Sosialurinarkiv
Sosialurin 1929-05-25, síða 2
Tak niður PDF av hesari síðu Stórt myndaskrá

leygardagur 25. mai 1929síða 2

‹ fyrra síða allar 4 síður næsta síða ›

Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.

Tekstur á síðuni

Re ER TEE Vinduer, Døre og Lister. Godt og billigt Arbejde. Hugo Øster's Maskinsnedkeri, TIL. 216. Thorshavn. Tlf. 216. EP US Tandlæge BREND F træffes 11—5. Telf. 114. = SLAKA EG ARK EG ODD EG NI Nummar 39. „Dimmal.“ sum barnablað sambands-óvitinganna. Í >Dimmalættinge fyri 18. mai er halastjørnan aftur at síggja. 5 Eins og áður kemur hon fram undan hvorjum vali. Um »Kf- fersøes komet« er einki at siga, uttan at hon er afturkomin, og tey, ið vilja síggja hana, kunna lána »Dimmal.« nr. 39, eftirsum tað eru so fá sum halda hana. Í sama blað er ein, ið skrivar fyri linjubetaling sum kallar seg L-S., Í. elsen, navni Georg kastar hann Hesin sami L-S. hevur skrivað eina sum v. s. Lindenskov-Samu- burt. grein, hann kallar »Social Lovgivning«, har hann sigur í einum stað: >Er der noget Parti, som med Relte kan gælde for at være socialt forstaaende, saa er det Venstre«(!) Hr. L-S. Sudurvestjåtlandi i hann veit hvat tad kalla »Venstre« var sjálvur staddur í vetur, so vil siga at »socialt forstaa- ende<. Fall kanska forsvarsráð- hann var Mátti ministeriid Madsen-Mygdal fara harrin Brorson, ti »socialt forstanende« ? frå, tí tað var »socialt for- stanende«? L-S. veit betur, enn hann vil vita. Fyri at tæna »Dimmalætt- ing« og vinstra er hann noyddur at siga orðvísið, enn sannleikin er. Hr. LS. »tukthåslågina«, har hann sigur, galdandi fyri nertur eisini við at hon eisini er >Arbejdsgiverorganisationerc. Vil eg biðja hr. L-S. greiða fólki eitt sindur frá, hví arbeiðsgevarnir í staðin fyri orðið »utilbørlig« fingu teirra tingmenn til at seta orðið »uberettiget«? Vil ella kann hr. Lindenskov-Samuelsen ikki greiða fólki frá hesum? Í »Vidundereleksiren« sigur L-S., ál har respektere danske Folk,“ eitt sovorði dømi, »Sambandspartiet altid Danmark og det fyri, at tad er ikki, uttan L-S. svørum sum kann tala sannheit, finns kemur við einum ella sjålvgjørdum dømi og tey plaga ikki at tróta. At endanum byrjar L-S. at skriva Føroyskt. Mangur lesari »forstørr- av »Dimmu« tekur ilsisglas< fyri at vita, um hann álíkavæl ikki sær skeivt; jú so sanniliga skrivar hann Føroyskt. Tað er, sinen I Danir siga: »Ro- Hetta vil við eðrum orðum siga, at all, sum Polseendencd. skrivað, er Harra Gud, men at sum L-S. hevur skrivað í spelni. hann er jú so blaðstjóri »Dimmalætting«s hev- ur tikid L-S. felag at spæla óvitingar, tað skuldi ungur, undir armin fyri í eingin trúð; men at so er, vitnar ein grein, sum hesir sambands »Fiskerne«, óvitingarnir neyna har P. Niclasen fortelur frá, »at et stort Antal af de danske Fisk- P. Nicla- verið før- ere er Venstremænd«, sen hevur ongantíð oyskur fiskimadur, enn minni danskur, so fyri honum er tað blint, menn vilja. Nú vil tað so til, at eg havið verið millum danskar fiskimenn bæði frá iOov í sjogv og hvønn veg danskir fiski- vestan, á enn ikki eystan og landi, og Andr. Samuelsen og Føroya Fólkaháskúli. At Andrass Samuelsen vid sambandsflokkinum aftan fyri seg ella rættari sagt: við at nýta tað veldi, sum flokkurin gav honum, hevur roynt at knógva Føroya Fólkaháskula, veit ein