Sosialurinarkiv
Sosialurin 1930-08-05, síða 2
Tak niður PDF av hesari síðu Stórt myndaskrá

týsdagur 5. august 1930síða 2

‹ fyrra síða allar 4 síður næsta síða ›

Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.

Tekstur á síðuni

Í Í #1 j ST SSL SOS SSR OO OS A FAR TIN r Þrúðan hevur hon hyrningin loglings-kúgvin reyða. Sverra niður av Vossa fjøllum sær við illum eyga. „Eg eri borin í hellinum veslan fyri brýr, væl mær líkar villar folur, ikki tamdar kýr.< Pollin kvæð um rossleyparnar tríggja sinni tolv, uttan um lundan gyrdust teir sum náttarsólin hálv. Tað kann eg av sonnum siga, meðan eg man blunda: „Tað eru eingir rossleypar, ið gyrast um våra lunda,« Tað kann eg av sonnum siga, væl skal maður virðast: »Tad eru eingir rossleypar um våra lunda gyrast.« Teir rópa: »Livi kongurin!« og rundan um seg hyggja, setast so at borðinum, land við logum byggja. Tungliga gongur í ' stokkar eru sum stål, gólvið hart sum vereldin, Fora holl, har hoyrist ei manna mál. Norðari stendur so prúð ein borg; men tungligt hevur hon navnið. Har kemur eingin maður inn uttan við húgvu stavni. Hon ei dukkur í Fraklands búna í sínum hellum vil hýsa; tann, har kemur, hon skal hava fyriklæð og kýsa. Tað tykja bæði teir og tær vera so miklan vanda: Klút og kýsa, stakk og stima ella úti standa. Norðan fyri smiðjurnar stendur ein stova von, har er mong ein ríma fallin undir teirri blídnar lon. Har er mong ein ríma fallin undir teirri blídnar lon; læltur dansur á linum gólvi sum hjá Bærints son. Tungur tollur á tunnur lagdur, Avhaldshúsið stongt. Lítið munar húsarúm, har hjartarúmið er trongt. Men í lí stóra garðinum við skúlans vegg 55 bak har kanst tú kvøda um Trónda hitt gamla Gøtu skegg. Nei, farið verður til Olavsøku, eg sigi tað, tí tað veit eg, geva koss og fáa koss er Ólavsoku teiti. Unglingar til Havnar fara, moyggjar við í ferð, vita um at eydnan góð teimum til beina er. Gjørla sveinur um seg lítur, sætt eg siga skal: »Hevdi eg eina gentu sæð, ið mær dámdi væl. So svinnar ganga moyggjarnar, hugsa hvor við sær: „Fara man onkur ungur maður at royna eftir mær?« Møtast ley í dansinum, ið bera í hjarlu trå, torvar teim ei orð al brúka, eyguni siga frá. Hóliga møtast hendurnar, slíkt ei nakar sær; tað belýðir: >Vilt tú íkki út við mær? komu »Her eru eingir hjallar, ei heldur nøkur fjós; ilt er at sleppa úr manna eygum, náttin er so ljós.< Hannleggur um hana yvirfrakkan høvur bera saman, síðani taka tey Hoydalsvegin — — Ólavsoku gaman. Eldri menn til Havnar fara við skríni og tøttum leypi, finna gamlar kenningar og fáa upp í steypið. Festa teir í knavarnar, skeggið tekur at svíða; fáur veit í slíkum føri hvussi stundir líða. Ofta taka teir hondum saman, sýna gamlar spengur; so eru føst tey handatøk, sum vóru tað stældar tengur. Teir tríva í gomul ørindir og gamlar søgustubbar; » hugnalig er samverðan við slíkar fróðar gubbar. Ein taldi eina lítla segu um spunamannin balda, tå hann kvæð um Góliat, tá vildi ei tráður halda. Ein visli um ein annan mann, søgan slik ei treyt, tå Langa liv stakk til Olivar jarl, hann sjálvan rokkin breyt. Tá Langa lív til Ólivar stakk, hann sjálvan rokkin breyt; men lå ið Hábar lívið læt, tá tár