týsdagur 20. september 1932síða 2

sy set NR Millum Jerusalem og Jeriko. Ein tvirøddur sannleiki vovmist í ordfellunum: ungdóm- sins er lívið og vónin gamal rovndi og tarvdi gloymsku. heild bera tey Fikin sum ein eilt dapurt undirljóð, eitt eftir- ljóð, ið kenst sum ein kold hond í barmi hansara, ið ikki trýr uppá ból og bata, men heldur, at menniskjuni allar tíð ir hava verið og framvegis vilja verða sær sjálvum lík. Hann sigur, at hin royndi, hin av lín inum melti ásannaði og ásann- ir, at ungdómsins vónaheimur syndrast í livsins meldurhvirvl um, at lívið er bert ein toft eftir teim bjørtu dreymaborgum, ein skuggi av lí, ið vit fyrimyndaðu sum tók okkara hug, og okkura sál, ið á spreinging í okkum sum fylti ung- dóms ári stóð á brennandi trå móli ti fjalda, tí komandi, men sum stirdist og hirdist í lívsins kulda Hví so, hvar er orsøkin? spyrja vit. Hin vónleysi og dap urskvedi svarar, at tað er lagn an, og henni koma vit ikki un dan. Men hetta er bert ein gif an, sprottin av ógreiðum følil sum og dreymum, Hella svar er komið fram, hvorja ferð hin vonbrotni hevur spurt og rópt: hví? og hevur tað tålmad og vill frá sannleikanum og soleiðis verið ein ómeltaligur stuðul hjá honum og leim, 10 hava líkið sær valdið og mállin utlan mun annaðhvort framferð og atburð lil teirra hevur kostað með- menniskjunum sáraslu vonbrol Og harmaróp moti lívinum Hetta ar hevur drigið hina líðandi fjøldina í ein dula og kámað burtur sannleikan, al rsøkin liggur í teirri rangvørgu imfela kKipanini, I menniski Unnar sÍÓðl it ÍYLI hvorjum iðrum, Í einum spillum og rættvísum hugsunnarhálli, sum kann »karakteriserast« við kvæð torðunum: vertin á, hvat annar fær, eg skal nøra at mær. að er il gamal royndi og tardi gloymsku, m ikki Í! hitt lovnifull or obeslenmme 11 Cl tl lagnan, | } u doms vonil og menniski men nicia ni b | Í ki i grundar inum) Í far einans ráddi un ir at nøra at sær, Ti må ) | 1 fiøldin ikki bert harmaro] pyrja hví nen sker herróp og fylki inga í stríð móti teirri oræll I Ó pillu imfela sskipanini (8) hit Mm oOo krevia javnbjóði: rælt fyr ol Hin oldargamili ugvin« al Í ia skuldina vvil i ta ófatuligu lagnu, hevur verið it SIVI teina! 1 Drey Hesin uggi« (í indafullasta våpn móti lí minnimenta, er eitt hitl fyrsta. ið má brótast í bardagi verkamanni: fiskimanna og ar heiðismanna, fyri rúmari og evdnurikari lívskorum Lívsins stríð er ikki minst at rudda burtur hugsan og yvirlrúgv, í lað gerst ikki við, tað må so vera > . Jú, tað gerst við. Men tað gerst lítið við hjá tí einstaka. lí hin órætlvísa núverandi sam- felagsins jarnklógv er so sterk og hjartaleys í hondum teirra múgvandi, at hin einstaki oftast verður knústur, um hann reisur høvdid við harmarópi og krevur sín rælt, Hin líðandi fjøldin, ið »bestendur« av einstakum, ein- arum, kann gerast sum eitt hav, einstaku taka hendur um teir saman, eilt hav, ið hevur måll al taka stuðlarnar undan (i harmrópandi órættvísi, ið kroyst- ur mannaættina niður í ólukku, vesaldóm, ikki bert figgjarligan vesaldóm, men eisini andaliga »korruption« og spillu. Ungdómsins er lívið og vónin og so eigur tað at vera, og lað Men lívið og vónin ikki syndrast og so skal vera. skulu hirðast í gleri, má ungdómurin og hin líðandi fjøldin rippa 5 róðrið frá teim, ið hava siglt og framvegis sigla samfelagið í eill neyð og hav a g sjóðandi ólukku. Ti er ikki longur at standa skildir, men at