hósdagur 23. mars 2000síða 5

DÁNJAL HØJGAARD Herfyri varð Norðoya Ross- afelag sett á stovn.Fyribils eru 20 limir í Norðoya Rossafelag,sum eiga 14 ross. Felagið hevur til enda- máls at stimbra umstøður- nar hjá ríðingarfólkinum í Norðoyggjum. Felagið ætl- ar at byggja felags fjós og at vala um fjallgøturnar, rið- ið verður eftir. Eisini er ætl- anin at skipa fyri felags ríð- iferðum. Rossafelagið er ikki bert fyri kappríðarar, men fyri fólk, sum hava áhuga fyri rossum og ríðing yvirhøv- ur. Hinvegin dylja stigtakar- arnir ikki fyri, at teir vóna, at felagið kann eggja fleiri norðoyingum at ríða kapp,tí tað eru ikki nógvir kappr- íðarar í Norðoyggjum. Fyrireikararnir vóna, at limatalið í rossafelagnum í Norðoyggjum fer at vaksa, tá ið gongd er komin á virk- semið: - Tá ið umstøðurnar eru komnar í rættlag vænti eg, at felagið fær fleiri limir og at fleiri ross verða knýtt at felagnum, sigur Ólavur Jo- hannesen, stigtakari til Norðoya Rossafelag. Rossafelag í Norðuroyggjum Norðoyingar hava nú fingið sítt egna ríðingarfelag. Skúlastjórar heita á Signar á Brúnni Føroya Landsstýri Att: Signar á Brúnni Landsstýrismann í und- irvísingar- og menta- málum Undirritaðu skúlastjórar í Havn, sum umboða um- leið triðingin av næming- unum í Føroyum, hava á fundi týsdagin, 21. mars 2000 viðgjørt søtðuna í skúlunum í býnum, nú sáttmálasettu lærararnir hava verið í verkfalli síðan 8. mars. Av tí at sáttmálasettu lærararnir undirvísa um- leið helvtina av pultstím- unum, verður undirvís- ingin nervað í so stóran mun, at skúlin als ikki virkar sum undirvísingar- stovnur. Fleiri flokkar hava ikki verið í skúla, síðan verkfallið byrjaði, og aðrir hava einans nakr- ar fáar tímar. Heldur hetta fram, verð- ur so nógv bortið niður, at tað verður drúgt at byggja uppaftur. Støðan í skúlunum er ó- tolandi í løtuni, og tí verð- ur staðiliga heitt á tygum sum landsstýrismann í skúlamálum og ábyrgdar- havandi at taka stig til, at málið verður loyst bein- anvegin. Havn, 21. mars 2000 Eyðdis Baldvinsson, Selmar Jacobsen, Hanus Joensen, Petur Dahl, Niels Nattestad og Mortan Dalsgarð Viðmerking: Frælsisfylking fyri fullveldinum Tað skulu fræg og fróð fólk til at tulka og greina fyrsta samráðingarfundin millum føroysku sendinevndina og tey, ið einaferð nevndu okk- um »færinger frænder«. Torført var at hóma »gen- sidig respekt og forståelse«. Eitt er tó greitt, og tað er, at tey vóru innanhýsis samd. Ósemjan á sjálvstýrisvong- inum hevur so mangan darvað og tarnað okkum seinastu 100 árini. Tí var hetta nakað vit kortini kundu gleðast og fegnast um henda vanlukku fríggja- dag. Her verður als ikki sip- að til skiftistíðina, ið boðin var, men niðrandi viðferð- ina okkara góðvarnu fólk fingu. Tey trý landsstýrisum- boðini lupu kortini ikki framav. Tey vóru bæði virðilig og bærilig. Vit, ið kenna okkum at varða av hesum fólkum, ið hava tikið sítt arbeiði í álvara, eiga at sláa garð um tey. Fyri framman liggja stundum leiðir, har eingin hevur slóðað. Tey, ið ganga á odda, venda