týsdagur 21. oktober 1930síða 2

Vinduer, Døre og Lister. Godt og billigt Arbejde. Hugo Øster's Maskinsnedkeri, Ti, 216. Thorshavn, Tlf. 216. = A Fiskimeun eiga at ænsa eftir, at oljuklæðini eru merki V. T., tí tað tryggjar dygdagóð oljuklæði. eitt sindur av fynd í hesum, um ikki í odd og egg; men sum nú er statt í Føroyum, lívga FPorovar, gamalt gråt, lítið ogn- arlevsar fiskimenn, uttan tað, at ansurin fyri tí landi, har hann er vaksin til manns, har hann hevur síni dýr mettu minnir, ikki gongur til grundar. Hónurin av Føroya fiski- monnum eru ognarleysir, merk- isleysir. At hann er ognarleysur, kennsl sum ein tung byrða, men at hann er merkis-, flaggleysur, kennst ikki serliga sárt í tí dag- lign lívsyrkinum. Hann livur lað fyri uttan, eins væl og hann livur sum ikki ognarleysur fiski- maður, men sum Feroyingur eigur hann rættin til eitt ser- slakt foroyskt merki tann dag og stund, hann krevur tað. Javnaðarmonnum kann tað í so mála vera eins og lað sama, hvussuleiðis eitt tjóðskapsmerki er samansett í krossingum ella litum, men fyri eina sjófarandi tjóð sum Feroyingar er tað neyðlurvuligt, al teirra merki, flagg, hevur reinar, skiljuligar litir, hvat ið ikki hevur sýnt seg at verði tilfelli við ti merki, ið okkara studentar, skrivstovu- sveinar og aðrir herostratikkarar vilja tvinga inn á føroyskar fiski- menn, meðan teir als ikki hava fertin av lí. Studentsmerki For- ovingn hevur tann brek, at tað hevur hvítan hovuðslit, hvat ið ger, at tað kann verða væl hóskandi til at heingja upp í eina lesustovu, har tað ikki er meira enn 4 alin millum vegg- irnar; men á einum maslratoppi er tað ikki lætt at skilja langan veg. Tó sama gerð, eitt serstakt foroyskt merki sigur einki, boðar ikki frá einum vissum samfunds- lag, ognarleyst, undirkúgva, ið er í ferð við al reisa seg móti núverandi orættvisa samfelags- lagi. Streymur. i | Ur Føroyum. Torshavn. Portugisari. Kitt portugisisk farmaskip, »Catalina« frå Porto, er komid til ovggjarnar eftir fiski. Tad er frá handilsfelagnum Balslev & Goos 0. 0., tad tekur fiskafarmin. Skipið er eitt systurskip til okk- ara skip >Havhesturc. Timbur. (il P/f. »Havnar timbur- handil« er komin norskur dampari »Wendla« frá Hauge- sund við timburfarmi. Folkateljing. Vanlig folkateljing fer fram hin 0. novembir. Frítt orðaskifti. »Tingakrossur« er ikki væl um. at ymsar áskoðanir koma í blaði her. Men soleiðis er nú einaferð, at vit hava latið ymsar áskoðanir komið fram í blaðið um vit ikki beinleiðis hava góðkent tað, ið soleiðis fram- kemur. At »F. F.«s greinir hvorki verða kliptar ella sýttar, hvussu innihaldið sær út, er eisini eitt lið í fríum orðaskifti. FRÍ 000084 STTTT TEEN reg” 28185 par 4“. 1 — Ne Norðbúgvar. Dr. Nørlund, id hevur verið á rannsóknarferð í Grønlandi, er heimkomin, og sigur hann seg at hava funnið fornleivdir frá tí tíð, norðbúgvar búðu í Gronlandi, og at tær eru í heilt góðum standi. Havnasluppin >Marchalle, ið hevur við »snurruvåd« undir Islandi, hevur verið í Hull við veiðuni — o. u. 100 Kits í 12 dagar — og selt hana fyri 5.500 krónur. roynt Afholdsarbejdet. Færøerne gæstes i denne Tid af Hr. Sekretær /. A. Stjerne, der er Udsending fra >Danmarks Storloge«. Hr. Stjerne har allerede holdt en Række Møder om Afholds- sagen forskellige Steder paa Øerne. Saaledes har han været med til at genrejse N.1.0.G.T.s Loge i Vaag, »Beinisvørd«, med 31 Medlemmer. Fællesudvalget for de færøske Afholdsorganisationer havde i Søndags indbudt til offentligt Møde om Afholdssagen i >Sjón- leikarhåsinum« med Hr. Stjerne som Taler. Der var mødt ca. 200 Tilhørere. Hr. Stjerne indledte sit Fore- drag med Henblik paa den Brydningstid vi lever i, hvor Masserne stræber i forskellige Retninger. de divergerende Anskuelser er iøjnefaldende. Vort Samfund er sygt, og den væsentlige Aarsag til Sygdommen er