týsdagur 7. februar 1928síða 3

Havnar Arbeidsmannafelag vendir sær til okkara vid hesi kúnngering: Havnar Arbeiðsmannafelag hevur frá felagsskrivarinum fingið soljóðandi bræv: Havn á kyndilsmessu 1928. Til stjórn »Havnar Arbeiðsmannafelag<s. Tessvegna at eg, sum nevnd- arlimur og serstakliga sum skrivari fyri >Havnar Arbeiðs- mannafelag«, havi verið úti fyri at verið alment persónliga klikt- ur, vegna tað stóðu, sum fyrst nevndin og síðani felagsfundurin hevur tikið viðvíkjandi uttan- býggja ferðandi arbeiðsmonnum, vil eg gera nevndina kunnuga við, at eg krevji, at sovæl nevndin sum >Havnar Arbeiðs- mannafelag« í sínu heild ber til almanna kunnuleika felagsins stóðu og samtykt hesum máli viðvíkjandi. >Havnar Arbeiðs- marnafelag« eigur at bera alla abyrgd samtyktum og sáttmál- um viðvíkjandi, og ikki at lata einstakan felagslim ella nevnd- arlim galda ella svíða fyri sam- tyktur, ið gjørdar verða, hvert tað verður í neynd ella á felagsfundi. Ætli eg mær ikki at halda áfram í nevndarstarvid, fyrr enn »Havnar = Arbeidsmannafelag« hevur greitt sina åbyrgd hesum framfluttað máli viðvíkjandi. Atvoldin til hesa stoðu mína er kunngering, uppsligin valdagin 23. jan. úti í Nólsoy. Kunngeringin er snúgvað í hesum valdu orðum: >Veljarar! veljið lista A!!! Sambandið hevur stýrt okk- um at helviti til — og socia- listarnir, um teir sleppa fram- at, vilja fora okkum djúpari inn í sama stað!!! Veljarar!! Stauning hevur gjørt alt, hvat hann kundi, fyri at forað okkum fiskari undir Grønlandi, nokta okkum fyri sjóneringslógini, og nú royna socialistarnir at nokta okkum bygdamonnum havna- arbeiði, teir vilja stappa alt í sín egna búk, sum maðurin gjørdi, tá hann át kúnna!! Hvar er nú frælsi, javnað- urin og bróðurskapurin ??? Valdemar Ejde.c Eg haldi, at fleiri vitnisburðir eru ónýttir. Virðingarmest M. S. Viðstein, felagsskrivari. Vit nevndarlimir í »Havnar Arbeiðsmannafelag< bera hervið vitnisburð um, at tann støda, neyndin og felagið hevur tikið til henda spurning viðvíkjandi ferðandi arbeiðsfólkið, er á henda hátt framkomin: Ein felagslimur — ikki felags- skrivarin — vendi sær skrivliga til »Havnar Arbeidsmannafelag« og bad felagid um at gera eina samtykt, sum skaffadi Havnar- monnum fram um aðrar arbeid Vid kai- og vegbyggingina, ti her Var nógv virkisleyst fólk, og hf narmenn skuldi jú rinda sín AV útreiðslunum við hesu arbeiðir. Samtykt varð gjørd um, at ferðandi arbeiðsmenn íkki gjørdist limir av felagnum, (her verða tó ikki teir viðroknaðir, sum eru limir í teim arheiðs- mannafelogum,. sum standa í »Føroya Araeiðarafelage). Sam- stundis vendi felagið sær til býarstýrið um at skaffa Havn- armonnum arbeiði, Býarstýrið og byggmeistarin hava síðani tingast um hetta, og eru Havrn- armenn á henda. hátt komnir til tann rætt, sum teir sum borg- arar í Havnarbý hava, nemliga ikki bert at bera útreiðslurnar, men eisini fáa eitt sindur av ágóða. At nýta arbeiðsmannafelagsins viðurskifti úti á bygd, er so ljótt, sum tað væl kann vera, ti »Havnar Arbeidsmannafelag« er eitt ópolitiskt felag, sum ikki nakran lut tók í seinasta valið. Samtyktin viðvíkjandi ferða- fólki, brævið til býarstýri, er arbeiðsmannafelagsins verk og ikki felagsskrivarins, og hann, sum sigur annað, ber lyguboð. Tórshavn, 5. februar 1928. Nevnd »Havnar Arbeidsmannafelag«s. Poul J. Hansen, Aksel