Sosialurinarkiv
Sosialurin 1929-02-12, síða 3
Tak niður PDF av hesari síðu Stórt myndaskrá

týsdagur 12. februar 1929síða 3

‹ fyrra síða allar 4 síður næsta síða ›

Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.

Tekstur á síðuni

|; Til Grønlandsfararar. Vit hava frå Foroya amti fingið sendandi eitt skjal viðvíkjandi lekidómi til skip, ið fara til Grønlands at fiska, og lata tað hervið koma til kunnleika fyri teir, ið av vara. Tað ljóðar so: „Handelsministeriet har anmodet Amtet om at ville gøre det bekendt blandt Fiskerne, at det ikke kan paaregnes, at Fiskeskibene kan forsyne sig med Medicinalvarer og lignende i Grønland, da de ved Kolonierne og Sygehusene væ- rende Beholdninger af Medicin og Forbindssager kun er beregnet i Forhold til, hvad der skønnes at være tilstrækkeligt til den i Lan- det bosatte Befolknings Behov. Det er derfor af den allerstørste Betydning, at Skibene ved Afgan- gen fra Færøerne er fuldt forsy- nede i saa Henseende. Hvilket herved meddeles til be- hagelig Efterretning." Tað er sjálvsagt rætt og beint, at tað verður gjørt okkara Grøn- landsfararum kunnugt, hvussu stætt er við lekidómum í Gron- landi; eitt er, um tað ikki var hentari rættari, at Gronlandsstjórnin syrgdi fyri, at lækna- og lekidóms-viðurskift- ini vóru so í Gronlandi, at allir, sum kunnu fúa ta hjálp, teimum lorvar. men annað og har ferðast, Sýsluformannavalini fyri árini 1929—1930—1931 eru nú yvirstaðin. Stemmurnar vóru taldar saman 27. januar og úr- slitini vóru hesi: Suðuroya sýsla: Jens Marius Jensen, Froðbo, valdur til sysluformann við 97 stemmum. Mikkel Jespersen, Hovi, 1. taksmaður, fekk 63 stemmur. Salomon Djurhuus, Sumbø, 2. tiltaksmadur, óvist stemmutal. til- Sandoyar sysla: Joen Poulsen, Sandi, valdur til sysluformann vid 45 stemmum. Jens Sørensen, Húsavík, 1. til- fekk 21 stemmur, tiltaksmadur). taksmadur, (eingin 2. Våga sysla: Joen Jacob Simonsen, Sanda- vági, við 71 valdur til sýsluformann stemmum. Hans Samuelsen, Miðvági, 1. tiltaksmadur, fekk 30 stemmur. Michael Michaelsen, Mikines, 2 tiltaksmadur, fekk 16 stemm- ur, (Søren Hendriksen, Gåsadali, fekk onga stemmu). Streymoyar sýsla: Hans Vilhelm Madsen, Kvívík, valdur til sýsluformann við 90 stemmum. Hans Jacobsen, Haldórsvík, 1. tiltaksmaður, fekk 47 stemmur. Ernst Hansen, Nólsoy, 2. til- taksmaður, fekk 23 stemmur, (Chr. Petersen, Kollafirði, fekk 13 stemmur). Eysturoyar sýsla: Andreas F. Johannesen, Funn- ingi, valdur til sysluformann við 266 stemmum. Joen H. Højsted, Saltangará, Í. tiltaksmaður, fekk 9 stemmur, (2. tiltaksmadur er eingin). Norðuroya sýsla: Hans Jacob Frederiksen, Upp- sølum, Klaksvík, valdur til sýslu- formann við 133 stemmum. Joen Heinesen, Viðareiði, 1. tiltaksmaður, fekk 19 stemmur. Esberg Sørensen, Kunoy, 2. tiltaksmaður, fekk 18 stemmur, (Karl M. Volles, Mikladali, fekk 5 stemmur). Til felagsmenninar. Nú áður enn skipini fara út og í góðari tíð frammanundan, verða fiskimenn, sum vilja halda uppi felagsskapin og styrkja hann mintir á grein 13 í felags- lógini. Hon ljóðar so: Grein 13. Felagsmenn mugu ikki fara við føroyskum fiskiskipi, uttan so er, at allir menn umborð eru felagslimir í „Feroya Fiskimanna- felag“ ella „Skipara- og Navi- gaterfelaginum“. Um nakar fel- agslimur í „Foroya Fiskimanna- felag“ fer við skipi, har ikki allir umborð eru