fylkjast og Í samvinnu og felagsskapi stýra inná nýggjar leiðir, har hin einstaki ikki kemur at freista somu kor sum maðurin, ið ferð- aðist millum Jerusalem og Je- riko. Tá vóru tað ránsmenn, ið avnektaðu armingin at skinn- inum. Nú verður farið fram við sukforarum, heimligum okrarum og úllenskum knyýlinevum. P. D. Studning til fluttning av jørdkålki. Búnaðarneynd Løgtingsins hevur ått hella merkisbarn Í hesum døgum: „Foroya bånadarfelag« ansoger Aar om Stotte til »fluttn- av jørdkålki«, atter í 4 Foreningen ansøgte í Fjor om et Tilskud paa 5000 Kr. til sam me Formaal, men Tinget mente ikke at kunne bevilge Ansognin- GEN Í Aar oplyser Foreningen, al Fraølen er lavere end í 1931 og at »jørdkålk« i kan faas for Ci. I8 Kr. pl Det er Ílensigl, Ton, Fragten ibereg nel Landboforeningens Yndragendel í af Fraglen som Tilskud til de Jord- hvis imødekommes, at vde brugere, der Drug af »jør0d kålk«. Det el ningeningens Ifesigt vØl Fore- i saa Fald 200 loans. ikki í Aal An fremdeles al indforskrive indtil Udvalget har heller ment at kunne foreslaa, al dragendel imødekommes, Forslag Det svares Andragerne, at An dragendet for Tiden ikke kan bevilges. Í aglingets Landboudvalg, den 8. September 1932. A. Samuelsen. Kr. Djurhuus. M. Samuelsen H. Iversen. J. Patursson. N. Niclasen. Gunnar Winther. Forståilsi av nýtslu av jorð- kálki er ikki mætari á tingi f åt enn i fjør Foroya Legting 1932. Fridan av Hovsfjørdi. P, M. Dam: Tåid Porkeningar fingu fridad móli skjóting á Hovsfirdi, lá einki frammi frå Hovbingum, at ein tilik fridan kom leim til meina. Nú, láið lóg er komin í gildi al frida sum Porkeningar ynsktu, eru Hovbingar illa vid og hava lagt umsókn inn á ting um al fáa lógina loysta úr gildi. Umsóknin er undirskrivað av hópi av monnum og viðmælt av sóknarslýrinum. Teir flyta ymiskt fram um, hvussu meinandi henda lóg er fyri teir. Hovuðsalfinning teirra er, al sum nú er vorðið statt, vil tað falla teim ilt at fáa fatur í agn til fiskiskap. Teir hava árliga kunna skotið væl av fugli um veturin til dogurðamal. Tað kunna teir ikki gera longur, og dogurðumat er ógvuliga tor- fatur Í, fá ið, tilfelli hevur verið tey seinastu dripin í Suðuroynni. Stórhvalaveiðan er fort at fáa sum árini, eingin grind er nú eisini sledgad, stórhvalatvost fæst so heldur ikki. Hella, firði vil skerja útróðurin vegna einki fuglaagn verður at fáa, og at ein fridan av Hovs- at tann dogurðamatur, ið teir hava haft at litid á við skjóting, við friðingini er líkin úr munn- leir viga so mikið, at lógin um frið- inum á leim, meina má ingina má loysast úr gildi, so meira sum, al høvuds- hjá nøra æðurnu á Hovsholmi, ikki mikið orundin Porkeningum, at > > , * Teir náttúr- håltad, er fremist við eini friðing. siga nevniliga, at sum vidurskiftini eru holmurin ikki hóskandi bústaður fyri æður. Holmurin liggur so nógv undir sjóroki, at fleiri enn æðurnar, ið nú eiga, tær fáu í Teir vilja ikki koma á holmin. upplýsa, at áður byrsa kom í bygdina, áltu æður ikki á holm- inum, eill dømi um, at sjålvt um friðuð varð móti byrsuna, nordist ikki æðurnar á holm- inum. Teir siga, at sjálvandi er tað verða ynski Hovbinganna al góður móli prydisfuglum, æðum og ødrum, og vilja teir til eina og hvørja tíð gera teirra fyri ikki at styggja prýðisfuglin. Men at fáa æður f størri tali at eiga sum á holminum er ógjorligt náttúrviðurskiftini einaferð eru. Fáið tað er