og hvor, ið hevur fylgt við hansara atburði í háskúlaspurninginum. Soleiðis sæð kundi eingin maður verða bilsin yvir, at A. Samuel- sen á veljarafundi í Havnar klubba hin 11. maí í ár beinleiðis erpaði sær av, at hann niðri í Danmørk var gingin ímóti Føroya løgtingi i háskúlamálinum. Jú so sanniliga: Andrass kundi vera errin; hann hevði borið vápn móti Føroya Fólkaháskúla, ikki sítt egna, men sambandsins flokksvápn. Aftaná allan henda errinskap sissar Andrass seg, tí hann sær, at hetta er tåpuligur atburður at breggja sær av at nýta annars manns våpn til egið gagn at fremja. Sambandsveljarar ynskja yvirhevur ikki at drepa hin feroyska há- skúlan; tí vilja teir á valdeginum hin 29. mai ikki geva A. Samu- elsen sína stemmu. Í logtingssetuni 1926 nýtti Andr. Samuelsen sítt politiska veldi til at royna at taka penin gastuðulin undan Feroya Fólka- háskúla, og skúlin hevði tá verið boygdur til jarðar, um ikki góðir Foroyingar høvdu tikid sær um reiggj til at hjálpa honum úr tí peningatrongd, sum hann tá av A. Samuelsens atvoldum knappliga var komin í. Føroya Fólkaháskúla, og Um várið 1927 var íbirt Landsfelag henda tiltøkan var so væl undirtikin bæði innan- og uttanoyggja, at skúlin tá slapp óskal- aður gjøgnum fleir brotasjógvar, yvir hann. Gamlir sambandsveljarar 29. mai í ár, sum Andr. Samuelsen sendi inn háskúlavinir! Minnist til hin at soleingi A. Samuelsen hevur tað veldi, hann nú hevur haft, vil hann royna at níva Foroya Fólkaháskúla, hvorja ferð hann kemur fram at. Koyrið hann tí út úr danska foølka- tinginum við hesum vali, sum nú stendur fyri durum. Feroyingar! alt sítt lív og yrki sprottið er úr foroyskum botni, úr Konoy! lalum okkum ganga Setið í hansara stað ein mann, sum gjøgnum hevur víst tað sunna yndi til alt tað, sum okkara mann, Føroyingin 8. P. samsintar á val hin 29. mai í ár og velja hann inn á danska folkatingid, ti tá velja vit væl. Louis Zachariasen, formaður fyri Landsfelag Foroya Fólkaháskúla. funnið ein einasta vinstramann. Tá alt kemur saman, so kann hr. P. Niclasen spyrja LS. hvønn veg fiskimenninir í Ribe Amt stemmaðu. Eisini sigur blaðstjórin, at »det netop er et Særkende, at Fiskerne i andre Lande ikke er Socialister«. Mær kunnugt hevur P. Niclasen ferðast nógv, í Ong- landi t. d, um hann ikki veit, at allir enskir fiskimenn stemma uppá >The labour party< (enska socialdemokratiið), so veit hann alt ov lítið. Tá maðurin skal fáast við politikk, er tað best, at hann roynur at seta seg eitt sindur inn í ymisk politisk flokks- viðurskifti í útheiminum og kanna eftir, hverjum teir eru samansettir av. Ikki sannheit, P. Niclasen? láið skrivað verður, at eg segði, at A. Samuelsen vildi døma fiskimenninar 100.000, so Niclasen, at tað er Ikki so, veit hr. ósannheit, hann sigur. hr. Niclasen? Víðari sigur hann, at eg komi krúpandi til fiskimenninar. Ella kemur blaðstjóri >Dimmalætt- ing«ar krúpandi til Foroya fiski- menn, fáið hann heldur, at teir noyðast at krúpa fyri hvørjum ødrum? Vit fiskimenn standa hvørjum ødrum nærri enn so, enn at vit noyðast at krúpa fyri hvørjum ødrum. Aldri heyði eg tonkt, at eg, ein fiskimadur, skuldi verda noyddur at læra uppá blaðstjóra >Dimmalætt- ing«ar. Neyðarróp tørvast eingi. At hr. Konoy verður valdur, er givið; heldur kundi tað trongt til, at vit eisini, eins