Sosialurinarkiv
Sosialurin 1932-01-12, síða 2
Tak niður PDF av hesari síðu Stórt myndaskrá

týsdagur 12. januar 1932síða 2

‹ fyrra síða allar 4 síður næsta síða ›

Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.

Tekstur á síðuni

rið pe Få me DR Få hava sølupeningin at fylgja vid festinum í Kirkjubø, og skuldi hann nýlast til útgrefstur heima í Kirkjubo. Tað er nógv, ið talar fyri lí torvuliga vegna okkara søgu al leita verður fram tað, ið minna kann á fedranna tíð her á landi. Men til slík arbeiði hevur pen- ingur verið latin á fíggjarlógini fyrr og verður latin enn. Tað skuldi lí verið ónýtt at tikid júst henda pening til útgrefstur. Javnaðarmenn hildu fram, al dyrkingararbeiði í Feroyum torvaði stuðul, og sølupening- urin kundi ikki hentari fara, og vildi bein- harvið peningurin leiðis komið Foroya fólki til gagns. 'ppskot okkara var samtykt uttan stuðul frå nøkrum oðrum í Løgtingsins búnaðarneynd, uttan javnaðarmanninum. Og tað hevði ikki verið samtykt, um ikki 2 samhandsmenn stlemmaðu fyri ti. Men tað sýndist skjótt, at enn vóru ikki allar súður syftar i hesum málið. Umboðsmaðurin, formaður sjålvstyrisflokksins og eisini formaður í Løglingsins búnaðarnevnd, lá ikki á liduni, táið galt at forða fyri at Log- tingsins samlykt var fylgd. Í brævið til Patursson, at tað var dómsmálaráðið skrivar J. tørvuligt og meira rættvíst at nýla sølupeningin fyri Álakers- garð til grefstragrunn, enn at nýta hann til jarðagrunn. Væl hevði Løglingid samtykt upp- skotið um jarðagrunn, men bert „med et knebent Flertal,< heldur J. Patursson fram í brævi sínum, meðan hann fráræður, al dóms- málaráðið fylgdi Loglingsins samtykt. Hvat varð so úrslitið av hes- ari brævskriving til dómsmála- ráðið? Jú, úrslitið var upplagt. At Danir eiga fullan rætt til kongsgóðsið í Foroyum, halda nógvir av leimum. Og táið tað verður kent í dómsmálaráðinum, at sjálvur formaður sjálvstýris- flokksins er ímóti, at solupen- ingurin fyri ein heilan garð verður nýttur eftir Legtingsins eingin for- samtykt, so kann teinkja einum donskum minist- ara í, at hann strýkur allan henda pening í tann danska ríkiskassan. Tó var tað ikki beint av honum, men hann, ið her mest hevur åvirka minist- arin, eigur sín stóra part av skylduni fyri, at so gekkst við hinum foroyska jarðagrunn- inum. Væl royndi Løgtingid árið eftir at samtykkja hetta mál av ovseinlt. nýggjum, men lå var lá avgjort, og » Málið var longu peningurin fór lí í ríkiskassan. Føroya búnaðarfelags mál. „Foroya búnaðarfelaga hevur haft mong mál inni á tingi, men striltið fingið hevur gingist al tingið til at ganga tær av bún- leiðir til frama fyri jarðabrúkið. Fá eru aðarfelagnum ávístu ti tey mål, id eru framd, sum búnaðarfelagið hevur ynskl, og fleiri eru beinanvegin sýtt, har- ímillum hill fyri foroyskt jarða- brúk mál, at nógv týðandi hjálpa Foroyingum til at fáa sína jørd kálkaða. Eisini í búnaðarmálum er javnaðarflokkurin hin einasti frísinnaði flokkurin, ið leggur dent á at:fáa landið undir kultur. Úrtak. Filt annað stórmál, ið javn- aðarmenn endurreisti og skip- aði