leygardagur 9. februar 2002síða 8

Nr. 28 - 9. februar 2002 15 Árliga Giljanestiltak- ið hjá Lions Club í Vágum verður sunnu- dagin. Musikalska undirhaldinum fara M’as Blues Band og Ungdómsorkestrið í Vágum at standa fyri INNSAVNAN Edvard Joensen Árliga Giljanes tiltakið hjá Lions Club í Vágum verður sum vant sunnudagin í føstuinngangi, sum er í morgin. Ymiskt er, sum boðið verður, og millum annað verður M’as Blues band at hoyra. Tær stóru stjørnurnar á føroyska tónleikahimlinum í vetur, Demmus og Olfert og Lennart og Emma, fara á pallin í ítróttarhøllini á Giljanesi klokkan 17.30 seinnapartin. Ba-bu-ba-bu-ba-bu. Vekk av vegnum. Tá hevur tiltakið verið opið hálvanannan tíma, tí latið verður upp klokkan 16.00. Klokkan 20.00 verður aftur tónleikur á pallinum. Tá fer Ungdómsorkestrið í Vágum at spæla. Giljanes tiltakið er tiltak, sum skal fáa til vega pen- ing, sum Lions so aftur let- ur víðari til ymisk góðger- andi endamál. Í ár verður ágóðin av Giljanes tiltakinum millum annað latin til Herbergið hjá Frelsunarheisinum í Tórshavn, til Felagið fyri minnisveik og til Sjúkra- bilatænastuna í Vágum. Av tiltøkum, sum verða í ítróttarhøllini á Giljanesi sunnudagin, kunnu nevnast eydnuhjól, mattombola, vanligt tombola, skjóting, 21-spæl og fiskibrunnur. Eisini verður matsøla, har selt verður smurt breyð, eins og nýbakaðar vaflur, lagkøka, te og kaffi. Og tey, sum heldur vilja hava okkurt annað, kunnu fáa ymiskan grillmat og sodavatn. Til eydnuhjólið verða aftur i ár ymiskir heima- gjørdir lutir millum vinn- ingarnar. Sum dømi um aðrar gáv- ur, Lions Club í Vágum hevur latið, kann nevnast, at dagtilhaldið hjá pension- istunum i Vágum, sum heldur til í húsunum hjá Sørvágs Húsmøðrafelag, hevur fingið nýggja hátal- arskipan við teleslyngu. Pensionistar úr allari oynni hittast týsdag og fríggjadag seinnapart í Húsmøðrafelagshúsinum. Emma verður á heimavølli, tá M’as Blues Badn fer at spæla á Giljanesi sunnu- dagin Emma syngur á Giljanesi Sjálvstýrisflokkurin hevur havt fyrsta uppstillingarfund í Eysturoynni. Gamla gardan er á fyribils listanum, eins og okkurt nýtt navn eisini er við. Eisini er onkur burtur- vilstur sonur vend- ur heimaftur UPPSTILLING Edvard Joensen Bæði Sámal Petur í Grund, landsstýrismaður, og Kári P. Højgaard, løg- tingsmaður hjá Sjálv- stýrisflokkinum, eru á fyribilslistanum hjá Eyst- uroyar Sjálvstýrisfelag, sum gjørdur er eftir fyr- sta uppstillingarfundin, ið hildin varð hóskvøld- ið. Umframt teir báðar er ein gamal kenningur komin aftur á listan. Tað er Lasse Klein, fyrrver- andi løgtings- og lands- stýrismaður Sjálvstýris- floksins, sum hevur verið ein túr í Kristiliga Fólka- flokkinum og vent, síðan hann var sjálvstýris- maður seinast. Lasse Klein møtti á uppstillingarfundinum hjá Eysturoyar Sjálv- stýrisfelag hóskvøldið. Kári P. Højgaard, løg- tingsmaður, sigur, at fundurin var fjølmentur, og at har vóru bæði kend andlit og eisini heilt nýggj fólk. – Tað teknar lovandi fyri flokkin, sum hann tekur til. Á fyribilslistanum, sum gjørdur varð á fund- inum, eru seks nøvn, har tey trý kendu eru ímill- um. Kári P. Hjgard sigur, at nevndin í felagnum hev- ur nú fingið til uppgávu at arbeiða víðari við listanum, sum helst skal vera endaligur, tá