týsdagur 6. oktober 1931síða 2

sf SS LS I TE á 3 mæ þa | 5 SÅ % þú 1 rå é På … SETS more reg reneste så Vindeygir, hurðar og listar Gott og bíligt arheiði Hugo Øster's Maskinsniðkari, TIL 216. Torshavn. Tí. 216. fáa eina samanhangandi sam- talu millum Kirkjubo og Klakks- lala um Viðareiði. vík, ikki al Tad finnst nevvan so missrøkta0d telefonverk í ollum heiminum sum løgtingsins, og lað má hesin eiga vællonaði verkfroðingurin sín part av skyldini fyri. Her eigur loglingið at føra eilt til- sýn, so her fæst annað skil á enn er, og ikki bert lurta eftir landsverkfroðinginum, táið hann | klagar kommunurnar fyri illa at gera Vegira. og illa at umsita sínar | kunnugt, | alla- | sínum | Tað er ikki mælt um landsverkfroðingurin staðni er so grovur i Patursson ávísli, átti at krøvum, sum J. men ivaleyst er, at hann kunna liva av lí føstu løn, hann hevur, lí tað er eingin hungurs- stør, at fleiri løn. Hon er so familjur kunna liva av henni. Ahoyrari. Almanna ogn. Hin privati ognarrætturin, rótin til tað illa. Okkara jorð er á fremmand um hondum. So sum ftíðirnat hava skift, hevur ognarrætturin til hina førovsku jørdina skift. Frá ongamanna ogn til almanna | ogn og (il einstaklings og, millum einstakling, Allir vilja eiga, sundurluta kirkju og stal og um fann upprunaliga og | rællvísa ognarrællin spyr eingin. Í Staturin hevdar sína ogn sum | rættvísa ogn, likasovæl sum ein staklingurin heldur við Fjøldin av Foroya bøndrum eru uppsitarar hjá danska stalinum. Er tað rætt? Spurningur stendur opin fyri hvønn og ein al svara uppá Tað er kanska skeivt, al Førova bøndur skulu vera uppsilarn hjá Dønum; men tað er rætt, at eill samfelag sum heild stendur sum ånari til jørdina, EF TELEFON 250 Af Skuremidler fjern og nær er ATA bedst, det ved enhver! Men det er ogsaa forstaaeligt nok. ATA renser hurtigst, sparer Tid og Besvær, er økonomisk og drøjt i Brugen og koster i den praktiske Strødaase kun 25 Øre, og den lille Pakke 15 Øre. Alt bliver som nyt med — ATA, Henkels anerkendte Skurepulver PARTAFELAGID HAVNAR TIMBURHANDIL TORSHAVN TELGR. TIMBUR harvið kann gamal skaði bølast, ið fór fram tá tann ið sterkastur var ognaðist mest. Al seta rættin í valdsins stað má lí vera enda- máli hjá rætthugsandi Føroy- ingum. Tað uppvaksandi ætlar- liði má seta sær fyri at bola um gamlan yvirgang. Landnám (for seint fram i Førovum. Longu lå var tann upprunaligi ognarrætturin tl broyttur frå al jørdina vera almanna ogn (fil einstaklinga ogn; men (ad er til fullnar prógvað av søgumonnum og øOrum visindamonnum, at tann upprunaligi = ognarrætturin — til jørdina var felagsognarrætturin, m. á. kom ein Hascthausen eftir felagsánanin til jørdina í Rus- landi, síðani hevur Maurer ávíst felagsánanin ll jørdina sum lad regluliga grundarlag, hvarå Tysk- ararnir slóðu við teirra fram- komu í søguni. Granskanin av jarðamálinum hevur víst, al i felagsánanin til jørdina hevur verið samfundsins fyrsta skipan í oldlíðini, líka úr Indiu (il Irlands. Henda sekk síðani til grundu oldargamla samfunds skipan vegna nakra manna yvirgang, tå leir rændu jørdina undir seg og nevndu rænl góðs fyri sína ogn. hettar „Kravet Steincke, skrivar um (het om Jordt av K K I. J. Rossenu mál soleiðis eflir Keypmannahavn 1919): forste der indhegnede el dristede „hen Jordstykke og sig til at Besti svenski viður — Kryðsfinér. Alt annað byggjutilfar. Bíligastu prísir. sige: det er mit, og som fandt en foldige Mennesker som troede ham, blev det nuværende borgerlige Sam funds Grundlægger. Den Mand, der havde omstyrtel Hegnet og havde tilraabt sine sam tidige: Vogt eder for at tro denne Bedrager, I er fortabte, hvis 1 glemme, at Høsten tilhører os alle, Jorden ingen for hvilke Forbry delser, Kris, Mord, for hvilke Ræd denne Mand selsgerninger havde ikke sparet Menneskeheden !