fríggjadagur 22. februar 2002síða 8

Frá fríggjadegi 22. februar til hósdagin 28. februar Riddararnir úr Tir Na Nog Blue Thunder Alle elsker Raymond Í miðøldini varð tosað um, at vreiði og øvund, gírni og oyðsl vóru deyðssyndi r. Í dag eru hesi fyribrigdi nærum psykologise rað. Tilvera um deyðssyndi r hósdagin kl. 19.00. Armgarð Arge leggur til rættis. Tilvera: Um deyðssyndirnar Trý korter við Martin Ejdesgaard Týskvøldið kl. 19.00 Mána–Fríggjadag kl. 17.00 Fríggjakvøldið kl. 21.45 Tak frá honum, ið einki hevur!!! Mangan verða miðlarnir havdir á lofti, men ymiskt er, hvussu umdømið er. So helst mundi tað koma væl við hjá mongum nú Før- oya Tele, sambært Degi og Viku týskvøldið, ætlar at yvir- taka ta tænastu, býráðið í Havn hevur veitt borgarum sínum, líka síðan borgarstjór- in æt Michelsen til eftirnavn. – Nevniliga at vera ein full- komiliga ókritiskur endurgev- ari av amerikonskum main- stream serium, tápuligum for- dummandi eydnuhjólum, hálvvánaligum filmum, donskum fótbóltsdystum og soft-core porno, alt samalt kryddrað við endaleysum blæu-, sjampoo-, smyrsl-, tampax- og bil-lýsingum. Men hvussu fáa vit vanligu fólk so lut í allari hesari skíggjasælu? Jú, vit skulu bert keypa eina serliga antennu, dekodara og tekna okkum fyri enn eitt hald av onkrum slag (hjá Føroya Tele?). – Halló, plaga tannáringar at rópa, segði nakar logikkur??? Vit hava, sum er, tvær Pub- lic Service støðir, ið skulu klára at liva upp til ta marg- læti av hópframleiddum bí- ligum undirhaldi, sum annars stendur okkum í boði. Og vit krevja av teimum, at støðirnar skulu vera bæði áhugaverdar og viðkomandi, samstundis, sum vit grenja um brúk- aragjaldið, og landsins kosnu ikki vilja veita miðlunum eina krónu. Tað er heldur hinvegin, at fleiri av okkara politikarum vilja taka frá teimum tað sindrið, tey hava, og lata teim- um privatu veitarunum burt- urav, tí Rás 2 og Lindin, ið ongar skyldur hava um eitt ávíst minsta mark av dygd og innihaldi hava eisini brúk fyri pengum. Álvara tos! Hatta líkist argumentasjónini summi hava fyri frískúlum! Fólkaskúlin er sovnaður, og tí skal ein partur av teimum pengum, sum játtaðir verða til skúlan skerj- ast og nýtast til frískúlarnar í staðin. – Tá verður skúlin fyri øll neyvan betri av! Mín spurningur er: Nær skilja føroyingar, at teir liva í einum sera lítlum landi, har pengarnir til líkt og ólíkt ikki eru teir somu sum í útlondu- num? Annars eri eg keddur um, at dansitíðin er av á hesum sinni, tí hasir ungdómarnir úr Runa- víkini vóru óførir, og tá ið sumbingar við sínum bleytu g’um og lætta stevi taldu niður (ella upp) saman við bæði Sankta Simeon og Sankta Mortan, dámdi mær væl. Eitt sum mær hinvegin ikki dámar væl er sendingin Í Víngarðinum! Havi altíð hild- ið, at makan til sjálvglaða konservativa nalvaskoðan skal man leita leingi eftir, so eg koyri vanligvís eina fløgu á, tá ið Carlsen maðurin spæl- ir sukursøtan gospell tónleik. Men hesu ferð flutti eg fyri einaferð skyld yvir á Rás 2. – Og tað var heilt fantastiskt! – Ungdómarnir í Klaksvíkini, sum leingi hava ynskt sær eitt gement