týsdagur 10. september 1929síða 2

= I at hin Vinduer, Dere og Lister. Godt og billigt Arbejde. Hugo Øster's Maskinsnedkeri, Tit. 216. Thorshavn. Til. 216. Ferðarúrslit. I. Klippfiskamarknaðinum viðvíkjandi. (Framhald). Portugal: Sum kunnugt, er Portugal næststórsti klippfiska- njótari, bert ca, 10.000 tons minni enn Spanialand, sum er stórsti njólari, tekur Portugal. Eina av hesari grund må lað vera av týdningi fyri eitt klipp- fiskaproducerandi land sum Foroyar at eiga samband við hendan marknað; men í Portu- gal var eingin foroyskur klipp- fiskur al : sísgja, og teir keyp- menn, vil har komu á tal við, vistu sera lítið um hann at siga. At her er ivaleyst. Hví skuldu Íslendingar nakað at gera, er annars verið so ågrytnir fyri al koma sær inn á hin portugis- iska marknaðin? Til'1. juli í ár portugisiski fiskamarknaðurin tikið 16.500 harav Lissabon og Oporto hava hevur hin imoti ca. tonsum, tikið sonær sum hvor sina helvt. Av hesari mongd er tå ein lítil partur saltfiskur (ca. 1500 tons), sum so er virkaður til klippfisk í landinum. Hóast newfoundlendskur fisk- ur er best dámdur í Oporto, er hátt fiskur marknaðurin har á ongan Norskur síðstu óbroytuligur. hevur í teim árunum trokað newfoundlandskan all- mikið. I fyrsta hálvári 1927 hevði Newfoundland ca. 1000 tons meira í innfluttningi til Portugals enn Noreg, men í ár, (1. hálvár), hevur Noreg flutt ca. 7000 tons meira inn enn New- foundland. Grundirnar eru, um- framt tað Norð- gera fyri at koma sær ídna arbeið, menn inn, deils lað, at norskur fiskur er ein góðan mun lægri í prísi enn newfoundlandskur, og deils, klipp- lagdur newfoundlandski fiskahandilin í fjør var um frá konsignatiøns til solu í fastari rokning mest um að el Oporto- marknaðin, stríðið nú stendur, tí á Lissabonmarknadinum hev- ur Noreg leingi verið við yvir- utan. Franskur fiskur heldur sær nærum í somu mongd vegna sín ága prís; men innflutningurin frá Íslandi tekur til í stórum, ræði í Oporto og Lissabon. Hóast hann í fyrra hálvári í ár vevur verið í afturgongd, komu so stórar mongdir í julimånadi, at hann eisini í ár vil vísa eina Norðmenninir at óttast Ísland stóra framgongd. eru eisini farnir sum ein sterkan konkurent her. Føroyar hoyrist einki um. Nú kann tað vera sagt, at prísirnir á portugisiska marknaðinum ikki eru serliga freistandi; men vit mugu fyri tað fyrsta minnast til, at prísir altid eru svingandi, ikki vera og tinæst mugu Vit blindir fyri tí vanda, sum liggur í bert at hava tað eina sølu- plássið. Sum er, hava vil jú so nær sum eina Nordurspaniu til marknað fyri okkara klippfiski, og keypararnir hat rokna tí við at få størsta parlin eisini verdur virk- okkara fisk, sum fyri aður fyri hendan marknað. Bert hendan vissa ger, at teir eru 'minni ågrytnir í at keypa, enn teir vildu verið, um leir høvdu ótta fyri, at okkara góði fiskur fór burtur aðra staðni, tí fer- oyskan fisk vilja teir fegin hava. Spania: Í Cadix og Sevilla vóru vil ikki varir við nakran klippfiskamarknað. Í hesum býum eru eingir stórir impor- torar sitandi. Keypmenninir her fáa, tað teimum nýtist av klipp- fiski, frå oðrum stoðum í smærri mongdum; men Barcelona, har vit komu á kveldi 30. juli, er sum kunnugt, ein stór miðstoða fyri klippfiskainnflutningi. Her hittu vit ein Foroying, Absalon Joensen, sum á ymissan hátt var okkum til stórt gagn, bæði var hann sera beinasamur móti landsmønnum og hevði góða greiðu á, hvat ið vert var al síggja í hesum stórstaði. A. Jo- ensen hevur verið í Spanialandi einar tveir mánaðir, og er so- mikið kunnugur við spanskt mál, at hann kundi vera okkum til stóra hjálp í ti. 1. august fóru vit við A. Jo- ensen sum fylgisnevta til hin