týsdagur 28. februar 1928síða 2

i SV PE rr pr So på arbeið! Ordini: Lán, skuld, krav og tvangsela eru ikki kend her longur, og onkur eigur hersum aðra staðni; antin teir eig- andi sita í landi ella uttanlands, og er hitt seinna ikki matari, Tað starv, sum okkara for- oysku organisatiónir hava verið í, er fullgott prógv fyri, at hin spenning, sum er millum kapi- tal og arbeið úti í meginheimi, heldur ikki er heilt ókend her. Eingin skila-felagsmaður her heldur, at hann kann verða felagsskapin fyri uttan í fram- tíðini og frá felagsskapinum yvir í javnaðarstevnuna er bert eitt fótaspor. Tann leið, sum Foroya Fiskimannafelagið hevur hildið í felagsblað sínum tey 8 árini, ikki langt frá javnaðarstevnuni. Atfiskimanna- tað kom út, var felagið ikki hevur tikið stigið fullt út og roynt at seta sínar egnu menn inn á ting, kemur bert av tí rangvørga hugsunar- afturhaldid her å landid i 20 år hevur arbeitt inn í fólkasálina. Sum stundir líða, byrtist tað hátti, sum meira og meira upp fyri huga felagsmanna, at felog kunnu starvast og royna at fremja endamálini, til betran av livi- korum felagsmanna við verk- føllum, við ráðgerðum og á annan hátt, men at tað alt ber í tóman heim. um feløgini ikki samstundar royna at fáa ávirkan á lóggávu landsins, ti annars standa galdandi lógir framvegis forðandi í vegin bæði her og har. Hann sum fylgt eitt lítið syndur við fólkahugsannini hevur hesi síðstu árini veit, hvussu júst hendan hugsannin, um at arbeiðsmenn og fiskimenn mugu fáa sínar egnu felagar fram á ting, hevur troðkað seg longur og longur fram; men tá hendan hugsan er komin til royndar, eru felogini ikki long- áður ur ópolitisk, tey standa enn tey vita av tí heilt náttur- liga mitt í javnadarstevnuni. Tað hevur verið sagt, at tann javnaðarstevna, sum nú er byrjað í Foroyum er útlend, er samband donsk, er eitt verri enn hitt gamla, men tað munnu tíðir fara at prógva, at tað sum er útlent í ringan týdning og miðar ímóti at gera Føroyingar til Danir ikki verður at finna í javnaðar- flokkinum tann dag, hann stendur sum tydningarmikil politisk makt i Føroyum. Sum ådur er åpeikad, er hitt fyrireikandi arbeidid javnadar- Føroym stevnuni til frama f gjørt av Foroyingum uttan åvirk , an uttani frá, tað er gjørt á tjóðskapsligari grund og beint ímóti oddamonnum afturhalds- ins her, sambandsboðarunum. Er tað so, at ein birtandi neisti til okkara frá nú er komin Danmark, so síggja vit harí einki ringt, tvørturim6ti, tað vil gagn, sum tann birtandi neisti okkara verða okkum (til sama tjóðskaps og frælsisrersla í sínari tíð fekk frá donskum fólkahá- skúlum; men skal hesin birtandi neisti sum nú er komin, verða okkum til kveikja lív í har brenni liggur til reiðar: Í tær organisatinir vit hava, fyrst og fremst í frama, má hann Foroya Fiskimannafelag. Fellur hann niður millum sambands- ins politisku illmoldatorvur, verður einki lív kveikt og land- ið kemur at liggja oskukalt sum tað lá áður. F. s. Frábýtisrættur fiskimanna. Fiskimenn mugu ansa eftir, at teir nýta frábýtisrættin í ellum tilfellum, tá teir ikki halda reiðaran vera álítandi trygd fyri teirra part. Fiskimannafelagið hevur plikt at vera teimum til hjálpar við fiskasøluni um teir heita á tað og venda sær til felagsskriv- arans. Tá frábýtisrætturin verður nýttur, skulu fiskimenninir, um teir selja fiskin, senda peningin til felagsskrivarans. Tað er ímóti kontraktini at teir býta peningin sína millum sjálvir. | | Úr Foroyum. Tórshavn. Thorshavns Byraad. Fredag den 24. afholdtes ordi- nært Møde i Byraadet. Den ene Side af Byraadsbordet var fuldbesat, hvorimod der paa den anden Side af Bordet kun fand- tes 4 tomme Stole. Foruden Formanden var kun hans Højre- Mænd til Stede, nemlig