altíð bakið til teirra, ið ganga aftaná. Tað er umráðandi at kenna seg tryggan við tey, tú vendir bakið til. Vit mugu tí bakka hesi fólk upp. Íslendingar vóru har beinanvegin. Tað kenst fjálgt og gott, men týdningarmest er, at sam- ráðingarfólk okkara kenna seg sannførdan um, at sjálvstýris- og fullveldisfólk standa teimum við lið bæði beinleiðis og í fluttari merk- ing. Fari tí so staðiliga at biðja politisku ungmanna- feløgini hjá fullveldisflokk- unum um at skipa fyri eini fólkafylking ella frælsis- fylking fyri fullveldinum, ið virka skal, til fólkaatkvøðan hevur verið. Argir, hin 21. mars 2000 Karin Kjølbro Tá danska Ferðslutrygd í 1998 gjørdi kanningar sam- an við løgregluni, vísti tað seg, at 30% av bilførarum koyrdu uttan trygdarbelti. Við eini umfatandi kamp- anju tá eydnaðist at fáa talið niður á 24%, og tað meðal- talið hevur hildið sær síðani. Við ársenda farna ár varð Herferð um trygdarbelti hevur onga ávirkan ein roynd gjørd aftur, og løgreglan gjørdi so kanning- ar undan og eftir herferðini. Men herferðin hevði als onga ávirkan – vinarligar áminningar virkaðu heilt einfalt ikki. Meðaltalið á teimum, sum ikki nýta trygdarbelti, er framvegis 24%. Men ringast stendur sum vant til hjá ungu monn- unum millum 18 og 24, har 44% ikki nýta trygdarbelti. Einasta loysn tykist tí at vera at bøturnar verða hækkaðar, so tær veruliga svíða, skrivar Ferðslutrygd á heimasíðuni 9 tíðindablaðið sosialurin Nr. 59 - 24. mars 2000 8 tíðindablaðið sosialurin Nr. 59 - 24. mars 2000 Brœktir bilar til s¿lu FIAT TIPO 120.000 Feb. 1991 35.000,- FORD MONDEO 34.500 Apr. 1996 99.000,- FORD ORION DIESEL 132.000 Juni 1992 66.000,- BMW 316 (1.6) 30.000 Juli 1997 125.000,- DAIHATSU ROCKY 2.8TD 85.000 Apr. 1996 128.000,- MMC. SHOGUN TD 4x4 155.000 Apr. 1989 55.000,- CITROËN BX 1.9 TZD ST 159.000 Sept. 1991 61.000.- MITSUBISHI COLT 1.2GL Jan. 1986 19.000,- NISSAN SUNNY DIESEL Juni 1990 45.000,- TOYOTA CARINA Juni 1991 75.000,- SUZUKI BALENO VAN 35.000 Aug. 1997 75.000,- Hoyv’ksvegur 63 - FO-100 T—rshavn - Tel. 313666 - Fax 310866 Sosialurin - Tel. 311820 Verksmiðjumerki km. mán. árg. søluprísur Leygardagin 25.03. hevur Bilasølan opið frá kl. 10.00-14.00 www.ivan.fo www.ivan.fo Ein partur av føroyskari mentan Tað er ein partur av føroyskari mentan, at allir hesir bátarnir liggja her hesa árstíðina, sigur ein útróðrarmaður, sum komin er av Tvøroyri til Eiðis at rógva út, nú várróðurin skuldi verið upp á tað besta samalt ein partur av før- oyskari mentan. Viðrað illa Tað hevur ikki viðrað ser- liga væl í ár, sigur maðurin, sum er komin norður um fjørð við bátinum Barbaru av Tvøroyri. Ein hvítur AWI bátur, sum eigur landingar- tørn nakað soleiðis mið- skeiðis í flokkinum. Maðurin er Chris Jan Michelsen, formaður í Me- ginfelag Útróðrarmanna. Hann letur at, at smáligt hevur verið fyrr í ár, men í dag letur til, at ein lítil bati hevur verið. Eini 1.000 - 1.500 pund upp á bátin, metir hann, at úrtøkan er í dag. Teir hava verið spjaddir um alla várleiðina, sigur