týsdagur 15. mai 1928síða 3

et i Myndaframsýning. Teir tríggir ungu málararnir, ið høvdu framsýning her í Havn í fjør aftaná Olavssøku: William Heinesen, S. E. Joensen og Jacob Olsen høvdu nú um dagirnar boðið fólki inn at síggja, hvat ið teir hava avrikað í vár (og í vetur), og var henda framsyning eins nógv vitjað og hin i fjør, og óivað eins væl fagnað av fólki yvirhovur. Teir hava allir líkið seg fram, hvor eftir sínari framsýningin var ikki minni forvit- tríggir leið, so henda nislig og eins fjølbroytt og hon ifjør rar, Mest búgvin er William Heinesen. Hann åtti ta bestu myndina, id fram- synd var, ið óivað eisini er tann besta, hann enn hevur gjørt: ein skreyt- mynd, har hann sera væl hevur fingið fram samanspælið millum ljós og skugga, tá sólin selur, eyr- vikan glitrar blá móti ti døkka lyngi, meðan tindarnir fjart ljós frá tí gulldryppandi luft. Meðan burturi lána hann ifjør mest heyði málað troll, risar og yvirhøvur helst myndir til gamlar sagnir og ævintýr, hevur hann í ár eins nógv lagt dent uppá nátúrmyndir, bæði slíkar málaðar eftir fyrimyndum serliga góð var lítil unum í Puntanum ein mynd av teim gomlu hús- og eisini slíkar, ið hann hevur skapað úr sínum egna høvdi, og sum summar vóru heilt monumentalar í teirra rikidømi, her mugu serliga verða neyndar »Vårmorgun« og »Sirm«, Frálíkar góðar myndir til sagnir vóru »Snopprikkur« og »Vakurleikin og beistid«; hetta seinasta evnid hevur lokkað hann til at gera fleiri myndir, og var uttan iva tann minsta av teimum nógv tann besta. Enn má verða líkið fram ein góð mynd av harra Borjeson her í Havn. meira dent uppá litir og litaspæl enn Joensen hevur í år lagt í fjør, og hevur hann Í summum av myndunum fingið heilt væl fram tað glitrandi ljósið, ið sólin breiðir yvir brim, ella ið eins og streymar fram undan einum skýggj, sum sólin stend- hetta í myndini »Brim og ur aftan fyri. Serliga hevur evdnast honum sólg sum er sera væl málað, tó standa skýggini ikki við hitt frálíka brotið, id er tað, id gevur myndini mát kraft og ljómandi liv. Skýggj eru tað, minst hevur lagt dent uppá; eins og yvirhevur sum S. E. Joensen tað er skiligt, at hann enn meira roynir at avmynda natúrina enn at »umyrkja« hana. Brimmyndir hansara eru betri enn hevur fingið nógv fleiri ifjør; hann litir fram i brotunum og ljøsspælid, id hann sum áður nevnt — iljør ikki tóktist nógv at geva gætur, hevur hann nú lagt serligan dent uppá at fáa fram. Nevnast mugu >Várdagur í Mykines- firdi«, við glógvandi sól yvir bláan fjørd, djúpum skuggum í dølunum á Vágalandinum og kraftfullum skyggj- um á luftini, fostum, hvítum skyggj- um við undirljósi, og sæst her, at hann eisini man duga at mála skyggj, um hann gevur sær far um tað. Ein nåtårmynd, sum ikki má verða burturúrgloymd er »S6ltåm«, hvar hann sera væl hevur fingið fram hitt flógva, darrandi ljósið, ið breið- ist yvir svørdin og sjógvin inni við land, ein summardag tá sólin kámt lýsir fram gjøgnum hitt fjálga, lætta mjørkatåmid. Persånsmyndirnar eru áhugaverdar, og myndin av beiggjanum er kanska tað