Cle- mentsen, Joensen, Arge og De- bess. Venstre-Mændene, Even- sen, Poulsen, Heinesen og Mi- tens havde ikke givet Mode. Det var ikke just Sager af stor Betydning, der forelaa til Behandling. Thorshavnsbonden, Just Jacob- sen, stiller allerede nu sin Mis- fornøjelse til Skue, med Hensyn til den Kontrakt, han og Byraa- det har godkendt og underskre- vet. Naar der allerede nu — et Aar efter Kontraktens Ikraft- træden — er Buler i den, og Kongsbonden forsøger at manøv- rere saadan, at det om føje Tid kun er en Smagsag, om Kon- trakten i Enkeltheder skal hol- des, vil det have sin Interesse for en stor Del af Borgerne, hvorledes Byraadet denne Gang vil forholde sig for at være Kongsbonden føjelig. Just Jacob- sen andrager om at faa Tilla- delse til ved Højvigsvejen at sætte Laager i Stedet for Hegn, som han er pligtig til, jævnført De- lingskontrakten. Naar Kongsbon- den allerede andrager om Til- ladelse til at løbe fra Forplig- telserne, saa kan man ikke være i Tvivl om, at dette er Begyn- delsen til Andragender eller An- modninger om Ændringer snart her og snart der i den fornylig oprettede Delingskontrakt. Skri- velsen overlodes til Kasse- og Regnskabsudvalget. -- Smed Sigmund Arge, ud- pegedes til Byraadets Tillids- mand ved Udstykningen af Trøer af Husegaardshaugen. Opforelsen af Skur paa Broen i Vágsbotn, som Mælkeforsynin- gen havde andraget om, var indstillet til Vedtagelse af Havne- udvalget. Havneudvalget ønsker at faa opført en Tilbygning til Skuret som opførtes af Mælke- forsyningen, da Havneudvalget om kort Tid vilde være sat paa Gaden med sine Ejendele: Kæt- ting og Ankere, Bøjer og Tov- værk, Koste og Spande, Havne- udvalget vilde derfor skaffe sig et Hjem nu, da der alligevel skulde bygges paa Broen og det mentes derfor at være mest formaalstjenligt af bygge sam- men med Mælkeforsyningen. Under denne Forhandlig blev der ogsaa talt en Del om at lade opføre et Nødtørftshus ved Broen. Clementsen bemær- kede hertil at der ogsaa paa den østlige Side burde bygges et saadant Hus. Debess indskød den Bemærk- ning, vedrørende Opførelse af en IHavnevæsenet tilhørende Bygning, at han vilde undlade til at stemme herfor indtil der forelaa en Afgørelse, hvorvidt Havnen blev Statshavn eller Kommunalhavn, da der i Havne- loven stod, at Havnevæsenets Ejendele og Gæld skulde over- gaa til Staten i Tilfælde af, at Havnen blev Statshavn, Havne- udvalgets = Indstilling — sendtes derefter til Kasseudvalget. Som foran anført var det kun Højre-Mændene, der havde givet Møde denne Gang. Næste Gang maa det vel være Venstre-Mæn- dene, der møder op for at af- ballancere Raadets Forhandlin- ger. Álaker varð við auktion útboðið til leigu seinasta leygardag. Auktiónin fór fram á skrivstovu sorenskrivarans, og varð Álaker útboðið í trimum deildum. Vidanes beyð Peter Egholm upp i kr. 650,00. Gulaklett beyd Z. Heinesen upp i kr. 300,00, Eitt triðja stykki, ið liggur norðan- fyri »Shell«s oljupláss, var av Chr. Holm-Jacobsen bodid upp i kr. 35,00. Fyri våg og vind. Hósmorgunin frættist at ein norskur dampari, sum var staddur á 62 n. b. og 14 v. 1., 0. u. 211 fjórðingar suður úr Íslandi, hevði fingið róðurgreið- urnar skaðaðar, og lá og dreiv fyri vág og vind. Ein norskur bjargingar- dampari »Jason« frá Bjørgvin kom inn til Føroyar at kola. Hann bar skjótt at, tí hann kappaðist við ein tyskara, sum sigldi eftir sama bita. »Jason« tók kol á Skålafjørdi og legði undir eins av stað aftur og varð heppin at fáa >jobbiða. Damparin varð sleipaður inn á Skålafjørd og heitir »Inger IIIl« av Bjørgvin, og var á veg til Reykjavíkar við salti. Róðurmaskinuaxulin er brotin um- framt onnur smærri brek. Maskinverkstaðið í Quillingsgarði í