mikudagur 16. mars 2011síða 11

11 Mikudagur 16. mars 2011 · Nr. 32 Sosialurin Vilmund Jacobsen Føroyski nótaflotin hevði eitt gott ár í fjør, hvat veiðivirði viðvíkur. Or­ søk in var ikki minst økta makrel kvotan og góða veið an, sum var eftir makreli í fjør. Í fjør samdust stranda­ lond ini ikki um býtið av felags makrelkvotuni og ásettu sær tískil – hvør í sínum lagi ­ sína egin kvotu. Hetta fekk tó ikki av­ leiðingar fyri sín á mill um fiski rætt inda sátt mál an millum Føroyar og Noreg og Føroyar og ES. Men í ár, nú stranda­ londini heldur ikki sam­ d ust um býtið av felags­ kvotu ni, er støðan ein onn ur. Eingin sáttmáli Hvørki Noreg ella ES vilja gera sínámillum fiski­ veiði avtalu við Føroyar, tí før oysk ir myndugleikar ikki vildu krúpa til kross in og ganga við til ein minni kvotupart við makreli­ num. Úrslitið er, at Føroyar í 2011 onga fiskiveiðiavtalu hava við Noreg og ES, með an vit á hinari síðuni kunnu fiska enn meiri makrel í 2011, enn høvi var í 2010. Prísurin fyri ósemjuna um makrelin fer í fyrsta lagi at kosta føroysku flaka trolarunum kvotu í norska partinum av Barents havinum, eins og før oysk rækjuskip neyvan sleppa at fiska rækjur í Grøn landi, sum í hesum føri num er partur av ES. Teir, sum eiga flaka­ trolar ar nir, hava sagt, at hetta kemur at fáa avleið­ ing ar fyri teir. Føroyska kvotan í russiska partinum av Barentshavinum er størri enn kvotan í norska parti­ num av Barents havinum, men við tað, at fiskurin í norsk um sjógvi vanliga er størri, fæst lutfalsliga meiri fyri hendan fiskin. Tó skilst, at saman lag­ da virðið av toskinum, sum vit fáa í býti frá russ um, er størri enn virðið av norska toski num. Hvønn týdning tað kemur at fáa fyri flaka­ trolar arnar, at teir ikki slep pa í norskan sjógv í ár, fer at síggjast, tá árið er liðið. Nýggj vend At Føroyar onga fiski veiði­ avtalu hava við Noreg og ES í ár er ein nýggj vend í føroyskari fiski vinnusøgu. Á hinari síðuni kemur so økta makrelkvotan, sum gevur føroyskari fiski vin nu nýggjar og økt­ ar møguleikar. Nógvir vilja sleppa fáa lut í makrelkvotuni – og sjálvt Felagið Línuskip hev ur vent sær til Fiski­ mála ráðið um, at felagið vil hava sín part. Tó at línu skip ikki kunnu fiska kvotuna sjálvi, halda tey seg ivaleyst kunna fáa nak að burtur úr við at lata aðr ar fiska ein møguligan kvotu part fyri seg. kvotu henda rætt til einkis, sigur Jacob Vestergaard. Eins væl og fiskifrøðin er órógvað av stóru kvotu num, sum londini hava á sett sær fyri árið 2011, er lands stýris­ mað urin heldur ikki fegin um, at hetta tilfeingi í løtuni ikki verður veitt við fyriliti. ­ Tað áliggur stranda­ lond unum at samstarva um loysnir, soleiðis at makrel­ stovn urin verður veiddur burð ar dygt, sigur Jacob Vester gaard. ICES hevur mælt til, at heild ar kvotan av makreli í ár í mesta lagi verður 646.000, men alt bendir á, at veiðan fer at liggja um eina miljón tons, tá samanum kemur. ES, Noreg og Ísland á settu sær eginkvotur av makrelkvoti longu í des em­ ber, og tá ES og Noreg hevur til tusk að sær sín part, vóru bert 10% eftir av tilmæltu heild ar kvotuni til Ísland og Før oyar. ­ Vit bíðaðu sum longst og til allar samráðingarleiðir vóru royndar, sigur Jacob Vestergaard, lands stýris­ maður í fiski vinnu mál um, sum mánadagin gjørdi av, at føroyska eginkvotan av makr eli í 2011 verður 150.000 tons tilsamans. vilmund@sosialurin.fo Eitt ár við ongum fiski veiði sátt mála við Noreg og ES EINGIN SÁTTMÁLI At Føroyar onga fiskiveiðiavtalu hava við Noreg og ES í ár er ein nýggj vend í føroyskari fiskivinnusøgu. Men á hinari síðuni kemur so økta makrelkvotan, sum gevur føroyskari fiskivinnu nýggjar og øktar møguleikar ... hvønn týdning tað kemur at fáa fyri flakatrolararnar, at teir ikki sleppa í norskan sjógv í ár, fer at síggjast, tá árið er liðið... Tað verður minni hjá flakatrolarunum at fiska í Barentshavinum, nú eingin fiskiveiðisáttmáli er við Noreg í ár r í hýrum einir 55 mans knýttir fast at skipinum. Tó hava fleiri enn hesir 55 menninir verið við, tá eitt árið er umliðið. Í fjør fingu einir 70 mans fleiri og færri túrar við Norðborg. Á svartkjafti Verksmiðjutrolarin er í løtuni á svartkjaftaveiði vestur úr Írlandi. Teir fóru avstað næst seinasta leygardag, men veðrið hevur verið vánaligt, og skipið hevur ligið bakk onkran dag á túrinum. Jón Rasmussen, skipari, sum hevur frítúr hendan túrin, sigur, at svartkjafturin verður heysaður og skráskorin. ­ Hóast líkindini ikki hava verið nakað serlig, hevur fiskiskapurin roynst rímiliga væl, og nú restar skipinum bara nøkur fá tons í fulla last. Hann væntar, at Norðborg kemur í Ánirnar at landa, tá henda vikan fer at halla. Hendan túrin er Bogi Rasmussen skipari. vilmund@sosialurin.fo Veiðivirið í fjør var umleið 200 miljónir krónur. Hetta gav ein hýru-og lønarpart á heilar 76,8 miljónir krónur, sum avgjørt sæst aftur í nærumhvørvinum og í samfelagnum í síni heild