mikudagur 13. februar 2002síða 3

4 Nr. 30 - 14. februar 2002 Nr. 30 - 14. februar 2002 5 – At framstandandi fólkafloksmenn sum bæði Bjarni Djur- holm, landsstýris- maður og Anfinn Kallsberg, løgmaður nú leggja seg upp at Sjálvstýrislógini hjá Javnaðarflokkinum boðar frá góðum, og at tað er møguleiki at skipa fyri einum sterkum samarbeiði rundan um ein sjálv- stýrispolitikk eftir valið SJÁLVSTÝRIS- TILGONGD Jan Müller – Uppskotið hjá Bjarna Djurholm um eina sam- veldisskipan millum Føroy- ar og Danmark er einki minni enn Sjálvstýrislógin, sum Javnaðarflokkurin hevur lagt fram. Hetta upp- skot er nærum ein beinleið- is avskrift av Sjálvstýris- lógini sigur Jóannes Eides- gaard, formaður Javnaðar- floksins í eini viðmerking til útmeldingina, sum landsstýrismaðurin hjá Fólkaflokkinum hevur spælt út við í fjølmiðlunum í vikuni. – Fólkaflokkurin tosar her um eina samveldisskip- an, meðan vit í Javnaðar- flokkinum tosa um ein samveldissáttmála. Her er eingin munur. Talan er um eitt og sama mál. Jóannes Eidesgaard sig- ur, at tað frøðir hann sum javnaðarmann at síggja, at framstandandi fólkafloks- maður tekur so heilt og fult undir við Sjálvstýrislógini hjá Javnaðarflokkinum. Hann er tað tann fyrsti utt- an fyri Javnaðarflokkin, sum meldar so greitt út, at hann tekur undir við Sjálv- stýrislógini. Jóannes Eidesgaard vísir á, at stórur partur av inni- haldinum í uppskotinum hjá Bjarna Djurholm nemur við júst somu spurningar sum Sjálvstýrislógin. Eitt nú at Føroya Løgting er tann myndugleiki, sum skal gera av nær og hvørji mál man yvirtekur, og at tað so eru nøkur mál sum man er felags um. – Sjálvstýrislógin byggir á, at tað er Føroya Løgting, sum er hægsti myndugleiki, og at tann myndugleikin ikki kann kallast aftur. Tað er tað, sum Nyrup nevndi fyri »uigenkaldelighed«. Tað er rættiliga prinsipielt fyri Javnaðarflokkin, at løgtingið ikki kann setast til síðis av nøkrum myndug- leika. Og hetta er tað sama, sum Bjarni Djurholm nú nemur við. Í uppskoti sínum nevnir Bjarni Djurholm eisini, at føroyingar skulu átaka sær ein nógv størri leiklut í uttanríkismálum. – Tað hava vit eisini tikið hædd fyri í Sjálvstýris- lógini, og er hetta eisini nakað, sum Nyrup gav til kennar í eini av sínum røð- um, har hann segði, at føroyingar áttu at gera seg meira sjónligar á tí uttan- ríkispolitiska økinum sigur formaður Javnaðarfloksins og heldur fram: – Til seinast sigur Bjarni Djurholm, at hesin sáttmál- in skal fráboðast altjóða samfelagnum. Og tað júst tað sama, sum vit hava sagt: at hann skal staðfest- ast í eini fráboðan til ST, soleiðis at báðir til eina og hvørja tíð vilja virða hann. Hetta er nakað tað sama, sum bæði Nyrup og Fogh hava sagt. Jóannes Eidesgaard er eisini sera feginn um við- merkingarnar frá løgmanni í hesum máli: – Tá løgmað- ur tekur til orðanna og sig- ur, at tað Bjarni Djurholm skjýtur upp er í tráð við fólkaflokspolitikk, so dugi eg ikki at síggja munin. Tá hevur Fólkaflokkurin full- komiliga lagt seg upp at Sjálvstýrislógini hjá Javn- aðarflokkinum. Tað skuldi so boða frá, at tað er møgu- leiki fyri at skipa fyri ein- um sterkum samarbeiði