diskotek, vóru millum evnini, Norðlýsisredaktiónin hevði á skránni hendan tíman. Og eitt, tvey, trý, so høvdu teir loyst dansitrupulleikan hjá tannáringunum í Klaksvík. Býráðið skuldi bara syrgja fyri, at teir, sum ætla at tjena góðar pengar upp á náttar- trongdina hjá ungdóminum skuldu fáa høli fyri lítið og lætt, så var denn skid slået! Og so fingu tey, sum vilja hava fleiri barnagarðar í Havnini, eisini eitt skot fyri bógvin í sama andadrátti. – Og hatta er júst tað, eg meini við, tá ið eg meti tað skeivt, at taka pengarnar frá almennu miðlunum og býta teir út til hvønn Hanus og Janus, bara hann arbeiðir fyri seg sjálvan! Til nakað heilt annað! – Marius var stuttligari enn nakrantíð, tá ið Børson junior var bankastjóri. Hasi dinge- linge-linge-linge-ling’ini vóru kostiligt skemt. Og eg helt tað vera ólukksáliga ergi- ligt, at ungu hvalbingarnir ikki kendu Chris de Burgh, tí sum Suni Merkistein segði: Tit hava so gott sikti har suð- uri. – Og tá er spell at fella upp á Lady In Red. Gott sikti má man annars siga, at tvørádámurnar høvdu í fjórða og avgerandi settinum í flogbóltssteypafinaluni leyg- ardagin. – Man veit aldrin, hvar man hevur okum, segði Svanna, tá ið gullmedaljan hekk um hálsin á henni. Tað er í hvussu er langt síðan, at eg havi følt slíkan spenning í sambandi við ein flogbólts- dyst. Eitt tað besta hesa vikuna var annars mentasendingin Magn við kríggi, maktgyrnd og blóði í felagsnorðurl- endsku uppsetingini av Shakespeare leikinum Mac- beth. – Cezaris, leikstjórin úr Litava var ikki í iva. Talan var um »actors of world level« og »language of blood«, tá ið hann skuldi seta orð á avrikið hjá norðmonnum, svium, før- oyingum og finnum. Tað gekk nakað róligari fyri seg í frekt samanklipta brotinum um, tá ið Teitur og Niklas og Lena spældu un- plugged. – Meir av hasum SvF! At enda nøkur rósandi orð til lobransmannin John Jo- hannesen, ið av álvara tykist vera »sprungin út« sum okk- ara maður í Suðri. Tú ert ófør- ur! Tórdagin hevði tú innsløg um TB-dámurnar og vónirnar fyri gullmerkjunum. Og bang! so vunnu tær! Umframt tað, so vitjaði tú seinasta opna kolanámið undir rókunum í Hvalba. Og bang! so fingu teir játtilsi um at lata nýtt nám upp undir Prestfjalli. Og so var besta sitatið í miðlunum hesa vikuna eisini í einum innslagi hjá tær. Tað kom, tá ið tú tosaði við mannin á kei- ini í Vági. – So tað loysir seg at vera útróðrarmaður í dag? – Viss man fær fisk! Hetta ljóðar sum ironi, tað viðgangi eg, men eg meini tað! Hví fáa suðringar sær ikki eitt studio, so teir eisini kunnu framleiða sendingar fyri Útvarpið? Lokálu send- ingarnar úr Klaksvíkini høvdu verið færri, men avgjørt av javnt góðari dygd, og Johnsig- urð Johannesen hevði ikki kent seg noyddan at skula for- klára, hvat orðið sentnari merkir, bara tí man hevur prátað við ein vágbing í Degi og Viku! Bergur Rasmussen ummælir: Sunnudagin kl. 14.15 15 14 Nr. 37 - 22. februar 2002 Eitt rættiligt kjak tók seg upp í Fólkatingin- um millum Tórbjørn Jacobsen og Anders Fogh Rasmussen, tá ið forsætisráðharrin svaraði einum fyri- spurningi frá