mánadagur 18. apríl 2011síða 11

11 Mánadagur 18. apríl 2011 · Nr. 46 Sosialurin Vit skulu ikki geva donskum innihaldið føroyskt spjaldur - men næstan alt tað, sum lisið verður á donskum í donskum, kann lesast á før- oyskum í føroyskum Mong - m.a. eg sjálvur - min n ast við gleði aftur á lærugreinina danskt í mið- námsskúlanum. Danskt snýr seg um bókmentir, grein- ingar av ymiskum mentanar- ligum rákum, og viðgerð av ymiskum aktuellum fyri- brigd um. Undirvísingartilfarið er fjølbroytt og spennandi, og júst hetta fak hevur eisini havt nógvar góðar lærarar. Nú hava hesir lærarar skrivað eitt opið bræv til okk um sum sita í løgtingsins mentanarnevnd, har teir spyrja, hvat skal verða av tí, sum danskt hevur fevnt um, nú tað er greitt, at henda lærugrein ikki longur nýtist at vera obligatorisk. Spurningurin er avgjørt viðkomandi, og tað er gott, at tey, sum varða av donskum, beinanvegin vísa á, at her er ein avbjóðing. Tí onkustaðni skal tað hýsast, sum hevur verið í donskum - og tað er ikki vist at føroyskt, frá degi til dags, klárar at hýsa øllum. Danskt ikki fortreyt fyri donskum Landsstýriskvinnan hevur í hesari gongdini samskift við mentanarnevnd løgtingsins, og sjálvur havi eg alla tíðina mælt til og tikið undir við teirri loysn, sum nú er skotin upp. Sum landsstýriskvinnan hevur víst á í svarið til lær- ararnar, so er eingin endalig avgerð tikin um, hvørja støðu danskt skal hava í framtíðini. Tað einasta, sum er hent, er, at danskir myndugleikar hava slept kravinum um, at før oyskir næmingar skulu hava havt danskt, um teir skulu hava smidliga atgongd til danskar lærustovnar. (Hvørji krøv teir einstøku skúl arnir sjálvir seta, er ein annar spurningur). Velja vit sjálv at danskt skal vera obligatoriskt, so kunnu vit tað. Men tað haldi eg ikki, at vit skulu. Fyri tað fyrsta er tað púra órímiligt at krevja, at t.d. HTX og Fiskivinnuskúlin skulu hava danskt. Fyri tað næsta er tað púra skeivt (sum dansktlærararnir tykjast halda), at fakið danskt er ein fortreyt fyri, at næm- ingarnir læra málið danskt. Sannleikin er, at um so næmingar á føroyskum stu- dentaskúlum ikki høvdu havt ein tann einasta tíma í donskum, so høvdu teir dugað perfekt danskt, tá teir fingu sítt prógv. Hetta er júst høvuðsorsøkin til, at danskir myndugleikar hava slept sínum kravi. Teir hava sæð, hvussu nógv danskt mál verður nýtt í undirvísingini her, og ásann- að, at lærugreinin danskt als ikki er ein fortreyt fyri, at føroyingar læra málið danskt. Her kunnu vit - sum Jon- hard Mikkelsen vísir á - als ikki samanbera Føroyar og Ísland. Dansktlærararnir hava rætt í, at kunnleikin til danskt á mangan hátt er ein fyrimunur hjá føroyingum - men at teir halda, at hesin kunnleiki er treytaður av undirvísingini í donskum, tykist eitt sindur løgið. Avbjóðingin Tað er rætt, sum danskt- lærararnir siga, at allir næm- ingar eisini í framtíðini mugu læra nógv av tí, sum teir í dag læra í donskum. Her er eftir mínum tykki okkara stóra - sera stóra! - avbjóðing, at gera føroyskt til tað mentanarfak, sum danskt er í dag. Tað skal sanniliga vera pláss fyri donskum - men málið má vera, at føroyskt sum frá líður verður tað mentanarliga høvuðsfakið. Næstan alt tað, sum lisið verður á donskum í donskum, kann eins væl lesast á før- oyskum í føroyskum. Í veru- leikanum er heldur einki til hindurs fyri, at danskir (og norskir og svenskir) tekstir verða lisnir í føroyskum, har vit ikki hava teir týddar. Tí tað er altso ikki bara málið, sum tað snýr seg um. - Eg havi t.d. hoyrt um lærarar, sum lesa nakrar føroyskar tekstir í donskum. Og hví ikki tað? Hinvegin: At hava fakið føroyskt við ov nógvum donskum teksti - at geva donskum innihaldið før oyskt spjaldur - fer at bera brá av tjóðskaparligum stakkala- stásið. Takið er sjálvandi at fáa so nógv føroyskt tilfar sum gjørligt. Vit eru sloppin undan einum órímiligum kravi úr Danmark. Latið okkum nú í góðum dialogi seta okkum nýggj mál, og skipa føroyskt og danskt eftir okk ara egna tørvi - júst sum danskt- lærararnir sjálvir mæla til. Sjúrður Skaale Danskt snýr seg ikki um danskt ANDLÁT Kunngjørt verður fyri ætt og vinum, at kæri pápi mín, verfaðir, abbi og langabbi okkara Edvin Danielsen andaðist á Klaksvíkar Sjúkrahúsi leygardagin 16. apríl 2011. Kistan fer úr kapellinum heim í Betesda týskvøldið klokkan 18.00. Jarðarferðin verður mikudagin klokkan 14.00. Lis, Birgir, Elsebeth, Edna, Virgar, Eyðbritt, Karolina og Lena Tey, ið ynskja at minnast Edvin, kunnu lata eina peningagávu til Akurin, kontur í peningastovnunum. ANDLÁT Okkara elskaði pápi, verfaðir, abbi, langabbi og bróðir Hans Debes Feilberg Hoyvík vanliga nevndur Debus ættaður úr Fuglafi rði andaðist á Ríkissjúkrahúsinum fríggjadagin, 69 ára gamal. Jarðarferðin verður úr Hoyvíkar kirkju týsdagin kl 14. Maria, Jóhanna og Hákun TØKK Hjartaliga takka vit fyri sýnda samkenslu og hjálpsemi, tá elskaði maður, pápi og bróðir okkara Carl Veyhe andaðist og varð jarðaður. Tøkk til Jónsvein Bech, prest, fyri góð og troystarrík orð. Tøkk til kirkjutænarar, berarar og gravarar. Takk til tykkum øll, sum á ymiskan hátt hjálptu til við jarðarferðini og ervinum. Takk til starvsfólkini á Suðuroyar Sjúkrahúsi. Takk fyri blómur, kransar og peningagávur til Porkeris Kirkju. Tøkk til tykkum øll, sum fylgdu honum til hansara seinasta hvíldarstað. Børga og Birgir