týsdagur 19. mars 2002síða 2

2 Nr. 55 - 20. mars 2002 Nr. 55 - 20. mars 2002 3 Tove Mommer, national leder af Aglow Danmark, er død i en alder af 76 år. Hun startede i november 1980 den tværkirkelige, kristne organisation, Ag- low, i Danmark, som hun har været leder for lige siden. Det begyndte med, at Tove Mommer holdt Aglow-møder på Hotel Scandinavia i København, hvor man præsenterede det kristne budskab gen- nem vidnesbyrd og taler men også bød på selskab- elig hygge og medmen- neskelig omsorg. Siden er organisationen gennem Tove Mommers energiske ledelse vokset gennem år- ene, så der i dag er 23 grupper i Danmark og 7 grupper på Færøerne. Forinden havde Tove Mommer tilbragt en årrække i Australien efterfulgt af en stilling i SAS i København. Da hun forlod sin stilling i SAS, arbejdede hun utrætteligt på at starte nye Aglow grupper både i Danmark og på Færøerne. Tove Mommer ledte også de nationale Aglow kon- ferencer gennem årene, hvor mange fik en livsfor- vandlende og trosstyrkende oplevelse i mødet med det kristne budskab. Udover at være leder for Aglow Danmark var Tove Mommer også redaktør af Aglow-bladet, et magasin for kvinder. Tove var en visionær kvinde, som har set det som sin opgave at udbrede det kristne bud- skab til kirkefremmede, men hun havde også om- sorg for og kærlighed til de mennesker, der kryd- sede hendes vej. Tove Mommer var som ven tro- fast i alle situationer. Hun var også en verdensdame, som elskede at rejse, og hun formidlede, at så mange som muligt i Dan- mark og på Færøerne kom med til de store, inter- nationale Aglow konfe- rencer i USA. I januar 1996 fejrede Tove Mommer sin 70-års fødselsdag sammen med Aglows 15 års jubilæum, men på det tidspunkt havde Tove Mommer ingen planer om at blive pensioneret fra Aglow, så hun er død med “støvlerne på”! I det sidst udkomne nummer af Aglow-bladet, sluttede hun “Fra mit skrivebord” med disse ord: “Livets korthed – Dødens vished – Evighedens længde. Kære læsere, brug jeres tankeverden positivt. Lad os glæde os over den tid vi får givet.” Indsendt af Edith Theis-Nielsen, cand.polit. Nú er Juul farin, og sakn- urin má vera stórur hjá Annu Gretu og Jarmundi og teimum, sum stóðu honum nær. Altíð var hann hjálp- samur og blíður at tosa við; ongantíð eitt ringt orð frá hansara munni. Tað kenni eg til, tí vit vuksu upp saman og vóru grann- ar. Hann var mín besti vinur, men so fluttu vit til Havnar og sóust sjálvdan. Men hann var altíð í mín- um huga, tí ein so góðan vin sum Juul, gloymir man ikki. Nógv kundi her verið sagt um Juul; hvussu góður hann var, men tað vita øll, sum búgva í Sumba. Eg vil við hesum fáu orðum lýsa frið yvir besta vin mín, Juul. Hvíl í friði. Jóhannes Hansen, Tórshavn Minningarorð um Juul á Dunganum í Sumba Mindeord om Tove Mommer TÍÐINDASKRIV Við stuðli úr Mentamála- stýrinum er tað eydnast Føroya Fornminnissavni ognað sær eitt sjáldsamt savn við gomlum føroysk- um knívum. Flestu knívar- nir eru savnaðir av donsk- um knívasavnara fyri fyrra veraldarbardaga. Hann keypti teir frá dønum, sum høvdu verið í Føroyum og fingið ella keypt sær teir sum minnisgávur, tá ið teir fóru heimaftur. Seinni hevur annar knívasavnari keypt savn hansara og fullfíggjað tað. Fyri 25 árum síðani seldi hann Føroya Fornminnis- savni ein part av savni sín- um, og nú hevur hann selt tí restina, tilsamans 31 gripir, fyri kr. 200.000. Hetta verður mett at vera bíligt í mun til, hvat savnið hevði kostað á uppboðssølu á al- tjóða marknaðinum. Knív- arnir, sum teir flestu eru skreytknívar, umboða bæði fornt føroyskt knívasmíð og tað serliga fína listhand- verkið, sum mentist í aðru helvt av 19. øld og fyrst í 20. øld. Í 18. øld gingu bæði maður og kvinna við knívi. Kendastur av teimum føroysku knívunum er grindaknívurin. Hann var upprunaliga ein vanligur knívur, men við longri blaði, sum var hóskiligt í grindadrápi. Skefti og slíð- rar vóru einføld og lítið pyntað, og knívurin varð borin um miðjuna í tólv- táttabandi. Minni kendir nú eru teir vanligu knívarnir, serliga konufólkaknívarnir. Í savninum eru eisini dømi um hesar. Tað var eitt serligt kynst- ur at smíða eggjørn. Á summum knívum sæst, at smiðirnir settu einfalt bú- merki undir bakkan á blað- num. Sagt er, at tað var ein liður í smíðitilgongdini. Merkið skuldi tryggja, at herðingin av eggjarninum eydnaðist. Hátturin at merkja sigur eisini frá, hvør smiðurin var. Eitt nú bera 4 smáir prikkar, ið mynda rútara, boð um, at smiðirnir við Gjónna við Leynavatn hava smíðað. Tríggjar opn- ar