rundan um ein sjálvstýris- politikk eftir valið. – At bæði Bjarni Djur- holm, landsstýrismaður og Anfinn Kallsberg, løgmað- ur nú kasta seg yvir Sjálv- stýrislógina og konseptið hjá Javnaðarflokkinum boðar frá góðum, og tað sum onkur hevur kallað fyri grenj og jamran í fýra ár, hevur nú eftir øllum at døma borið frukt, tí aðrir nú ganga inn fyri tí sama, og sum er einasti møgu- leiki fyri at fáa eina breiða semju og sum hevur undir- tøku í tí føroyska fólkinum. Jóannes Eidesgaard held- ur annars fyri, at tað, sum Javnaðarflokkurin mælir til í síni Sjálvstýrislóg, er munandi meira á sjálvstýr- isleið enn tað, sum Tjóð- veldisflokkurin heldur fast um, nevniliga Heimastýris- lógina. – Hon hevur so hatta ivamálið um deleg- atiónina, og tað er nakað, sum Sjálvstýrislógin ruddar av vegnum, tí myndugleik- in hjá løgtinginum ikki kann kallast aftur sigur Jóannes Eidesgaard og vísir her m.a. til, at vitjanin og útmeldingin frá Anders Fogh Rasmussen, forsætis- ráðharra ikki leggur ein smástein fyri, at Sjálvstýr- islógin kann gerast til veru- leika. – Tá tú nú heldur Sjálv- stýrislógina verða so upp- lagda, hví hava tit tá ikki gjørt meira fyri at kunna fólk um innihaldið í hesi lóg? – Tað er so ein kritikkur, sum vit mugu taka til okk- um og gera nakað við. Vit hava helst verið alt ov upp- tiknir av at gera viðmerk- ingar til tað, sum landsstýr- ið er komið við heldur enn at vísa á okkara egna. Og tað er nettupp tað vit fara at brúka valstríðið til. Suðurstreymoyar Javnaðarfelag skal á fundi næsta mikudag gera av, hvør skal eiga síðsta plássið á val- evnalistanum, nú Katrin Gaard hevur tikið seg av. Sosialist- iskt Ungmannafelag stillar eitt valevni upp, men enn er óvist, um hesin fær nakra mótstøðu LØGTINGSVAL Heri á Rógvi Katrin Gaard hevur tikið seg av valevnalistanum hjá Javnaðarflokkinum í Suð- urstreymoy. Hon gjørdist annars nummar tvey av val- evnunum á síðsta uppstill- ingarfundi, mikukvøldið 6. februar. Hóast tað var stór undirtøka fyri, at hon skuldi stilla upp, so hevur hon valt at taka seg av list- anum. Sosialistiskt Ung- mannafelag (SU) boðar í tíðindaskrivi frá, at felagið fleiri ferðir hevur heitt á Katrina um ikki at taka seg av listanum, men hon hevur tikið avgerð um ikki at stilla upp. Elsba Olsen, for- kvinna fyri Suðurstreymoy- ar Javnaðarfelag, sigur seg vera kunnað um avgerðina fyrst munnliga, síðani skrivliga. Elsba veit at siga, at Katrin Gaard hevur í hyggju at leita sær uttan- lands í útbúgvingarørind- um. Elsba Olsen heldur av- gerðina hjá Katrini vera óhepna. –Tað er óheppið, at fólk taka seg av listanum, og tað er ikki gott fyri flokkin, sigur Elsba Olsen. Fundur mikukvøldið Elsba Olsen og hini í nevndini í Suðurstreymoyar Javnaðarfelag hava avgjørt at skipa fyri einum nýggj- um uppstillingarfundi mikukvøldið, 20. februar. Á hesum fundinum verður atkvøtt um, hvør skal manna plássið, sum Katrin Gaard áður átti á valevna- listanum. Talan verður bert um tann eina fundin, har allir limirnir í Suður- streymoyar Javnaðarfelag, ið vóru limir undan fyrsta uppstillingarfundi, ið var í desember, hava valrætt. Tað er einki mark