Mouritsen, formaður. næstformaður. Jens C. Dam, Johannes Guttesen, skattmeistari. tiltaksskrivari. Carl Poulsen. Johannes Hansen, Klippfiskamarknaðurin. Betri útlit. Tað tykist, at tann vendingin til tað betra á klipfiskahandlinum, sum hendi í heyst, er viðvarandi, og vónandi verða útsiktirnar til prís betri komandi summar, enn tær vóru síðsta. Tílíkt gerst eisini fyrineyðini, tí lítið kom burtur úr hjá fiskimonnunum og illa klaga útgerðarmenn seg um, at skipini, sum lítið fiskaðu, geva undirskot, ja, sjálvt tey, sum fiskadu væl, skulu eftir søgnum útgerðarmanna lítið og einki hava lagt burtur; men út- gerðarmenn klaga eins og hand- ilsmenn yvirhøvur altíð um tap, so tað er kanska ikki so ringt, sum atlátið verður. Tó ivaleyst er tað, at ein upp- gonga í klipfiskaprísi kemur Foroyingum væl við; og nú sær út til betran, hvat úr úr verður. 18. januar skrivar norska fiskiblaðið „Fiskets Gang“ so- leiðis frå umboðsmanninum i „Bilbao“. »Av Íslandskum fiski er her liggjandi ca. 40,000 ball, men av norskum fiski er lítið og einki. Ég eri júst afturkomin av ferðing av innlandinum og allastaðni var lítið til av fiski í goymslum og atstødurnar á Bil- baomarknaðinum mugu ætlast at vera góðar. Innlandskeyp- ararnir eru longu farnir at hertil fyri at gera innkeyp, so væntandi er, at umsetningurin verður so lívligur í fyrstu døg- unum, at núverandi upplog av klipfiski vilja verða tóm um 3—4 vikur. Prísurnir eru ti uppgandi, og fleiri, sum eiga fs- landskan klipfisk, krevja nú 74 pesetas fyri nr. Í, og væntandi er at prísirnir verða uppgandi eina tíð enn. Eini tvey hand- ilshús í Bilbao hava enn nakað av fiski liggjandi i Íslandi og Føroyum ca. 20,000 ball til- saman; men hesin fiskur er væntanliga komin higar fyrst í februar. Hjá keypmonnum er ikki mikið eftir í Íslandi og teir krevja nú 42 sh cif Bilbao fyri ballið. Hóast hesi annars frá- líka góðu vidurskiftir í Bilbao- og innlandsmarknadurin kunnu vit ikki vænta stórvegis avseting fyri norskan fisk vegna tann høga pris sum Normenn vilja hava samanborið við Ísland- og Føroyafisk.« — Hesi tíðindi boða frå góð- um útlitið, men sjálvt um pris- irnir verða góðir kemur góðskan ikki fiskimonnum tilbestar uttan teir ænsa eftir sær og sínum parti, tá sølan gongur fyri seg av saltflskinum. Bjargingarmál. “ina ferð í 1923 var frammi millum fiskifelogini her uppskot um stovnan av bjargingarfelag Í Foroyum; tað vóru sakførarar- nir Hans Miitler sáli og Edward Mitens, sum málið reistu og har var sett nevnd; men so doyði Hans Miiller og stødgur kom Í, síðan hevur hetta tørv- uliga mál hvílt. Øl lond um- hvarvis okkum hava teirra bjarg- arfelog sum hava fyriskipað bjarg ingarmálið privat; seinni hevur hitt opinbera komið til við studningi; hví skulu vit tá ikki fremja hetta mál? Tað er neyvan nakað land, har so stórt mannatal lets á sjónum sum í Føroyum, skuldi so ikki verið neyðsýnlig, at her var væl fyriskipað bjargingarútbúnaður, bjargingarfør og annað. Í grannalondunum er samskipað bjargingarfelag hvørj- um sær: Onglendingar fingu samskipað bjargingarfelag 1824, Danmark fekk sítt ríkisbjarg- ingarfelag 1892, Norðmenn stovn- aðu samskipað bjargingarfelag 1891 og Svíaríki í 1907. Í grannalandinum, Íslandi, hava leingi verið smærri bjarg- ingarfelog, mest er tað á Vest- mannoyggjum hent, tí tað hevur nú fleiri ferðir útint