limur í áðurnevndu feløgum, skal hann verða útlagin úr felagnum, uttan hann rindar tvífalt limagjald næsta ár. Samstundar vera felagsmenn mintir á, at Feroya skipara- og navigatørfelag í lógum sínum hevur eina grein, sum forðar teim- um sum í tí felaginum eru, at taka fiskimenn umborð, sum ikki eru limir av fiskimannafelaginum. Einasti vegur, ið gongdur er, til at halda uppi góðum felags- skapi er tann, at felagslimir royna at halda hesar neyndu lógreglur og ikki loyva nokrum at víkja uttan um tær. Ur Føroyum. | | Torshavn. Við „Lyru“ leygarkvøldid fór yvirvrakari Marius Jensen til Noregs. Ør- indir hansara eru at kanna um vidurskiftir har eysturi, hvussu leiðis teir teirra = silda- fiskarí, og særliga hvussu sildin verður hæggreidd. Hetta kann fáa miklan tydning fyri Føroy- ingar at læra at kenna, hvussu teir í sildafiskarífið drivnu Norð- dríva menn bera seg at. Tað er Føroya hevur heitt á yvirvrakarin og hiðið hann um at hesa ferð til Noregs. Løgting, ið ser: gera 10.000 kr. Føroya Legting samtykti í seinastu tingsetu vid 13 stemm- sjålvstyris- og javnaðar- menn at 10.000 til at styðja foroyskan fiskiskap við, ella til fiskiskapsins frama sum tað eisini nevnist. Hesar 10.000 krónur skuldi landsnevndin hava um hendi og byta út, soleiðis sum hon helt tørvurvera til, so langt sum hesin litli peningurin um lata rokk. Henda samtykt varð gjørd í septembir mánaði ifjør, men Foroyingar yvirhovur eru ikki gjørdir kunnugir við hesa avgerð enn. Í hvussu er hevur eingin lýsing frá landsnevndini verið at sæð um hesar 10.000 krónur. Hvat er ætlanin? „Turid“ eitur nýtt jarnskip, sum kom til Feroyar seinasta fríggjadag. Tað er fiskifelagið »Nabb« í Havn, ið hevur keypt heita skip úr Groeningen í Hálandi. Skipið er at kalla spildurnytt og hevur bert verið til fiskari í eitt skifti. Manningin, ið hevur »Turid« til Føroyar, sigur hana at vera eitt frålikt og dygdargott far. »Turid« er stort skip og råmar siglt 600 skpd. av fiski. „Silver Lining", ið hevur verið i Keypmanna- havn til latið sett Havnina fríggjadagin. Hon hevdi umvelingar og eisini motor í, kom inn á farm av petroleum og olju til einsølumannin fyri »D. D. P. A.< harra V. Liitzen. »Havhestur', ið kemur frå Hull, hevur 300 tons av stykkjagóðsi og 170 tons av koli og er væntandi til Havnar ímorgin. Tað kann ikki sigast annað enn at tað gongst væl við tilflutningi til landið, men ikki kann tað sama sigast um útflutningin. Eysturoyaprestur. Presturin Kaj Fibiger Jensen, ið nú í nøkur ár hevur verið prestur í Suðurstreym, er nú komin í sitt nýggja og stóra kall í Eysturoynni. Seinasta sunnudag varð hann av Jákup Dahl prósti innsettur í kirkjuni á Nesi. „Fylla“. Verjuskipið »Fylla« kom leyg- ardagin inn á Havnina á leið til Íslands, har tað skal vera vakta- »Fylla« helt av stað aftur sama dagin seinra- partin. skip nú eina tíð. Husholdningsskolen. Ifølge »Rigsdagstidende« lader glemt at forelægge Lagtingets Anbefaling om Statsanerkendelse af Husholdningsskolen ved Frk. Naina Scharla. Vor Partifælle Olufson lyste efter denne Anbefaling fra Lag- tinget, der var vedtaget med Vor Partifælle antog, at denne Sag maatte ligge i Ministeriet, og opfordrede Mi- nisteren til at faa den stor Majoritet. ind Ændringsforslag ved Finanslo- vens tredie som 3ehandling. Til Olufsons Forespørgsel har Ministeren