før- oyska fólkatings- manninum um grundlógina. GRUNDLÓGARSTRÍÐ Magnus Dam Keypmannahavn Tórbjørn Jacobsen og Anders Fogh Rasmussen komu ikki fram til eitt felags forstáilsi av ríkis- rættarligu støðuni hjá Føroyum, tá teir trætaðust um millum annað grund- lógina í Fólkatinginum hósdagin. Tórbjørn Jacobsen mót- mælti sum tjóðveldismað- ur, at føroyingar nakrantíð hava lagt seg undir grund- lógina, meðan Anders Fogh Rasmussen helt, at Tór- bjørn Jacobsen royndi at tekna ræðumyndir á veggin av einari danskari stjórn, sum undir ongum umstøð- um vil loyva føroyingum at fara út úr ríkinum. Soleiðis er veruleikin ikki, segði hann. Orsøkin til hólmgonguna teirra millum var ein fyri- spurningur, sum Tórbjørn Jacobsen hevði sett for- sætisráðharranum um grundlógina. Forsætisráðharrin segði á vitjan síni í Føroyum, at um Føroyar skulu loysa frá Danmark, so krevur grund- lógin, at Fólkatingið gevur sítt samtykki. Tá ið hetta er eitt krav, so má tað sam- stundis innibera, at føroy- ingar hava samtykt grund- lógina sum sína egnu, heldur Tórbjørn Jacobsen. Tí vildi hann hava Anders Fogh Rasmussen at siga sær, nær hetta er hent. Samtykt fleiri ferðir Í svarinum vísti Anders Fogh Rasmussen á, at kongur "gav" fólkinum grundlógina í 1849, og tí er upprunaliga grundlógin ongantíð samtykt av fólkin- um. Hinvegin eru broyting- ar í grundlógini samtyktar á fólkaatkvøðum fleiri ferðir - í 1920, 1939 og í 1953 - bæði í Føroyum og Dan- mark. Og av tí at § 19 í grundlógini ásetur, at Fólkatingið og stjórnin skulu geva sítt samtykki, um Føroyar skulu úr ríkin- um, so er tað so, staðfesti forsætisráðharrin. Men svarið nøktaði als ikki Tórbjørn Jacobsen, sum ikki kundi góðtaka tulkingina hjá forsætisráð- harranum. - Um danir framvegis halda, at føroyska fólkið er undirlagt donsku grundlóg- ina, so kenni eg meg sum umboð fyri Tjóðveldis- flokkin noyddan at mót- mæla og vísa á, at løgtingið so seint sum í fjør samtykti, at føroyska fólkið hevur varðveitt sjálvsavgerðar- rættin sambært fólkarættin- um og ST-viðtøkum, segði hann. Fólkatingsmaðurin vísti enn einaferð á, at før- oyingar ikki samtyktu grundlógina í 1849, og har- umframt vísti hann á, at ein meiriluti var fyri loysing í 1946. Men hesa avgerðina virdu danir ikki. Tórbjørn Jacobsen vísti eisini á, at tað bert høvdu verið 7,6 prosent á vali, tá ið grund- lógin varð broytt í 1953, so tað kundi ikki brúkast til nógv, helt hann. Hoyrir heima í Føroyum Anders Fogh Rasmussen hevði eitt sindur ilt við at síggja trupulleikan, sum Tórbjørn Jacobsen royndi at vísa á. Forsætisráðharrin vísti á yvirlýsingina sum hann og løgmaður gjørdu í Føroyum í januar. Har verður kósin stungin út í kortið. - Sum eg havi skilt var breið semja í Føroyum um yvirlýsingina - eisini í Tjóðveldisflokkinum, segði Anders Fogh Rasmussen Til hetta segði Tórbjørn Jacobsen, at spurningurin er, um ein møgulig fólka- atkvøða um loysing verður vird sum ein fólkarættarlig atkvøðugreiðsla - sum ikki krevur samtykki úr Dan- mark - ella sum ein stats- rættarlig atkvøðugreiðsla, har danir skulu geva sítt samtykki til úrslitið. Men