fyri, hvussu nógv kunnu stillast. Ei heldur er nøkur treyt, at nakar skal hava verið upp- stillaður frammanundan til tað upprunaliga valevnaval- ið. Katrin Gaard varð sjálv uppstillað av umboðum fyri SU, og tað hevur eisini ver- ið siðvenja, at SU eigur eitt á valevnalistanum. Sosial- istiskt Ungmannafelag boðar í tíðindaskrivi frá, at tey fara at stilla eitt valevni upp á fundinum miku- kvøldið. Hetta verður Bartal Nolsøe Poulsen, sum áður hevur verið uppstillað- ur til fólkatingsvalið sein- ast. –Tað varð heitt á meg um at stilla upp, og havi valt at takka ja til áheitanina, sigur Bartal Nolsøe Poulsen. Óbestemt Gudmund Joensen, sum gjørdist akkurát ov stuttur at sleppa á listan við sein- asta uppstillingarfund, hev- ur ikki avgjørt, um hann fer at stilla upp. Hann var seytjan atkvøður frá at kunna kalla seg valevni fyri Javnaðarflokkin í Suður- streymoy. –Eg havi ikki tikið nakra avgerð enn. Tað hevði kanska verið best, um tað varð onkur í tí yngra endan- um, ið slapp upp á listan, sigur Gudmund Joensen. Gudmund er búsitandi í Nólsoy, og hann veit at siga, at tað ikki bert er sið- venja at stilla umboð fyri SU upp, tí tað hevur eisini verið siðvenja, at eitt um- boð úr Nólsoy endaði á val- evnalistanum, men hetta er nú óvist. Helena Dam á Neystabø hevur ikki verið at fingið fatur á. Rok í Suðurstreymoyar Javnaðarelag: Skulu finna nummar 11 Bartal Nolsøe Poulsen fer at royna, um hann røkkur upp á listan hjá Javnaðar- flokkinum í Suðurstreymoy. Hann er umboð fyri Sosialistiskt Ungmanna- felag Mynd: Heri á Rógvi Formaður Javnaðarfloksins fegnast: Fólkaflokkurin lagt seg uppat Sjálvstýrislógini Jóannes Eidesgaard heldur, at Fólkaflokkurin hevur lagt seg á somu kós sum Javnaðarflokkurin í sjálvstýrismálinum Alt gamalt agg er lagt til viks og javnaðar- fólk, sum ikki hava kunnað verið í stovu saman, ganga nú hond i hond og hava bjóðað hvalbingum og sandvíkingum við SUÐUROY Áki Bertholdsen Sunnudagin boðaði javnað- arflokkurin fólki til fyrsta uppstillingarfund á Tvør- oyri til løgtingsvalið. Og hetta var ein søgulig- ur fundur. Tí ímeðan tað í nógv ár hava verið trý javn- aðarfeløg í suðuroyar norð- aru helvt, eru tey nú løgd saman í eitt felag. Serliga á Tvøroyri er hetta merkisvert, tí tað er ongin loyna, at har hava javnaðarfólk í nógv ár gingið í tveimum bólkum, sum hava verið heilt ósam- einiligir. Men eftir samanlegging- ina er alt gamalt agg lagt til viks og javnaðarfólk á Tvøroyri, sum í nógv ár ikki hava kunnað verið í stovu saman, ganga nú hond í hond Samstundis er tað hent, at javnaðarfelagið í Hvalba eisini er komið uppí saman- lagda felagið. Sostatt hava javnaðarfólk í allari norð- aru helvt í Suðuroy savnað kreftirnar í einum og sama felag í Suðuroyar Norðara javnaðarfelag. Slitnaði í 1984 Í gomlum døgum var bara eitt javnaðarfelag á Tvør- oyri og eitt í Hvalba. Men í áttatiárunum vaks ósemjan í millum ymsar javnaðarmenn í Tvøroyrar Býráð og tað endaði við, at háborg floksins fór í tvín- ingar. Tað var fyrst og fremst ósemja ímillum býráðslim- irnar hjá javnaðarflokkin- um í býráðnum á Tvøroyri, sum bleiv so djúp, at at flokkurin