týsdagur 19. mars 2002síða 7

12 Nr. 55 - 20. mars 2002 Nr. 55 - 20. mars 2002 13 VIÐMERKINGAR Ræðuligt einsemi 2. partur Hans Birgir Hansen Tá ein ikki orkar at vera innisperraður, so verður ein við magt lagdur í spennitroyggjuna, og sálarlækni og pleygarar, sjúkrasystrar, skæða síðani klæðini av einum, tá ein verður fæsthildin á hond og fót, og fær eina sproytu, ein upp- livdi »sjokk viðgerð« og í ávísum førum, tá ið sproytan ikki ger ætlaðu ávirkan á heilan, og sentralu nervaskipanina, so fær ein »sjokk við- gerð«. Ein hevur sæð teir geva einstøkum, aft- aná at teir vóru doyvdir, niðri og heima, ið eingin ger sær far um í tí dag- liga. Tá ið sjúklingarnir verða doyvdir, verða elektriskar strálur sendar inn í heilan fyri at niður- bróta tær sentralu nerva- skipanir, ið ger, at hesi kenna seg forfylgd, og hvat hesi hava upplivað, verður brent burtur. Og tá ið hesi vakna aftur, minnast tey einki til alt, ið tey upplivdu í lívin- um, og hvat tey framdu av tí kriminella, so har er ikki nógv eftir slíka »skjokk viðgerð«, ein hevur upplivað sálar- lækni gav einstøkum niðri og heima. Og um sproytuna kann ein siga, tá ið hon byrjar at virka uppá heilan og sentralu nervaskipanina, gerst alt óklárt fyri eygunum, síðan slær pulsurin kvikliga, so merkir ein stórar kraftigar sittring- ar, út og inn gjøgnum heilan og sentralu nerva- skipanina. Tað er slíkt, ið fær fólk ørð í høvd- inum, og fær mong at skrála og rópa av tí trýst- inum, sproytan frá sálarlækna gevur teim- um, ið missa tamarhaldi á sær sjálvum. »Avdúk- ing« Soleingi havi eg borið hetta loyndarmál, at tað er ein himmalsins lætti at fáa avdúka slíkt, ið gongur fyri seg niðri og heima á Statssjúkra- húsum, á stovnum og hvørs starvsfólk gera sínar royndir við heili- vági. Slíka mannalagnu hevur ein upplivað, sum omanfyri nevnt, tí ein ikki tillagaði seg nóg skjótt til umhvørvi á fimleika og ítróttar- skúlum í Danmark og av øðrum grundum og heima í Føroyum, ið er ein ræðulig mannalagna. Tað, sum bjargaði mær úr slíkum var, at ein kláraði at liggja undir likam og sálarliga trýst- inum, og at hava tam- arhald á sær sjálvum, so ein ikki leyp framav í slíkum umhvørvum, niðri og heima. Tað eru nógvar slíkar manna- lagnur um alt landi, eg havi samhuga við, ið rakt eru av sorg, ið ikki eru so væl fyri til likam og sálar, ið tørva at koma út millum onnur menniskju, ið hava upplivað slíkar manna- lagnur. Tað er mín vón, at lesarar hava fingið forstáðilsi fyri slíkum, ið ikki er fallið í góða jørð hjá teimum, ið eru upprunin til slíkar mannalagnur um landi, ið er livibreyði hjá øll- um, ið taka sær av teim- um. Tað eru mong, ið hava framt sjálvmorð, ið upplivdu slíkt av sproytd um niðri og heima fryst í 70 árunum, og hava framt slíkt síðani, ið ongin ídag vil kennast við, minst av øllum tey, ið fingu hesi tvangs- innløgd/innisperraði. Tað finnast aðrir betri viðgerðarhættir enn sjokkviðgerð og sproyt- ur og tablettir, sum dag- liga verður givið teim- um, ið skulu vera offur hjá heilivágs ídnaðinum í nógv umrøddu arva- gransking í Føroyum. Tað hevði verið gott, um øll vóru við til at veita øllum teimum, ið verða órættvíst viðfarin mo- ralskan stuðul, so at tey sterku ikki framhaldandi sóla sær í slíkum mannalagnum, øll tey ein stríddist við í meira enn 30 ár. Regin Eikhólm Nógv er sagt og skriva um donsku kreppuhjálpina við hartilhoyrandi partabræva- býtið í mars 1993, sum skuldi javnstilla táverandi Føroya Banka og Sjó- vinnubankan. Men hvat var tað sum hendi, tá Føroyar í oktober 1992 fíggjarliga fóru á húsagang og qua ríkisfelagsskapin bóðu Danmark um hjálp og fingu hana. Færøerne