Havn, Petersen & Nielsen, eru farnir í holt við at bøta skaðan. Umvølingin ætlast at vera liðug um 8 dagar. Fiskemarkedet. (Telegram til Amtet). Bilbao. Tilforsel (Tons) af en- gelsk Klipfisk 47. — Beholdnin- ger (Tons) af íslandsk Klipfisk 850. — Priser uforandret. — Markedet fast med stigende Tendens. Barcelona. Tilførsel (Tons) af islandsk Klipfisk 15. — Priser (Ptas. pr. 40 kg) for 1. Kl. Klip- fisk 66/70. — Beholdninger (Tons) af alle Klipfiskesorter 300. Genua. Markedet roligt. — Priser uforandret undtagen for islandsk vasket og presset (Lire pr. 100 kg) 240, islandsk Salilisk smaa 210, islandsk Labrador Style 250, ægte Labrador 220. Tilførsler fra England 2!/, Tons, fra Frankrig 8, fra Holland 1'/,. Bilbao. Tilforsel (Tons) af dansk (færøsk) Klipfisk 360, is- landsk 3568, norsk 223. Be- holdninger (Tons) af dansk (færøsk) Klipfisk 300, islandsk 1000, norsk 200. — Priser (Ptas. pr. 50 kg) for dansk (færøsk) Klipfisk 73/78, islandsk 70/76, norsk 75/82. — Markedet fast. Oporto. Tilforsel (Tons) af dansk (islandsk) Klipfisk 201, norsk 86, newfoundlandsk 52. — Priser uforandret, Kaldbak. Meira um ,,Trønda', i »Dimmalætting« nr. 11 hevur August Jacobsen aftur skrivað eina grein um »Trénda«, Tað sær út, sum um A.J. ikki kann sleppa burtur frå »Trénda«, men best mundi verið, um hann lat »Trénda« táa frið, tí hansara greinir gera einki heldur verður tað beint tvorturímóti. gott — »Tréndur« siglur ikki í góðum veðriðe, sigur August Jacobsen, og sum den: ne ni: bane jársaftan, láið veðrið var so gott, at bátar vóru úti á floti. Eg veit nú ikki, um August Jacobsen var útirúgvin henda dag, tó eg ikki ivist í, at hann er dúgligur fiskimaður og sjómaður, sum ikki letur sín bát standa á básinum, táið aðrir bátar eru úti. Men sjálvt um tað kundi hent, at hansara bátur ikki var á floti onkran góðveðursdag, so vildi tað aldri falli nokrum inn at briksla honum tað — og allarseinast skiparin á »Trénda«, Í valgdøgunum skrivaði »ein Víkar- madur« eina grein í »Tingakress«, og straks var August Jacobsen á ferð og skrivaði langa grein í »Dimmu« fyri at »irættaseta«, ti hann dreiv spott, og bað Víkarmannin fara heim og lesa sína bíbliu. August segði seg ikki at orka at lesa greinina hjá Víkar- manninum, tí hon var full av glósum og spoyskum vendingum; Víkarmað- urin livdi í syndamyrkrinum. Nú skuldi ein kunna hugsa sær, at tann maður, sum so harðliga ruskar í ein annan fyri hansara syndir, ikki sjálvur gjørdi líkaleiðis; men so varð ikki. Lesið bert hesi orð í hansara fyrstu »Trønda«-grein: »Månadagin eftir nýggjár vildu menn vera við, at »Tréndur« kagaði undan Hvitanesi, men snaraði sær á og fór aftur á båsin.« Er hetta ikki at »spotta« manningina å »Trénda«, so veit eg ikki, hvat spott er. Jú, August Jacob- sen hevur her dømt seg sjálvan, og eg vil tí biða hann lesa Luk. 6—41, so vil hann skjótt verða varðugir við, at honum trýtur bróðurkærleika. Skiparin á »Tronda« nýtist ikki at taka sær August Jacobsens greinir at tikni. Kapt. Hansen er kendur um allar Føroyar sum ein ógvuliga dugn- aligur sjómaður, og ein heiðursmaður í allar mátar, sum einhver ærligur Føroyingur lættur húgvuna fyri, hann veit, nær tað er veður at sigla og nær ikki, uttan at nakar eigur at leggja seg útí tað. Um postbáturin til sundalagið liggur stillur ein ella tveir dagar, er eingin - »Ruth« sigldi heldur ikki hvønn dag, men ólukka kundi tað ólukka. verið, um båturin fór út í óveðrið, sum hann ikki heyði klára seg í. heyði August Jacobsen tá Eg vildi ikki verið Hvussu verið skjøladur ? i hansara stad, Til enda bert hetta: Harri August Jacobsen, seti tygum undir liduna å »Vikamanninum« og lesi tygara bi- bliu, vid bøn um meira næstakærleika, og eg skal