Hovbingar soleiðis, sum at ein friðing siga, er nylluleys viðvíkjandi noran um æðurnar á holminum, og al skjóling av fugli á firðinum er av slórum tydnipgi fyri teirra útróður eins og viðvíkjandi at g veiða døgurdamat, vil eg mæla leirri nevnd, ið fær hettu mål til viðgerðar, at royna al gera teirra besta fyri at ganga um- sóknarmonnum á moli. kg vil mæla til, at 5 málið fer í ta kommunalu nevndina. Gunnar Winther helt, at helta mål kundi ikki fremjast gjøgn- um tingid0, men grannaslevnu- vidtøku. Kirkjan i Hovi. Johan Poulsen greiddi frá neyndarinnar ålili og uppskoli. Tingið skilli Hovbinganna ynski um at fáa kirkju, men nýggja kirkju helt neyndin seg ikki kunna fyrisláa. Hovbingar høvdu storri útlit til at fåa málið framt, um teir hildu fast við ynski um at fáa ta gomlu kirkjuna í Vági. P. M. Dam: Hann, ið hevur sitid og lurtað eflir orðadrált- inum um tey ymsu kirkjumálini, ganga al ið eru jåttadar til ymsar kirkjur, særliga til ta seinastu, ið var til orðaskifti, Vágskirkja, sum hevur fingið 60.000 og nú skal annað- hvort fúa játtað 18 ella 35.000, og samanber tað við hvorja lagnu kirkjumálið frá Hovbing- um hevur haft, má ásanna, at stórur munur er á. Hovbingar hava leingi ynskt al fáa eina Teir sita í kirkjuloysi. Hjá teim at ganga til kirkju í Porkeri, sum hevur verið haft á máli, hugsi eg eingin hættir sær at:tala um longri. Tad kann allarhægst vera talan um í góð- um veðri at fáa doypt eilt barn ella vígað eitt par við. Men um dagliga kirkjugongd frá Hovi til Porkeris — ómoguligt! Ár eftir ár hava Hovbingar søkt til tingid um hjálp til al fúa eina kirkju. Men einki úr- slit, heldur ikki í ár al eftir ti uppskoti, sum leir stóru partarnir einmæll hava sett At koma við broytingar- einmæltari kirkju. doma fram. uppskoti neynd er vónleyst. móli eini Tað er satt, at fyrr hevur verið talan um at flyta ta gomlu Vágskirkjuna til Men Hovbingar siga, og tad er rætt, Hovs. at tað fer valla at skapast nakað golt burtur úr at flyta kirkju til Hovs. Royndirnar við at flyta eru ikki góðar. Fyrst kostar tað at bróta niður og flyta. Harafturat kemur, at oftast er lítið nýtiligt aftur av Vágs- gamalt hús viðinum. ja húsið tí gamla nidurrivna Tá so hitt gamla-nýgg + DM er líðugl, er tað vanliga eins dyrt og ofta dyrari enn eitt nytt gi — og so hevur ein kortini ikki annað enn eill gamalt hús, sum bert kann standa nøkur år. So- leiðis sæd er lad eisini her ein ringur, óokonomiskur vegur al »lappa gamalt klæði við nýggjum botum«. Hovbingar ynskja ikki í stór- um, sum ymsir aðrir. leir eru beskednir. Einasta ynski teirra í hesum fúa eill hampaligt lítið Gudshús. Tað i ikki heldur í ár hevur hildið seg Hovbingum á føri er al ger mær lí ilt, at nevndin kunna gingið meti. Tad er sagt, at tolin trivst, men nú fer tolid at vera úli hjá Hovbingum. Ta0O er ikki al undrast á. Sigurd Poulsen: Eg kann ikki geva P. M. Dam rætt í tí, at tað er altid óhóskandi at flyta gamla kirkju. Skopuningar fingu flutta Vestmannakirkju og 3000 kr. frá linginum — og teir hava eina sóða kirkju. P. M. Dam: Hetta, ið seinasti talarin tad er góð leið at flyta avgamlar segði, prógvar ikki, at kirkjur frá storri bygdum til smærri bygdir. Tf so vill eg kirkjan í Skopun gjørd av groti, og tað hava menn ikki flytt. Bulurin er tað dýrasta. Hvussu nógv, ið er nytt av Vest- mannakirkju til at klæða Skop- unarkirkju Við, veil eg ikki. Men mong nyggj sprekini