Tórbjørn Jacobsen fekk ikki forsætisráðharran til at geva seg. Anders Fogh Rasmussen helt, at Tórbjørn Jacobsen roynir at draga eitt kjak inn í danska Fólkatingið sum av røttum hoyrir heima í Føroyum. - Tað er ikki stjórnin ella Fólkatingið, sum forðar fyri, at heimastýrisskipanin verður endurskoðað ella at Føroyar fáa sjálvstýri, segði forsætisráðharrin, sum at enda bað Tórbjørn Jacob- sen føra sítt kríggj í Før- oyum heldur enn í danska Fólkatinginum. At fólkatingsmaðurin ikki tekur hesa síðstu áheit- anina til eftirtektar er tó púra greitt, tí hann hevur longu sett danska løgmála- ráðharranum ein nýggjan fyrispurning um ríkis- felagsskapin. Tað kjakið er sett á dagsskránna fyri fundin næsta mikudag. Tórbjørn og Fogh í hólmgongu Tórbjørn Jacobsen og Anders Fogh Rasmussen eru rúkandi ósamdir um støðuna hjá Føroyum í ríkinum. Hósdagin var verulig hólmgonga teirra millum í Fólkatingssalinum TÓNLEIKAFELAG Seinasta vikuskiftið vóru umboð fyri tónleikasam- takið Grót og F.U.T. orðuri í Klaksvík, og skipaðu sam- an við klaksvíkingum fyri almennum fundi viðv. møguligari stovnan av einum tónleikafelagi, ið, eins og Grót í eysturoynni, skal arbeiða fyri at menna tónleikalívið í norðoyggj- um. Tað skal verða við m.a. at fyriskipa konsertir og tónleikatiltøk, og betra um og fáa skipaðar venjingar- umstøður hjá tónleikarum í Klaksvíkini. Settur varð ein arbeiðs- bólkur at fyrireika stovnan- ina av felagnum í Klaksvík, so sum at gera uppskot til endamálsgrein, viðtøkur fyri felagið, navn, logo og annað. Fríggjakvøldið 22. febru- ar kl. 20.00, verður so fund- ur í býráðshøllini í Klaks- vík, har ætlanin er at fe- lagið skal verða sett á stovn. Fyrireikarirnir vænta sær nógv burturúr hesum felagi. Fyrst og fremst eitt meira virkið tónleikaum- hvørvi í Klaksvík. Tað merkir m.a. fleiri tiltøk, konsertir o.a. Betri umstøð- ur til teir hópatals tónleik- ararnar í Klaksvík, sum tørva skipaðar venjingar umstøður og ein pall at framføra á. Vónin er at bæði býráð og vinnulív eins væl og landsmynduleikar við hesum felag kunnu hava ein mótpart, sam- svarvsfelaga og ráðgeva, tá um tónleikaviðurskifti ræð- ur. Ætlaninir eru eisini um at stovna líknandi felag í Havn í næstum. Hesi trý fe- løg, Grót í Eysturoy, felagið í Klaksvík og í Havn kunnu síðan samstarva um ymisk viðurskifti. T.d. senda bólk- ar úr einum øki í eitt annað, skipa fyri skeiðvirksemi saman osfr. Og annars hava nakrar virknar tónleikapall- ar í økjunum. Harafturat er ætlanin at fáa eitt yvirskip- að samstarv í lag ímillum feløgini, her hevur m.a. verið tosað um at FUT kundi havt leiklutin sum eitt slag av einum lands- felag, men her er ikki enda- lig støða tikin enn. Stigtakararnir vóna at síggja allar tónleikaáhug- aðar Klaksvíkingar á fund- inum fríggjakvøldið - yrkistónleikarar eins væl og leikmenn, áhoyrar og kon- sertgangarar, ungan sum gamlan og høgan sum lág- an, stutt sagt øll, ið vilja tónleikalívinum í Klaksvík at frama, eru vælkomin fríggjakvøldið 22. februar kl. 20.00 í býráðshøllini í Klaksvík. Stovnan av tónleikafelagi í Norðoyggjum C M Y K 14