fríggjadagur 3. desember 2010síða 6

nr. 167 · 3. desember 2010 6 VIKUSKIFTI Hann heldur tað vera púra óhoyrt, at heilsusystirin ikki kannaði, hvat lá aftan fyri, at hon hevði tað so ringt. Og at tey ikki vendu sær til foreldrini. Tey fingu avrit av frágreiðingini, har var einki sagt um nakran kynsligan ágang. Har varð nevnt, at heilsusystirin hevði verið bangin um gentuna leingi, men heilsusystirin tosaði tó ongantíð við foreldrini um hetta. – Haraftrat varð gentan avhoyrd av politinum uttan nakran hjásitara, og hon slapp ongantíð at lesa frágreiðing sína. Tá var hon einans 15 ár. Hvar er rætt­ar­trygdin? spyr Hans Eiler Hammer. Gentan knúst Gentan var í pulvuri av øllum hesum og helt tað vera hennara skyld, at pápin varð skuldsettur, og systkini tikin úr heim­inum í næstan tveir mánaðir. – Vit kunnu bara ímynda okkum, hvussu hon hevði tað hesa tíðina. Men lat meg undirstrika, at vit á ongum sinni vóru óð inn á dóttur okkara. Hon er eftir okkara tykki blivin misskilt og missbrúkt av rættartrygdini í sam­ felag­num. Tað er heilsusystrin fyrst og fremst, sum hevur svikið sína uppgávu og síð­ani fleiri við henni. Aftaná fekk gentan hjálp og fekk tað betri. Ta hjálpina útvegaði barnaverndin ikki, men foreldrini sjálv. Í summar valdi familjan hjá Hans Eileri Hammer at flyta aftur til Føroya. Tey eiga hús á Nesi. Hans Eiler Hammer flutti ikki heim í fyrsta umfari, og elsti sonurin er í útbúgving í Noregi. Seinast í august bleiv dótturin brádliga sjúk og varð beinanvegin send úr Føroyum á Ríkissjúkrahúsið. – Gentan varð beinanvegin løgd undir skurð fyri høgt trýst í høvd­ inum. Nú vísir tað seg, at hon hevur bor­ið uppá eina sjúku í fleiri ár sum kall­ast IIH. Hetta er ein sjuka, sum hev­ur sera mong sjúkueyðkenni, sum vit kenna okkum sera væl aftur í. Læknar­nir siga, at sjukan hevur brotið út av einum heilivági, hon hevur fingið frá læknanum i Berlevaag fyri húð­ trupulleikar. Hon hevði eitt trýst uppá 43, aftaná at hon var skurðviðgjørd fyrstu ferð, tað skal liggja á umleid 15. Hon hevur tað gott í dag, sjálvt um hon hevur fingið ein varandi eygnaskaða, sum hon má liva við og ein ventil í høvdið, sum skal halda trýstinum niðri. Men vit eru takksom fyri, at hon hevur fingið ta hjálp, sum henni tørvaði, og at hon nú er í góðum og tryggum lækna­ hondum. Sjálvt um sjúkan hevur givið okkum mong svar uppá mangar spurn­ ingar, so er tað eisini svárt at vita, at hon mátti ígjøgnum hetta vegna skeiva læknaviðgerð. Men hesum taka sak­før­ arar okkara sær av í løtuni. Ein ræðulig tíð Hans Eiler Hammer sigur, at tað var ein ræðulig tíð, tá ið børnini vóru frátikin teimum. Tey kundu fara til bygdina, har børnini vóru og vera saman við teimum ein dag av og á. – Vit livdu tá næstan sum flóttafólk, feraðust aftur og fram og hildu nógv til í eini smáttu, sum vit eiga uppi í fjøll­unum. Rættarskipanin í Noregi er ikki tann sama sum okkara. Málið kom fyrst fyri í eini fylkis­ nevnd, sum í fyrsta umfari gav barna­ verndini viðhald. Nevndin segði, at for­ eldrini vóru so illa fyri, at tey ikki vóru før fyri at taka sær av børnunum. Aðru ferð kom fylkisnevndin til heilt aðra niðurstøðu. Barnaverndin fekk av at vita, tí hon hevði ikki heimild til at taka børnini, segði fylkisnevndin. Annars setti barnaverndin ein ser­ kønan sálarfrøðing at tosa við familj­ una, og hesin sálarfrøðingur helt ikki grundarlag vera fyri at taka børnini frá foreldrunum. – Hon skrivaði eisini, at