Spiritussen. Her kom Taleren direkte ind paa Afholdsarbejdet, og nævnte i den Forbindelse uhyggeligt store Tal af Kroner, der baade direkte og indirekte opføres paa Spiritussens Nedbrydnings- og Ødelæggelses-Konto. Højskoleforstander Símun av Skarði talte om Ungdommens Opdragelse, der har den aller- største Betydning í Kampen mod Alkoholen. Direktør P. Jensen beklagede meget, at man hvert Efteraar skulde opleve de store Spiritus rekvissioner af vore hjemvendte Fiskere. Lagtingsmand M. S. Viøstein omtalte til Slut Afholdsbevægel- sens Kamp for Hjemmene, og betonede at denne Kamp maatte føres med stor Aktivitet, saa hvert eneste Hjem paa Færøerne vil kunne skaanes for Spiritussens ødelæggende Virkning. Gnidningen mellem Kapptelving. fer í hesum døgum fram millum >Havnar telvingarfelag« og »Arbejdernes Skakklub« úr Vejle. Eisini er byrjað telegraf- isk kapptelving millum »Havnar telvingarfelag« og eitt telvingar- felag í Stavanger, Tn —f€— ,"— | cm Heitt keidueyga. Í Famjin hoyrdist um dagir- nar dun við jarðaskjálfla, og í haganum, nakað frá bygdini, er nú framkomið eitt keldueyga við heilum vatni. Keldueygað er sprykt upp igjøgnum einu harða flotu. Sjålvt eyga er í ummáls sum tveir mannsnevur. Fiskemarkedet. (Telegram til Amtet). 13.—10. Barcelona: Tilforsel af is- landsk Klipfisk 110 Tons. Priser for 1. Kl. Klipfisk 106—112 Pe- setas pr. 50 kg. Beholdning af alle Klipfiskesorter 900 Tons. Bilbao: Tilforscl af islandsk Klipfisk 150 Tons. Beholdning af færøsk Klipfisk 100 Tons; islandsk 1000 Tons; Tons. Priser uforandret. norsk 100 Havnar byråd. Byrådsfundur verður midvikudagin komandi kl. 8. s. p. Fra Rigsdagen. 200.000 Kr. Driftslaan til Ísvirki. En vægtig Tale af Folketingsmand Hans Nielsen. (Telegram til , Føroya Social-Demokrat“). København, d. 18.—10,— 30. Finansudvalget tiltraadte i Gaar et Forslag fra Fiskeriminister Th. Stauning som Ydelse af el Driftslaan maximum 200,000 Kr. til »Isvirki«, Tveraa. I Folketinget omtalte Folke- tingsmand Hans Nielsen meget udførligt forskellige færøske For- hold. Han henstillede til Under- visningsministeren at søge Skole- striden udjævnet. Han fandt det rimeligt, at Færinger havde de res eget Flag sammen med ligs flaget, og han haabede, at der maalte komme en Folkeafstem- ning, som bragte fuld Klarhed over, hvor mange Færinger der ønskede Løsrivelse fra Danmark. Han kritiserede skarpt Købmæn- dene og det herskende Arbejds- system, som gjorde Fiskerne til Slaver. Uden Andelssystemels Indførelse eller Fiskernes sel stændige Fiskeri med egne Skibe er det umuligt at rejse de fær øske Fiskere økonomisk, og efter alt at dømme vil det gamle Fiskeri, der er basseret paa Klipfiskeproduktionen, give mindre og mindre Udbytte. Det vil være nødvendigt at hjælpe Færingerne til en . moderne Transport af fersk Fisk til Mellemeuropa, att TY vask og Skylning altid . sidenjeg er begyndtatvaske op med (Q), bliver alt Service meget furtigere og bedre rent“ Millioner af Husmødre bekræiter daglig denne Udtalelse, Spejlblank Glans og appe- titli Renhed udmærker alt Ø-vasket Ser- vice. Maden smager friskere og bedre, - nu da vi vasker op med Ø. Og fremfor alt er der meget mindre Arbejde med Opvask og Skylning. Brug til O I Spand varmt Vand. Rense = od Onvas kemiddel; Fremstillåg ligesom. Persil; Henko Fiskasølan. Tað hevur singid striltið við fiskasøluni. Av sallfiskinum, sum heimkom í heyslt, ; er útskipað meira enn lveir fimliparlar, og Ney an av klippfiski er hópur óseldur enn. Prísurin fyri klippfisk, ið hevur ligið um 27, er nú heilt óvissur vegna ongan eflirspursil. Eftir Gronlandsfiskinum er ikki eftirspurn fyri fyrst. Íslands- fiskur er seldur fyri 25 oyr. kg. Tað óhapp hevur verið við klippfiskasoluni f ár, sum so mangan fyrr, al klagað hevur verið yvir „pink“, og hevur tuð komið hæði keyparum og selj- arum