leygardagur 16. februar 2002síða 7

12 Nr. 33 - 16. februar 2002 Nr. 33 - 16. februar 2002 13 UTTAN ÚR HEIMI Búskapur og vinna: Løn og renta Norski tjóðbankastjór- in, Svein Gjedrem, ávaraði í einari røðu hóskvøldið vinnulívs- fólk og politikarar um tær avleiðingar, sum kunnu standast av ov stórum lønarvøkstri á arbeiðsmarknaðinum. Bankastjórin segði, at við einum lønarvøkstri upp á millum fýra og fimm prosent fer tað at bera til at halda in- flatiónini niðan fyri 2,5 prosent, sum er mál- setningurin. Men verð- ur lønarvøksturin størri enn tað, fer tað at fáa avleiðingar. Svein Gjedrem segði, at ov stórur lønarvøkst- ur fer at elva til hægri rentu og veksandi ar- beiðsloysi, samstundis sum kappingarførið hjá norska ídnaðinum fer at versna. Hann hevur fyrr ávarað um, at íløgurnar í norska ídnaðinum fara at minka tey næstu árini. Carlsberg gott ár Tað gongur framvegis sera væl hjá stóru donsku bryggjarífyri- tøkuni Carlsberg. Roknskapurin fyri árið í fjør vísir, at fyritøkan hevði meiri enn 3,3 mia. krónur í avlopi áðrenn skatt, og tað er heili 48 prosent meiri enn í 2000, tá avlopið var góðar 2,2 mia. krónur. Carlsberg seldi í fjør øl og sodavatn fyri 34,5 mia. krónur, og tað var umleið 9 mia. krónur meiri enn árið fyri. Leiðslan í fyritøkuni væntar, at framgongdin fer at standa við í ár. Telenor met Norska telefelagið Telenor hevði eitt met- gott úrslit av rakstrin- um í fjør. Sambært roknskapinum hevði felagið góðar 9 mia. krónur í avlopi. Tað er góðar 7 mia. króonur betri enn árið fyri og samstundis tað besta úrslitið, sum felagið nakrantíð hevur havt. Tær vanligu inntøk- urnar hjá Telenor vóru í fjør næstan 40 mia. krónur. Herumframt fekk felagið væl burtur- úr, tá tað seldi tvey av sínum dótturfeløgum. Úr Norðurlondum: Danir endurnýta Handlarnir í Danmark, sum selja brúktar lutir, hava góðar dagar. Fleiri felagsskapir so sum Kirkens Korshær og danski Reyði Krossur hava nógvar handlar, sum selja innbúgv, klæði, bøkur o. a., sum fólk lata inn í handl- arnar. Reyði Krossur hevur í løtuni 166 handlar av hesum slag- num og Kirkens Kors- hær 150. Men áhugin fyri teimum brúktu vørun- um er so stórur, at Kirkens Korshær letur ein nýggjan handil upp um mánaðin, sigur leiðarin Torben Larsen. Og hetta loysir seg eisnini, tí í fjør høvdu handlarnir hjá teimum 30 mió. krónur í avlopi. Kanningar vísa, at danir í at kalla øllum aldri keypa í endur- nýtsluhandlunum. Tað vísir seg eisini, at nógv av teimum ungu keypa brúkt klæði, sum tey ofta halda vera spenn- andi samanborið við tann nýggja mótan. Eisini vísir tað seg, at innflytarar, sum vanliga ikki hava so nógvar pengar, keypa nógvar brúktar vørur. Nógv keypa eisini bøkur. Nýggjar bøkur eru dýrar í Danmark, men í endurnýtslu- handlunum kanst tú fáa góðar bøkur fyri fimm ella tíggju krónur. Sjey felagsskapir av ymiskum slagi hava endurnýtsluhandlar í Danmark, og tilsamans eru handlarnir meiri enn 600 í tali. Eygleiða gestir Tað hevur vakt ans, nú tað er komið fram, at norska løgreglan hevur hildið eygað við fólki, sum hava gist á ho- tellum í Finnmørkini. Leiðslan í hotell- ketuni Rica váttar, at hon teir seinastu mán- aðarnar hevur latið løgregluni yvirlit yvir gestirnar, sum hava gist á hotellunum. Løg- regluovastin í Vestur- finnmørkini, Ernst Pet- ersen, sigur, at teir halda seg hava rætt sambært útlendingalóg- ini at halda eygað við hotellgestum sum lið í arbeiðinum at leita eftir útlendskum lógloysing- um. Fyri 13 árum síðani skipaði Nizar al- Khazraji fyri hóp- morðinum, sum kostaði 180.000 kurdum í Irak lívið. Nú vil CIA hava hann at hjálpa sær at koyra Saddam Hussein frá YVIRGANGUR Árni Joensen Tann 63 ára gamli gene- ralurin og fyrrverandi ovasti í herleiðsluni hjá Saddam Hussein hevur búð í danska býnum Sorø sein- astu tvey árini. Har er løgreglan á varðhaldi alt