leygardagur 16. januar 1932síða 3

Hitt sama andlitið. Nøkur orð um legtingsvalið i Sandoynni. Táið Loglingssetan í 1928 var tað ljósmála, at (ad var hipp sum it enda, og var komið í happ, um sjálvslýrisflokkurin, ella kanska særliga formaður maður sjålvstyrisflokksins, var lórvegis slyðjaður av tingmonn- mum í Sandoynni, vóru somu jålvstyristingmenn harðliga taladir — av — »Sandingum« Í »Vingakrossi«, Kin ella kanska fleiri sandingar, ið lats at vera ovur- klókur og bæði aftur- og fram- kygdur, skrivaði tå nokur álv- irsorð í »Tingakross«, blað sjálv- styrismanna, visindarord, ið nú ferð við al Sandingar eru i gloyma. Orðini vóru opin og ærlig og ikki minst bersogd. Sandingurin møguligt sjálvur Edw. Hjalt var harm- ur um, at lingmenn fleirra rovndist so illa, sum lað var þrógvað í hesari lingseluni. Sandingar vóru sakleysir í ti atburði, ið lingmenn leirra Logtingið. Það ið Sand- sjálv- hovdu sýnt á vóru ikki menninir, ingar høvdu valt, men styrisflokkin. Við at lesa lad, ið Sanding- urin skrivaði, framgekk tað lýð- uliga, at teir vildu skifla menn (0) 5 til næsta Loglingsval. Oðrum hesum lingmanni sluppu Sand- ingar frá: Havnarmenn og aðrir jålvstyrislingmenn hålvdu hann út úr sjålvstyristlokkinum, (i hevodi sell hann loglingsfor- mannin (ein sjálvslýrismann) fram um bóndan í Kirkjubo. Frá lí degi var hesin lingmadur leysur í ollum flokksamtyktum sjålvstyrismanna. Hin var hangandi i flokkinum, hóast hann kundi kallast at vera minst so sekur, sum hin úl- koyrdi. Í havnamålum á Leglingi sellu javnaðarmenn sam- og bandsmenn fram uppskot um neyðlurvuliga lending á Sandi, Hovi og Vík, uttan at tað kann sigast, at leir vildu forða ødrum havnamålum til snarliga frama. Sjálvstýrisflokkurin lók ikki hesar havnir, Sand, Hovi og Vík, við í fyrsta umfarið, lær skuldu bíða til seinri. Her hevur sjålvstyrisflokkurin í minsta lagið lika nógy sett Sandoynna til síðis, sum Sand- ovar lingmenn hava sell flokkin til síðis. Hella er prógvað nýliga av sjålvstyriskandidatum aðra staðni, ið brigda javnaðarmonn- til sambandsmonnum, al og teir eisini hava líkið hesar smáu og havnirnar við í uppskoli fingið tær samtyktar á língi. Sands brúkt í havn verður so dúgliga itatiønini frá hesum ig sjålystyrismonnum, at — sjålvt Winther, ið sigur seg at vera uppvaksin á Sandi Mourils Klakksvík, hvat vit ikki ivast í á allmennum fundi påstendur, at:tað er burturblakadur pen- ingur at:gera hesa havn á Sandi, Logið skuldi tað verið, um sjålvstyrisflokkurin við hetta val fær somu slydju í Sandoynni sum fyrr. Enn løgnari vil tað vera, um Sandingar aftur velja tann mann, ið enn hevur slaðið í sjálvstýris- flokkinum, »Krossur« og sum so harðliga lat Sandingar refsa. Hesu ferð er einki hjá Sand- ingum al ívast í. Teir eiga allir at:velja javnadarlistan, Á sjålvstyrislistanum stendur hill sama andlitið fremst andlitið frá 1928 og henda mann hava nú eisini Føroya fiskimenn sleppt uppá fjall og valt ein javnaðarmann til for- mann, Ein Sandingur. Hver er upphavið til tollin? Sambandið. Hver bjargaði pakkatollinum? Eisini sambandið. At sambandið nú leikar ímóti