illa við. Hvat er »pink«? ja, tunn, ið kundi sagt tað fyri vist, var klókari enn leir flestu. Hvor er hjálpin móti »pink«? Hann, sum kundi víst á hana, var ivaleyst meira verdur enn allur tann fiskur, sum er farin fyri einki av pink. At pink er einhver mikroskopisk vera, sum í einum av sínum, kanska mongu, ætlar- liðum livir á fiski og ger hann reyðan, er ivaleyst. At reinleiki: vask, útluflan og desinfektión er vernd ímóti ollum tílíkum mik- roskopiskum verum, er eisini ivaleyst. Tað ræður tí um, al þæði skip og fiskapakkhús árliga vera væl desinfiseraði og reinsk- aði. Hvor einstakur fiskakeyp- maður og reiðari átti at kent hetta á sær sum eina plikt; men best var, um tilik reinsan og desinfiktión var løgfest og på- boðin. Í ollum fiskaproduserandi londum er pink ein ring plága. Fyri Føroyar er tað ein væl- ferðarsak, at:tað verður allkunn- ugt, at vit royna at gera hval vil kunna fyri al motvirka hesari plágu. Sjóvinnuimálini á legtingi 1930. I. Gronlandssmiðjan var eitt av teimum málum, sum fiskimåla- ráðharrin samráddist við løgtings- nevndirnar um nú á ferð síni; men hetta mál var tó reist her, áður enn rúðharrin kom, Og ullan samráð við stjórnina. Tað er heldur logið, al ríkisstjórnin ikki longu hevur av sínum ein- tingum úlvega smiðju og tilfar til skipaumvelur í einum landi, sum hon heldur stongl, lá mlivid hundrað skip við stjórn- arloyvi, mannaði við tåsindum av donskum teknum, søkja fiski- veiðu í hesum fjarskolna landi, har tað er omøguligt at:fáa hjálp aðrastaðni frá. Smiðjumálið kom inn á ting við einari umsókn frá skipa Johan Jensen av Sandi. tasmussen Í Peter F. Tórshavn, har hann saman við søkir um smiði einum motorsmiði studning til at seta upp smiðju í Førovingahavnini. Við um: sóknini fylgdi kostnaðarætlan. Tingið bað sær álit í málinum frá reiðara-, skipara- og fiski mannafelagnum, og mældu oll felogini einmælt til at fremja málið. Tingið tók væl undir og sam tykti fylgjandi uppskot: »1. Tingel indgaar til Regerin gen med Anmodning om, at der gives Tilladelse til, at der í Fær ingehavnen celler anden grøn landsk Havn, efter Regeringens Anvisning, oprettes et Værksted til Reparationer af Skibs- og Maskinskader for Skibe af den færøske Fiskerflaade, der man søge ind til grønlandsk Havn med saadan Skade. 2. Tinget yder et Tilskud af 10.000 Kr. fra økonomisk Fond til Etablering af et Reparations værksted for færøske Fisker skibe i Grønland. Tilskudet gives til Bestyrelserne for Færøernes Rederiforening, Føroya Fiski mannafelag og Færøernes Skip- per- og Navigatørforening og udbetales, naar der foreligger Vished for, at Ktableringen er iværksat. 3. Et Eksemplar af nærvæ rende Betænkning tilstilles Skibs tømrer Peter F. Rasmussen af Thorshavn,« Tá løgtingsnevndin rådgjørdi um hetta mål við fiskimálaráð- harran, greiddi hann frá, ul eingin lílík smiðja var í Gron- landi, og tað er tessvegna neyð- synligt, at hon verdur sett å stovn longu til næsta sumars; men fyrst má nú málið niður til Keypmannahavnar, har tað skal til viðgerðar í stjórnarráðnum og møguligt eisini í Grønlands- stjórnini. Fiskimálaráðharrin helt, at vit kundu hava grund- aðar vónir um at fáa loyvi til at seta smiðjuna upp. II. Broytan av reglugerð um kost- arhald á fiskiskipum var eitt að teimum sjóvinnumálum, sum Í ár lá frammi á tingborðinum. Málið var komið inn á ting við fiskimanni Harald Hann brævi frá heldir, at hin åselta kostratiónin er ovlítil, serstakliga á Suður landinum. Tingið bað sær álit í hesum máli frá ollum trimum fiski vinnufelogunum, sum oll svar- aðu tingsins áheitan. Málið var til viðgerðar í fiski vinnunevnd tingsins, og í henni sótu Edw. Mitens, Á. Samuelsen, J. 11. Joensen, S. P. Zachariasen og M. S. Viðslein. Nevndin var sameind um álit og uppskot. Hon greiðir Í neyndarálitinum soleiðis frú: „Foroya Fiskimannafelag gev-