annar og kanska triðji uppstill- ingarfundur verða kom- andi týskvøld. Tað er pláss fyri upp til átta fólkum á valevnis- listanum í Eysturoy, og Kári P. Højgaard væntar ein sterkan sjálvstýris- lista til løgtingsvalið. Fyrsti uppstillingar- fundur hevur verið Uppboðssøla av lista- verkum hjá politikar- um og lokalum skála- fjarðarfólki verður í Kappróðrarneysti- num á Glyvrum seinnapartin. Um- framt verður eisini stór veitsla í kvøld ‘ FELAGSLÍV Edvard Joensen Glyvrar: Kappróðrarfelag- ið NSÍ hevur fingið lokalar politikarar, bæði lands- politikarar og kommunal- politikarar, saman við øðrum kendum fólki av Skálafjarðarleiðini at mála hvør sín málning. Málning- arnir verða seldir á upp- boðssølu í neystinum í dag. Ágóðin skal fara til rakstur felagsins. Teirra millum, sum mál- að hava, eru Kári P. Høj- gaard, løgtingmaður, Tor- bjørn Jacobsen, fólkatings- maður, Meinhard Bjartalíð, prestur og Rodmundur Nielsen, borgarstjóri, um- framt fleiri onnur kend fólk av leiðini. Tilsamans eru yvir 20 málningar og myndir, sum verða seld á uppboðssøluni í nýggja kappróðrarneysti- num Inni á Bakka. Upp- boðssølan byrjar klokkan 16.30 seinnapartin. Í samband við, at Kapp- róðrarfelagið NSÍ alment tekur nýggja neystið í brúk í dag, verður almenn mót- tøka í neystinum frá klokk- an 15.00 seinnapartin. Áðrenn tað hevur Kapp- róðrarfelagið havt aðalfund í neystinum. Hann byrjar klokkan 10.00 fyrapartin. Men stóra tiltakið hjá kappróðrarfelagnum er ikki liðugt, hóast uppboðssølan er liðug, sigur Rannvá Tro- est á Kunningarstovuni í Runavík, sum stendur fyri tiltakinum saman við Kappróðrarfelagnum. Klokkan 20.30 í kvøld verður stór almenn veitsla í kappróðrarneystinum. Hil- mar Jan Hansen fer at undirhalda undir borðhaldi- num, meðan Ragnar Nes- stein fer at spæla til dans, sum fer at halda á út á nátt- ina. Listasøla á Glyvrum Fleiri kendiur menn hava málað í kappróðrarneystinum á Glyvrum. Málningarnir verða seldir á uppboðssølu í dag 15 14 Nr. 28 - 9. februar 2002 Ferðalagið, sum var og vitjaði á skotsku oynni Islay er komið aftur til Føroya. Ørindini vóru at hyggja nærri at aldu- orku, og arbeitt verð- ur víðari við møgu- ligari útvinning av alduorku í Føroyum ORKA Heri á Rógvi Møguleikin at útvinna alduorku í Føroyum tykist nú at vera munandi minni ein fjarskotin tanki, enn hann var fyri einari góðari viku síðani. Eitt føroyskt ferðalag hevur fyri kortum verið í Skotlandi fyri at hyggja nærri at alduorku. Hetta við alduorku ljóðar óivað ógvuliga fremmant hjá mongum. Ì stuttum ber til at siga, at nýtir brim til at gera streym við. Tað eru ymisk sløg av alduorku, men á skotsku oynni Islay verður ein skipan nýtt, har bygt verður ein bygingur við sjóvarmálan, sum út- nyttar trýstið, sum brimið gevur. Brimið fær eina turbinu til at mala, og hend- an framleiðir so góðan streym. Tað er kanska heldur ikki mong, sum kennast við oynna Islay. Talan er um ein skotska oyggj, ið liggur einar 100 vestanfyri Glas- gow. Oyggin er støddar at sammeta við Sandoynna, og har búgva eini 3.000 fólk. Oyggin er tó mest kend fyri tað nógv whiskey, sum verður framleitt har. Nøgdur Tað var føroyska deildin hjá italska oljufelagnu, Agip, sum skipaði fyri túr- inum til Islay. Nú ferðalag- ið, ið