tolli er bert humbug og tann bera luft. Valgagn og einki annað. Den lærøske Havnesag Lagtinget 1931. Da enkelte Lagtingskandidater fra Selvslyrepartiets Side, særlig Hr. Gunnar Winther, Sand og S. P. Zachariassen, Klaksvig, dels forsvarer og dels hoverer over- for Selvstyrepartiets Stilling til de færøske Havneanlæg, der be- handledes i Lagtinget i 1931, og samlidig anlaster Socialdemo- kraliet for at have lagel en nær- mest inhuman Stilling til Havne- sagen, er det paa sin Plads lige Valget al Kendsgærningerne i nu foran opfriske Lagtingel angaaende Havnesagen. Socialdemokratiets Stilling. Socialdemokratiets Stilling til Havnesagen er klarlagt i den Del af Detænkningen om Finans- planen, der omhandler Havne- forholdene: Færøerne er delt i sman Øer, hvis Indbyggere er henvist til at tage deres meste Næring paa Havet. En Betingelse for en intens er gode Havneforhold. der ikke Talen om en enkel Fiskeri- og Trafikhavn. Saa godt alle tilbage at ønske m. vore Øer har meget H, í. Havne som forholdene, Vi er lægger Hovedvægten paa at ud- indforstanet med, at man bedre Havneforholdene í de større Pladser, hvor der er Ta- len om saa vel Fiskeri- som Fratikhavne, Men vi maa hævde som værende paakrævet, at man under Fordelingen af de Midler, stille til til Bygning og Ud- man mener al kunne Raadighed ogsan tager Hensyn til de min- dre Fiskepladser, hvor der kun er Talen om Fiskerihavne eller sikrere Landingsforhold. Vi me ner saaledes, at de store Pladser Fordel første man til for de mindre Pladser i Instans nøjes med al faa de strængt taget nød vendige Krav opfyldte og vente med de forholdsvis dyre Udvi delser Kompletteringer, til | bedre Tider indfinder sig, og Udnyttelse af Havets Muligheder Her er bedring af Havne og Anlægskaje, | Det vilde selvfølgeligt være ønskeligt, om man kunde faa gennemført det udvidede Havne- projekt í Klaksvig i første hække. Men være da Klaksvig man siges al foreløbig afhjulpet ved Gennemførelsen af det af Mini- steriet foreslanede Havneprojekt, skønt man ingenlunde kan be- nægte, al Klaksvighavn først kan fuldt ud tilfreds- har mener vi, siges al være stillende, naar den ogsaa erholdt en at hvis man har Valget imellem de Øslmole, smaa Anlæg i Hove, Sand, omskrevne Øst- mole i Klaksvig, maa Anlæggel Haldersvig og sen af de sidslnævnle Anlæg anses for mere paakrævel og auf erhvervsmæssig Betyd- Hertil kommer, at man i større ning. Klaksvig for Tiden er meget haardt spændt for, hvad angaar kommunale Udgifter og Forplig- telser, medens Forholdene Sand saaledes, at man har gjort Ud- paa Haldersvig stiller sig 00 5 veje for, ifald man erholder dc Anlæg => at tilvejebringe tilfaldende hvilket omsøgte den Kommunerne H. af Anlægssummen, Hov Kommune utvivlsomt ogsaa vil være i Stand lil al gøre. Da man har begrundet For- det Vanskeligheder med al Havneprojekt i Klaksvig og de nævnte mindre Anlæg samt An- modning om, al vil volde faa be- vilget Penge (il udvidede sam- tidig erholde andre her lægskajen i Vestmanhavn, vil vi foreslag, at man í denne Omgang holder sig til det billigere Havne- projekt i