hon sjáldan hevði sæð so stóran kærleika millum børn og foreldur, og at elsta gentan als ikki mátti fara burtur frá foreldrunum, sigur Hans Eiler Hammer. Hevnd Hans Eiler Hammer hevur alla hesa tíðina hugsað aftur og fram um, hvat alt hetta skuldi til. Tað verður tó bara til git­ingar, ið ikki kunnu prógvast. Hann heldur tað vera mest sannlíkt, at málið snýr seg um hevnd ella takkar­ løn. Tað kann vera trupult at vera prestur í eini lítlari bygd. Sum hjásiti hjá eini kvinnu í einum rættarmáli kom hann upp á tvørs av einum manni, hvørs pápi var besti vin­ur við formannin í barnaverndini. Kvinn­an fekk viðhald, og hinir báðir høvdu rópt eftir Hans Eiler Hammer, at hetta fóru teir ikki at gloyma honum. Vin­maður formannin í barnaverndini hevði eisini sagt, at hann visti alt um Hans Eiler Hammer, og at seinasta orð­ ið ikki varð sagt enn. Hesin sami mað­ur eigur eisini tær myndirnar, sum vóru at síggja á øllum vikubløðum, tá hetta málið kom alment út. Framtíðin óviss Meðan tey øll vóru saman heima í summar, høvdu tey stundir at hugsa um, hvat framtíðin hevur at bjóða. – Tað styrkti meg nógv, at kirkjuráðið í Berlevaag einmælt samtykti at stuðla meg fult og heilt, og tað sama hava bæði bispur og próstur sagt alment. Hevði tað ikki verið, hevði tað verið trup­ult at hildið fram í Berlevaag, sigur Hans Eiler Hammer. Familjan hevur trivist ógvuliga væl í Berlevaag, har náttúran er so stórbar. Summi av børnunum toldu tó illa full­ komna myrkrið um veturin, men tað var til at liva við. – Børn, sum uppliva slíkt, sum okk­ ara børn hava upplivað, verða merkt fyri lívið. Tey høvdu tað gott í Noregi, men nú tey hava verið heima, høvdu tey yngstu lítlan hug at fara avstað aft­ ur. Minnini eru so ring. – Tað er meira enn margháttligt, at eg sum stovnari av Kris, skuldi verða lagdur undir at fremja kynsligan ágang móti børnum. Og vit, sum hava lagt so nógva orku í at læra børn okkara at seta mørk, sigur Hans Eiler Hammer. Kirkjuráðið í Berlevaag hevur sam­ an við tí kirkjuligu leiðsluni biðið hann um at halda fram sum prestur í Nord Hålogaland bispadømi, men nú hevur hann tikið endaliga støðu um at flyta heim og hevur tí sagt seg úr starvi og hevur enntá fingið besta skoðsmál frá sínum núverandi arbeiðsgevara. Fam­ iljan vil helst vera í Føroyum. Hans Eiler Hammer hevur ikki hug í løtuni at søkja nakað prestaembæti aftur í Føroyum. – Nú eg komi heim aftur, fari eg fyrst og fremst at hava ein langa feriu og halda jól saman við familjuni fyri fyrstu ferð í 13 ár uttan at skula til ar­ beiðis. Annars fari eg væntandi at gera okkurt heilt annað, sigur hann. Eg vóni í øllum førum ikki, at hetta mál­ið skal forða mær í at fáa eitt starv í Før­oy­ um, nú eg komi heim aftur, tí bæði út­ búgving, royndir og skoðsmál eru góð­ sigur Hans Eiler Hammer. Á bønarinnar veingjum. Til jólar 2008 gav Hans Eiler Hammer út bókina »Á bønarinnar veingjum« hvørs heiti skuldi vísa seg at geva nýggja meining fyri Hans Eiler og familjuna. Hann sigur, at tað hevur verið sera styrkj­andi at uppliva, hvussu mong hava borið tey á bønarinnar veingjum hesa tíðina. Kirkjulið og samkomur og ein­staklingar bæði í Føroyum, Noregi, Onglandi og aðra staðir hava luttikið í eini um­fatandi forbønartænastu. Tað eru vit sera takksom fyri, sigur Hans Eiler Hammer. mynd: Jens Kristian Vang Vit livdu næstan sum flóttafólk, feraðust aftur og fram og hildu nógv til í eini smáttu, sum vit eiga uppi í fjøll­unum