á kinnum fleyt. Lat meg nevna róðurin, hann er virði verdur; har kann eingin koma við uttan í róðri herdur. Tá ið menn til kappróður draga knerr á sjógv, tyrpist fólk á hverjum tanga rætt sum torv í krógv. Garpar festa fót í bekk, rógva, hvat teir kunnu, tyrpist fólk á hvorjum tanga rætt sum sild í tunnu. Summir langan, summir stuttan royna hvort eitt snið. Tá vil mangur hirsa seg, sum hann róði við. Tá kappróðurin lokin er, tá eru allir móðir; svymja, renna, hors at ríða, tað eru leikir góðir. Deyður er Rasmus Effersoe, kundi so væl at tosa, fann uppá eina kapprenning, hvar allir runnu í posa. Fyrsta dognið endað er, nú er dúliga sjagla, nú er at fara til húsar heim OU g ikki longur tvagla. Glógvar enn Í punginum, tað mugu allir vita: gloymið ikki tinganest til tey, ið heima sita. Gloymið ikki liggjarnar, græsið er so fløkt, standið ikki vid berum hondum, tå hann kemur hogt. | | | | Tíðin er við hondina á fornar jarðir seta. Hoyberadagur burtur eru; men neylini mugu eta. Tann, ið eydnu funnið hevur, biði eg eydnu njóta, næsta lið á avu hans grót til grundir bróta. Niðurlag: Ólavur kongur hin breiði, trøllini tey kendu hans vreidi, aftur læsti hann Hornalond, Ólavur kongur hin breiði. | H. Kamban. Úr Foroyum.||' Tórshavn. Legtings-heilsur. Loglingið hevur móttikið so- ljóðandi heilsur: Vor hjerteligste Lykonskning til Festdagen. Christian. Alexandrine. Foroyingar í Keypmannahavn bera Foroyu Løgting heilsu sína. Gudmund Bruun. Chr. Liitzen. Hjartanlegar haminguvitkir frá gomlum Íslendingi. Dethlef Thomsen. Lykke og Fremgang paa Færøerne, Helms. Kappróðurin. Í Ólavsoku-kappróðurinum vunnu: 10-mannafarid í Havn, S-mannafarið úr Vági og kvinnu- båturin år Havn. Kappsvymjingin. Í kappsvymjingini vunnu: Arne Rein, Tórshavn, 400 m., Jon Lundetræ, Noreg, 300 m., J. P. Joensen, Klakksvík, 100 m., Jóhannes Rasmussen, Tórshavn, 100 m., Hans Johannes Clement- sen, Tórshavn, 50 m., í seinri 50 m. longd vóru Samuel Ras- mussen og Richard Mouritsen líka kvikir á mál. Føroyskt flagg. Til Løgtingi0! Ég loyvi mær hervið at fram- senda hesa fundaravgerð, sum einmælt varð samtykt á fundi í Havn Olavsøkuaftan. Foroyingar samkomnir á fund í Tórshavn Olavsøkuaftan kunn- gera: 1) At okkum hevur tókt sárt at frætta um atburð tann, sum Danir sýndu okkara flaggi um Altingshálíðina á Tingvollum og í Reykjavíkar kirkjugarði. 2) Fundurin heitur á allar landsmenn at flagga við før- oyskum flaggi, tá teir hava flagg á stong innanfyri foroyskt mark. 3) Fundurin heitur á Foroya løgting at fúa gjørt tað skil Á flaggmålinum, sum Føroya fólk ynskir. Staddur á Løgtingi *'/;—1930. J. Patursson. Forslag til Beslutning. Paa Lagtingsmødet i Fredags femlagdes følgende Forslag til Beslutning: Den 25. September f. A. be- sluttede Tinget at anmode sam- mes Formand tilligemed Næst- formanden og Sekretæren samt Øernes Provst om at sørge for, al St. Olafsdagen 1930 af Tinget og Kirken blev fejret saaledes, som det sømmer sig for Fær- øernes Folk og Historie. I Henhold hertil blev Lagtin- get paa SL. Olafsdagen den 29. i M. af Formanden under aaben Himmel ved dets Forsam- lingsbygning her under særlige festlige Former i Overværelse af en tusindtallig