besta, S. E. Joensen enn hevur málað, Sjålvt um hann enn hevur nógv eftir at læra, prógva alt í alt myndir hansara, at hann hevur gávur, ið at fáa alla ta røkt og hjálp, ið honum veitast kann, vónandi vil log- eiga tingið til at hann søkti um ifjør. í ár veita honum tann styrk koma burtur at læra, sum Jacob Olsen, sum ifjør heyði bert fáar myndir, hevur íár ein fullan Vegg, og er íkki minst framstig at síggja í myndum hansara, Eisini hann hevur máluð persóns- myndir, ið eru rættiliga góðar, men betri eru kortini nátúrmyndir hansara, t. d. kavamynd. Skýggj málar hann sera væl, t. d. „Frá Rundingi« og ein frålik i kavamyndini og íkki minst í »Skinn- herjuni«, ein sera góð mynd til eina kenda søgn. Hann hevur málað gandakellingina í teirri stund tå hon svimur um fjørdin og verður til stein, og hevur tað eydnast honum sera væl. Tað er eins ogein sær andlit hennara stirðna Lil grót meðan ald- urnar skola uttanum hana og Koltur eins og í hamferðarljósi stígur fram í einum glotta á illveðursluftini. Nakrar pennatekningar vóru ikki minst goðar, serliga ein av Húsabrúgv. Alt i alt var framsyningin hesum monnum til heidur og gevur ungu hon góðar vónir um modernað kunstnerisk lív í Foroyum. Richard Long. A [|[|[|[ [|] É|—-—B—|—————€—— Aftur av Suðurlandinum. Nú koma sluppirnar heim frá hond. Fiskiskapurin hevur verið ógvuliga góður, tey bestu eru komin uppimóti 1200 skpd. ialt, men ikki er veiðan eins góð hjá ollum; men tó vera 400 til 500 skpd. vanligur fiskipur. Skip komin 13. maí: Fyri Eiðishamar: „Suðuroy“ 32 000, „Ifavgásin“ 23 000. Á Vestmannhavn: ,John Brown“ 22 000, „Milly“ 31 000, „Múlin“ 26 500, „Flower of the Forrest“ 36 000, „Haf 29 000, „William Steffensen“ 29 000, Vic- farið“ 27 000, toria“ 32 000, „kram“ „Quen Á Klakksvík: „Sæborg“ 335300, „Phebe“ 32000, „Svínoy“ £3 000, „Fugloy“ 30500, „Cauronet“ 26 000, „Carlton“ 26000, „Henry Freemann“ 56 000, ,,Polarstjørnan 50000, „John Bull“ 10 000, „Haraldur“ — 27000, „Viðoy“ 18000, „Solo“ 15 500, run“ 25 000, „Ekliptica“ 47,000, „Ester“ 30,000. „Solo“ heyði harumíramt 25 skpd. „Gud- undir Feroyum. „Gudrun“ 1000 bankfiskar. Á Tvøroyri: „Hanna“ 43000, „Skarstein“ 35000, „Vestward Ho“ 27 000, „Sjana“ 23000, „Riddarin“ 38 000, „Falkurin“ 44 000, „Langanes“ 37 500, „Orvingur“ 23000, „Súlan“ 16 500, Torshavn: „Nólsoy“ 27 000, „Prinsesse Marie“ 25 000, „Buttercup“ 30 500, ,,C. & M.Slater“ 18 000, „Harry“ 18 500, „Quen“ 17 000, „Saltaire“ 22 000, Soskend“ 24 500, Marchal“ 17 500, „Kara“ 27 000, 12 000, „Silver Belle“ »lre „Knorrur“, 24000, „Y. G. 9 000, 35 000, „Andrea“ 27 OO, Fuglafjørdur: „Pilot“ 23000. » Titania" „Verdandi“ Fiskasølan og prísurin. seldur í Ís- Tað hetta fólkinum at Ein hópur av fiski er landi fyri toliligan góðan prís. hevur verið nógv los um at ikki var beint gjørt av lata Íslendingar fáa liskin; men sum viðurskiftini eru, kann einki sigast um tað, tí Íslendingar buðu peningin hein, í hondina, nú koma skipini reiðarar kontrakt- nov, bjóða okkara sterkastu 32—33 messigari oyr. pr. kg móti betaling til 1. eila móti 3 