og »Dim- malætting«, rópti neyðarróp, ti A. Samuelsen fellur »og hans Fald bliver stort«. »Formanden for Fiskerforening« — er >Venstre tigsdagsmand«. »Fiskerfore- ning«, sigur »Dimma«, men tað eigur at vera »Fiskeriforening«, Hvat munur har er á, haldi eg, Danmarks at blaðstjórin veit, um ikki, so vendið hann sær til mín. Formaðurin er vinstrimaður og limur av ríkisdeginum. Hvor hevur valt hann til formann? Hava kanska fiskimenninir valt hann? Um blaðstjóri >Dimma- lætting«s ikki veit, so skal eg siga honum tað, vendid hann sær bert til mín. Ongum hevur gingið so illa at bróta seg fram sum netup hinum donsku fiskimonnunum, so vinstrimaðurin M. C. Jensen er eingin anbefalingur sum for- maður í „Dansk Fiskeriforening«. Vilja Foroya fiskimenn sokka longur niður í neyð og armóð, so er ein vinstrimaður nóg góð- ur, her: A. Samuelsen. Hava fiskimenn ikki valt M. C. Jensen, hví so ikki siga tað? Hava vinstrabóndrinir ella reið- ararnir valt hann, hví so ikki siga tað? Áðrenn blaðstjóri »Dimmalætting«s spyr meg, skal eg siga honum tað, at M. C. Jensen ikki er valdur inn á ting av fiskimonnum. Restina kan P. Niclasee síga frá, veit hann ikki, ja, so spyrjið hann bert meg, eg skal altíð vera til reiðar at hjálpa P. Niclasen aftur á beint. Allir Foroya fiskimenn velja hesa ferð S. P. Konoy, tað er givið, og tí er »Dimmalætting« í ødini, og sigur, at vit javnaðar- sjålvstyrismenn eru falskir sambandsmenn Sam- og profetar, t. v. 8. eru ikki falskir profetar. bandsprofeturin Johan Poulsen, kennari á Strondum, segði á Gøtueidi, at S. P. úr Konoy bóltaði inn á ting hesa ferð. Tá sambandsmenn síga tað, so er tað sjálvsagt at oll velja 8. P. úr Konoy. Streymur. „Dusa tær har“, segði Óli Jarnheysur við uppgávugentina; hann tveitti hana út úr bátinum. „Dusa tær har“, síga Føroyingar við Andrass valdagin; teir tveita hann út úr fólkatinginum. Telegram. København, den 22.—5.—29, Undervisningsminister Borgbjerg har tilsendt Finansudvalget Indstillingen om at imødekomme Lagtingsflertallets Por- slag om 6000 Kroner i Statstilskud til Færøernes Folkehøjskole. Finansminister Branmsnæs har til- traadt Indstillingen. Føroya kvinnur! 29. mai er valdagur í Før- ovum. Tá skal veljast ein fólka- tingsmaður fyri Føroyar. Hesin maður skal okkara vegna standa á ríkisdegi og verja eisini okk- ara serstøku mál, eins og oll onnur, ið felags eru fyri allar Foroyar. Valið í ár hevur so stóran týdning fyri okkum sum ongantíð fyrr. Tað eru serstak- liga tvær grundir, ið tala fyri, at hetta nú fyristandandi fólka- tingsval er hitt týdningarmesta, ið verið hevur. Grundirnar eru hesar: Annar maðurin, ið stillar seg til fólka- tingsval, verður stydjadur av ti blaði, ið hvørja fer fiskimenni- frammi, nir hava haft krøv hevur tikid undir við reiðaru- num. Á henda hátt hevur sam- bandsblaðið »Dimmal.« sýnt sín kærleika til okkum kvinnur, ið heima sita og skulu halda hús av tí neyðars sindrinum, okkum unnast eitt summar, láið bæði menninir og dreingirnir tuskast úti á havinum við skipum, sum tey flestu eru bygd fyri einum og tveimum mannaminnum síðani. Eingin í Føroyum kann við slíkum rætti tala við um óÓlta- fulla tilveru, um trongd, bæði peningatrongd og aðrar í heim- inum, sum vit kvinnur, ið giftar eru við fiskarum og sjómønnum, ið á havinum strevast frá várið til heystar. Eingin hevur tí betur grundir til at ænsa væl eftir, hvusssu valgt verður og hvatið úrslitið verður midvikudagin hin 29. mai. Tí maðurin, ið styðjar og verður stydjadur av »Dimmal.