Folkemængde og idet der var fastsat et Festpro- gram for Tingets Møde. Imidlertid blev Mødet bekendt forstyrret paa en saadan Maade, at det maatte afbrydes kort efter, at det var begyndt. Saavel Tinget som det paa Lag- tingsbygningen hejsede Rigsflag blev forhaanet og forulempet paa en særdeles grov Maade. Vi finder, at denne Begiven- hed bestemt kræver, at Lagtin- get fremsætter en offentlig Ud- talelse. I Betragtning heraf frem- sættes følgende: sat som Forslag til Beslutning. „ Lagtinget udtaler sin Por- dømmelse af det ved Tingets Aabning paa St. Olafsdag i Aar stedfundne Angreb paa sammes Frihed samt Kræn- kelsen af Rigsflaget. 2, Lagtinget forudsætter, at der iværksættes en indganende offentlig Undersøgelse af det skete og videre Retsforfølg- ning. Thorshavn, den 1. Aug. 1930. Oliver Effersøe. Edw. Mitens. Nakrar hugleidingar "um fiskaútfluttning okkara. (Framhald). Sum herav sæsi, nýta leir í Noreg at vraka fiskin í fýra klassar, tað sama gera leir í Íslandi. Her í Foroyum er vrak- ingarlógin einki broytt í so máta, vit hava bert 3 fram- vegis. Tað, sum her fer í triðja klassar klassa, er reint vrak, og í fyrsta klassa fer altid meir annan, so tað er týðuligt, at okkara fyrsti klassi verður ójavn- enn Í ari og ringari enn norskur og kanska ikki full so góður sum íslendskur heldur. Stendur hetta leingi við, verður vandi hjå okkum at halda prisin uppi. Sveinn Árnason skrivar víðari: »Av tí, sum eg så av norskum fiski, tóktist mær, at fyrsti klassi teirra var betri enn fyrsti klassi okkara, men tridi klassi teirra var væl ringari enn tridi klassi okkara. Harav fylgir sjálvsagt, at annar rokkur yvir eitt víðari mark av góðsku ella er missjavnari enn okkara. Hetta verður javnað nakað aftur av tí, at teir skifta annan klassa sundur eftir marknaðarstaðnum, hann er ætlaður at fara á. Mær tókti, at annar klassi, ið skuldi fara til Suðurameriku, var ring- ari enn annar klassa fiskur, sum skuldi fara til Portugals. Eg tori ikki at siga, at hetta er reglan, til tess så eg ovlftid av fiski; men um so er, er tað lætt at skilja, at summir keyparar siga norskan annan klassa fisk vera betri enn annan klassa ís- lendskan. Mest allan fyrsta klassa fiskin senda Norðmenn til norðurspanska marknaðin, har sum íslendskur fiskur er harðasti kappineytur teirra.c Tað er týðuligt, at Norðmenn við teirra avbera góða 1. klassa ætla at koma sær í gott orð í Spaniu og vinna marknaðin frá Íslendingum har. Vit hava hesi undrað okkum nógv yvir, at norskur fiskur hevur verið hægri í prísi á spanska markn- aðinum enn bæði íslendskur og foroyskur; her hava vit greiðu á hesum spurningi. Væl er tað lítið av fiski, Norðmenn fáa í fyrsta klassa, men nú gera teir hann so avbera góðun, at hann kemur í gott orð. Íslendingum ger hetta íkki somikið, lí teir eru kunnugir við, hvat Norð- klassi teirra seinastu árini menn vilja við hesum snilda atburði. Teir ganga teimum íkki ímóti við at gera sín fyrsta klassa fisk so avbera góðan, at klassin minkar; men teir halda so strungliga teir kunna, at fyrsti klassi teirra skal vera tað, sum hann gevur seg út fyri, eins av góðsku og eins av stødd. Teir bjóða hann so út bíligari enn norskan og sleppa tí