týsdagur 20. januar 1931síða 2

Vinduer, Døre og Lister. Godt og billigt Arbejde. Hugo Øster's Maskinsnedkeri, Tlf. 216. Thorshavn. Tlf. 216, MA É[|[|[[[[ ÉT At en Forhandling mellem det danske Socialdemokrati paa den ene Side og J. Patursson paa den anden skulde kunne skade Danmarks Omdømme i Udlan- det, er yderst tvivlsomt. Vilever jo i Forhandlingens Tidsalder, Forhandling som før nævnt absolut ikke kan virke overfor Udlandet paa samme Maade, som L. S. ser paa Sagen, et Syn, der er nær beslæglel med Dr. Motlesens Teori om anden Rangs Stater, der bygger paa forældede Anskuelser, som — for al citere L. S. — er el forlængt overfløjet Stadium. saa en Streymur. En færøsk Digter. William Heinesen: Stjernerne vaagner. Digte. (Levin & Munksgaard, 31 Sider.) Man skulde tro, at Øerne i Atlan- terhavet med deres barske Natur og haarde Livsvilkaar var det rigtige Sted for en moderne Romanforfatter; men hidtil har Færøerne kun fostret tre begavede Lvyrikere: Djurhuus, Chr. Matras og William Heinesen. Allerede med sin forste Digtsamling vakte Heinesen Forventning, og naar han nu udgiver sin fjerde, er For- ventningen ikke svækket,” men Lef terne heller ikke indfriede. Heinesen er et betydeligt lyrisk Talent, fast i Formen og klar og ægte i Oplevelsen. I »Stjernerne vaagner« mærker man en tydelig Paavirkning fra Sophus Claussen. Det er ikke uforstaaeligt. Paa en Tid, hvor Ly- riken var blevet et Instrument, der spillede af sig selv og ikke engang skulde trækkes op, slog Claussen simpelthen Grammofonen i Stykker. Hans Inderlighed og fantasifulde Sindrighed maa virke stærkt paa en moderne, ung Lyriker, og det værdi- fuldeste i den unge, danske Verse- kunst har da ogsaa Sophus Claussen til Forudsætning. Bestanddelene i Heinesens Forestil- lingsverden er det strengt personlige og det kosmiske: Frem gennem Natten gaar Stjernernes Tog, det myldrer med Sole i Leg, i Dans, Bjergene staar og ser derpaa, svøbt i Hvirvler af Stjerneglans! Det sner med Sole i Leg, i Dans, de daler som Fnug paa Jorden ned Jeg mærker som Glimt igennem mit Sind de lystige Stjerners Fortrolighed! Endnu er der længe til Verdens Vaar. Men i det himmelske Straalespil har Sjælen genkendt sin inderste Drøm, sin egen evigt vaarlige Ild .... Disse fint formede og aldeles ægte Linjet el typiske for Heinesens Kunst. Men man savner i hans Digte det aktuelle og det sociale, Han har ligesom slanet en lysende Ring om kring sig. Over ham er Stjerner og Sole, de klare, simple Tegn paa Kraft og Mening, og under ham den haarde jord, der er gammel og prøvet og klo men ved Siden af ham er der ingenting Man kommer til at tænke paa en Dreng, der tænksomt og drømmende betrauter en tiliset Rudes Blomster og sære Arabesker. Men udenfor Vin- duet gnar Livet sin Gang, og der sker noget hver Dag. William Heinesen, kom ud og Jeg! Hans Kirk. (»Social-Demokraten«, København). J. WAAGSTEIN: SONGBOK FØROYA SKÚLA (H. N. Jacobsens bókahandil 1930). Seinrapartin í árinum 1906 sendi J. Waagstein, kennari og organistur í Tórshavn, út sína fyrstu útgávu av >Songbók For- oya skåla«. Henda fyrsta úlgáva, ið var ein roynd til at fora inn foroyskan sang í Foroya skúla, var úthúgvin við tí songlilfarid, ið tå var til taks og kendist nýt- uligt fyri born. Bókin kom út í heftum, tey fyrstu við foroyskum songum og hini við foroyskum kvæðabrotum, umframt eitt sein- asta hefti, har uppítiknir vóru aðrir nordiskir sangir. Tað er ein stórur aðalmunur millum