soleiðis, al tað var Foroyum og okkara gomlu til frama, var ellisrenlulógin, 10 var forða av hinum flokkunum. Í ollum frælslintum málum stóðu javnaðarmenn fremstir, í tjóðskapar- og mentunnarmálum við. Javnaðarflokkurin er tí hin einasti frælslinti foroyski flokk- urin. Hvad man tillader Sig. Jacob Skomager: »Ja Døden er haard at gaa paa. Man er saa gudfrygtig, naar man gaar imod Fjenden,« Jeppe: »Jeg lan og læste den hele Nat, førend Auctionen skulde staa, i Davids Pesaltkar,.« Hr. E. Holbergs destøberen«, »Den Vegelsindige« Hjalt ynder al give Hovedfigurer (»Kan- og »Jeppe«, særlig i Baronens Seng) i en Sum — Pral! Da han for Tiden øver sig i Jeppes Rolle, falder det ganske naturligt, at han er lidt højere oppe end sædvanligt. Han paastaar bl. a. at Jesus var Socialist; men nu, da han ikke er imellem os mere, saa findes der kun en Socialist, og hans Navn er — »Hjalt«. Saa vidt jeg ved, var sandfærdig, hvad E. Hjalt abso- siden han paa Væl- Jesus lut ikke er, germødet i Sand d. 5. ds. for- tæller Forsamlingen, at Social- Kandidallisle er »I Tilslutning demokratiets affattet saaledes: til det danske Socialdemokrati..< O. SS. V. Socialdemokraternes Kandi- nemlig affaltet saa- »Fær- datliste er ledes: >Í sambandi við øernes Socialdemokrati« vit undirrilaðu slillarar« o. s. v. Da ovennævnte Person selv har været med til at godkende de færøske Socialdemokraters Kandidatliste, maa han vel vide bedre. Og som Medlem af Valg- loyva nævnet synes vi, at han for denne Gang skylder Offentlig- heden at sige Sandhed. Nille & Jacob Skomager. Jorden er flad — Det er der endnu Folk i Norge, som tror. Der findes endnu Folk i Norge, som benægter, at Jorden er rund, I Andébu er en Del Gaardbrugere blevet sat under Tiltale, fordi de deres Børn gaa i Skole. De be- nægter at lade grunder delle med, al man i Skolen lærer, at Jorden er rund, at Jorden gaar rundt om Solen osv., til Trods for, at der i Bib len slaar, at Jorden er Verdens Midtpunkt og al Sølen staar op nar ned. Processen mod og gi dem er foreløbig blevet udsal, idet de er Skolenutoriteterne ganet med paa al lade holde en Prøve, saa man kan fan bragt paa det rene, hvorvidt Børnene ved deres Undervis- ning í Hjemmene har faaet de øvrige Kundskaber, som Loven kræver, Mod barskt og fugtigt Klima vder Eneips Emulsion den bedste Be- skyttelse. Det er et enestanende Styrkemiddel af hidtil ukendt Kraft og Virkning. Kneips Emulsion er uundværlig for alle svage og Personer, der ved Brugen heraf hurtigt faar Appelit og Kræfter, Børn, der er tilbage i Udviklingen, retter sig paa forbav- sende kort Tid, Vordende og diegivende Mødre styrker sig selv og Børnene, Gamle Mennesker forynges. Faas pan Apoteket i FL a Kr. 3.00, Ved Indsendelse af denne Annonce til Vestergade 5 København K. vil De modtage en gratis Proveflaske. Kneips Emulsion afkræftede Depotel, P. M. Dam — Richard B. Thomsen. I »Tingakrossur« Nr. 2 for- søger Hr. Rich. B. Thomsen at vælte Skylden for den lave Fragttakst, M/S. »Th. Stnuning« Varer for til over paa Hr. P. M. forer Færøerne, Dam, og