lova tygum fyri, at tygum ikki tidari senda slikar greinir til blødini. Ein landmaður. Vág. Nu leggja teir út. So framt tað viðrar, ætla hesi skip at fara út á bankan í hesari viku: »Skarstein«, »Falk- ur«, »Ågnes Louisa«, »Nellie« og »Johanna Soffa« av Tvøroyri og »Morning Star«, »Victoria«, »Heimdalur« og »Vigilant« år Vági. Annans verður farið á Suður- landið fyrst í mars mánað. Grind. Fostuinngangsmánadag, tá »Sleip- ner« fór av Vági og til Tvøroyrar, sá hann eina stóra grind við Nýpuna. Bátar fóru avstað og funnu grindina, sum tá kom við ferð suður eftir. Sunnanbátar fylgdi grindini út suður móti Baglhólmi, tá frættist, at tveir motorbátar lógu í Hovsfjørdi við einum bólki. Roynt varð at halda til í Hovi; men bátarnir vóru ovfáir, og tessvegna misseydnaðist tað. Tá so bátarnir komu til Hovs, var myrkrið komið, og so gjørdist einkí uttan at goyma grindina um náttina. Nú vóru vónirnar ringar; tí ringt var veðrið, og myrk var náttin, og so hendi tað, sum altíð var væntandi: grindin kavaði og sást ongatíð aftur. Hon fór í myrkrinum út aftur á dýpið. Um hon nakrantíð kemur inn aftur at Føroyalandi, er ikki gott at vita. Men ómeoguligt er tað ikki. J. Fyri skommum. Sambands- og sjålvstyrisblød eru einum máli um, at hr. Jacoh Daniel- sen i Havn hevur gjørt ollum Før. oyingum fyri skommum; tí hann hevur biðið pening í Danmørk til Tað er ikki ætlan mín 'at rósa hr. Danielsen fyri hesa. gerð. Hon var ikki til æru fyri Foroyingar. Men er tað so, at einki dansihús er í dansihús. Havn fyri foroyskum dansi, so treingir til at fáa eitt tílíkt hús; men pening- urin má sjálvandi fåast í Føroyum, Nú hendan sak er komin fram, spyr mangur Føroyingur bilsin, hvussu vorðið er við tí peningi, ið inn varð savnaður til sjónleikar- og dansihús í Havn. Tá lutaseðlarnir á sinni vórðu út- sendir til foroysk sinnaðar Føroy- ingar, var tað við fogrum orðum um, at hettar hús skuldi verða ein vernd fyri ollum góðum føroyskum, t. d. okkara gamla foroyska dansi. Mangur varð ti bilsin, tå Jacob Da- nielsens grein kom å prent, har tad stóð í, at einki hús er í Havn, hvarí foroyskur dansur fær innivist. Hví er foroyskur dansur útihýstur úr sjónleikarhúsinum ? Meina Havnafólk, at vit úti á bygd eina aðra ferð vilja styðja tey við bazarum o. t., tå peningurin verdur soleidis nyttur? Tianverri er tad so, at eingilskur ella annar útlendskur dansur hevur pláss í stovunum í Foroyum, meðan okkara egni dansur er útistongdur ella fær pláss í skitnum hjallarum, har einki menniskja í góðum klæðum kann koma inn. Hvussu leingi skal hettar skilið vara í Føroyum ? Latum okkum ikki døma hr. Jacob Danielsen ovhart, Stingid hondina i okkara egna barm og vitid, um vit ikki sjålvi gera land- inum fyri skommum, Ein føroyskur Føroyingur. Koyruvegirnir. Er tad bert framan undan vali, at fleiri milliónir eru bevilgaðar til koyruvegir í Føroyum ? Tveir ingeniørar søgdust at vera komnir til Føroyar til koyruvegirnar. Tað hevði verið ein stór gleði at frætt, æntin teir eru livandi ella deyðir, og nær vegirnir kunna væntast. Suðuroyingur. Leirvík. Slógv er virðismikilt. Sum tíðin rennur, verður alt meiri og meiri roynt at fáa somikid út- vunni av virði burtur úr mongum, sum fólk ikki hevur hildið duga til annað enn at blaka burtur. Nú lýsur maður í blaðnum um, at hann keypur turr torskarhøvdd og ryggir, turran seið ov. s. fr, og letur peningin í hondina. Mong heilsa hesum tíðindum við gleði. Islandsfiskeriet. (Telegram til ,,Føroya Social-Demokrat“). Reykjavik, 20. Februar 1928. Indtil 15. Februar er den samlede Fangst: Sydvestlandet 12.000 Skpd., i Fjor 5000; Vestfjordene 310, i Fjor 270 deraf i Aar 9000 Storfisk, 1500 Smaafisk, 500 Kuller, 1000 Sej. Fontenay. BI 5