svaret, at han ved tredie Behandling havde tænkt at fremsætte Forslag om Hus- holdningsskolen i Thorshavn. Bjarging. »Smiril« hevur, å sinum sein- asta túri til Sudurovar, funnið heldur sjáldsaman reka. Tað var ein Grimsby-trolari »Gloria«, ið lá Dímun. dreiv undir stóru og Trolarin hevði fingið skaða uppá róðurgreiðirnar og skrúðu. »Smiril« sleipaði trol- Til bjarg- ingarløn var ásett 200 pund. arin til Trongisvågs. Hvat tann endiliga bjargingar- lønin verður, veit eingin til vissa enn. Ein sekkur av posti hevur verið eftir- gloymdur umborð á Íslandi“, táið hann kom frá Keypmanna- havn. Hann er komin til Føroyar leygarnáttina. Blød fyri nú 17. og 18. jan. komu tåfyrstani Í Þ | fram. det til, at Ministeriet nær havde | | halvt Slægt og Venner res herved bekendt med, vor elskede Datter gø- at Pauline Frederikke er afgaaet ved Døden paa Dr. Alexandrines Hospital Torsdag d. 7. Febr. d. A. Elsebeth og Johs. Guttesen. Thorshavn,: Havnar Arbeidsmannafelag heldur adalfund 16. leygarkveldið februar kl. 8 við slíkari dagsskrá: 1) Roknskapurin. 2) Uppskot til lógbroytan. 3) Ýmist. Nevndin. . - ” Licitation. Hospitalets Forbrug for et Aar, 150 ' magre Dampkul, bortliciteres. Levering efter Aftale med Hospitalet. Tilbud denne Maaned. Dr. Alexandrines Hospital, d. 9. Februar 1929. Inspektionen. ca. Tons indsendes inden 15. Sjómenn hvíla seg best á mínum koyggjumadrassum, sum fáast til keyps hjá fyri niðan nevndu keypmonnum: J. F. Kjølbro og Brødur Liitzen i Klakksvik, S. P. Petersens Eftf., Fuglafjørdi, Peter Weihe, Solmundafiør0, Absalon Ja- cobsen, Skála, Andrias Daniel- sen, Strendir, Poul Olsen og John Olsen, Vestmanna, N. J. Mortensen, a/s J. Mortensen, Firma T. F. Thomsen og a/s Hvidenæs, Trongisvåg, Firma J. Dahl og as Mørkøre i Våg. Poul Isaksen, Tórshavn. Telef. 58. Telef. 58. Eirika. (Ein heyst-soga). Hon tók kálvskinnsskógvarnar, ið hingu við útdyrnar. Teir vóru nakað tunnur undir ilini nú, og hetta vóru teir seinastu ið fing- ust burtur úr ti seinasta skinn- inum, og enn var einki annað. (6 helt hon, at teir vóru so frægir, at teir áttu at halda eis- ini í dag, og legði hon tí einki niður í teir. So dróg hon reinar reyðar tveingir út í teir og skøddi seg. Hon talaði ikki nógv í morgum, og so skjótt sum hon var skodd, slongdi hon dyllurnar um herðarnar, tók stokkarnar í hondina og uttan at: talað til nakran í roykstov- uni fór hon á dyr. Hon heyði júst tíkið um klinkuna og latið upp, tá Katrin, vinkonan, kom at gera neytaboð. »Ja, eg fari beint núg svaraði hon heldur knappliga aftur. >Nei men, fert tú ikki fyrr enn allar eru komnar, segði Katrin, ið ikki dugdi at skilja, hví Eirika var so bráð í morgum. »Heldur lú íkki, at eg finni í neytini sjálv, hvar ið tit eru«? snerraði Eirika og fór so til gongu. Katrin rópti á hana um at steðga eitt sindur, hon segði seg at hava nakað ógvuliga týðandi at siga henni, men einki batti. Eirika fór gangandi tað dýrasta hon var ment og vendi sær ikki á, alt Katrin rópti á hana. Katrin fór so at gera tey neytaboðini, ið hon hevði eftir, og tað vardi heldur ikki leingi til tær fóru gangandi gjøgnum túnið, tvær og tvær; og ftáið tær komu niðan á bøgøtuna, var tað eitt heilt fylki av ungum lættskoddum fotafittum kvinnum, ið henda kalda og vakra heyst- morgum fóru út um bøgardin. Komnar útum hagalúkuna, kann- aðu tær eftir um nú allar vóru komnar. Og kom tað teimum dátt við, táið tær saknaðu Eiriku, ið annans altíð var ímillum tær fyrstu. Men Katrin vitsti at síga, at Eiríka langt síðani ver farin frá húsum, og at hon í morgum var so løgin og bráðorðað, og ikki hevði vilja lurta eftir henni og steðgað, táið rópt var á hana. »Å, mann- fólkagrillur, hvat annað?