munu óivað vera nýtt. Sigurd Poulsen: rælt, at kirkjan er bygd av gróti. minnist er innan Ja, lað er Nytt tak hevur hon eisini. Puss- ast uttan málli hon við. Men hon var gjørd liðug fyri 3000 kr. Korlini er at siga, at grótið var lildrigid og bygt sum pligt- arbeiði, luð mesta. P. M. Dam: Skopunarkirkja er allso eill gott dømi um, at Hovbingar hava rætt í teirra áskoðan um fylun av gamlari kirkju. Gråt, tak, pussing og pliktarbeiði mátti alt av nýggj- um. Men so er faktisk at kalla einki eflir av ti gomlu Vest- mannakirkjuni. Lenrindanin. Ein javnaðarmaður skrivar í „Foroya Social-Demokrat« um lønrindanina, um hon verður rindað við kontantum peningi. Hesin spurningur er sera tydningarmikil, ja so tydningar- mikil, at hann er ein lívsspurn- ingur fyri Føroyar og vinnulivid í Foroyum. Javnaðarmenn hava ti borið hann inn á ting, men kortini vilja hinir flokkarnir á tingi ikki taka undir við javn- aðarmonnum. Til hesar flokkur, hesar tingmenn, vil eg siga, at so salt sum heila tingid sigur væl, so sco g at vilja landinum eiga teir at laka hesa sak til grundiga viðgerð. Hella óskilið, id nú er millum arbeidsgevarar og arbeiðarar yvirhovur, er bæði ræðuligt og syndarligt. Tað eru bygdir, har keypmenn ráða yvir allari bygd- ini og fólkinum við, tí tað er nidursokkid í trældómi og ekur á knýggjum fyri at vera lívgað. Allan fiskin mandað leir sær, ið turkast skal til klippfisk, og illt eyga eiga teir lil tey, ið vilja standa uppá sín rætt; tey vera burturkoyrd og fúa einki arbeiði. Rættin til arbeiði og rættin til løn må, sum her á landi er skikkað, vinnast við lóggávu. Við at kontant og soleiðis sleppa undan fáa løninar rindaðar al fara í handilin at skriva, vil fólkið betur vera fort fyri at gangast um pening við skili. Fólkið gerst tå stinnari, táið á og keypmudur má ti leið. Tá vil hin góði gamli síður treingir, eisini koma inn å somu hvar fólkið í bygdini, maður sum kvinna, við hugi gjørdi sína skyldu móli hvorjum oðr- um — aftur koma til heiðurs. Okkara fiskarar, ar- beiðsfólki heima, ikki minst ley, nógvu ið fiskin turka, fáa ongar pengar, men vorur. Oh, Gud náði okkum fyri vorur! Ofta spilt, moðið og blandað við nógv rusk og skilt, kort sagt: grísufoði, sum her úli selt til Hvat sjúku og neyð, ið á bygd verður hogar prísir. stendst av hesum, kunna vit kvinnur tala við um, sum hava hús og heim at røkta. Fylgj- » urnar av slíkum vera ræðuligar bæði á ein og annan hált. Vil pengum og keypa har, sum vil vilja ráða yvir okkara fáa menniskjans fødi! Til teir loglingsmenn, ið tala um hina ræðuligu »monopols- tidina«, vilja vit siga, at ikki var so ringt tå, sum nú er statt. Ti, láið monopolið loysnaði áttu Føroyingurin seg sjálvan og kundi gera, hvat hann vildi. Hann átti sítt sjálvsvirði, sum hann vardi um sum bestu og storstu ogn sína. Tit sjålvstyrismenn! Belur er fyrst at eiga sjálvstýri yvir sín- um egnu pengum, hvor í sínum verður um heimi, áðrenn talan at: hava sjålvstyri í landinum. Tað ræður fyrst um, at fólkið fær lært at eiga og nýta pening, so vilja stórverk og avreksverk eisini fåust av skafti í Foroyum. Men, statt Føroyar í drepningi. ikki ovmikið sagt). er, so liggja æt: (Hella er sum Lg måttstjelur og loypur ómaga á BÆ ið eru Á tingi, og hoyrt hvussu ÞE RC #6 Ál j í ; 7 . , rå . en i rkle… á 1 gin, so hann lútar við suffinum: | stórar summir, tað er talan um, Foroya kvinnur! ænsið tykk DE