á Tvøroyri fór í tvíningar. Øll tey næstu árini gekk javnaðaflokkurin á Tvør- oyri í tveimum, sum høvdu hvør síni valevni til býráð og Løgting. Men hesi seinnu árini er kortini tiðnað so mikið ímillum partarnar, at til løgtingvalið í 1998, stillaðu bæði feløgini upp saman. Og í fjør vóru endalig stig so tikin til at leggja bæði feløgini saman og tann samanleggingin varð veruleiki seinasta sunnu- dag. Tá kom eisini javnað- arfelagið í Hvalba upp í fel- agið og tey trý feløgini løgdu sostatt saman í eitt undir navninum Suðuroyar Norðara Javnaðarfelag. Tíðin lekt sárini Ketty Andreasen, formaður í nýggja, samanlagda fel- agnum, sigur, at ongin kann brúka eina ósemju til nakað og øll hesi seinastu árini, er tankin um at leggja saman búnaður so spakiliga. – Tað, sum hevur størstan týdningin er, at vit øll í Suðuroyar Norðaru helvt standa saman í einum felag og nú ræður um at líta frameftir, tí tað er ongantíð ein fyrimunur at standa spjaddur, sigur hon. Hon ásannar, at stríðið ímillum javnaðarfólk á Tvøroyri var rættiliga beiskt tað tíð, tað var. – Men hesa ósemju hevur tíðarinnar tonn – og eitt nýtt ættarlið – brýnt so mikið, at øll eru samd um, at stundin nú var komin at grava stríðsøksina og at standa saman øksl við øksl, tí tað eru somu hugsjónir, vit hava, hóast vit ikki altíð hava somu meiningar um hvønn smálut. Óheppið signal Jóannes Eidesgaard, for- maður javnaðarfloksins, sigur, at síðani hann varð formaður floksins, hevur hann havt tað sum eitt av sínum aðalmálum at sam- eina javnaðarflokkin á Tvøroyri. – Tað er eitt sera óheppið signal úteftir, at sjálv há- borgin hjá javnaðarflokkin- um ikki megnar at standa saman. Tí er hetta eitt mál, vit hava arbeitt við leingi og nú var stundin komin, har øll høvdu ásannað, at tíðin var búgvin til at leggja saman. Annars heldur hann eis- ini, at tað hevur broytt støðuna, at yngri fólk eru komin framat. – Nógv av teimum, sum eru virkin í dag, vóru óvit- ar, tá ið feløgini fóru sund- ur og tey høvdu trupult við at fáa eyga á ósemjuna. Tí eru allir partar nú samdir um, at tað er ongin orsøk til at halda lív í eini gamlari ósemju, sum í roynd og veru ikki er til longur, tí veruleikin er, at bæði feløg- ini á Tvøroyri hava sam- starvað rættiliga væl og hava virkað sum eitt felag, men nú er endaliga stigið tikið. Hann sigur, at javnaðar- felagið í Hvalba mundi vera eitt tað minsta lokal- felagið í landininum og tað vóru stórir trupulleikar at halda lív í felagnum. Tí søkti tað um at koma uppí felagið á Tvøroyri og tað varð so gjørt, so at øll fel- øgini tóku seg saman í eitt. Góðar vónir Annars skiltist á uppstill- ingarfundinum, at tey hava góðar vónir til valið. Onkur meinti, at bóru tey seg klókt at, skuldi líkindi verið fyri at fingið trý umboð á ting fyri javnaðarflokkin í Suðuroy. Tað er hent fyrr, seinast í 1990, tá ið Jóannes Eidesgaard og Sverri Mid- jord av Tvøroyri og Henrik Old úr Vági, vórðu valdir á ting. Tá ið so Jóannes fór í Landsstýrið, kom Mikkjal Sørensen úr Porkeri á ting fyri hann. Suðuroyar Norðara javn- aðarfelag skal skjóta fýra valevni upp til endaliga val- evnislistan og