danska konsulin í Barcelona, hr. H. Engberg, sum er Norð- maður. Hann tók væl ímóti okkum og gav okkum anbefall- ingsskrivilsi til teir stórstu klipp- fiskaimportørarnar í Barcelona. A. Joensen fylgdi okkum so víðari, fyrst til Trueba y Pardo, sum allir Førovingar vita um at:siga og sum leingi hava haft meginpartin av foroyska klipp- fiskahandlinum við Spaniu á hondum. Trueba y Pardo hava hovuðssetur í Bilbao, men eisini ein stóran úthandil í Barcelona. Her kom til okkara ein fulltrúi, sum talaði enskt mál, so her vóru vit fyri so vítt sjálvhjálpin. Okkum var nú víst eitt stórt lager av norskum og íslendskum fiski; men foroyskan fisk høvdu teir ongan her heldur. Teir vistu tó væl um foroyskan fisk at siga; men nú í stundini var her eingin, tað vil siga, eingin sum var avskipadur frá Føroyum. Vit sóu tó ein hóp av sum føroyskir fiskimenn hovdu fiski, drigið. Ein partur av ti fiski, sum okkara sluppir seldu í Reykjavík í vár, lá nú her sum íslendsk Hetta var jåst ikki hugnaligt fyri okkum Før- Hesin fiskur Vara. oyingar at síggja. var sera góður, nógv betri enn bæði tann tann ís- lendski. Keyparin var væl kunn- hetta var fiskur, umborð á norski og ugur við, at sum fiskadur var føroyskum skipum við sneri, og hann segði okkum tað sjálv- kravdur. Vit fingu eisini at vita, hevdi givið 2 pesetas pakkan av at hann meira fyri fiski, enn fyri hesum íslendskan fisk av vanligum slag. Her í Barcelona dámar teimum hest feitan og heldur lint turkaðan fisk, og hesin fiskurin frá okk- ara foroysku skipum, sum nú var íslendsk vara av prima kva- litet, var lítið hálv- turrur at kalla. land hevur hetta verið ein líkaso meira enn Fyri Foroya- vánaligur handil, sum hann hevur verið góður fyri Íslend- ingar: Fyrst seldu Feroyingar henda góða várfisk ca. 2 oyr. kg bíligari til Íslendingar, enn foroyskir keypmenn máttu keypa ein heldur slakari fisk fyri seinni, síðani virkaðu Íslendingar hann nógv linari, enn Foroyingar virkaðu sín, og fingu lessvegna einar 10%, betri vekt, og til síðst seldu teir hann 2 pesetas dýrari pr. pakka til Hetta saman við, at hendan íslendska prima vara liggur fyri okkum á tí spanska marknaðinum, mátti verið okkum ein tilstrekkjuliga greflig åvaring til ikki at halda fram við at selja okkara besta saltfisk til Íslendingar ella aðrar, men virka hann sjálvir. Fyri at:útínna hetta lands- Spaniu. gagnliga verk nýtist ikki bert, at okkara keypmenn og fiski- mehn hava ein góðun vilja — tað hava teir flestu ivaleyst; men tað er neyðugt fram um alt, at:teir, sum stjórna okkara peningavidurskiftum og lóggávu: bankmenn, logtingsmenn og rík- isdagsmenn, bera tað so í bandi, at teir, sum saltfiskin skulu keypa og klippfiskin skulu virka, fán atvøngu til pening móti trygd í liskinum. Tað er her ið hin stórsti vandin liggur, og ruddast av vegnum, aldri upp- hann má annars koma vil undan. Her var allur klippfiskurin ógvuliga linur; tað kemur nú ikki bert av ti, at leir keypa fiskin 7/; turran; men eisini hin fullturkaði fiskurin linkar í hes- um heita og rákamikla veður- lagnum, tí goyma teir her fiskin í íshúsum. Okkum var nú vist til ís- goymsluhúsini. Fulltrúar Tru- ebas ringdi eftir bilum og bjóð- aðu Foroyingunum, vit vóru 9 í tali, at aka vegin fram. Íshúsini hjá Trueba eru ógv- uliga rúma ikki bert einum hópi av klippfiski, men fruktum av ym- stór | og enn meira av issum sløgum. Um kl. Í vit í bilum koyrdir aftur at borði á >Polo- niuc. Í heila takið sýndu Tru- ebas menn í Barcelona Føroy- ingum óforan blidskap. Ein dag seinni vóru vil allir, sum við vóru hendan dagin, bodnir til morgunmatur uppi á framsyn- ingini, har ein av Truebas full- trúum var vertur. Tíverri var tað ikki hann, sum dugdi enskt vóru z mål, og okkara ókunnleiki í Sponskum forðaði allari bein- vegis samrødu við vertin. A. Jo- ensen var tolkur okkara millum. Tíverri rokk A. Joensens spanska målføri heldur ikki nóglangt til, at hann vegna kundu veita vertinum takkartalu fyri blíðskapin. 