp á 600 milliónir krónur. Leiðslan í Eik Banka kennir seg illa viðfarna av Fíggjareftirlitinum. – Tað er ógjørligt at ímynda sær, at um Danske Bank og Nordea í senn komu í somu fíggjarligu støðu sum Eik Banki, at donsku peningastovnarnir bert høvdu fingið 57 tímar at funnið íleggjarar til tað, sum svarar til 20% av danska BTÚ, segði Odd Bjellvåg. Tað kom annars sum ein saltvatnsinnspræning, tá boð komu úr Íslandi seinnapartin í gjár um, at Kaupthing Bank vildi geva tilsøgn um 600 milliónir í kapitali. – Treytirnar vóru tó tær somu, sum TF Holding setti, nevniliga at peningurin skuldi nýtast at bjarga før­ oyska partinum av Eik Banka samtakinum, sigur Leo Poulsen Odd Bjellvåg, nevnd ar­ for maður í Eik, segði á tíindafundi í gjár kvøldið, at kapi tal stýr ing og kapital­ spjað ing eru orsøkirnar til, at Eik Banki mátti lata lív. Men hann avsannaði, at keypið av Kaupthing hevði verið orsøkin til fallið. Hetta eru tó bæði nýggi umboðsmaðurin hjá Finansiel Stabilitet, Jørn Astrup Hansen, og ser­ frøðingur, Sosial urin hevur tosað við, ósamdir við. – Tað er eingin loyna, og tað er bara at hyggja at roknskapinum so sæst, at tað er Kaup thing Danmark, sum hev ur verið trupul­ leik in hjá Eik, sigur ser­ frøðingurin. Og trupulleikin hjá Kaupthing Danmark var júst tann, sum Odd Bjell­ våg umrøddi á tíð inda fund­ inum, nevni liga. at stýringin av út lánum og spjaðingin gjørdu, at Kaupthing Dan ­ mark var so tengt at ogn­ armarknaðinum. – Teir høvdu lánt út pengar við trygd í bygn­ ingum, og í góðu tíðunum var tað ikki ein trupulleiki sum so. Men tá tann mark­ naðurin kollapsaði, stóð bankin, sum tá var yvir­ tikin av Eik, við einari rúgvu av stórum útlánum, men við ongari trygd, sigur serfrøðingurin. Hetta førdi sjálvandi til stórar avskrivingar, sum parturin í Føroyum so veitti trygd í. Og hóast Eik samtakið helt seg hava framt nóg stórar nið­ urskrivingar, kravdi Fíggj­ areftirlitið nú mun andi størri skurð, og tað kravdi so hesar 2,2 til 2,6 milliardirnar í kapitalinnspræning. Og sum nevnt var tað Kaupthing Danmark, sum koppaði Eik. – Keypið av Kaup thing í Føroyum og av Scandia inter net bankanum tyngdu als ikki Eik, vóru helst ein góð íløga, men váðafúsi láns poli tikk urin saman við alheimsfíggjarkreppuni koppaðu Eik sam tak in­ um í síðsta enda, sig ur serfrøðingurin, Sosial urin hevur tosað við. Erligur Bjellvåg: Vit hava ikki dugað nóg væl Á tíðindafundi í kvøld boðaði nevndarformaðurin í Eik Banka, Odd Bjellvåg, sum væntað frá, at leiðslan hevði kastað handklæðið í ringin. Kaupthing koppaði Eik Helst aftur á før­ oyskar hendur Leo Poulsen Tá Fionia Bank fór av knóranum og endaði undir Finansiel Stabilitet, fór ruddingararbeiðið fram á tan hátt, at kundarnir vórðu býttir upp í tveir bólkar, ein grønan og ein reyðan. Av teimum 18 milliardunum, bankin hevði í útláni, endaðu einar átta milliardir undir grøna bólkinum og tíggju undir tí reyða. Grøni parturin varð síðani seldur frá, meðan tann reyði varð avviklaður. Í førinum Eik Banki verður tað helst lættari hjá FS at greina sundur, tí her ber til at taka føroyska partin fyri seg og danska partin fyri seg. Síðani kunnu rotnu eplini í føroyska partinum flytast í tann danska og so kann føroyski parturin seljast frá. Serfrøðingur, Sosialurin hevur tosað við, sigur, at tað mest sannlíka er, at føroyski parturin endar aftur á føroyskum hondum. ­ Vit sóu jú, at TF Holding var til reiðar at leggja 400 milliónir í bjargingarætlanina av føroyska partinum, og teir eru nóg kapitalsterkir at leggja eina milliard í um tað skuldi verið, sigur serfrøðingurin. Hann heldur tað vera lítið sannlíkt, at útlendskir bankar leggja í at reka virksemi so langt heimanífrá. ­ Danske Bank hevur heldur ikki góðar royndir at reka ein danskan banka úr Danmark. Hinvegin kundi hugsast, at íslendingar kundu verið áhugaðir. Men mest sannlíkt er tó, at TF Holding saman við øðrum í Føroyum enda sum eigarar av Eik Banka, sigur serfrøðingurin.