Chris Jan Michelsen. Tað letur til, at fiskurin stendur nokk so víða norðanfyri. Og slagið er rímiliga gott, sigur hann. Rognini eru góð. Bátarnir eru nógvir. Tað komu 16 ella 17 bara av Tvøroyri. Umframt vág- bingar, havnarmenn, strand- ingar og sjálvandi eisini eiðisbátar. So tað eru rættiliga nógvir tilsamans, sigur Chris Jan Michelsen. Hann sigur, at suðringar- nir plaga at siga, at tá teir nú eru komnir norður um, verða teir verðandi, til onki er eftir. Men tá tað líður nakað út, og okkurt sjask- veður kemur, plaga teir kortini at ótolnast og vilja sleppa suður um aftur. Tað er eisini eitt sindur ójavnt, sum menn siga vár- tíðina at vera. Onkur plagar at siga, sigur Chris Jan Michelsen, at hon er til fimta mai, meðan aðrir halda hana vera væl styttri. Vanligt er, sigur Chris Jan Michelsen, at tá fiskurin hvørvur norðan fyri, fara teir suður aftur og plaga so at royna vestan fyri Sand- oynna. Tá verður róð út av Tvøroyri, sigur hann. Tað hevur viðrað illa í vár, sigur formaðurin í Meginfelag Útróðrar- manna. Hann kom saman við øðrum suðringum norð- ur til Eiðis beint eftir mán- aðarskiftið, og hevur bara havt fýra útróðrardagar, nú bara ein vika er eftir av mars. Onkur av teimum størru bátunum hevur verið seks dagar á útróðri. Men tað er heldur ikki nakað at tosa um. Men prísurin er góður, sigur hann. Sum tað hevur verið higartil, liggur hann umleið 1.000 krónur fyri sentnaran, sum suðringarnir siga. Ein sentnari er 100 pund. Eisini fæst góður prísur fyri rognini í løtuni. Teir allarflestu bátarnir eru mannaðir við einsa- møllum monnum. Við onkr- um hendinga eru tveir, men teir eru fáir, sigur Chris Jan Michelsen. Sum at vera skóti Hetta eru smáir bátar, men menn búgva umborð alla tíðina, teir eru her norðuri. Tað kann verða eitt sindur buldrasligt, men hevur tú verið skóti, hevur tú onga neyð, sigur Chris Jan Michelsen, formaður í Meginfelag Útróðrar- manna. Sjálvur var hann skóti, til hann var eini 16-17 ár, greiðir hann frá. Og hetta líkist eitt sindur skótalívi- num at skula lívbjarga sær soleiðis, heldur hann. Tað, sum um ræður, er at hava hita. So gongur alt, sigur útróðrarformaðurin. Hann letur at, at tað kann vera rættiliga hugnaligt, hóast tað ganga nógvir dag- ar, at ikki verður loyst. Menninir eru nógvir og koma nógv saman at tosa um eitt sindur av hvørjum. Nú er fullveldið og samráð- ingarnar eitt upplagt evni. Veður og vindur fáa sjálv- andi sítt, og so er Chris Jan sjálvur so mikið væl fyri, at hann hevur eitt lítið sjón- varpstól, so hann sær Dag og Viku og kann fylgja við tann vegin. »Tað verður ein sovorðin bygdarmentalitetur«, sigur hann. »Nei, tíðin fellur ikki long«. Teir eru farnir heiman upp á hetta her, og tað hava teir innstillað seg uppá. Tað er ikki endiliga tí, at tað eru so nógvir pengar í hesum, heldur Chris Jan Michelsen. Uppiløgurnar kunnu vera drúgvar, og tá er einki at vinna. Men okkurt er kortini við hesum, sigur hann, tí hetta eru somu menninir, sum koma aftur ár um ár við somu bátunum. So tað