stórverk við bjarging. Nú starvast Islendingar við at gera bjargingarfelag fyri alt landið. „Fiskefelag Íslands“ og skiparafelagið „Aldan“ boðaðu til fundar 8. december 1926 við tí endamálið at fáa tílíkt felag stovnað og Í dagbløðunum 25. januar legði hin á fundi 8. dec. f. a. kosna stovningarnevnd fram úrslitið úr starvi sínum og boðaðu til endaligan stovningar- fund 29. januar. Hetta nýggja felagið skal eita „Slysavarna- felag Íslands“ og letur nevndin koma í ljós, at undir hesum navni er fjalt, at felagið ikki eina skal starvast fyri at bjarga bátum og skipum við stranding og í havsneyð; men eisini royna at verja fyri at skaðatilburðir á sjónum t. e. „slys“ skulu henda av ólíkindum ella óansni. Er ikki hin mesti tervur á tílíkum felagið her á landi, hvar so mong ivasom for ganga út bæði størri og smærri. Eitt er at kunna vera fyrireikaður at veita hjálp tá skip og bátar eru í havsneyð (Hartil hava bæði Feroyingar sjålvir, hitt danska verjuskipið og einskir trolarar verið fúsir) og eitt annað er at varnast eftir hvussu førini eru útbúgvin sum menn fara við. Hesarlógireru galdandi sum miða ímóti at varðveita mannalívum og góðis á sjónum; men deils ráma hesar lógir ikki øll til- felli í kunnu valda skaða, skipa- sýnið rámar soleiðis ikki bein- vegis uppstandi og leypandi góðs, og deils eru hini økono- miski viðurskiftini her til hind- urs fyri at galdandi lógir kunnu koma at virka fult og heilt eftir tilætlannini. Stovningarnevndin í Íslandi hevur gjørt uppskot til felags- lógir, kannað ettir hvussu stórt mannatal druknað er um alt landi í síðstu 25 árum og tínæst fingið tilvegar upplysning um hvussu bjargingarfelag í ødrum londum starva. Vit eru vitandi um, at tann nevnd, sum her varð sett í 1923 hevur gjørt nakað arbeið við- víkjandi at fáa ymsar upplýsn- ingar tilvegar. Var tað íkki vert at nevndin lat síggja lívs- sær nú og stevndi tekin frá saman til fundar har málið kundið fingið eitt stig longur fram. Til teir sóknarfor- menn, sum enn ikki hava sent inn roknskap fyri 1927 til felagsskrivarans eru send brøv um at biðja teir senda hann sum snarast. Verður ikki komið aftursvar frá teimum innan 15. februar verður lýst við navnið her í blaðnum. Úr Føroyum. | ———Á Tórshavn. Havnar dreingjafelag helt veitslu í klubbhúsinum hóskveldið seinasta. Har var nógv fólk samankomið, yngri og eldri o. u. 300 í tali. Veitslan = byrjaði við »paradu« ið var sera forvitnis- ligt at síggja. Sundorph førdi og leiddi henda stóra dreinggja- flokk, id væl var kendur við teir ymsu ordrar, ið hann gav. H. J. Michelsen helt eina stutta rødu teir ymsu ralar«, serstakliga nevndist/ hin ovarsti generalurin Baden Powel, eini >gene- sum var hin øvarsti av øllum dreingjaførarum, síðani Holm, sum fekk dreingjafelagid »orga- niserað< og »internationaliserad«d Takkaði Sundorph fyri at hann hesa tíð ið hann hevði fort »Havnar dreingjafelag< bert hevði verið førari, tí allir dreingir vita, at politimeistarin aldri hevur verið við á ferðini. Síðani varð rópt 3-dupult hurra fyri teim 3 dreingjafor- arum: Baden Powel, Holm og Sundorph. Hildið var á við veitslum til kl. 7 á morni. Havnar býráð. Býráðsfundur verður fríggjardagin komandi kl. 8. s. p. Kollafjørdur. Telelefonmål. Nú eru liðin 2'/, ár síðani, al telefonstødin her svaraði mær f úrtíð, afturat kemur at klokkan á stødini gjarna