2. august fóru vil til ein annan klippfiskaimportør, Frederico Heredia, sum er hin stórsti í Barcelona, og var hendan vitjan á sín hátt ikki minni áhugaverd og lærurík enn hin fyrra. Vit hittu mannin, sum talaði hann at okkara enskt vera sera fegin við at hitta Før- mål, og tóklist oyingar; men nú vísti tað seg, at feginskapur hansara mest kom av tí, at hann hevði so nógv at geva okkum ábreiðslu fyri. Hann kærdi seg undan ti skilaloysi, helt vera við fiskavrakingini her í Føroyum. Hann hevði í fjør, segði hann, keypt ein farm úr Feroyum undir góðari vrakaraattest, men fingið spiltan fisk. Tá hann fekk at vita, at yvirvrakarin var við, vendi hann orðið til hansara. Vil gingu honum nú so nær, at hann kom fram við pappír- vísti lað seg lá, at losaði um, var 3ookless Bros hann unum, og farmurin, hann keyptur gjøgnum í Aberdeen og avskipadur frá Trongisvági, so yvirvrakarin í Havn hevði einki, haft við hetta at gera umframt, at hann kendi sakina av lí, at hon seinni hevði verið aftur í Føroyum, hin offi- ciella vegin, sum klaga frá keyparanum í Spaniu. Aftaná hetta heldur óhugnaliga inter- mezzo var talað í ollum blíðum eina góða lotu um søluvidur- skiftini í Spaniu fyri føroyskan klippfisk. Hesin maður helt væl um føroyskan fisk; men hann vildi helst hava hann fullturran, ti so helt hann sær betur å vegnum, og keyparin kundi vera lryggari fyri, at fiskurin kom væl fram, annars segði hann seg at vera óviljandi at keypa før- oyskun fisk f. o. b. fyri fram- tíðina vegna tess, at hann hevdi roynt so illt av vrakingini her. Hann hevdi, sum allir impor- tørar í Barcelona, ísgoymslu til klippfiskin, so hann kundi halda fiskin frískan í langa tíð, bert hann kom væl fram. Annars nevndi hann sum eina góða og tryggjandi fyriskipan, bæði fyri seljara og keypara, hana sum Íslendingar hava, og hon er hendan: Ein maður, ið stendur stjórnini í Reykjavík til "svars, situr í Barcelona, hann er ikki luttikin í keypi ella selu á nakran hált; men hevur einans hvussu íslendskur fiskur kemur fram og hvussu keyparin er tilfriðs við hann. Hesin maður heldur seg tínæst kunnugan við alt á klippfisku- marknaðinum, sum kann hava týdning fyri Ísland, og gevur stjórnini í Reykjavík javnliga ávaring um alt, sum tydning hevur bæði viðvíkjandi tí fiski, sum kemur frá Íslandi, hvussu hvor farmur kemur fram, hvussu hann verður dámdur, og hvat ið bædir, um nakað er at honum, og so viðvíkjandi markn- aðarviðurskiftunum yvirhovur. Okkum var sagt, at importor- arnir vóru fegnir við hesa fyri- skipan og gjarna góðu hesum manni allar tær upplýsingar, hann ynskti. Fiskurin, vit sóu her hjá Heredia, var av sama slag og somu góðsku sum hjá Trueba, eisini her var fiskur frå Íslandi, sum fiskaður var á for- oyskum sluppum í vár. Ein dag seinni vóru nakrir av Foroying- unum inni hjá tveimum ødrum stórum fiskakeypmonnum í Bar- at ansa eftir, celona: Rubiras y Hortet og Compania Hispano lIslendica. Eisini her var sama søgan: íslendskur foroyskur Norskur fiskur og fiskur, eingin klippfiskur at síggja her heldur. (Meira). men Ur Føroyum. | | Tórshavn. Stuldur við Barcelona- framsýningina. Á tí toroysku deildini á Bar- celona-framsýningini vóru mill- um annað eisini framsýndir nakrir sera vakrir lutir av for- oyskum handaverki, gjørt av »ibenholt« og innlagdir í silvuri við hvalum, hvalváknum og oðrum. Hesir lutir vóru fram- lagdir á sýningina á ein sera væl hóskandi, vakran kodda, og tryggjaðir undir glasloki. Nú frættist, at hesir vakru lutir eru stolnir. Tó er tað ein troyst, at tað, ið stolið er, var stuldar- tryggjad. Sóknarfúti. Bernhard Mortensen úr Oðra- vík er frá 1. sept. í ár útneyndur til sóknarfúta suðuri í Vági. Bernhard Mortensen hevur verið skrivari á dómarakantórinum Í Havn. Fiskemarkedet. (Telegram til Amtet). 