i bankkrisens tegn Henda spurningin hevur Richard Mikkelsen sett sær fyri at útgreina í nýliga útkomnu bókini: "Færøer- ne i bankkrisens tegn" 2001. Richard Mikkelsen er fyrrverandi national- bankastjóri, og var formað- ur fyri Finansieringsfonden af 1992, sum skuldi umsita peningin, ið Landsstýri noyddist at læna frá Danska Statinum. Bókin nemur stutt tað politiska- og mentunarliga stevið, sum søguliga undan er farið. Restin av teimum 300 síðunum í bókini er ein neyv og náðgreinilig gjøgnumgongd av fíggjar- ligu endureisingini av før- oyska fíggjarheiminum við hópin av ávísingum. Ric- hard Mikkelsen vísir við bókini eitt yvirordnað innlit og ein neyvleika til føroysk viðurskifti, sum flestu føroyingur av røttum kunnu øvunda honum men eisini læra av. Annars hevur Rolf Guttesen eitt virðiligt um- mæli av bókini í Dimma- lætting 9. og 19. februar 2002. Bókin gevur okkum nak- að at hugsa um, bæði reint professionelt og moralskt. Tað verður argumenterað sakliga, grundgivið við ávísingum, og bankamálið verður lýst út í æsir. Onkur hevur samanborið føroysku fíggjarkreppuna við eitt hjartastopp, har danir, eftir áheitan góva hjartamassagu, men undir viðgerðini brotnaði eitt rivjabein, og øði spann í føroyingar. Patienturin, føroyski fíggjarheimurin, kom tó skjótt fyri seg, og er í dag sterkari enn áður, enntá við einum fusioner- aðum banka sum longu hevur vorpið gullegg. Gráa tøkkin danir fingu fyri hjálpina, var ein stevn- ing fyri at hava brotið eitt riv á einum óhjálpnum pa- tienti. Milliarda "kom- pensatiónin", sum stevn- ingin gav okkum, fekk ong- an føroying at rodna - hvussu kann tá nakar okk- ara fáa samvitskubit av blokkinum? Bankamálið Partabrævabýtið í mars 1993 setti gongd í ein hóp av illgitingum, og ikki minst í Sjónvarpi Føroya við Høgni Hoydal á odda. Um hesa sending skrivar Richard Mikkelsen: "Ud- sendelsen gav sig ud for at være et dokumentarpro- gram, men havde helt klart karakter af en smædekam- pagne mod danske politik- ere og myndigheder, Den Danske Bank og Finan- sieringsfonden" (s.147). Hetta eru sterk orð frá einum manni, sum annars hevur eitt varligt orðalag í bókini. Sjónvarpssendingin var tendensiøst gitandi við eftirgjørdum myndum, har danir vóru skurkarnir. Men føroyingar sjálvir høvdu ábyrgdina av kreppuni, og høvdu sjálvir biðið danir um hjálp, sum danir treyð- ugt søgdu ja til (s.8 R.M.). Men taktikkurin hjá Høgna Hoydal loysti seg væl politiskt, ella sum R.M. sigur tað:"Udsendelsens leder, programmedarbejder Høgni Hoydal, fik efter- følgende en hurtig karriere i færøsk politik som re- præsetant for Det replu- blikanske Parti" (s.148). Fullveldisherðferðin Tær sokallaðu "dokumen- tarsendingarnar" hjá Høgna Hoydal løgdu lunnar undir fullveldisherðferðina og legaliseraðu illgitingar um donsku kreppuhjálpina, ríkisfelagsskapin, og ann- ars alt sum danskt var. Sjálvt okkara fíggjarmála- ráðharri stóð fyri stuttum á Løgtingsins røðarapalli og pellaði um, at danir høvdu ríka seg upp við at lána okkum kreppupening til okursrentu. Smb. ríkisum- boðnum var einki hald í hesum pástandi. Sami Karstin Hansen kundi á vitjan í Íslandi upplýsa, at 85% av føroy- ingum ynskja loysing frá Danmark (Morgunblaðið 16/1-2002), vælvitandi at fólkaatkvøðan 26. maj 2001 bleiv avlýst, tí undir- tøkan fyri loysing var væl undir 50%. Kanska hevur hann fiktiva talið frá vara- løgmanni, sum í sínum danska kunningarbóklingi "Myten om rigsfællesskab- et", sigur, at "Dog viser alle meningsmålinger, at 75% af vælgerne ønsker et selvstændigt Færøerne …" (s. 103),. Íslendski leisturin til fullveldið í 1944 setti nevniliga 