um kveldið er ein hálvan tíma ov skjót og um morgunin ein hálvan tíma ov sein, so har missa vit aftur ein tíma um dagin, umframt at staðin ofta ikki svarar. Nú kann ein spyrja, hví eg verið soleiðis viðfarin av steð- ini? svarið er hetta: Telefonstjórin her er ein av jarðadrottunum, sum sat i sókn- arstýrinum, táið eg klagaði teir fyri hin miðsótta atburðin, at teir høvdu slept sær frå jarða- skattinum — og latið líknað á almenningin, og annað er tað at eg vísti á, at stoðin her tók tvær reisur so nógv sum hon átti fyri ringing Í úrtið. Hesum óskilið heldur Føroya Løgting og Føroya Amt sína hond yvur, tað vil siga, at teir eru Í parti við sóknarstýrinum. Eg eri eisini bangin fyri, at tað kundi verið neyðugt at kaga efter, hjá hesum sama sóknar- stýri, tí har ein skriðan er lop- in er onnur væntandi. Í hvussi er, vóni eg, at hitt nývalda Legting vil syrgja fyri at vit og tey sum her koma, kunnu fáa sama rætt at nýta máltráðin, sum aðrir borgarir. Chr. A. F. Hansen, Kollafirði. „En dyr Historie“. Fyri o. u. tveimum árum síðani varð eg av amtmann- inum, sum tå var settur dóm- ari, dømdur til at gjalda 300 kr. í bót fyri at eg hevði selt »frugtvin«. Og táið eg var fyri f sakini helt eg fram at sama slagið av »vinid« varð selt runt um landi, og so vítt eg vitsti hevði eingin bøtt fyri tað, men Amtmaðurin sýtti fyri at føra tað til protokols. Tá so fútin, sum varð anklag- arin, kom yvir til mín og spurdi hvat tað var, sum eg segði, og hverjir ið hinir vóru sum høvdu selt, sýtti amtmaðurin honum at rita tað upp. Løgid tykist tað mær at rætt urin skal gera sovorðnan miss- mun. Ég vitsti ikki at tað var ólóg- ligt at selja hetta sama »vin«, fyrst táið eg varð meldaður fór eg at fregnast um hvussi tað var við ødrum, sum høvdu selt og fekk at vita, at fleiri høvdu fingið noktilsi fyri at selja, men eingin fingið bót álagda. Táið vit komu út úr Ting- húsinum, hin dag, sum henda sak fyri, segði Amtmaðurin meg: »Dette bliver Dem en dyr Historie«, og ivadist eg ikki f at Amt- maðurin fór at lata sakina stødga til dómarin kom aftur, varð íkki, hann sær at tað til sama varð við men so skundaði ven dyr Historie«. Chr. A. F. Hansen, í Kollafirði. gera Lýsingar — Føroya Fólkaháskúli. Sumarskúli er fyri gentur frá 1. mei og lil Olavsøku. Bønar- bræv um peningastyrk må vera sent til amtid innan 15. mars Tær. sum ætla sær å Føroya Folkahåskula, mugu skila tað til i bønarbrævinum. Lærdómur verð- ur givin í vanligum lærugrein- um:lestri, søgu, foroyskum máli og donskum, skriving, rolkning, náttúrulæru o. s.fr. Í hondarbeiði læra genturnar at seyma og binda, haraftrat kurva- og bustagerå og ymist annað. R. Rasmussen. Símun av Skarði. Husholdningsskolen. Kursus for unge Piger Maj— August, 75 Kr. pr. Maaned. Pro gram sendes gerne. Naina Scharla. om Maaneden i 200 Kr. Bifortjeneste tje- nes let af unge Mennesker, Agenter og Rejsehandlende. Nettopriskurant og Prøve gratis mod Porto. Specialmaga- sinet, Box 227, København V. Ein trød, id liggur vid koyruveg, er til sølu. — Prentsmiðjan vísir á. Eldri og nýggir bátar, við ella uttan innstalleraðum motori, kunnu fåast bfliga við at snúgva sær til L'f. Nélsoyar båtabyggjari. Hus til Salg, - centralt beliggende. Henvendelse snarest til Johs. Guttesen, Thorshavn, mæ »Tjaldur'Sæben bedst og drøjest. Havnar Arbeidsmannafelags telefon