hósdagur 23. mars 2000síða 2

Signar má frá í stundini Sambært Bjørn á Heygum vísir kanningin hjá løgtingsgrannskoðarunum heilt greitt, at Signar á Brúnni Breyt landsins lógir, tá hann uttan loyvi játtaði pening til sjónvarpið JOHN JOHANNESSEN – Heilt greið prógv eru fyri, at Signar á Brúnni hevur brotið landsins lógir, sum hann sjálvur umsitur. Tí má hann fara frá í stundini, skal Føroya fólk hava álit á rætt- artrygdini í landinum. Hetta eru greiðu boðini frá Bjørn á Heygum, advo- kati, ið sjálvur hevur verið við til at gjørt stýrisskipan- arlóg landsins. Bjørn á Heygum sigur seg hava lisið frágreiðingina hjá løgtingsgrannskoðarunum gjølla, og er hann ikki í iva um niðurstøðuna. Frágreiðingin staðfestir eftir hansara tykki heilt greitt, at Signar á Brúnni ikki spurdi seg fyri hjá løg- tinginum og gjørdi beint móti ráðum frá løgtingsins fíggjarnevnd, tá hann játtaði sjónvarpinum pening uttan um fíggjarlógina tann 23. juni 1999. Fýra møguleikar Bjørn á Heygum sigur, at landsstýrismaðurin við hes- um atburði háar lógirnar fyri sítt egna land. Og háð- anin gerst upp aftur størri, tá talan er um ein lands- stýrismann, ið sjálvur skal umsita landsins lógir. – Tað, sum vit í veruleik- anum tosa um, er at mað- urin, ið skal umsita lógirnar, er tann fyrsti at bróta tær, vísir advokaturin á. Somuleiðis vísir Bjørn á Heygum á, at einki land í heiminum kann liva við, at ein ráðharri brýtur landsins grunleggjandi lógir, eins og Signar hevur gjørt. Tí má maðurin kenna sína vitjun- artíð og fara frá í stundini, skal rættartrygdin tryggjast. Men fer Signar á Brúnni ikki frá av sínum eintingum, eru sambært advokatinum tríggir aðrir møguleikar at taka til. Tann fyrsti av hesum møguleikunum er, at Tjóð- veldisflokkurin, har lands- stýrismaðurin er limur, tek- ur stig til at fáa mannin frá. Hetta heldur Bjørn á Heyg- um, at flokkurin má gera, skal hann varðveita tað álit, fólk hava á honum. Tekur Tjóðveldisflokkur- in ikki stig til at fáa Signar á Brúnni frá sum landsstýr- ismann, má løgmaður seta landsstýrismannin frá. Men tekur løgmaður heldur einki neyðug stig, heldur advokaturin, at løg- tingið má taka um endan og leggja misálit á landsstýris- mannin. Eingin ivi Meðan hendan samgongan hevur sitið, er tað fleiri ferð- ir hent, at ivi hevur tikið seg upp, um landsstýrisfólk hava brotið lógina. Seinast var tá Helena Dam á Neyst- abø, landsstýriskvinna, segði sjúkrahúsleiðaranum, Jákupi Mørkøre, úr starvi. Men Bjørn á Heygum vísir á, at øll hesi dømi hava verið ivamál. Tað heldur hann ikki vera galdandi nú. – Hjá Signari á Brúnni er einki ivamál. Frágreiðingin hjá landsgrannskoðaranum vísir heilt greitt, at lands- stýrismaðurin hevur for- brotið seg, staðfestir advo- katurin. Tað hevur ikki eydnast Sosialinum at fáa viðmerk- ingar frá Tjóðveldisflokkin- um um málið. Men Høgni Hoydal, sum hevur verið uttanlands og tískil ikki havt stundir at sett seg inn í frá- greiðingina, vissar um, at málið fer at verða viðgjørt. Frágreiðingin hjá løg- tingsgrannskoðarunum vísir, at Signar á Brúnni, landsstýrismaður, hevur brotið landsins lógir Nýtt modell fyri stjórnina JOHN JOHANNESSEN Landsstýrið ásannar, at upp- skotið, tað legði fyri donsku stjórnina um fíggarliga skiftisskipan er miseydnað. Roknað varð við, at før- oyska andstøðan og somu- leiðis danska stjórnin fóru at taka undir við modelli landsstýrissins, men so varð ikki. Uppskotið fekk krakk frá báðum pørtum, hóast landstýrið vísir á, at tað byggir á hugskot frá Javn- aðarflokkinum. Men mótið hjá landstýr- inum er kortini ikki uppi. Tað sigur seg hava fleiri mo- dell um búkaparliga skiftis- tíð liggjandi í skjáttuni klár at leggja á samráðingar- borðið fyri donsku stjórni- ni. Eitt av uppskotum land- stýrisins byggir á, at blokk- stuðulin skal burtur innan eitt ávíst áramál, og skal hetta