75% sum minsta- mark fyri undirtøku, um fullveldið skuldi gerast veruleiki, og tá ljóða 85% meiri sannførandi enn minstamarkið 75%. Ís- lendsku brøðrurnir skuldu helst ikki ivast í vilja Føroya fólks, sjálvt um neyðugt var at pella eitt sindur! Annars vísir seinastu meiningarkanning hjá Fynd (mars 2002), at 59% av teimum spurdu ynskja at Føroyar menna seg innan fyri ríkisfelagsskapin, með- an bert 29% ynskja eina menning uttan fyri ríkis- felagsskapin. Loysingarprojektið við 3 milliarda undirskoti Kendi danski blaðmaðurin og politikarin Viggo Hørup segði, at " Menneskenes handlinger, også de polit- iske, skal udspringe af re- spekt for kendsgerning- erne. Ellers fører de til vrøvl og ulykker" (s.17. R.M.). Fullveldisutopi varaløg- mans er eitt gevandi dømi um vantandi respekt fyri veruleikanum. Eftir liggja 10 tals millióna rovini av selektivu fullveldis Hvítu- bók, fullveldis grundlóg, umframt tað í Føroya fólk ísádda sundurspjaðingar- lindið, sum fylgir í kjalar- vørrinum á fullveldispro- jektinum. Fullveldisfólk halda upp- á, at Landskassin seinastu fýra árini hevur havt um 2 milliardir í yvirskoti, men faktum er eitt undirskot uppá 3 milliardir, sum danir hava goldið. Blokkstuðulin í sama tíðarskeiði var 4 milliardir umframt at Før- oya Banki seinastu fýra árini hevur vorpið gullegg (1 milliard). Altso uttan blokkstuðulin og gulleggið hjá bankanum hevði Lands- kassin hesi seinastu fýra árini havt 3 milliardir í undirskoti. Sitandi loysingarsam- gonga hevur verið heppin og notið gott av eini tíð við hákonjunkturi, saneraðum vinnilívstólum og einum fusioneraðum sera gevandi almennum banka, takkað veri átakinum hjá Finan- sieringsfonden af 1992, sum Richard Mikkelsen var formaður fyri. Tríggjar milliardi í undirskoti í góðum tíðum við fullum blokki! Hvussu verður nú tað sansar at í bæði borð, minni kvotur, lægri prísir og uttan fyrilit skerdum blokki? Sjónvarp Føroya og trúvirði Bókin hjá Richard Mikkel- sen "Færøerne i bankkris- ens tegn" hevur eitt doku- menterað trúvirði, meðan bóklingurin hjá varaløg- manni "Myten om rigs- fællesskabet", ikki hevur nakað dokumenterað trú- virði, men er meira í tráð við bókarøðina: "Við abba á flot", ella "Við ommu til neytar", so ein beinleiðis samanbering gevur onga meining. Hinvegin kundu vit samanborið "dokumen- tarsendingina" hjá vara- løgmanni við bókina hjá Richard Mikkelsen og mett um trúvirði. Taka vit undir við Søren Kierkegaard, tá hann sigur, at: "Livet forstås baglæns, men må leves forlæns", so er nú so nógv nýtt komið fram um "bankamálið", at almenna Sjónvarp Føroya moralskt eigur at taka táttin upp um oman fyri nevndu "dokumentarsending" hjá Høgna Hoydal, og seta hana inn í samanhangin, sum vit kenna hann í dag. Gera vit einki, verður hon standandi sum ein skam- plettur, sum ið alt ov stóran mun legaliseraði ósannindi ella lygnir um ríkisfelags- skapin og donsku kreppu- hjálpina í 90-árinum, og tað kann hvørgin parturin hava sitandi á sær. Støðan verður ikki greið- ari av, at vit ístaðin fyri varaløgmann hava sent ein vrakaðan landsstýrismann til at umboða okkum á danatingi. Gamalt var ann- ars ikki at útflyta vrak- fiskin! Tá viðkvæmir spurning- urin um ríkisfelagskapin ella loysing stinga seg upp, eigur almenna Sjónvarp Føroya ikki at lata seg misbrúka! Um bankasakin rættvísger fullveldið og útspillingina av ríkisfelagsskapinum – hví er so neyðugt at pella um veruleikan? Magni Laksáfoss Valevni Sambandsfloksins í Norðoyggjum Ongin ivi er um at føroyski búskapurin kann gerast sjálvberandi, sjálvandi kann hann tað. Vit skulu bara bera okkum rætt at, soleiðis at