« Við ikki sigast: jørdina eigur eingin, reinari orðum kann lad avvøkstlurin ell. Við „gðrum orðum: jørðin skal vera almannu ogn (stats løglings e. a. al- ment), samfundið við sínum íbúgvarum skal njóla ágóðan av lí, sum jørdin gevur. fag Tá ið norskir høvdingar tóku landnúm í Foroyum, var longu lann gamli samfundsskipanin avlikin, lað lá lí teimum fyri at leggja jørdina undir seg á sama hått sum jørðin í Noreg og aðra stadni, har jørdin var á hondum nakra manna. Teir landnámsmenn, ið settust her, vóru born av leirri líð og hugs- auðu sum líðarhugsanin var lá, teir gjørdust foroyskir — »fri- bøndrire, men við lí skipan, leir førdu við sær, fylgdi eisini stríð og bardagi í teirra fótafel, avriknd av ognarræltinum til Mætastur var lann, ið jørðina. mestu jørdina men eisini tann storsti yvirgangskroppur. Kristintrúgvin Forovar. Bardagin um jørdina helt áfram. Tann uppblómandi kalólska kirkjan sá sílt valdi kom inn yvir liggja í ognarrætlinum til jørd- inn. Mangir vóru leir sniðvegir, kalólska kirkjan nýtti fyri at fáa valdi á jørdini lað skal ikki umtalast her — men sum ognarrættur kirkjuna til jordina vaks, oktist valdi kirkjunar. Tó tíðin skifti, og ognarrætturin lil jørðina skuldi eisini skifta. Trú- bólin, sum fór fram í Foroyum, legði so mangt oyði, og jørdin fekk heldur ikki frið. Tann jørð, kalólsku ið var á hondum (i g skúla, kirkjuni og fingu prestar og kongur, og er soleiðis enn » lann dag í dag. Lílið er eflir av lí góðsi, norronir yvirgangs- kroppar rændu í landnámsltíðini. Eitt sindur av óðals- og ognar- jørð, strid og klandur hevur verið um jørðina, og harav so mangur annar bardagin, og so- leiðis vil lað halda áfram gjøgn- um oldir, um ikki ognarrætturin verður broyttur lann rætta vegin. Í dag stendur eljustríð um tað foroysku jørðina millum polil- iskar foroyskur flokkar, millum sambands-, sjálvstýris- og javn- aðurmenn, og sær Ind ol til, at hettar eljustrid vil harna dag frá degi. Hvat vilja hesir ymisku flokkur? leir á ognarrællin? Hvørja áskoðan hava Svarið stendur opið fyri ein og hvønn, men tað tykist, sum at td. vil broyta tann núverandi ogn- sambandsflokkurin ikki arræltin nakað sindur. Sjálvstýr- ísllokkurin vil broyta, men hvønn veg er fyri mongum ein i Jløttum summarbúnað. Ikki verða ánari, ikki Foroya løgling; Øg skal danski staturin gála. men Føroyingar, siga teir. Hesit munnu ivaleyst verða kongs bøndrir, ið skulu ognast jorðinu í Førovum, ið av røllum er ogn Føroya lands. Oddamaður sjålvstyrisins og felagar hans » vilja avlaka alla almanna ogn í Foroyum og geva hana » upp í hendur á einstaklingum, fremja eill høvdingalid, id kann kúga tann ognarleysa longur niður í armóðina, varveila gomul brols- halda við líka og fremja klandur og verk, gamlan yvirgang, stríð, brolsverk og missgerðir, hvors uppruni er lann privali ognarrætturin til kapitalin, ogn- arrælturin til jørdina, Javnaðarmenn hava líkið sær til endamál at fáa jørdina heim- aftur Gl Foroyar sum almanna ogn, fáa jørdina undir løgling, so hon kann veru grundarlag fyri sønnum uppblåman av mentunnarlívið, handli, keyp og solu, stull sagt: so at okkara land kann koma inn á eina sunna úlviklingsleið. Ein sunnur citt fólks rundarlag. Hettar tørvar okkum skaði Jørdin var frå åtviklingur er fasta FS Førovum. Gamal skal og må bølast fyrstu hond givin menniskjum, íkki einum og tveimum, men ollum. Allir Foroyingar hava lað foroysku jørdina, hon er al- sama ognarrættin til manna ogn, ogn Foroya lands. Foroya land vil einaferð vera stjórna av Føroya løgling, og er lað eyvilnd, ul tað eisini stjórnar jørdina, men nylslurætturin skal teirra, hava í vera ið jørdina hondum. Streymur,