mánaðar vexli og diskontoav- drátti. Hetta er hvat reiðarar bjóða, men lað sigst at hægri boð eru frammi: 34—35 oyr. kg og tað mátti verið rímuligari prisur, um tað er satt sum orð gongur at ein kendur Føroyingur, ið skal hava 20000 pk. fyri eitt enskt firma, bjóðar 39 sh. fyri pakken av 7, klippfiski 28 32 stertar at avskipa i juni—juli. Tey fyrstu skipini ið heimkomu, fingu 38 oyr. fyri kg, so prisfallid tykist at vera á veg. Fiskurin er eisini nógvur á Íslandi og i Noregi, so tað er væntandi, at marknaðurin verður trongligur einaferð, Ein hjálp fyri fiskaprisin er tað, frammi tað verið i enn stórri mát um vit høvdu ferð, (rute) (Hull) og Spaniu (Bilbao), tí har eru avtakarar, sum fegin at far eru fleiri keyparar enn vant er at vera og hevði beinvegis til Ongland mangir smærri vilja hava nakað av klippfiski, men ikki eru førir fyri heilan farm. Teir venda sær nú bert til stórkeyparar; men høvdu vit regluliga rutur, keyptu hvor sær í teir ivaleyst beinvegis Foroyum. Fiskiskapur Noregs 1928. 28. apríl vóru fingnar 53, milliónir ialt, harav farnar í salt 30,; mitliónir. Undanfarnu ár var veiðan; 1927 56,1 mill. harav saltað 32,5 mill 1926 60,6 34,5 1925 38,9 3,6 1924 40,1 20,0 1923 37,3 21,4 1922 83,7 IS, 1 1921 24,6 17,9 1920 32,8 20,1 5. mei vóru fingnar ea. 55,2 mill. og harav farnar í salt ea. 30,9 mill. Um somu tíð undanfarnu ár var veiðan: saltað 32,6 mill. 1927 57,2 mill., harav 1926 65,2 36,1 1925 41,8 24,4 1924 44,0 20,3 1923 40,3 22.1 1922 37,0 18,6 1921 35,2 17,9 1920 33,3 0,6 A Finnmarkini er lítil fiskur at fåa i ár afturímóli undanfarnu árum og prísurin er ikki góður, 8—12 ovr. kg fyri sløgdan torsk. Við harafturímóti Lofoten hevur fiskiskapurin verið ófora góður íár. Arið ifjør undantakandi, er árið í ár besta fiskiárið við Lofoten sum verið hevur síðani 1895, Úr Føroyum. Í Tórshavn. Thorshavns Byraad. Fredag den 11. ds. afholdt Byraa- ordinært Mode. 7 Medlemmer deltog en Tid í Forhand- linger. Evensen og Heinesen slet ikke tilstede. Vedrørende Opkørselen fra Havnen førtes en lang og, til Tider, trættende Debat. ind Omtale í »Social-Demokraten« Monteringen »nidri á sandi«, og øn- det Raadets var Debess kom paa ; en om skede Sagen undersøgt. Joensen mente sig at have hørt Formanden ved det derværende Arbejde udtale Steder Cementsæk længere ned end beregnet og andre Steder to, og endvidere var der faldet Udtalelser vilde lave en kunstig at man paa havde lagt en om at man Bund. Dette beroligede dog ikke Hr. Debess, men videre kom denne Diskussition ikke. Fra Vandbygningsvæsenet og Færø Amt forelaaa der Skrivelser i lange Baner om den meget omdebatterede Opkørsel fra det noksom betænkeligt nyttige Havneanlæg. Til Regulering at Aarvegur havde det Vandbygningsvæsen allerede indhen- tet Tilbud fra Kampmann & Saxild og Steingrim Winther paa Udførelsen tjenstivrige af denne Regulering, som »naturlig vis« foranstaltes af V. B. V. Dette Skridt motiveredes med at V. B. V. ikke havde tænkt sig andre dygtige Folk paa Færøerne! Mælkeforsyningens Pakhus, der skal opføres paa