útgávuna av 1906 og hesa í 1930. Meðan hin fyrra útgávan saknaði frágreiðandi viðmerkingar og nótar yvir songordunum — nótahefti kom út serstakt — so er henda tl- gávan útbúgvin við lí, ið okkara tíð krevur av skúla- songbók: leiðbeining fyri at fáa einari eina vælljóðandi songrødd, frå- greiðing um teljing og skjótleika, nólafroði nótar til hvønn song. Songbókin og sundurbyting, og er bygd á hitt belgiska lagið í songfrødi. Hella ger bókina týdningarmikla og vil koma bæði kennarum og børnum til góðar. Í fyrsta parti, sum útkomin er, kann tað lætt skiljast, at serliga hevur verið haft í huga at tikið við slíkar sangir, ið best hava kunna fælast og lættast hava verið at sungið hjá teim yngru børnunum. Og eftir eflir- skrift útgevarans vil annar partur innihalda eru ein mun torførari at syngja koma al sangir, ið og soleiðis meiri eru skikkaðir til at útbúgva barnasongrøddina til at vera so fullfíggjað, sum hon fåast kann í barnaárunum. prentað hjá II. N. Jacobsen, og lúið hugsað verður um, al eru settir, men Jókin er nótarnir í bókini ikki hvor regla er »cliché«, må (ad åsannast, at væl er komið yvir hetta torføra prentingararbeið, ið umframt at vera vælgjørt eisini er vakurt. Tær fáu villur, sum f eru, vóru ikki komnar, um útgevarin var lærdur prentari, ella prentarin kendur í musikkfrødi. Hetta er lí ikki atfinning vert. Men at eitt og annað, bæði viðvíkjandi songi og logum, 5 kundi verið oðrvísi, er óivað. T. d. er ein av okkara hestu barnayrkjarum, Jac. Hansen, bert represenleraður við einum sangi, og skaldið R. C. Effersoe hevur bert fingið ein song við í hesum hefti. Men hetta verður kanska afturbøtt í oðrum hefti. Viðvíkjandi songløgum er eis- ini vert at minna á, hvussu rív- uligur útgevarin var við at prenta løg til >Ég oyggjar veita í ti fyrru úlgávuni av >Songbók Foroya skúlac. Har vóru ikki minni enn trý ymisk ja so ymisk — log til helta vakra fosturlandskvæði: Lagið til >Ég oyggjar veit« eftir Jóni Jónsyni, enn eitt lag til hetta sama kvæði eftir fyrrv. amtmann Bærentsen, (tað sigst annans at vera skrivað í einari knappari vending), og »Svend Tveskæg«, úlgávuni er bert »Svend Tveskæg« tíkin vid, og lað vil undra mangan, umframt Tí — tað sleppst Í hesari undirritaða. ikki uttanum ferð og dámur yvir >Ég oyggjar veit«, meðan hann í mannfjøld var sungin eflir sínum egna lagi av Jóni Jónsyni, og hann verður til bert drynj, hvussu nær ein leggur sær við at fáa hopi Í hann eftir >Svend Tveskæg«, tað var bæði Tað er synd fyri bernini at týna helta eina lagið inn í ley, og tað er synd fyri henda vakra fosturlandssang, at hann verður drynjaður og ikki sungin. Eisini tykist mær tað heldur logið, at eingin 2. rodd er logd til lagið á >Tú alfagra land«, Eingin kann siga annað, enn al hesin fosturlandssongur verður nógv sungin, bæði av børnum og vaxnum fólki, og hevði tað tí eisini verið rælt, um lað í bókini slóð ein 2. rødd til lagið. Enn kann kanska vera loyvt mær at nerta við eill annað lag, lagið til »Heimsjåkur«, kvæði eftir Jóannes Patursson, tí hetta lagið berjist so beinleiðis við innihaldið í kvæðinum, at lað tekur burt tað kensluríka, ið ein merkir við bert at lesa kvæði. »Heimsjåkur« er skrivað í Keyp- mannahavn, hvar skaldið kennir heimlongsulin brenna sær í barmi, og hann eggjast at skriva sína eymu og hjartaligu heim- landstrá í eitt kvæði, ið andar av eymum langlandi kenslum. Tað er lí ikki væl valt at lata mjúkum kenslum gjøgnumandad kvæði fúa eitt