taldi nýggju fólk, er vinnuráðgevin hjá Agip í Føroyum, Ólavur Greger- sen, væl nøgdur. – Vit fóru avstað við tí fyri eyga at kunna okkum um viðurskiftini og kanna eftir, hvørt hetta kundi nýt- ast í Føroyum. Nú fari vit saman við SEV at hyggja eftir, um hetta er nakað, ið veruliga kann nýtast í Før- oyum, sigur Òlavur Greger- sen. Tað varð nevnt framman- undan fráferðini, at Føroyar vóru at meta sum eitt gott pláss fyri at útvinna aldu- orku, og líkt er til at SEV nú fer at geva hesum møgu- leikanum eina gjølliga um- hugsan. Á sjálvan túrinum vitjaði ferðalagið bæði á Islay og hjá fyritøkuni, Wavegen, í Inverness. Tað er Wavegen, sum eigur og rekur aldu- orku á Islay og aðrastaðni. Ferðalagið fekk greitt frá, hvussu skipaninar virka, og sum heild vóru øll rættiliga glað fyri túrin. – Eg meti, at túrurin var rættiliga væl eydnaður. Hvussu verður víðari er mest upp til teir einstaku at avgera. Agip hevur í løtuni ymsar ætlanir, men einki konkrek fyriliggur enn. Føroyingar vitjaðu á Islay: Arbeiða víðari við alduorku í Føroyum Løgreglan í Føroyum og ikki danska Útlendingastýrið skal nú taka støðu til allar umsóknir um arbeiðs- og uppi- haldsloyvi í Føroyum. Og samstundis sum løgreglan verður før- oysk, skal alt útlend- ingamálsøkið yvirtak- ast frá dønum. Hetta verður væntandi í 2004, heldur Høgni Hoydal, varaløg- maður ÚTLENDINGAMÁL Magnus Dam Keypmannahavn Uppá minni enn ein tíma, avgreiddu Høgni Hoydal, varaløgmaður, og danski útlendingamálaráðharrin, Bertel Haarder, spurningin um, hvussu farast skal fram, tá ið umsóknir um ar- beiðs- og uppihaldsloyvi koma frá útlendingum, sum vilja til Føroya at arbeiða. Allar umsóknir skulu í framtíðini avgreiðast í Før- oyum, og embætisfólk í Danmark og Føroyum fara beinanvegin í gongd við arbeiðið at yvirtaka sjálvt málsøkið. Er semja um tað í Føroyum, so kann máls- økið yvirtakast um góð tvey ár saman við løgregl- uni og dómsvaldinum. Flóttafólkapolitikkurin eig- ur hinvegin at bíða eftir fullveldistøkuni, heldur Høgni Hoydal. Higartil hevur løgreglan í Føroyum tikið støðu til allar umsóknir, sum hava við oljuvinnu at gera, með- an allar aðrar umsóknir eru viðgjørdar niðri í Danmark hjá Útlendingastýrinum. Hetta hevur mangan verið ein tung mannagongd, og í summum førum hevur tað tikið sjey mánaðir hjá ein- um útlendingi at fáa av- greitt umsóknina. Hetta skal í framtíðini ikki taka meira enn tvær vikur. Og nú verður tað løgreglan, sum tekur sær av øllum umsóknum – teimum ið viðvíkja oljuvinnuni og øll- um øðrum vinnum. Lættir um Høgni Hoydal er sera væl- nøgdur við fundin við danska útlendingamálaráð- harran. Fundurin gekk bet- ur enn væntað, og eingin ósemja var teirra millum um umrøddu spurningarn- ar. – Vit høvdu ikki sitið í væl meira enn 15 minuttir, so vóru vit samdir um, at løgreglan skal sleppa at taka sær av øllum umsókn- um, og vit vóru samdir um at seta embætisfólk at skipa fyri yvirtøkuni av máls- økinum, sigur Høgni Hoy- dal. Hann heldur, at tað fer at lætta munandi um, at løg- reglan í Føroyum nú skal taka sær av arbeiðs- og uppihaldsloyvunum. Í fjør komu omanfyri 600 um- sóknir um arbeiðs- og uppi- haldsloyvi í Føroyum. Nakrar komu til løgregluna – tær sum høvdu við olju- vinnu at gera – meðan