fríggjadagur 15. oktober 2010síða 15

15 Fríggjadagur 15. oktober 2010 · Nr. 146 Sosialurin oyski parturin av kvot uni kundi fiskast upp við lut­ fals liga fáum skipum eftir stuttari tíð – og enntá í at kalla reinari makrelveiði. Landsstýrismaðurin sigur, at hann hevur ikki gjørt endaliga av við seg sjálvan, hvussu stórur føroyski kvotu­ parturin skal verða fyri, at Føroyar skulu taka undir við eini nýggjari avtalu. – Vit vita so nøkulunda, hvar »pínumarkið« er, og neyðugt verður at síggja, soleiðis sum samráðingarnar ganga, hvat ber til. Men vit vilja í hvussu er hava ein munandi størri part enn tað, vit høvdu í avtaluni fyri 2009, sum var minni enn 5% av heildarkvotuni – og soleiðis alt ov lítil, sigur hann. Jacob Vestergaard er tó ikki trekur at ásanna, at høv uðs gýt ingar økið hjá makreli framvegis er vestan­ fyri Írland, og at bert ein lut­ falsliga lítil partur av velduga makrelstovninum gýtir í før­ oyskum sjóøki, tó at egg og larvur vóru at finna víða um í okkara sjógvi. – Men hóast høvuðs­ gýt ingar økið framvegis er vestan fyri Írland, kunnu vit ikki síggja burtur frá teirri stóru nøgd av makreli, sum vit nú vita leitar sær føði í okkara sjógvi og soleiðis etur burtur av tí, sum annar fiskur skal hava at liva av. Bæði yvirlitstrolingar hjá Hav stovuni í summar og eftir fylgjandi kanningar hava víst, at makrelur er um stóran part av føroyskum havøki. Umfatandi kanningar Býtið av makrelinum millum strandalond hevur sín upp­ runa langt aftur í tíðini, tá ferðingarmynstrið var heilt øðrvísi, enn tað er í dag. Hetta er allur sakkunnleiki her á landi sannførdur um, og hetta váttaði eisini Kjartan Hoydal, fiskifrøðingur og stjóri í NEAFC, yvirfyri Sosial inum fyrr í summar. Hann segði, at hevði grund arlagið undir býtinum í dag verið eftirkannað, hevði býtis lykilin avgjørt verið ein heilt annar. – Men eitt er skjalatilfar. Annað er styrkin hjá lond­ unum, segði hann í samrøðu við Rás2 og Sosialin. Landsstýrismaðurin held­ ur, at øll londini, sum hava verið við í stranda landa­ avtaluni, skuldu stuðlað und ir regluligar royndir fyri av nýggjum at fingið staðfest tær broytingar, sum verið hava í ferðingarmynstri og út breiðslu av makreli. – Kanningar skuldu verið gjørdar hvønn mánaða í árinum, soleiðis at haldgóð hagtøl vórðu fingið til vega, men ES heldur upp á, at felagsskapurin longu hevur ta vitan, sum er neyðug. Jacob Vestergaard sigur at enda, at russar hava fiskað makrel undir Føroyum, síð an samstarvið við teir byrj aði í seinna helmingi av sjeyti­ árunum, og síðan fyrst í áttat i árunum hevur makrel­ veiðan hjá teimum verið skrá sett. vilmund@sosialurin.fo Hesar myndirnar eru tiknar umborð á verksmiðjuskipinum Norðborg, sum hevur gjørt eitt framúr gott ár í ár Hóast nótaskip úteftir hava staðið saman og hava mælt til samráðingarleiðina fram um at áseta eginkvotu, hevur hesin skipabólkur – av øktu makrelkvotuni – havt eitt rættiliga gott ár í ár ... Føroyar eiga ein størri part enn Ísland av felagskvotuni... JACOB VESTERGAARD gott ár