mánadagur 7. februar 2011síða 9

9 Mánadagur 7. februar 2011 · Nr. 16 Sosialurin Nena Thomsen er mamma at 16 ára gomlu gentuni Jenny. Mamman stúrir fyri framtíðini hjá gentuni Mynd: Álvur Haraldsen Randi Jacobsen Tá ið Nena Thomsen miku­ dag in í seinstu viku við dóttr ini Jenny var hjá Beintu Lassen, sum nú í 10 ár hevur givið gentuni ergoterapi­við­ gerðir, var hetta seinastu ferð. Nena veit hvørki út ella inn, hvat hon skal gera. ­ Eg havi ofta hugsað um, at familjur við børnum, sum hava serligan tørv, ikki kunnu búgva her. Vit hava eis ini onkuntíð tosað um at flutt til Danmarkar, men tað hevði hóast alt verið stór synd at gjørt móti Jenny, sum er so góð við skyldfólk síni og dámar væl at koma út á bygd, sigur Nena. Dóttirin er sein ment og hevur ein fer il av autismu. Hetta hevur við sær, at hon er nokkso afturlatin. Í 10 ár hevur hon fingið við gerð hjá Beintu Lassen. Lærdi at tosa ­ Tað hevur havt stóran týdn­ ing fyri hana bæði sálarliga likamliga og ikki minst máls­ liga, sigur Nena. Jenny, sum nú er 16 ára gomul, fekk fyri 10 árum síð an at vita frá Beintu, at vødd arnir í andlitinum vóru ov veikir, og tá ið hon eina tíð hevði gingið til viðgerð, byrj­ aði hon at tosa. Tað skuldi til. Viðhvørt hevur Jenny ikki fingið viðgerð í nakrar vikur. Tað hevur verið, tá ið tey hava verið burturi, summarferia hevur verið o.a. ­ Tá hava vit upplivað hvørja ferð, at hon er steðgað og hevur bakkað aftur, men so skjótt hon er komin í við­ gerð aftur, hevur gingið betur aftur, sigur Nena. D ó t t i r i n Jenny gekk í sín ari tíð í barnagarði sum onn ur børn, og hon hevði stuðul. Eina ferð var Beinta Lassen har og greiddi frá um, hvussu ergoterapi kann hjálpa børnum við serligum tørvi, og stuðulin greiddi Nenu frá hesum. Almannastoavn rindaði ­ Eg fór til kommunulæknan og fekk ávísing til ergoterapi. Ta fyrstu tíðina var trupult at koma ígjøgnum hjá Al­ manna stovuni. Vit rindaðu tí sjálv, við tað at vit sóu, hvussu væl hetta hjálpti. Um síðir fingu vit stuðul, sig­ ur Nena. Jenny gekk í barnagarði, til hon var níggju ára gomul. Ta fyrstu tíðina fingu tey játtan fyri eitt ár í senn, með­ an seinni fingu tey játtan fyri trý ár í senn. Tann seinasta játtanin gongur fram til 2012, men hon verður so ikki brúkt meira nú. ­ Eg havi billað mær inn, at Føroyar eru eitt fram kom ið land, og at Jenny tí fór at halda fram við at fáa ergo terapi. Men nei. Eg eri púra ráðaleys. Hvat skulu vit gera? spyr Nena, sum hugs­ ar nógv um fram tíð ina hjá dóttrini. Hvat skulu vit gera? Aksel V. Johannesen hev ur mælt til, at bara ein barna­ lækni skal kunna ávísa børn til ergoterapi. Men barna­ lækn in hevur einki at gera við børn yvir 15 ár. Hvat so við Jenny. ­ Hetta er ikki nakað, sum krevur ávísing frá ser lækna. Tað hevði verið ruddi lig ast fyri allar partar, at komm­ unu læknar ávístu. Hevur tú ilt í rygg in um, vísir komm­ unu læknin til fysioterapeut. Hví kann hann ikki eisini gera tað til ergoterapeut. Tað er tað sama, sigur Nena. Hon kundi hugsað sær ein kjakfund millum for eldur, ergoterapeutar og lands­ stýrismannin, men hon veit ikki, hvørja orku for eldur hava til at stríðast. Har­ aftrat heldur hon tað vera niðurgerandi sum foreldur at skula stíga fram. ­ Mín stríðsorka er eisini av markað, tí eg havi arbeiði og trý børn yngri enn Jenny. Ikki fyri tað, tey stimbra eisini systrina væl, sigur Nena. Eitt hart slag fyri dóttrina Nena Thomsen, sum eigur 16 ára gomlum seinmentu Jenny, stúrir fyri framtíðini hjá gentuni, sum ikki longur fær ergoterapi. - Eg tori ikki at hugsa um, hvussu stór afturstigini eru Hevur tú ilt í rygg­ in um, vísir komm unu­ læknin til fysioterapeut. Hví kann hann ikki eisini gera tað til ergoterapeut Tosar móti betri vitandi Randi Jacobsen Í farnu viku kom Aks el V. Johannesen, lands­ stýrismaður bæði í Kring varpinum og í Rás 2 við nøkrum við­ merk ing um til, at eingin sátt máli er millum Ergo terapeutfelagið og heilsu trygd. Hann segði m.a., at tað almenna fer at koma við einum betri og bíligari tilboði við ergoterapi. ­ Kundi hugsað mær neyvari greining av, hvussu hetta tilboðið skal verða betri. Eru tað dugnaligari starvsfólk? Betri útgerð. Fleiri við­ gerðartímar til tað ein ­ staka barnið? Betri utbúgving av ergo­ terapeutum, ella hvat er tað, sum gera tað betri? spyr Beinta Lassen. Sum ánari og leiðari av ergoterapistovuni Ergo letur hon heilsa landsstýrismanninum, at hann skal leita leingi og dúpt eftir at finna betri og dugnaligari ergo­ terapeutum enn teimum, sum hava starvast hjá Ergo. ­ At hann so tos ar um vandan fyri feilmetan av diagnosu, yvirviðgerð og møgu leiga skeivari viðgerð, er sera langt úti, og taka vit hetta sum eina ógvliga grova ákæru, sigur Beinta Lassen. Hon finnur seg held ur ikki í at verða um rødd sum ein, ið hevur slanguna í lands­ kassanum. Beinta Lassen skilir væl sjónarmiðið, at veitarin og ánarin í summum førum eru sama fyritøka. Hinvegin hava hvørki foreldur, k o m m u n u l æ k n a r ella málsviðgerðar á Almannastovuni áhuga í at laa børn vera ov leingi í viðgerð. Aksel V. Johannesen hevur sagt, at tað al­ menna fer at kunna veita viðgerð fyri 150 krónur um tíman. Privati viðgerðartímin hevur kostað 475 krón­ ur um tíman. Beinta Lassen trýr einki uppá, at tað almenna kann veita ergoterapi fyri so lítla upphædd. ­ Eisini legði Aksel V. Johannesen ergo tera­ peutar undir at oyðsla skattakrónur burtur til óneyðugar venjingar, sum eftir hansara met­ ing var ábyrgdin hjá for eldrunum. Hetta er ein sera álvarsom ákæra móti bæði ergo­ tera peutum og for eldr­ um og sigur ikki so lít ið um hans ara vant andi innlit og virðing fyri ergoterapeutiska fak in­ um, sigur Beinta Lassen.