samdøgrið, samstundis sum danskir myndugleikar kanna, um hann er sekur í krígsbrotsverki. Nú er so spurningurin, um hann yvirhøvur kemur fyri nakran danskan dóm- stól, tí amerikanska fregn- artænastan CIA hevur brádliga fingið eygað á hann. CIA heldur, at tað ber til at fáa gagn burtur úr honum. Tað vælvitandi arabiska blaðiðð Al-Hayat, sum kemur út í London, skrivar, at amerikanska stjórnin heldur Nizar al-Kharzraji vera tann best skikkaða til at taka við sum irakskur leiðari eftir Saddam Hus- sein. Blaðið sigur seg hava fingið at vita frá keldum í sýriska høvuðsstaðnum Damaskus, at amerikansku myndugleikarnir hava kannað 62 fyrrverandi irakskar heryvirmenn, sum búgva í útlegd, og at valið er fallið á tann 63 ára gamla fyrrverandi generalin. Sambært blaðnum hevur CIA eisini fingið vissu fyri, at teir flestu felagsskapirnir hjá útlagnum irakum styðja al-Kharzraji, sum noyddist at flýggja úr Irak eftir ósemju við Saddam Hus- sein undir Flógvakrígnum. Sjálvur hevur fyrrverandi generalurin greitt útvarps- støðini Radio Free Iraq frá, at hann er til reiðar at standa á odda fyri einum kvetti ímóti Saddam Hus- sein, um USA skipar fyri tí. Gjørdi eftir boðum Í Danmark er Nizar al- Kharzraji alt annað er væl umtóktur. Nógvir danskir politikarar gjørdust í øðini, tá tað seinasta heyst frætt- ist, at maðurin var komin til Danmarkar fyri tveimum árum síðani. Tað vísti seg, at loyniliga danska løg- reglan visti, at maðurin var í Danmark, men at hon hevði ikki kunnað teir ovastu myndugleikarnar um tað, fyrr enn maðurin hevði fingið fyribils uppi- haldsloyvi. Fyrrverandi generalurin var ovasti í iraksku her- leiðsluni, og tað var hann, sum skipaði fyri hópmorð- inum, tá 180.000 kurdar í Irak vórðu fyribeindir í 1988. Teir flestu vórðu eitraðir við gassi. Sjálvur sigur Nizar al-Kharzraji, at hann gjørdi bert tað, sum hann hevði fingið boð um at gera. Síðani tað kom fram al- ment í Danmark, at mað- urin býr í Sorø, hevur løg- reglan staðið á varðhaldi við íbúð hansara alt sam- døgrið, tí fyrrverandi gene- ralurin vil vera við, at um- boðsmenn hjá Saddam Hussein og útlagnir kurdar hava hótt við at beina fyri sær. Irakskur bøðil í Danmark skal hjálpa USA Afghanskir pílagrím- ar vóru so uppøstir av at bíða eftir einum flogfari, at teir myrdu ráðharran í sam- ferðslumálum Teir umleið 1.000 pílagrím- arnir hava sitið í floghavn- ini í Kabul seinastu dagar- nar og bíðað eftir einum flogfari, sum skuldi flyta teir til heilaga býin Mekka í Saudiarabia. Hósdagin bar ikki beinari á, enn at samferðslumála- ráðharrin Abdul Rahman kom í floghavnina. Hann skuldi við einum flogfari til India, men pílagrímarnir vildu vera við, at ráðharrin hevði lagt hald á tað flog- farið, sum skuldi flyta teir til Mekka. Pílagrímarnir kringsettu ráðharran, og hóast lívverjarnir royndu at verja hann, fingu teir einki gjørt. Tám avtornaði, lá Abdul Rahman deyður á vøllinum. Eygleiðarar í Kabul siga, at tilburðurin í floghavnini er eitt týðiligt tekin um, hvussu ótrygg viðurskiftini í Afghanmistan eru. Løg- reglan var á staðnum, men fekk ikki forðað tí, sum hendi, og tað ljóðar, at menn altjóða friðarher- deildini eisini vóru har, men at teir heldur ikki fiongu forðað morðinum. Summir pílagrímar hava sitið í floghavnini í Kabul í fleiri dagar og bíðað eftir at sleppa til Mekka Mynd: Reuters Misnøgdir pílagrímar myrdu ráðharra Fyrrverandi jugoslaviski forsetin, Slobodan Milose- vic, segði á rættarfundinum í Haag í gjár, at hann fer at krevja fleiri vesturlendskar leiðarar at vitna í málinum. Milosevic nevndi fyrrver- andi amerikanska forsetan, Bill Clinton, og fyrrverandi norska uttanríkisráðharran, Knut Erik Vollebæk, sum var formaður í evropsiska trygdar- og samstarvs- felagsskapinum, tá NATO leyp á Jugoslavia. Fyrr hevur Milosevic sagt, at hann fer eisini at