samlidig oplyser Hr. Thomsen om, at han som Aktionær i D/f. »Skipafelagid Føroyar« ingen som helst Grund har til at skade dette Selskab. Da jeg tilfældigvis ved lidt Besked om denne Befragtning, skal jeg ikke undlade at med- dele, at Hr. Rich. B. Thomsen har tilbudt i Fald en mand her i Thorshavn at faa sine Varer hertil pr. M/S. >Ih. ca. 33 pet. billigere end hvad »Skipafelagid Føroyar« hvert Køb- Stauning« forlanger f. Eks. pr. S/S. »Hav- hestur«, Rich. B. Thomsen til al benægle, al del Jeg opfordrer Hr. er ham personlig, der har gjort dette Tilbud. Hvorledes Hr. P. M. Dam og Hr. Rich. B. Thomsen har slut- tet Skibet, er mig ikke bekendt, men at Hr. Thomsen er Befrag- ter af Skibet, er sikkert ulvivl- somt, og at han derfor har Ret til at tilbyde andre billige Frag- ler, er der intet al sige lil; men at han, naar han bliver krilise- ret for sin Handling, skal for- søge at vælte Skylden over paa en politisk Modstander lige foran et Valg, forekommer mig mindre pænt, og samlidig skilte med, al han er Aktionær i »Skipafelagid Føroyar« og saa- ledes ingen Grund har til al konkurere Skulde flere Aktlionæ- rer handle paa samme Maade, snart Slut »Skipafelagid Føroyar«, Al Hr. PM. Dam lør være sine Handlinger bekendt, er der det lyder ganske godt. saa var det med næppe Tvivl om, og at han i sin nu afsluttede Laglingsperi- ode har virket for sin Valgkreds og sine Vælgere mere end nogen anden af Tingels Medlemmer, viser det Arbejde, han har faaet hvorved i Gang paa Sudero, Arbejderne sikkert har tjent ikke saa fan Penge. At »Isvirki« ikke nu kan fortsætte, kan Hr. Dam ikke alene bære Ansvarel for. At Suderøens Arbejdere og Fiskere er i Stand til at vurdere Hr. Dams Energi og store Ar- bejdsevne, er der næppe Tvivl om, og det vil sikkert Valgdagen bringe et Bevis for, Hr, Rich. søg pan al B. Thomsens For- sværte Hr, P, M. Dam hos Vælgerne, nu lige foran Valget, vil sikkert ikke lykkes ham. Dertil har vistnok Suderøens Befolkning, og vel særlig Tveraas Arbejdere, altfor mange bitre Erfaringer i frisk Minde. Jacob M. Mouritsen. Sjålvstyrisflokkurin og ellisrentuløgin . Ein leiðbeining. Av lí at »Tingakr.« roynir at skava úlyvir sjålvstyrisflokksins støðu til ellisrentuna, er nevdugt al seta hesa leiðbeining: 1) Sjálvstýrisflokkurin, saman við Sambandinum vóri sam- dir um í lingsetini í 1927, al goyma hella mál inntil víð- ari, 2) Sjålvstyrisflokkurin vid sambandinum saman hovdu uppskot í 1930 um at koyra uppskotið um ellisrentuna í millumtinganevnd. Tað ei- nasta posiliva uppskot, ið frammi lá var frá javnaðar- flokkinum. 3) Tað vóri fleiri enn 32 sok- svarað í alt. nir, ið høvdu Fleiri søknir høvdu sent svarið til lingið saman við svarinum um tarvalgina, og komið ley ti í búnaður- nevndina og fylgdu tarva- lógini eftir, 1) Av soknarstyrinum innkomnum svarið frá vóru bert Nolsoy, uttanbyggjasokn, 5 ímóti Kunoy, Tórshavn Sumbæ, Kvalba. 5) Í nevndini, ið hevði málið til vidgerar, var leingi bíða eftir hvat støðu í sambandi og sjålvstyrisflokkurin lók til málið. Sambandið tók at Mitens maður slødu og endanum g (sjálvstýrisflokksins í nevndini) var klárur við lað sama — at fylgja sam- bandinum. 