henda antin við einari kapitalisering ella við einari javnari niðurgongd í stuð- ulinum fyri hvørt ár í hesum Landsstýrið fer at leggja nýtt modell um skiftistíð fyri donsku stjórnina. Talan er um eitt modell við kapitaliser- ing ella jøvnum niðurskurði í blokkstuðulinum yvir eitt fast áramál tíðarskeiði. Høgni Hoydal váttar fyri Sosialinum, at hetta uppskot helst fer at verða lagt á sam- ráðingarborðið á næsta samráðingarfundinum, ið verður hildin fyrst í mei mánaði. Varaløgmaður heldur, at væl skuldi borið til at fingið danir at tikið undir við slík- um uppskoti, men um talan verður um kapitalisering av blokkinum ella javna nið- urgongd, veit hann ikki at siga. Hetta, heldur hann, hong- ur saman við, um Danmark vil rinda Føroyum nógvan pening ávís stutt tíðarskeið, ella um Danmark heldur vil rinda peningin meira javnt. Sum skilst á andstøðuni, tekur hon heldur ikki undir við hesum uppskotinum. Formaður Sambandsfloks- ins, Edmund Joensen, gjørdi í Krosskasti í Sjón- varpi Føroya mikukvøldið heilt greitt, at hann ikki vil tosa um hetta málið. Formaður Javnaðarfloks- ins, Jóannes Eidesgaard, hevur nøkulunda somu hugsan. Hann heldur, at blokkstuðulin sjálvsagt skal burtur, tá Føroyar eru klárar at liva uttan hann. Men Jó- annes Eidesgaard heldur tað vera mannminkandi at fara til Danmarkar at fáa skuld- ina til statin strikaða og krevja langa skiftistíð. Um nýggja modellið hjá landsstýrinum ljóðar skila- gott, vil formaður Javnað- arfloksins ikki gera við- merkingar til. Hann vísir á, at Javnaðarflokkurin ikki er samdur í høvuðsætlan land- stýrisins um at skipa Før- oyar sum fullveldi, og tí leggur hann ikki í at vera samdur við landsstýrið um smálutir í sáttmálauppskot- inum. – Tá vit ikki kunnu taka undir við høvuðsendamál- inum í sáttmálauppskotin- um, kunnu vit heldur ikki taka undir við brotum í tí, sigur Jóannes Eidesgaard. 3 tíðindablaðið sosialurin Nr. 59 - 24. mars 2000 ê Tr—ndar- g¿tu tel. 31 82 00 ella 21 81 99 29 29 Sosialurin - 311820 GEVIÐ GÆTUR! Seinasta kollektiónin: VEITSLUKOLLEKTIÓNIN verður nú seld til BOTNPRÍSIR KJÓLAR Fyrr 2.498,- 1.398,- NÚ 999,- 599,- Silkijakkar Fyrr 3.198,- 2.298,- NÚ 1.299,- 899,- NÓGV NÝTT HEIMKOMIÐ Toppar - Blusur Niðurdeilar - Kjólar Buksur - jakkar Ábyrgdarblaðstjóri: Jan Müller Blaðstjóri: Eirikur Lindenskov Marknaðardeild: Jonhard Hammer Dagbjørt S. Hansen Blaðfólk: Áki Bertholdsen, Turið Kjølbro Dánjal Højgaard Dagfinn Olsen John Johannessen Sveinur Tróndarson Eyðun Klakstein Høgni Mohr Yngd: Jákup Mørk Myndamenn: Jens Kristian Vang Álvur Haraldsen Útgevari, uppseting: Sp/f Sosialurin Bústaður: Argjavegur 26, Argir Postadr: Postsmoga 76, 110 Tórshavn Telefon: 311820 Telefax. 314720 e-mail: post@sosialurin.fo Lýsingar: lysing@sosialurin.fo Internet: www.sosialurin.fo Prent: Sosialurin Sosialurin Oddagrein Nú hevur fólkaskúlin ligið lamin í meiri enn 14 dagar, men enn røkist einki fyri semju, hóast tað ígjár frættist, at sem- ingssmenninir hava samband við partar- nar, sum jú standa langt frá hvørjum øðr- um. Hvørjar avleiðingar arbeiðssteðgurin fær fyri teir eldru næmingarnar er ikki greitt fyri okkum, sum eru uttan fyri skúlan, men tað er greitt, at arbeiðssteðgurin elvir til hurlivasa og ótryggleika í bæði skúla og heima. Tað er tí ikki løgið, at skúlaleiðarar í Eyst- uroynni og skúlastjórar í Havn, sum óivað hava størstu trupulleikarnar, heita á lands- stýrismannin í skúlamálum um at taka stig til at loysa trætuna. Heldur ikki er løgið, at bæði skúlafólk og onnur við í hesum døgum spyrja: -hvar er Signar á Brúnni. Hann hevur ovastu á- byrgdina í skúlamálum, men hevur verið óvanliga tigandi í fyrsta læraraverkfallinum nakrantíð. Spurningurin er jú ikki bara um eitt lønar- mál, tí sjálvandi skulu lærarar hava ta lønarhækking, sum øll onnur fingu síðsta ár, men spurningurin