lejet kommunal Grund i Vágsbotn, Enighed behandledes, og der var om, at Kommunen skulde leje et Lokale til Havnevæsenet at dette Pakhus. Andre Sager var af mindre Inte- resse, saaledes ofredes en lang Tid af Mødet pan en Diskussion om Amts- kommunens Bygning í »Vågsbotn«. Yderligere behandledes en Del Bygge- sager. Til Pladsen som Kommunens Op- synsmand var 7 Andragere. Det over- lodes til Kasse- og Regnskabsudvalget at ansætte en af Andragerne, Ny Bank paa Fær- erne. I herværende kredse har Tid været Oprettelse af Færøerne, (il Forretnings- der i den senere fremsat Ønsker om en Bank Støtte for Banken skuide endnu paa Erhvervslivet. i Realiteten og Handelsbank. De to Købmænd Chr. Holm Thorshavn, være en Fiskeri- Jacobsen, og J. Fr. Kjølbro, fra Klagsvig er nu vent tilbage en Udenlands- rejse, og meddeler at det er lykkedes at tilvejebringe den fornødne Kapital til en ny jank. Aktietegningen vil blive paa- begyndt í nær Frentid. I Røg og Damp. KL. 10 om »Beskytteren« med fuld Damp, man skulde tro at den blev Fart Onsdag den 9. ds. Aftenen til Thorshavn, ankom saa den 1 avda havde ikke saadan paa. Der Travlere efter den? At det rettere jaget, ] har været gjaldt noget eller »Be- skytteren« fa- rende ind paa Reden og kaster maaske meget, at saadan kommer indenfor Molehovedet, hvilken Plads under begge Førerne den har haft Ankeret den har hævdet i indeværende >Inspektions<tid, behøver manikkeattvivle om, for hele to timer efter at Ankerel faldet slog Flammerne ud Sct. Hans- var fra Skorstenen som Blus. Om teren« Morgenen var >Beskvt- forsvunden, og Kf- paa igen var lige tidsnok Torsdag termiddag at lægge Beslag Ankerplads Thorshavn, det Skib »N det »Fulton« arriverede. Disse Skibe medbragte Post «Beskytteren laa den bedste ved førend norske ova« og danske og Fragt, og der, som saa ofte før og hindrede disse Skibe i at naa saa langt ind, som de havde ønsket, Jóannes bóndi Patursson sent okkum sum mót tað, ið grein, hevur mæli til framflutt er her í bladnum viðvíkjandi tí norrønu søgu skriving um Førovar undir verdald 8 arbardøgunum, serstakliga vidvikjandi vorutilflutningi. henni ikki Piåsstrot loyvir inni vist á hesum sinni, og halda vit tað eisini vera ónvtt at skifta orð við longum greinum um hesa søguskriv- ing, og endurprenta vit tessvegna tað, ið skrivað var í »Norrøna«, so kunnu fólk betri kanna ímillum, og tað hevur betri ávirkan enn langrøkjut kjegl: Joannes Patursson flutte tvo erende som Isleudingarne se- gjer foredrag um færøysk politikk no då han var i Reykjavik. Der er gode fråsegner um desse i islenådske blad og i ollo hev dei denue gongen på Island havt stendestrid og føraren i striden. Tilsissi, stor ans fyr Færoya sjølv- fortel ,Timinn", kappast alle um á få Patursson til gjest. ikkje hev gátt etter fyrr, av det som Pa- Der er ein ting me tursson fortalde. siengde frá Danmark og laut syta fyr si tilfersla pá eigi hand. Dei fekk skipa seg med varor frá England eider Amerika og fekk deim heimflutte med islendske I krigen vart Færøyarne skip. Danmark reiste sak