allar hinar fóru til danska Út- lendingastýrið. Hvussu nógv arbeiðsloyvi vórðu játtaði, veit Høgni Hoydal kortini ikki, tí føroyskir myndugleikar fáa ikki at vita frá Útlendingastýrin- um, um ein umsókn fær játtandi ella noktandi svar. – Tí vita vit í veruleikan- um ikki, hvussu nógvir útl- endingar komu inn á før- oyska arbeiðsmarknaðin í fjør. Vit hava ikki fingið tølini, og hava sostatt ikki haft nakað stýr á gongdini. Men tað fáa vit nú, tá ið løgreglan fær málini um hendi. Nú fer at bera til at siga, hvar tørvur er á ar- beiðsmegi, og hvar eingin tørvur er, og soleiðis kunnu vit stýra talinum á inn- og útferðum, sigur varaløg- maður. Fyribils loysn Loysnin, sum Høgni Hoy- dal og Bertel Haarder samdust um, er ein fyribils loysn. Endaliga loysnin er, at føroyingar yvirtaka sjálvt málsøkið, og hetta arbeiðið fer í gongd sum skjótast. Miðað verður ímóti at fáa arbeiðið liðugt á nýggjárin- um. Tá skal embætis- mannabólkurin, sum fyri- reikar yvirtøkuna av løg- regluni og dómsvaldinum verða liðugur, og av tí at málsøkini eru tætt knýtt at hvørjum øðrum, er best, at alt verður liðugt í senn. Síðani skulu málini viðger- ast í løgtinginum og í ávís- um førum í Fólkatinginum, og alt tað praktiska fáast uppá pláss. – Eg veit ikki, hvussu drúgv tíð gongur, men um ongar politiskar forðingar eru í vegin, og ein komandi samgonga tekur undir við tí, so er ikki óhugsandi, at alt kemur á føroyskar hend- ur 1. januar 2004, sigur Høgni Hoydal. Flóttafólkamálini eiga at bíða Embætismannabólkurin, sum nú fer í gongd, skal eisini kanna, hvussu føroy- ingar kunnu yvirtaka flótta- fólkapolitikkin, sum er knýttur at útlendingapolit- ikkinum. Men stendur tað til Høgna Hoydal, so verður flóttafólkapolitikkurin pilk- aður burturúr yvirtøkunum og verandi eftir í Danmark. Ikki fyrrenn Føroyar eru fullveldi, eigur flóttafólka- politikkurin at koma á før- oyskar hendur, heldur Høgni Hoydal. Orsøkin er, at flóttafólkapolitikkurin er eitt sera fløkt og stórt øki, sum í høvuðsheitum er stýrt av altjóða sáttmálum millum sjálvstøðug lond. So leingi Føroyar ikki eru eitt sjálvstøðugt land, verð- ur trupult at seta í verk ein føroyskan flóttafólkapolit- ikk, sum eins og í øðrum londum er stýrdur av lóg- gávu, sum tekur støði í al- tjóða sáttmálum. Ein veru- ligur flóttafólkapolitikkur krevur eisini, at vit í Føroy- um hava eina veruliga til- búgving, sum kann taka sær av flóttafólkunum. Tað hava vit ikki í dag, og hon tekur nakað av tíð at byggja upp, vísur Høgni Hoydal á. Embætismannabólkurin, sum verður settur í næstum, skal kortini viðgera og kortleggja spurningin, so Føroyar verða til reiðar at yvirtaka og seta flóttafólka- politikkin í verk, tá ið tann tíðin kemur. Eins og við øllum øðrum yvirtøkum, sum liggja frammi í tíðini, eru hesar, sum Høgni Hoydal og Ber- tel Haarder nú eru samdir um, eisini treytaðar av, at ein komandi samgonga tek- ur undir við teimum. Er undirtøka ikki fyri teimum, kunnu ætlanirnar hjá Høgna Hoydal lættliga bresta. Stjórin í SEV, Klæmint Weihe, fremst á myndini, er her á veg út til oynna Islay. Mynd: Signar Heinesen Soleiðis sær annleggið út, sum verður nýtt til at framleiða streym úr alduorku Mynd: Signar Heinesen Útlendingaøkið føroyskt í 2004 C M Y K 14