man bera til kortini, heldur formaðurin í Meginfelag Útróðrarmanna. Tað rýkur úr roykhanusi á innasta bátinum. Fleiri mans koma inn á dekkið og standa og práta. Hetta eru menn av onkrum av hinum bátunum, sum liggja her við flótibrúnna. Á veg í land aftur verður hugt inn í stýrihúsið á hes- um bátinum, haðani royk- urin kemur. Jú, hetta er Egil M, og har situr Arthur frammi í lugar- inum við eini steikipannu. Hann steikir fisk, og tað luktar so hugnaliga av pip- ari. Hann hevur skorið sær fløk av nøkrum smáfiskum, hann fekk í dag, og latið ivaleyst av salti og pipari á, sigur hann. Tað skal fáast hiti í aftur kroppin, heldur Arthur. Hann letur at, at tað var so beistaktiga kalt norðan fyri í dag. Hann var bæði í termotroyggju og oljuklæð- um, men stóð kortini og skalv. Og so rullaði tað eis- ini so forb..... illa í morgun. Men tað er nú ikki tað ringasta. Tað, sum verri er, sigur hann, er, at hann eigur ongan leyk at koyra oman yvir fiskin, sum nú rættiliga er farin at sjóða, so hvørt sum hitin veksur undir pannuni. Formaðurin í Meginfelag Útróðrarmanna, Chris Jan Michelsen, er júst komin aftur av útróðri ( Mynd: Edvard Joensen) EDVARD JOENSEN Kuldin merkist inn á bein, nú sólin er við at seta hand- an fjøllini á Streymoynni. Inni í havnini á Eiði er stilli, hóast eitt lítið lot var at merkja longri uppi í bygd- ini. Bátarnir koma hvør eftir annan spakuliga inn um grótkastið og leggja seg at bíða eftir landingartørni. Teir eru nógvir, og bara tveir kranabilar eru á bryggjuni. Tað er fitt av fólkið á bryggjuni. Einir sjey-átta mans taka í móti fiskinum. Stoyta í kør, ísa og fáa upp í lastbilar og trailarar, sum skulu føra fiskin út á Toftir, har hann skal á uppboðssølu í morgin. Mest er av fullum køssum, sum fer í bilarnar, men eisinifara nakrir tómir. »Tað er eitt sindur øv- ugt«, heldur Konrad, sum situr á truckinum, »at koyra tómar kassar út á Toftir og norður aftur í morgin.« Men støðan er akutt har úti í kvøld. Eingir tómir kassar eru eftir á Toftum. Ein stórur plastbátur kem- ur við ferð fram við bryggjuni. Bakkar harðliga og liggur sum hítin undir reyvini á Sigmundi, sum júst fær agn umborð. Hann hevur landað á Eiði. Tað sama hava Thomas Nygaard og Fugltúgvan, sum liggja longri frammi við bryggju- na. Jógvan letur krókin niður. Maðurin í bátinum krøkir í, og Sonni stoytir so úr kassanum hjá bátinum í tann stóra kassan, sum stendur á bryggjuni. Kassa- miðstøðin stendur á kassa- num. Men ongum nýtist at óttast, at bland kemur í. Hans Egil bindur ein seðil við bátanavni og nummari á hvønn kassa. Eldru menninir og onkur smádrongur standa fram við bryggjukantinum. Tosað verður um, hvussu bátarnir eru útgjørdir, hvussu nógv teir munnu hava fingið, og spurt verður eftir líkindum, og hvar teir hava verið. Alt Nógvir fremmandir bátar eru komnir til Eiðis at rógva út, nú várróðurin skuldi verið upp á tað besta. Tá allir koma aftur í senn, kann gerast trongt við brúnna, og neyðugt verður tí at bíða eftir landingartørni (Mynd: Edvard Joensen)