er jú um nýggju fólkaskúlalógina og hvat hon kostar í pengum og tí eisini í læraratali. Fólkaskúllálógin er samtykt, men tað skilst, at kostnaðurin veldst alt um, hvussu nógvar kunngerðir verða settar í verk ella ikki. Og tað merkir: hvønn politikk hevur landsstýrismaðurin sett sær fyri at reka á hesum øki. Ætlar hann av álvara at fáa fólkaskúla- lógina at virka, má hann greiða landsstýr- ismanninum í fíggjarmálum frá, at hetta kostar so og so nógvan pening, og so má Karsten Hansen gera eina eykajáttanar- lóg. Sjálvandi skal hann ikki oysa út, men tað ber heldur ikki til at samtykkja lógir, og so ikki játta tann pening, sum lógin krevur. Skúlin hevur fyrireikað seg til nýggju lóg- ina, og tað skilst, at bæði lærarar og næmingar dáma væl teir nýggju møgu- leikarnar og avbjóðingarnar. Ígjár gjørdu bæði lærarar og næmingar vart við støðuna, men hvussu leingi fara landsins politikkarar - tað veri seg løg- maður, samgonga og andstøða - at góð- taka tað út av lagi vánaliga handalag, sum er sýnt í hesum máli? Vánaligt handalag Longri tekur tað ikki at koyra ígjøgnum hana, held- ur teg til mest loyvdu ferð. Tey flestu – ið hvussu so er nógv fremmandafólk - upp- daga hana slett ikki, tá ið tey strúka framvið.Summi hava kanska ongantíð hoyrt navnið. Undir Gøtueið eitur hon. Sambært gula vegskelti- num. Bara Gøtueið, sam- bært føroyska landakorti- num, listanum yvir postøki og telefonbókini. Sjálvi kalla tey bygdina undir Gøt- ueið, ella undir Eiðinum. So stutt er millum Gøtu- eið og grannabygdina, Skip- anes, at tey undir Gøtueið so at siga kunnu standa í túninum og spýta yvir í grannakommununa. Ella sum ein av bygdar- monnunum málber seg: - Eg kann míga úr hava- num yvir í Runavíkar kommunu. Gøtueið hoyrir nevniliga til Gøtu kommunu, meðan Skipanes hoyrir til Rúna- víkar kommunu.Markið er Eiðisá. Tey umleið 30 fólkini undir Eiðinum rópa seg gøt- umenn. Tey flestu halda við Føroya skjótasta bygd 25 sekund GÍ, meðan grannarnir rópa á NSÍ. Skúlabørnini ganga í skúla í Gøtu og í Fugla- firði, meðan tey á Skipanesi ganga í skúla við Skálafjørðin. Gøtueið hevur bert 13 tele- fonfelagar afturímóti 47 í grannabygdini sunnafyri ánna. Og meðan felagarnir á Skipanesi hava alskyns eftirnøvn líka frá Konoy, Østerø, Skibenæs og Skip- anes, ja so er tað meira ein- falt undir Gøtueið. Har eita felagarnir antin Joensen ella Poulsen. Hóast hetta er grannalag- ið millum tey undir Gøtueið og Skipanes gott. Tey skipa fyri felags tiltøkum, og rósa sær millum annað av, at hava átt føroya størsta nýggjársbál. Kanska tú kveitir upp næstu ferð, tú strýkur fram- við Føroya skjótastu bygd... Smyril Line leigað farmaskip Hjartaliga takka vit fyri sýnda samkenslu, tá ið kæri maður, pápi og abbi okkara HANS Í BEITI doyði og varð jarðaður. Tøkk til tykkum mongu, sum fylgdu honum til grav- ar. Tøkk fyri blómur, kransar, brøv og uppringing- ar og til tykkum øll, sum hjálptu til á mangan og ymiskan hátt. Eisini ein tøkk fyri peningagávurnar til »Zarepta«. Lena, Ólavur og Katrin Tøkk EIRIKUR LINDENSKOV Smyril Line hevur aftur leigað farmaskip at flyta farmin, nú Norröna fer und- ir summarsiglingina, ið byrjar 13. mai. Talan er um annað av tveimum systurskipum, MF Bolero og MF Tango. Skip- ini eru 140 metrar til longd- ar, 21 metur breið og sigla 17 míl. Lastiorkan er 86 trailarar. Skipini eru bygd í 1985 og klassað í Gemanischer Lloyd og sigla undir rum- enskum flaggi. Seinast skipini hava siglt í Norðsjónum, hevur tað verið fyri áv´ ikavist Mærsk og Tor Line 140 metra langa farmaskipið lastar 86 trailarum Í sambandi við lesarabrævið hjá Jens Christiani Carls- son, sum var í blaðnum í gjár, skal viðmerkjast, at brævið eisini sent Informatión og Berlingske Tidende - tí var tað skrivað á donskum blaðstj Lesið eisini Sosialin á Internetinum www.sosialurin.fo