«, kann ikki verda madurin, sum vit kvinnur år føroyskum fiski- mannaheimum kunna velja. Vit mæla tí øllum føroyskum kvinn- um til við okkum at vakta um rættindini, okkara fiskimenn eiga, og nora tey, so eisini okk- ara kor heima kunna gerast betur. Vit biðja tí allar foroyskar kvinnur, ið hava eina góða og greiða samvitsku, um at styðja okkum hesa ferð til valið og ikki latað Andrass sleppa innaftur í ríkisdagin. Sámalsson Ein onnur grund til, at hettar tilstundandi valid er tydningar- mest fyri okkum kvinnur, fisk- arakonur, -mammur og -systrar, er, al ferð maðurin seg fram til fólkalings- hesa bjóðar tann mann, sum serliga vit, ið standa okkara fiskimonnum næst, hava so ometuliga nógv fyri at takka. Maðurin, ið býður sær fram til fólkatingsmann ímóti Andr. Sám- alsson, er hin kendi Gotu, Símun Pauli úr Konoy. Vit minnast oll tað stríð, ið stóð, táið okkara fiskimenn gingu saman í felag vinna sær aftur, sum reidarar høvdu tíkið frá teimum, eg síðani nora um LT lærarin í fyri at fyrst tey rættindi Det andet Spørgsmaal, Svaret er Nej! Det er slet ikke nødvendigt at ødsle med Kræfter og sløse med Tid, naar det gælder Vasken. Følg Fremskridtet, forlad Deres Bedsteforældres Vaskemetoder og vask paa den rigtige Maade: med Persil. Selve Vasken fuldbyrdes da ved kun 15 Minutters Kog- ning. Rør om nu og da. Naar Luden er halvvejs afsvalet, skyller De først Vasken een Gang i varmt Vand og der- efter flere Gange i koldt Vand. Omhyggelig Skylning er den halve Vask. Husk først og fremmest at kegge Tøjet i Blød med Henko. Ge PA Persil sparer Penge, Krætter og Tid, Persil gør Vasken blændende hvid. Persil — til al Slags Vask. Pris pr. Pakke 50 og 95 Øre. rættindini og bola kor okkara soleiðis, at vit heima, meðan teir vóru til sjós, skuldu kunna liva eitt hampaligt menniskjans lív. Tó, enn eru nógv tung tok eftir at taka, men tey verða eis- ini tíkin, um vit kvinnur nú vita at gera okkara skyldu á valdeginum 29. mai. Maðurin, ið gekk á odda fyri okkara sjómenn, var S. P. úr selti ikki skjøtul á at vinna fiskimonnum Konoy. Hann bert betri kor, men hann slóð tryggur og stinnur í hesum stríðið fyri Foroya fiskimenn, og eyðvitað eisini fyri okkum heima. Vit skuldu jú gera burtur úr ti, ið sjónum, fiskimaðurin vann av og hvat honum eftir galdandi kontrakt fall í lut. At fiskimannahcimini víða hvar í Foroyum nú eru frægari stødd, enn tey vóru framman- 1911, er ársak í, og tað undan Føroya Fiski- mannafelag kunna vit takka harra S. P. úr Konoy fyri. Táið nú valdagurin upprennur 29. mai, vilja vit biðja allar Foroya kvinnur taka dagar ímillum hesar báðar menn, ið bjóða seg fram, og hugsa um okkum kvinnur úr teim nógvu fiskimannaheimum, og styðja okkum valdagin við at velja S. P. úr Konoy, ti hann er mað- urin, ið vil fyrst og fremst eiga at takka fyri tað, ið gjørt er fyri fiskimannaheimini, og hann vil eisini verða mentur til at nora hevur tey rættindi, ið hann vunnið fiskimonnum. Erika Poulsen, Anna L. Olsen Amalie Ellingsgaard og Sigga S. Festirstein, Eiði. Anna Berg, Oluffe Joensen og Anna S. Joen- sen, Gjógv. Nicoline Johannesen, Funningi.