um dette og vilde ha straff på Færeyingarne fyr landssvik (forræderi moi fedralandei). Patursson vart utvald som hovudmanu. Då stemnde den danske justitsministar Færøyingar til Kaupenhamn til å bera vitne i saki. dei let seg ikkje stemna utanlands til vitne i ei slik sak. Dei svara alle som ein at Ibsen-kvøldid í Sjónleikarhúsinum gav ca. 180 kr. til „Foroya felag móti tuberklasjåku«, I | | Í | i TJALDBÚÐIN Í KIRKJUBØ letist upp hósdagin 17. mai: The, kaffi, leskidrykkur. Lippur, í tunnum, saltaðar, frískar og hvítar, keypir Knud Lambaa Telf. 12. Tórshavn. Telf. 42. Klakksvík. Aftur eitt framstig. Hin Klakksvík ramfúsni Keypmaðúrin i harra. J. Fr. Kjølbro, uttanlandsferð, eina sleipusteð, ið er sum afturkomin er av hevur keypt sum nvgit og hon er so stór ggj, og taka mest at hon kann upp trolarar og storri seglskip. Tilfarið til kemur fil hesa stóru sleipustød Klaksvíkar í næstum, við einum skipi sum fraktad er til henda farm. Tað er áhugavert at slíkar fyritok- hon arbeiði til nógver hendur, tað at Norðingar ikki aðrastaðni Tað er ikki seinastu 15 árum at sett merkir i Norðoyum, og ur koma ílag, sum henda, tå kann geva umiramt novdast at lata skipini burtur á sleipustoðir. fyrr enn í teim framburðurin hevur hesari høv udsby sd Í er hetta eitt framstig sum verður upphavsmanni sínum til heiðurs og landinum til nikið gagn. Við lóg skulu lond byggjast. Tað er sjálvandi, at einki land kann byggjast uttan tað hevur eina samfelagsskipan. Men tann standandi spurningurin er: Hvussu er nú hendan skipan hvorjir eru teir sum Svarið er É greitt: Eftir ti tilfari sum liggur Á rokt? og Ð hana rekja? stutt og í okkara samfelagsskipan nú á døgum kann landið ikki røkjast oðrvísi enn tað er; tí teir sum lógina gera og landið hagreiða hoyra íkki til tað arbeiðandi Í Í | | | | | | | | fólkið og duga tí ikki á at skyna hvat arbeiðsmanninum torvar. Hvat er nú hovuðsdeildin Í teirri núgaldandi samfelagsskip- an? Tað er at verja fyri at einstaklingurin ikki missur valdið sítt,sum hann hevur, viðvíkjandi ollum sum fjøldin kann hava gagn av. Peningamaðurin setur jú fotur i spenn, so at arbeiðarin ikki skal koma til ræðið, tí so er eldur hann dugur ikki at ráða, hugsar peningamaðurin. Peningamenninir ræðast jú loysunarorð javnaðarmanna og ollum alvi at byrgja í koluni; og royna ti av fyri, so arbeiðsmaðurin ikki skal koma við at gera landsins lógir. Teir ráðandi sum hava sitið, og ftildeils sita enn við róðri í hánd, minnast ikki til, tá teir senda út lógir, sum eitast skulu beidsmannin, at arbeiðsmaðurin eigur fyrsta rætt í samfelaginum, arbeiðsmaðurin er tann, sum eigur fyrsta á ollum al- mennum pellum; tí hann er maðurin sum setur livið í váða fyri at vinna sær og sínum landi inntokur; hann við sínum arbeiði, er maðurin, sum er at- voldin í at tað stóra samfelags- hjólið kann blíva gangandi; tess- vegna eigur hann at vera við tá lógirnar blíva gjørdar, sum verja skulu arbeiðsmannsins rættindir, at vera til vørn fyri ar- SEÉSS Få] og og ikki sum nú, at tað, hann fær, skal vera av ríkmannsins náðum,