6) Tær 11 stemmir fyri okkara uppskoli hovdu ongantíð verið 11 um ikki 3 sambands- menn stemmaðu fyri lí. 7) Báðir hinir flokkarnir, vóri ímóti, lad er soleiðis skiligt, og altíð skyld táið mál fella. Teir ið flokkum flokkarnir eiga standa í slíkum mega, um leir skuldi verið málið, ið fellt skyld við ti fyri einum verður, taka flokki, teir eru Í. M. S. Viðstein, formaður javnaðarflokksins. BÆ „Tingakrossur“. »Sopa fyrst fyri egnari gátt. »Mangt er í neyðini nylt,« søgdu fornir, og »Krossurin« veit um at siga, at hetla orðu- takið dag; hóskar væl lann dag í tað sæst best á hesum glittaða = pappírslepanum, hann sendi út í hvort hús í Havnini leygardagin. Jú, hann venar seg illa, hin gamli »Krossur«; men ei er dáni í, tí íkki munu hansara valvónir vera so ljósar, sum rimiligl kann vera. Men tå hann fer at deila Danir fyri, at leir »kanska« hava latið einar 100.000 kr. til prentsmiðju javnadarmanna í Foroyum — forkomið, skrivar blaðstjórin — so haldi eg, al hann åtti at fingið loyvi til at flutt fram nokur tól, id kundu prógvað hetta ljóla álop á for- oyskar javnadarmenn; ti tað sigur seg sjálvt, at ein so lítil prenlsmiðju sum henda ikki kann kosta nógvar tåsund kr. árliga at halda gangandi, um so skuldi seg sjálv verið, at hon íkki bar og ikki hevur hon verið meir enn gott fýra år í Føroyum heldur. Tá hartil kemur, at danskir javnaðarmenn í hesi fýra år hava lænt okkara felugi prenlsmiðjuna og nú hava fulla virdi, ja, so må eg síga, at eg selt hana fyri hennara ikki fati, hvar blaðstj. >Tinga- krossar« hevur funnið hesur 100.000 krónurnar. Nei, sum sagt, eg kann ikki fata lað — at hann uttan so skuldi verið, spannar eflir, hvussu nógv »Krossurin« og hansara prentsmiðja gjøgnum árini hava koslað Foroyingum og fyri ull tað Norðmonnum við. Og lí kundi tað kanska ikki verið út av allari leið at nomið eitt sindur við jarvidurskifti blað sum flað stutt tígg »lingakrossar« sjålv- stýrismanna leikar sær við at nevna seg. »Krossurin« kom ut á fyrsta sinni í 1901, um eg minnist rætt — eg var nakað ungur lá og so gekk hann reiðiliga væl í út ímóti 20 árum (at hann målti likvidera nakrar ferðir, tað telur slætt ikki við, lí tað vóru altid nakrir „góðir Føroyingar«, ið Men í 1919—20 var hann við at doyggja í raki, máttu gjalda). og so målti jú nakað gerast, og har vóru straks 30 >góðir Før- oyingar« við ca. 8000 kr. og stoynaðu eitt nýtt »Fram« hesa ferð eitt I/S., fyrr var tað eill A/S. — og sum rimuligt kann vera, fingu teir sær bæði Íslendingar og Danir*) á prent- smiðjuna — danskt má lað vera. Men bannsett! Tá ein líð var umlidin, so treyt peningurin. Okkurt var at gera; og tað vildi so væl við, at hetta júsí var í teirri líðini, tá Jóannes bóndi hevði verið yviri í Noregislandi og prædikad um sjálvstýri og Noregskærleika í Foroyum, og so var ikki meir enn sjálvsagt, at >Tidens Tegn« gav eina hond í eini knappari vendu hvat verður ikki gjørt millum skyld- *) Einaferð fyrr hovdu teir ein Norðmann, Blaðstj.