so bókini eill so av hart lag, sum tað í stendur. Ég vil vera við, at eg bæði havi hoyrt og sæð eilt lag til hetta sama kvæði, har alt tað kensluríka var komið til sín rætt. »Songbok Foroya skúlag, fyrsti partur, er 98 blaðsíður, og her eru 48 sangir. Prisurin er 2 kr. 35 oyr. eyma, alt lað M. S. Viðstein. Frá útheiminum. Fólkasambandið. Fólkasambandið, ið hevur sæti sítt í Genéve, byrjar nú fundir Ultanríkisráðharri Bret- lands, Arthur Henderson, verður presidentur og leiðir ráðagerð- sínar. irnar. — Tillakspresidentur er hin danski uttanríkisráðharrin Munch. Millum teir mest floktu spur- ningar, ið her koma til við- gerðar, er vidurskiftini í Tyska- landi og Polen. Sum tilgongdin hevur verið í seinastum í Polen, har Pilsudski er farin fram við miklum mål- sløðumonnum sínum, eru ikki ljósar vónir um at fáa semju í lag har. Tó hevur Arthur Hen- derson lótum fyrr og greitt ræduligari mann enn Pil- sudski. Umframt hitt politiska rumbl- ið í Týskalandi stendur kriggs- skaðaendurgjald Tyýskalands á Táið aftrat kemur, at peningavidurskiftini í hesum harðskapi móti verið í dagsskráini. landi eru heilt vánalig nú um stundir, verður Týskaland boygt niður í slíka neyð og armóð, at koma kunna uppreistrar inn- volda skaða Teir, ið end- lendis, ið kunna fyri alla Europu. urgjaldið skulu hava frá Týska- landi, siga seg vera í somu trongu skón, peningaliga. Hetta verður ein stór flokja hjá fólkasambandinum at greiða og Stresemann er deyður. U. 8. A. byrjar utrakstur. Arbeiðsministarin í U. 8. A. hevur í senatinum givið sítt viðmæli til eilt uppskot um at byrja at reka teir útlendingar út úr stalunum, ið á ein ella annan hátt eru sekir í lógbrotum. Lóg- uppskotið ger í heilatikid regl- urnar um úlrakstur nógv strang- ari, enn tær hava kennst higartil. Eftir ætl verður uppgivið, al tað eru 400.000 útlendingar, ið ólógliga búgva í U.S. A, og lað verður hildið, at 100.000 av hesum kunnu rekast út. Bretland og hungurskoyrilin. Tað vóru við ársins enda o. u. 9 mill. 286000 arbeiðsleys menn- iskjur í Bretlandi. Rikisstyrid hevur arbeitt við hesum máli og framsett uppskot til verju móti svongd og neyð, ið herjir á hilt bretska arbeið- arafólki, og samftíðis eru játtaðar 135 mill. pund sterling (-- 2430 mill. danskar krónur) til at bota um slandin. 100 mill. pund skulu nýtast til umvøling av brúgvum og breytum, víðkan av havnum, bygging av undirjordsbreytum og onnur kommunal meðan 35 mill. pund nýtast til gr menna bygging o. s. fr. arbeiðir, skulu valnverk, al- IS- Og |. Úr Føroyum. | Tórshavn. Seretsmedleminer. Følgende Herrer er kede til Sørelsmedlemmer: beskik- Indtil Udgangen af 1932: Skibsfører sen, Thorshavn. Navigator Jens Ludvig Olsen (Lava), Thorshvn. Debess, Hans Pauli Han- Baadebygger Lauriis Navigator Johs. Ja- Havnebetjent Olsen, Thorshavn. cobsen, Klaksvig. Hans Erik Fisker Joen Pauli Poulsen, Fug- lefjord. Skibsfører Ole Petersen, Fuglefjord. Skibsfører John Øl- Skibsfører Sandevaag. Christoffer Klaksvig. sen, Vestmanhavn. Johan Johansen, Fiskeskipper Hans Svaboe Joensen, Sørvang. Skibs- fører Joen Peter Madsen, Sand. Tømmermand Niels Christen Nolsøe, Vang. Købmand Jacob Magnus Wejhe, Vaag. Th. M. Strøm, Trangisvaag. Tømrer Indtil Udgangen af 1931: Navigationslærer Jens Pauli Andreasen, Thorshavn. Skibs- fører Joen Christiansen, Thors- havn. Købmand C. C. Johansen, Baadebygger Joen Navigator Thorshavn. Joensen, Mørkenøre. Knud Ellingsgaard, Ejde. Navi- gationslærer