krevja franska forsetan Jacques Chirac at vitna. Clinton skal vitna Ísvirkið hjá Føroya Fiskavirking í Mið- vági verður umvælt fyri umleið eina hálva millión. Arbeiðið verður væntandi liðugt um mánaðar- skiftið FISKIVINNA Edvard Joensen Miðvági: Ísvirkið í Mið- vági, sum hevur ligið stilt síðan á nýggjárinum, fer í gongd aftur um mánaðar- skiftið. – 17 ár hava sett síni spor, sigur Albert Ellefsen, virk- isleiðari hjá Føroya Fiska- virking í Miðvági, um ís- virkið. Loft og veggir vóru slitin, og gamla metaltilfaið var farið at rusta, so ísurin var ikki tann besti. Avgjørt varð tí at umvæla virkið. Veggirnir, sum eru av timbri, verða klæddir við glastrevjum, og alt, sum gjørt er av metalli ið rustar, verður skift út við rustfrítt tilfar. – Tað hevur verið krav leingi, sigur Albert Ellef- sen, at hendan umvælingin skuldi gerast. Umvælingin, sum gjørd verður, fer at kosta umleið eina hálva millión krónur, sigur hann. – Men so verður eisini friður komandi 25 árini, heldur virkisleiðarin. Ísvirkið hjá Føroya Fiskavirking í Miðvági klárar at gera 30 tons av ísi dagliga. Vanliga taka skip úr Vágum og Sandoynni ís í Miðvági. Eisini plaga skip aðrastaðni frá at taka ís her, greiðir Albert Ellefsen frá. Eitt nú línuskipini norðan úr Sundalagnum plaga at taka ís í Miðvági. Tað er ivaleyst at gera í Miðvági í løtuni, letur virkisleiðarin at. Arbeitt verður hvønn dag, og eisini í dag verður arbeitt. Tað er annars ikki heilt vanligt at arbeiða leygardag. Í løtuni eru tað hýsa og upsi, tey hava á borðinum. Albert Elelfsen hevur góðar vónir fyri árið. Tað tykist vea ríkiligt til av fiski. Øllum fiskaløgum, heldur hann. Tað ger so eisini, at prísurin eru nakað lækkandi. Tá mest er at gera, ar- beiða umleið 120 fólk á Føroya Fiskavirking í Mið- vági. Tað flaggaði uttan fyri barnagarðin í Sørvági, tá Sosialurin kom fram við hós- dagin. Barnagarðurin fylti FØÐINGARDAGUR Sørvági: Barnagarðurin Sýsln í Sørvági fylti átta ár hósdagin. Dagurin varð hildin við fløggum og køkuhúsum til børnini. Tað flaggaði bæði uttan fyri og inni á barnagarð- inum. Tey hildu føðingar- dag og sungu fyri barna- garðinum. Tey sótu kring borðini við koppum og krússum og ótu av køkuhúsunum, sum bakarin júst hevði verið við. Onkur hevði fingið okkurt søtt í munnin eisini. Men tað varð alt lagt til viks, meðan sungið varð fyri blaðmanninum, sum kom at taka mynd. – Vit fara til Bíggjars at sígga neytini, greiddi ein spentur drongur frá, tá liðugt var at eta. Hann skundaði sær. Neytini lokk- aðu, og hann hevði ringa tíð. Tað ganga 40 børn í barnagarð í Sørvági. Tó eru summi teirra í hálvdags- plássi. Umframt hevur Sørvágs Kommuna eisini dagrøkt. ej Norðurstreymoyar Tjóðveldisfelag hevur stillað somu fýra valevni upp, sum uppstillað vórðu til seinasta løgtingsval UPPSTILLING Valevnislistin hjá Norður- streymoyar Tjóðveldisfelag til løgtingsvalið er liðugur. Felagið hevur stillað fýra valevni upp, og eru tað tey somu, sum stillað vórðu upp til seinasta løgtingsval. Valevnini, sum eru á tjóðveldislistanum í Norð- urstreymoy, eru hesi: Jógva Durhuus, løgtings- maður, Vestmanna Heini Holm, borgarstjóri, Kvívik, Sunniva Kollslíð, skrivstovukvinna, Streymnesi og Niklái Petersen, skipari, Kollafirði. Tjóðveldisflokkurin gjørd- ist størsti flokkur í Norð- urstreymoyar valdømi á seinasta løgtingsvalinum, sigur felagið í tíðindaskrivi. Ta ferðina fekk Tjóð- veldisflokkurin 599 at- kvøður í Norðustreymoy. ej Tjóðveldislistin liðugur Umvæla ísvirkið í Miðvági Skipini, sum landa til Føroya Fiskavirking í Miðvági, hava ikki fingið ís frá virkinum síðan á nýggjárinum. Um mánaðarskiftið verður ísvirkið væntandi aftur í drift Mynd: Edvard Joensen Tillukku til tín Børnini fingu køkuhús og annað góðgæti, tá barnagaðrurin í Sørvági hevði føðingardag Mynd: Edvard Joensen C M Y K 13 12