Klaksvig, Anlægskajen i Vestmanhavn samt Anlæggene i Hove, Sand og Haldersvig. Anlægssummen for Østmolen i Klaksvig svarer nogenlunde lil, hvad disse tre nævnte Anlæg vil andrage. Forsiagene. Socialdemokratiet og Sambands- partiet: Lagtinget andrager om, at der 1, af An- lægsomkostningerne til Anlæg af af Stalskassen bevilges en Mole med Anlægskaj i Klaks- vig som foreslanet af Ministeriet, anslaget al koste 456.000 Kr. Selvstyrepartict: Laglingel andrager om, at der af An- Kut- Klaksvig, bestanende af Statskassen bevilges * lægsomkostningerne til en terhavn i Vestmole med af en Anlægskaj og en Østmole, anslaaet at koste ialt 850.000 Kr. Tinget andrager om, al der bevilges af Statskassen af An- lægsomkostningerne til et kaj Vestmanhavn, anslaget 126.000 Kr. Lagtinget Kommuner hver for sil anlæg i at koste approberer, al nævnte Vedkommende paatager sig Ud- gifterne ved Udredelsen af ! af Anlægsomkoslningerne, og at de paalager sig Vedligeholdelsen af Anlæggene, ligesom Lagtinget garanterer for, at Kommunerne opfylder disse Forpligtelser. Tinget andrager om, at Staten udreder Anlægsomkosltningerne, derefter Stals- laan, der forrentes og afbetales Kommunerne I og ul overlager heraf som med 7% aarlig, hvoraf ! under Nationalbankens til en hver Tid gældende Disconto, dog ikke over 6 beregnes som Rente. Laglinget indestaar Stalen for Erlæggelse af Renter og Afdrag af disse Laan. Socialdemokratiet og Sambands- partiet: Lagtinget fornyer sin Indstil- ling fra 1930 (se Lagtingtidende 1930, Side 136) om, at der af Stalskassen maa blive bevilget '/, af Anlægsomkostningerne til et Pieranlæg ved Haldersvig, anslanel at koste 71,000 Kr., til et Pieranlæg ved Sand, bereg- til 135.000 til Daadehavn ved anslanet til 57.000 Kr. Kr., en Hove, nel og Selvstyrepartiet: Lagtinget vil, saasnart det faar de nedenomhandlede Indtægter, optage Spørgsmaalet om Tilskud til Havneanlæg ved Sand, Hove, Haldersvig og andre Pladser, Afgørelsen. Da det har baade øjeblikkelig Ov g fremtidig Interesse at vide, hvorledes Parlierne stillede sig, særlig overfor de mindre Havne- anlæg, uden at man kan sige, al de led Skade, som Pengeforholdene er i disse slørre nogen lider, skal del anføres: 1) At Selvstyrepartiet stillede de mindre Havneankeg: Sand, Hove og Haldersvig, i anden hække; udsalle dem som en Havne, det fik hertil, vilde udføre. 2) Ved Scelvstyrepartiets Forslag, Slags eventuelle som Lagtinget, naar Midler faldi hvor- del af Afstemningen efter Lagtinget vedtog Socialdemokratiel og Sambands- partiet stillede Forslag. 3) Det bør understreges, al hvis Selvstyrepartiet havde Magt, Agt, vilde Hav- nene ved Sand, Hove og Hal- dersvig ikke komme i Betragt- som det havde ning i førsle Omgang. Dette er Kendsgerningerne i Korthed om den færøske Havne- sag ag i Laglinget 1931. Færøernes Socialdemokrati. M. S. Viðstein, Formand Vilja tit: seta Foroyskt javnbjóðis og Danskt mál, framt tey socialu málini, avtikio skattatreytirnar kommunal val, framt havna- og vegabygging, framt landbúnaðin, veitt fåtækramannabørnum hægri lærdom, veitt sjóvinnuni studna, framt