1 —1920. Bilbao: Tilførsel af islandsk- dansk Klipfisk 176 Tons. Be- holdning af dansk (færøsk) Klip- fisk 100 Tons; islandsk 900 Tons. Priser for dansk (færøsk) Klip- fisk 80—82 Pesetas pr. 30 kg; islandsk 78— 80. Barcelona: Tilførsel af is- landsk Klipfisk 600 Tons; Priser for 1. Kl. Klipfisk 85—87 Pese- tas pr. 50 kg. — Beholdning af alle Klipfiskesorter 900 Tons. Genua: Markedet livligt. Efter- spørgsel god. Priser uforandret, Tilførsel fra Island 1295 Tons; fra Frankrig 19. — Forlovelse, Ægteskab, verdensberømt Bog, 196 Sider, 1,85. — Dr. M. Fadden, amerikansk Læge: Ægtaskabelig Livs- lykke, 2 store Bind, kun 3 Kr. for begge B. Dejlige Sne, den unge, dybtsunkne Kvindes Testamente, Op- lag 40,000, 1,35. Ford: Hemmelighe- den ved at tjene Penge, 1,25. -- Sund- hedslære, mange Oplysninger, kun 1,00, - Elvekjær: Muntre Fortællinger, kun 1 Kr. 25 Øre, — Filmens Æventyr, stort Pragtværk med 125 Kunstfotos, kun 81/5 Kr. Ungdom og Kærlighed, 0,70. Sølves Bogforlag, Afd. F. S. D., Odense, Heim úr Grenlandi. »Wilhelmina« (»Nabb«-felagid) kom sunnudagin heim år Grøn- landi. Veiðan er tilsamans 11000, harav 250 skpd. vóru skipaðu upp í m/s. »Bru«, meðan hon ætlast at hava o. u. 300 skpd. inni. Ferðin úr Gronlandi og heim var heldur Teir settu segl úr Grønlandi 12. aug. og stríkaðu ikki á bunka niður fyrr enn sunnudagin 8. septembir á Havnarvág. drúgv. Bókakassarnir hjá Foroya Amts Bókasavni verða sendir Ol í septbr. og oktbr. Tær bygdir, ið vilja hava ein kassa til láns í vetur, mugu venda sær til bókasavnið innun I. oktober. Sølvbryllup. Arbejdsmand Ole Lindenskov og Hustru fejrede i deres Sølvbryllup. Lordags Skopun. Deglingar. Friggjamorgunin tfdliga, táið Skopuningar gingu til strandar, komu teir fram á góðan fong og feitan bíla, í (í leir funnu tveir døglingar, ið rent seg høvdu uppá land um náttina. So nakar veit av, eru ikki fyrr døglingar komnir á land í Skopun. Suðuroy. Reki. Í Sandvík í Suðuroy er um dagirnar ríkin á land ein kúgv. Hon var myrk á liti, mønuhvit, markað og umframt var hon »hålvt frá hålsi« á báðum oyrum. „Dedens Broderskab”. Et hemmeligt Selskab, som spredte Død om sig. Politiet í Brúnn í Czekkoslo- vakiet har for nylig opdaget et uhyggeligt, hemmeligt Selskab, »Dødens Broderskab«, En lille 2 Aars Dreng, der le- gede i et offentligt Anlæg, fandt paa Jorden en Chokolade-Bon- bon, som han, inden hans Mo- der kunde forhindre det, tog op og spiste. Nogle Minulter Barnet grebet af Krampelræk- efter blev ninger og faldt om. En Student, der netop kom forbi, ilede det til Hjælp og Moderen med at bringe det til et Hospi- ved Ankomsten dertil bistod tal; men var den lille Dreng død. Han er bleven forgivet med Arsenik, erklærede Studenten. Obduktionen viste, at han tel, men denne Omstæn- Politiet, der Undersø- havde dighed forekom havde faaet Sagen til gelse, meget mistænkelig, Hvor- ledes havde Studenten fanget at vide, at Chokolade-Bonbonen havde indeholdt Arsenik? Han blev tilsagt for at afgive Forklaring og blev underkastet et meget skarpt Forhør, der endte med, at han tilstod, at han selv havde kastet den for- giftede Bonbon paa Jorden efter Ordre af »Dødens Broderskabe. Dette hemmelige Selskab, for- klarede han, bestaar af unge Mænd og Piger i Alderen fra