Suðuroyar Syðra javnaðarfelag, sum felagið í Vági nú eitur, skal skjóta hini trý valevnini upp. Nøkur nøvn vórðu nevnd á uppstillingarfundinum sunnudagin og valla kann tað skaka nakran, at Jóan- nes Eidesgaard og Sverri Midjord vóru tvey av nøvn- unum. Somuleiðis var Eliesar Poulsen úr Hvalba nevndur, hann stillaði eisini upp seinast, men onnur nøvn vóru eisini, sum ikki hava verið so nógv frammi nú. Seinni verður so ein upp- stillingarfundur afturat, har uppskotini skulu endaliga viðgerast og at enda verður so ein uppstillingarfundur saman við Suðuroyar Syðra javnaðarfelag, har sjálvur tann endaligi valevnislistin til Løgtingið verður gjørd- ur. SUÐUROY Áki Bertholdsen Javnaðarfólk í Suðuroy hava rættiliga góðar vónir til Løgtingsvalið, sum verð- ur í apríl. Sunnudagin hevði Suð- uroyar Norðara Javnaðar- felag sín fyrsta uppstilling- arfund og har helt onkur, at tey skuldu seta nøsina upp eftir at fáa trý umboð á ting. Tey hildu, at bóru tey seg klókt at, skuldi líkindi verið fyri at fingið trý umboð á ting fyri javnaðarflokkin í Suðuroy. Tað er hent fyrr, seinast í 1990, tá ið Jóannes Eidesgaard og Sverri Mid- jord av Tvøroyri og Henrik Old úr Vági, vórðu valdir á ting. Tá ið so Jóannes fór í Landsstýrið, kom Mikkjal Sørensen úr Porkeri á ting fyri hann. Tað ferðina kostaði tað tjóðveldismanninum sessin og fær javnaðarflokkurin aftur trý umboð á ting hesu- ferð, er tað eisini sannlíkt, tað verður aftur tjóðveldis- maðurin, sum fer at liggja eftir á. Suðuroyar Norðara javn- aðarfelag skal skjóta fýra valevni upp til endaliga val- evnislistan og Suðuroyar Syðra javnaðarfelag, sum felagið í Vági nú eitur, skal skjóta hini trý valevnini upp. Nøkur nøvn vórðu nevnd á uppstillingarfundinum sunnudagin og valla kann tað skaka nakran, at Jóann- es Eidesgaard veteranurin, Sverri Midjord, vóru tvey av nøvnunum. Somuleiðis var Eliesar Poulsen úr Hvalba nevndur, hann stillaði eisini upp seinast, men onnur nøvn vóru eisini, sum ikki hava verið so nógv frammi nú. Seinni verður so ein upp- stillingarfundur afturat í Suðuroyar Norðara Javnað- arfelag, har uppskotini skulu endaliga viðgerast. Og at enda verður so ein endaligur uppstillingar- fundur saman við Suðuroy- ar Syðra javnaðarfelag, har sjálvur tann endaligi val- evnislistin til Løgtingið verður gjørdur liðugur. Tíðin hevur lekt sárini á Tvøroyri Hava góðar vónir fyri javnaðinum í Suðuroy Fyrsta nevndin í samanlagda javnaðarfelagnum í Suðuroyar Norðaru helvt eru: Standandi f.v., Jens Johannesen av Tvøroyri,tiltakslimur, Manne Næs í Hvalba, Martin S. Eidesgaard av Tvøroyri, skrivari, Poul Olsen av Tvøroyri, tiltakslimur og Pauli Einarsson av Tvøroyri. Sitandi f.v. eru tær Solveig Bærentsen, av Tvøroyri, er kassameistari, Elisabeth Matras Olsen, av Tvøroyri, Ruth Midjord úr Hvalba,næstformaður og Kettu Andreasen av Tvøroyri, formaður Eisini norðan av oynni vóru tey komin á fund. F.v. Niclas Sigurheim úr Sandvík, Trygvi Midjord og Eliesar Poulsen, báður úr Hvalba Frá vinstru eru tey Heri Mortensen, Helga Strøm og Daniel Jacob Smidt Jensen, øll trý gomul og vælkend javnaðarfólk á Tvøroyri. C M Y K 5 4