landshandilsmálið, frami industrimálini, fáa fáa til fáa fáa fáa fáa fáa fáa so veljið javnadarmenn! „Ísvirkis“-fyritokan kemur aftur í gongd. „Vestjyllands Social-Demokrat“ skrivar nyliga, at tað eru tey bestu líkindi til, at „Isvirkis“- fyritokan í Foroyum kemur aftur í gongd. Tað er hin tiltikni reiðarin í Esbjerg, Claus Seronsen, ið ætlar at yvirtaka hetta virki. Maðurin er royndur í slíkum ar- beiði, og hevur sýnt stóran dugna og áræði í teim nýggju fiskiskaps- royndum, ið gjørdar eru har suðuri. Tingingarnar millum partarnar fara fram í hesum dogum. Umframt er frætt, at Føroyingar sjálvir við ýdni arbeiða uppá at fáa fyritokuna yvir á foroyskar hendir. Teir eru nú eisini farnir at tingast við statin um hetta. Hvat er sambandið? Danskt afturhald. Hvat er sjálvstýri? Foroyskt afturhald. Hvat er socialisma? Einstíðandi og fríðir Foroyingar í einum fríðum landi. Veljið javnaðarmenn! Ræðsla. »Hvokkin er hann Grímur á skóg', síðan hann kongin vål« Nú er monnum; leir vænla sær at:lapa ræðsla á sjålvstyris reiðuliga illa í stríðinum mikla lírsdagin í næstu viku. >Tinga- illa, al noyðist at lala seg í rodklædini krossur« grælur so ein fyri ikki at verða válur at skinni bert av at kveita niður á hann. »Høvdu soósialistarnir ikki brotið seg fram til seinasta log- tingsval ... so hevði tað stór- politiska stríð, sum byrjaði 1906, longu tá verið at enda,“ sigur heldur og So »Tingakrossur« og åfram: »Ti tå hovdu sjålvstyrismenn meiriluta, at komið í slíkan lingingarnar við danskararnar longu vóru komnar í lag . . .« (Nei, tonk, vit kundu okkum frægan fólkasið, at vit > ikki so lótu sjålvstyrismenn liva og lála, so sum teir vildu!) Og so brestur kýlið reiðiliga: til, at einslakl- Al ingar, hugsa sær koma fólk skulu slíkt eins og sosia- sum avgjort inn á ting, men bert taka frá sjålvstyrismonnum, leggja seg fram í stríðið eru skaðamenn listarnir, sjálvandi. Sjålvstyrismenn nevna okkum javnaðarmenn skaðamenn, og við grálurodd gremja teir seg yvir, at vil vilja bæsa teimum; eins og tann politikkur, teir alla sína tíð hava fort, ikki var nóg mikið til at dripið alt, sum ber navn av sjålvstyrisfelags- skapi og sjålvstyrispolitikki. til frama fyri fólk og land, tað er Javnaðarmenn arbeiða ollum kunnugt, og tað er væl lað, ið ræðir sjålvslyrismenn og gevur leimum so ringar vónir; men lítið nyttar tað teimum at Vit grála uppi yvir okkum, lí eru ikki so bleytir um hjarta, at tað okkum mun lit falla kunnu jú á knæ fyri sam- bandsmonnum, um tit vilja, og hona teir um ikki at fara ov harðliga við tykkum tað kundi tó hent, at teir vóru meira hoyriligir enn vit, særliga um tit minna leir á, at teirra politikkur og tykkara eru javn gamlir. At ræddir fyri úrslitinum av hesum sjálvslýrismenn eru so vali, er lætt at skilja; men at teir vísa ræðslu sína, fað er ófatuligt, og tað kann neyvan elva nøkrum sjålvt ikki teim mest >forbeinaðus sjálvstýris- veljarum — at sela teir inn aftur á ling; men tvørtur ímóti minna teir á, at Foroyingar sum heild eru fiskimenn og arbeiðs- menn, og tí sjálvsagt eiga at velja javnaðarmenn. Suðurstreymoyingur. TÆKI