H. Djurholm, Glibre. Navigator Jacob Martin Egholm, Skibsfører Hans Chr. Christoffersen, Vestmanhavn. Skibsfører Laurits Weyhe, Sør- g. Skibsfører Thomas Joen- sen, Skaalevig. Fisker Joen Nordbø, Sand. Skibsfører Einar Berthelsen, Tveraa. Fhv. Skibs- fører Jens Mortensen, Trangisv. Kvalvig. vaag. Skiparalenin. Reiðarar hava sett fram upp- skot til »Føroya skipara- og navigatørfelag« um at lædka procentlønina, id fiskiskiparnar fáa. Hetta uppskot um lønlækkan skiparanna hevur verið til um- rødu í »Skiparafelagnum« og fekk ongar somdir. Búnaðarfelag. Havnin hevur altid haft nógv feløg, men hóast búnaðarfelog- ini í seinri árum hava trylkast um allar hevur einki húnaðarfelag verið í Havn fyrr enn nú. Um dagirnar var í >Búnaðarfelagið Torshavnar Føroyar, so Havn stovnað fyri Tórshavn og uttanbýggja sókn“. Veðurlagið. Hóast tað hesur verið hogæll mæst alla vikuna, so hevur ging- ist illa hjá ti kava, ið niður er komin í býnum, at fingið frið, sjálví lað al frostið hevur verið í parti við honum. Regnið á næstan ollum ætlum hevur skjótt gjørt kål á honum. Leyg- ardagin var avkavað ullastaðni einaferð enn. else Så 84 HAVNAR & 2 Søs er 0 AR tallbsedlbedlballedle sal „Dr. Alexandrina““, ið fara skuldi frá Keypmannahavn 20. í hs., fer fyrst út 23. áleiðis til vænlast ikki til Tórs- havnar fyrr en mik- udagin 28. í hs. Leith og Félkatingsmadurin før til Danmarkar vid »Lyru« leygarkvøldid. Nær maðurin fer, hoyrist einki um enn. umboðs- Mitens hevurf»Føroyatidindi« skrivad grein um politikk. Hon letur ikki til at vera togað úr lonnunum á hansara flokks- formanni, tí Mitens fer hardlign móli tí starvi, ið summir hava, at tala um foroysk-donsk vidur- føroyskan skifti í fremmandum landi. „Kk. EF.“ Tað er ibyrgt ein sóknardeild av F. F. fyri Tórshavn og Tors- havnar últanbyýggjasókn. Søkn- Poul Juel Djur- Tórshavn, arformaður er huus, tillaksmenn: Bærent Danielsen, Hvílanesi og Trond Lydersen, Tórshavn. Eykating ? Á fundinum í Tórsholl leygar- biðja kveldið var samtykt al løgtingsmenn krevja eykating- selu, vegna uppskotið um prís- garantin. Sølustøda fiskimanna. Á stjórnarfundi í F. F. er samtykt at: byrla solustoðu, frá Nólsovar staðið hu Í ásamt uppskotið sókn, ið hevur blaðnum. Fundur í Tórsheli. Ein trymannanevnd í »Havn- ar Arbeiðsmannafelage, J. A. Rasmussen, Johan S. Johansen og Johs. Hansen, málið um at fáa statin til at garantera foroyskum fiskimonn- um ein minsta prís fyri teirra triðingspart. Hetta var borið fram á fundi seinasta hava reist stóra mál leygarkvold í Tórsholl. Ríkis- dagsmenninir, loglingsmenn, skiparafelagið, reiðaraíelagið, stjórn fiskimannafelagsins og allir í Havn staddir fiskimenn vóru innbjóðaðir. Eisini press- an var innboðin. Málið var undirlikið. framlagt og væl Følkatingsmadurin, landstingsmaðurin og felagsskriv- F.s úttalaðu seg um hill Meðan fólka- felagsskrivari ari F. framlagda mál. língsmaðurin og »F. F.«s tóku reiðiliga væl und- ir, so lovaði landslingsmadurin at stydjd málið, um tuð kom í ríkisdagin, í tí von at hette bert var fyribils, Fundurin verður talaður seinri. nærri um Nýggir bankar, ella peningastødur, eru nóg, í umrødu í hesum dogum. Ein innsendari lýsir í >Dimmal.“ eftir einum fiskiskapsbanka, og arbeiðsneyndin fyri >Sjóvinnu- lánsgrunninum“ heitir á Foro ingar, al styðja hesa fyritoku. Eisini verður samlaðar undir- skriftir á eina umsøkn til Løg- tingid um al stovna „Foroya nationalbank“ ið skal hava rætt at senda út sedilpening.