< hildu nakrar. >Neic segði Katrin, »Eirika er einki flogfyl. Tað er eingin genta í allari bygdini, ið við slíkum álvara sum Eirika gongur til sítt starv, æntin tað nú er í roykstovuni ella tað er útí í torvi ella í hoynað, og ikki at tala um neytagongu. Hon flennur og floksar íkki tíðina burtur, tað vita oll, ið kenna hana. Og tí er hon so nógv avhildin. Og glad kunnu tey foreldir vera, ið eiga eina so- vorðna skilagentu, ið hevur slíkan ans fyri tí húsliga starv- inum sum Eirika,« Ah, ikki er hon meira álvar- som enn so, hon kann loyva sær at fara til Havnar um Ólav- søkuna og renna tað mestu tíð- ina uppi á »Sanatoriuvegnum«, sum ikki er tað mætasta plássi í Havnini«, svaraðu tær aftur. >Haldið tykkara skitna munn saman á tykkum“, segði Katrin, ið nú var vorðin ill. Hon toldi ikki at sovorði varð sagt um Eiriku, tí hon kendi hana betur enn nøkur av teim, id har vóru samankomnar. So fóru tær til gongu, tí ikki var at ívast í, at Eirika var farin undan. Niðan móti sýnini gekk leiðin, tí ikki átti at gretta, at neytini lógu uppi í dolum. Tær gingu skjótt og ikki var leingi til tær vóru afturundir farnar fyri teim, ið eygleiddu tær í bygdini. Og sum tær hildu, lógu neytini trygg á tí góða fríska grasinum uppi í dølum. Øl neytini vóru har, sjálvt ungnevtini, 10 annans eru von at reika úr einum i annað stað, og aldri stoðast nakrastaðni, so lógu tey eisini her Í morgum. Neytakonurnar vóru illa við, tåid tær komu í nevtini og ikki bóru eyga við Eiriku, ið var farin langt undan teimum. Tær hugdu at kúnum hjá henni, men hon hevði ikki veri undir leimum í morgum, til tess stóðu júðurini ov mikid full. Hvar skuldi Eirika vera farin í morg- um og hví hevði hon sovorðnan skund, og hví kundi hon ikki fylgjast við teimum í morgun? Neytakonurnar stóðu og hugdi hvor at aðrari. Tær spurdu og svaraðu, gittu eitt og annað, men einki fingu tær til at hóska, so ti Firika var nå ikki sum hinar genturnar í bygdini, tað hevdi Katrin rætt í, Tað nyttaði einki at standa og gita og hugsa, hvar id Eir- ika var at finna, tí helst var hon farin sínar egnu leiðir, og kunnug var hon í haganum, og f morgum var so klárt. Tær settust undir kýrnar og lótu Eiriku vera Eiriku. Eirika var einsamøll, einsa- moll saman við tí fogru náttúru, sum f morgum gav seg til sjondar. Luftin var blábleik, og har rak ikki eitt einasta skýtám eftir henni, Lotid á tí slætta havinum var sum eftir- gul aftaná eina langa hogætt frammanundan ættarskifti. Það strevk so sáttliga fram eftir sjónum, og var ikki ment at leypa nakran hvíla í aðrastaðni enn á firðinum í einumhvørjum streymkraki; men í krakinum vildi hvítna ein slíkan streym- dag sum í dag, sjålvt um einki eftirgul var. Eirika sat høgt uppi á fjall- inum og leit vestur í hav, har tey heimkomandi skipini sóust at koma undan úti undir havs- brúnni. Nøkur skip vóru komin inn á Havnina og Skålafjørdin dagin fyri. Hon hevði bint eyg- uni út á kinn og stært seg næstan blindan fyri at verða