klingrur á rað siga frá, at Dánjal Didriksen á Hvíta- nesi hevur smíðað, og tríggir smáir krossar, at Jákup Poulsen á Hvítanesi hevur smíðað. Hesir smiðir vóru allir ættaðir av Mið- gerði í Kollafirði. Viðhvørt hendir tað, at fólk við serligum listarlig- um evnum finna uppá okk- urt, sum onnur taka eftir. Tílík evnir hevði Jacob Zacharias Andrasson (1819 – 1868) á Argjum. Hann fann uppá ein hátt at gera knívar, sum aðrir síðani tóku upp og sum gjørdi, at føroyskir grindaknívar gjørdust satt listhandverk. Tað nýggja í hansara knív- um var, at skefti og slíðrar vórðu gjørdi av ediligum træsløgum sum mahogni og ibenholt, har mynstur úr kopari, messing, beini, perlumóðir og silvuri vóru innløgd, millum annað við myndevnum úr spælikort- um, naturalistiskum form- um og geometri. Sum frá leið vórðu myndevnini ser- liga tikin úr grindadrápi- num, t.v.s. úr amboðunum til tað, og so hvalinum og bátinum. Tað er tó serliga bróður- sonur hansara, Peter Arge (1860 – 1920), sum er kendur fyri hetta slagið av handverkslist. Knívasmíð hansara fall saman við tí tjóðskaparligu vekingini í Føroyum. Saman við høg- tíðsbúnanum gjørdust knív- arnir, sum hann gjørdi, og mynstrini í teimum, ítøki- ligar ímyndir um føroyskan samleika, serliga hvalurin og báturin. Síðani hava eisini fleiri smiðir tikið táttin upp, m.a. Tummas Thomsen í Sand- vík og Ludvig Blåsvær í Havn. Føroya Fornminnissavn er sera fegið um, at tað er eydnast Landinum at ogna sær hesar mentanarsøgu- ligu dýrgripir. Knívarnir hava verið sýndir fram í framsýningar- hølum Føroya Fornminnis- savns í Brekkutúni síðani seinasta summar. Í løtuni er framsýningin tó afturlatin vegna umvælingar. Vit lata upp aftur um miðjan mai. Gomul handverkslist í føroyska ogn Høgaból • 600 Saltangará • tel. 447560 • fax 448460 Sethúsaklædningur Plastik er á goymslu Slitsterkur & viðlíkahaldsfríur team85 Far bara ... Vit ansa telefonini TÆNASTAN Boðtænastan er ein ókeypis telefonsvarari, sum allir GSM-felagar hjá FøroyaTele kunnu brúka Soleiðis fært tú tín telefonsvarara settan til: ring ókeypis til 80 80 80 ella vitja eina av Telebúðunum So kunnu øll leggja boð inn á tín persónliga telefonsvarara, hóast telefonin hjá tær er sløkt, ikki kann røkkast ella um tú bara vilt hava frið eina løtu. C M Y K 3 2 - Tað gleðir meg ikki minst, at tey flestu í hesum førinum eru farin eftir bóltinum og ikki manninum, sigur Óli Samró Vilmund Jacobsen Óli Samró, sum var stig- takari og fyriskipari av ráðstevnuni á Hotel Før- oyum um kappingarføri og lønsemi í fiskivinnuni, er stak væl nøgdur við mót- tøkuna, sum kanningarúr- slitini hjá honum hava fingið. - Aftaná at hava arbeitt í einsemi við øllum hesum í trý ár, eri eg ógvuliga fegin um ta móttøku, sum hetta tilfar hevur fingið, bæði her heima og í Íslandi og Noregi. Óli sigur, at bæði íslend- ingar og norðmenn eru fegnir um tað arbeiði, hann hevur gjørt og halda tað vera sunt, at fiskivinnan í hesum trimum londunum verður samanborin, soleiðis sum gjørt er. Teir eru eisini fegnir um tann vinkul, hann hevur lagt í hetta arbeiði. - Hetta hevur líkasum vantað í tí heimliga kjak- inum, sum verið hevur í londunum, sigur Óli. Hann vísir á, at arbeiðið, sum gjørt er, snýr seg ikki um at fortelja, hvør er bestur, men hvat er gott við ymisku skipanunum, sum eru galdandi, og hvat ikki er gott við teimum. - Tað fer ongantíð at bera til at siga, at handan ella handan skipanin er tann besta, tí fyritreytirnar kunnu vera so ymiskar. Stór framgongd Óli sigur, at úrslitið, sum hann er mest glaður fyri í kanningini, er, at føroyska fiskivinnan hevur havt eina ótrúliga stóra vinnuliga framgongd seinastu árini. - Tølini vísa greitt, at tað er ikki bara tann góði fiskiskapurin og teir góðu fiskaprísirnir hjá okkum, sum eru orsøkin til fram- gongdina, tí hesi somu viðurskifti hava eisini verið galdandi í eitt nú Noregi, sum tó er í eini størri fiskivinnukreppu enn nakrantíð. Eg vil siga, at tær positivu fyritreytirnar peika sama veg hjá norð monnum og íslendingum sum hjá okkum, sigur Óli. Hann vísir á, at í Noregi taka myndugleikarnir óvan liga stórt atlit til búseting- ina, og at tað skulu vera fiskimenninir, sum skulu eiga vinnutólini. Eftir bóltinum Óli Samró vónar, at kann- ingin, sum hann hevur gjørt og ráðstevnan á Hotel Føroyum, fara at elva til uppaftur meira seriøst kjak um fiskivinnuna. - Tað gleðir meg ikki minst, at tey flestu í hesum førinum eru farin eftir bóltinum og ikki mannin- um, sigur Óli Samró. Óli Samró, Farec: Móttøkan hitaði hjarta- røturnar Óli Samró