betur av við hann. Tann lítla mongd, Norðmenn kunnu fáa í sín fyrsta klassa, ger teimum so lítlan mun. Fyri okkum verður Vinduer, Døre og Lister. Godt og billigt Arbejde. Hugo Øster's Maskinsnedkeri, Tit, 216, Thorshavn. Tlf. 216. Forlovelse, Ægteskab, verdensberømt Bog, 196 Sider, 1,85. Dr. M. Fadden, amerikansk Læge: Ægtaskabelig Livs- lykke, 2 store Bind, kun 3 Kr. for begge B. Dejlige Sne, den unge, dybtsunkne Kvindes Testamente, Op- lag 40,000, 1,35. — Ford: Hemmelighe- den ved at tjene Penge, 1,20. Sund- hedslære, mange Oplysninger, kun 1,00, Elvekjær: Muntre Portællinger, kun I Kr. 25 Øre. Filmens Æventyr, stort Pragtværk med 125 Kunstfotos, kun 3! Kr. Ungdom og Kærlighed, 0,75. Sølves Bogforlag, Afd. F. S. D., Odense. tað alt ødrvisi. Okkara fyrsti klassi rúgvar íkki stórt upp ímóti norskum, og er hann tå eisini ringari og Ojavnari, so er vandi fyri hond. Tað er okkum ti neyðugt, at vit alvorliga fara at hugsa um al broyta okkara vrakaralóg, gera hana strangari og skifta fiskin í fýra klassar, eins og Norðmenn og Íslend- ingar gera, umframt at vit fúa sett fleiri yvirvrakarar og sett teimum reglur ut ganga eftir. Eitt ómetuligt fram- stig vildi tað verið, um vit eisini fingu ein fastan fiskifulltrúa bú- settan í Spaniu. Nú er løglingid komið saman, og fleiri fiskimál liggja fyri. Tað vildi verið eflirynskjandi, at tingmenninir tóku sær hesi mál nakað nær, so at nakað muna- gott kundi komið burtur áður enn ovseint verður. Tá Førovingar í fjør vóru í Barcelona, var tað borið fram fyri teir, at vrakingin her var ikki álítandi, og vist er tað, at tað er ógjorligt at selja fisk til strangari úr, Spaniu herfrá frítt um borð, uttan igjøgnum teir umboðs- menn, sum spanskir stórkeyp- arar hava fyri seg her á landi. Sveinn Árnason roknar í grein síni upp tær klagur, sum Span- iumenn føra um íslendskan fisk, og tað kundi verið, at summar av teimum hóska líkasovæl um okkara. Hann nevnir seks: 1) Otilfridsstillandi klassifiser- ing á fiski eflir góðskuni. 2) Ófullkomin tilskilan og vitnisburður um turkingarstig fisksins. 3) Ovmikil støddarmunur á teim einstøku fiskum í sama pakka. 4) Undirvekt á pakkunum. 5) Ófullkomin binding um pakkarnar. 6) Øvut fleking av fiskum Í summun sendingum. Fráskilað 6) munnu somu lýtir vera á okkara fiski, ser- stakliga munnu 1), 2) og 3) vera ikki minni sonn um okkara fisk enn um íslendskan. Tað er vert at leggja sær í geyma, hvat Sveinn Árnason framvegis skrivar: >Klagurnar um ótilfriðsstillandi klassifiser- ing á fiski eftir góðskuni tyktust serliga at nema við tvey viður- skifti: dokkar og misslittar uggar og litafar fisksins í heilatakið. Vit vrakarar hava altíð farið gjølla um hesar vansar, men Barcelonamenn halda tað íkki vera nóg gjølla eftirænsað. Har- afturímóli vóru teir ikki so illa tilfriðs yvir smærri vansar, sum t. d. at: uggar vóru losnaðir frá nakkanum, smáum goggastung- um, lítlum knívskurðum, tå sárið var reint, o. s. fr. Við vrakingina toktist teimum lítið vert at:geva gætur eftir øðrum enn hesum báðum vansum: uggarnar og lítin á fiskinum; men teir løgdu til sum sílt síðsta orð, at fyrsta klassa fiskur átti at vera heilt og aldeilis litaleysur,« (Framhald). 5 |