vit, samstundis sum vit gera búskapin sjálvberandi, eisini tryggja okkum eina javna búskap- argongd og eitt sterkt vinnulív. Fráfarandi lands- stýri hevur borið seg sera skeivt at. Í greinini verður víst hvussu tað eigur at verða gjørt. Føroya fólk og allir flokkar á tingi eru samd um, at nú er tíðin komin har arbeiðast skal ímóti at fáa ein sjálvberandi føroyskan búskap. Tað er eitt ódnartak at fáa búskapin sjálvber- andi, tí livikorini í Føroyum eru so nær tengd at ríkis- veitingini. Ríkisveitingin er vorðin ein partur av bú- skapinum, og tí er arbeiði móti at fáa ein sjálvberandi búskap í veruleikanum eitt arbeiði móti at gera okkum óheft av ríkisveitingini. Hetta er sjálvsagt eingin løtt uppgáva, men eitt stórt arbeiði har allar kreftir mugu savnast um at finna loysnirnar, so vit kunnu vera ríkisveitingina fyri uttan. Semja um málið, men ikki um mannagongdina Man kann siga, at fólk eru samd um málið, men ikki um mannagongdina. "Neyð lærir nakna kvinnu at spinna!" siga nakrir - "hon nýtist ikki at vera nakin fyri at læra at spinna!" siga aðrir. Fyri so vítt hava báðir partar rætt! Uttan at seta okkum málið, og stremba móti málinum, kunnu vit ikki røkka tí. Til tess er málið alt ov langt burtur. Vit eru noydd til at spenna okkum út, stremba, skera ein part av yvirflóðini burtur, so vit læra at liva fyri minni. Samstundis eru vit eisini noydd til at viðurkenna, at vit liva í einum vælferðar- samfelagið, og vit ætla at okkara samfelag eisini skal vera eitt vælferðarsamfelag eftir at vit hava fingið bú- skapin sjálvberandi. Man kann siga, at kvinnan skal læra at spinna lætt klødd - ikki nakin! Niðurskurðurin í blokkinum Tað hevur verið nógv kjak um niðurskurðin í blokkin- um. Tað verður alt ov nógv tosað um niðurskurðin. Vit vistu øll at blokkurin skuldi minkast, tað var jú tað fráfarandi landsstýri setti sær fyri tá tað tók yvir. Eingin grund er til at spilla orku uppá at kjakast alt ov nógv um tað. Tað sum veruliga hevur týdning í hasum saman- hanginum, er ikki hvat frá- farandi landsstýri hevur gjørt, men hvussu tað gjørdi tað og hvat tað ikki hevur gjørt. Fyrst og fremmst kannst tú ikki skerja blokkin í síðstu løtu áðrenn tú sleppur róðrin- um, bert fyri at lata næsta landsstýri sita við rokn- ingini. Ei heldur kannst tú fremja so stórar skerjingar í einum, tú mást taka tað í minni bitum, soleiðis at tú við vissu kannst siga at "nú klára vit okkum fyri uttan hatta, lat okkum nú taka næsta stigið". Hatta er, í mínum eygum, tað sum fráfarandi landsstýri veru- liga gjørdi galið! Nógv størri týdning hevur hvat fráfarandi lands- stýri ikki gjørdi! Um búskapurin skal gerast sjálvberandi, so vit kunnu vera ríkisveitingina fyri uttan, uttan at vit skulu alt ov langt niður í livikor- um, so má arbeiðast fyri at okkurt annað kemur í staðin fyri ríkisveitingina. Um einki kemur í staðin, so má arbeiðast fyri at vit kunnu læra at klára okkum fyri minni, altso sparingar. Her hevur fráfarandi landsstýri gjørt alt ov líti. Trúgvin uppá at "neyð lærir nakna kvinnu at spinna" sær út til at hava drivið verkið, men samstundis hava teir tryggja sær, at hon ikki skal vera nakin í teirra tíð, men fyrst tá næsta landsstýrið er komið til. Tað verður ført framm, at stór avlop hava verið á landskassanum. Gaman í. Men tað var eisini ein mergja hákonjunkturur. Aldrin áður hava Føroyar uppliva nakra líknandi framgongd í fiskanøgd og fiskaprísi. Fyri ikki at tala um afturberingarnar av avsetingunum hjá Føroya Banka. Nei. Ikki kann sigast at landsstýrið hevur gjørt nokk fyri at gera búskapin kláran til eina minking í ríkisveitingini. Hvat skal til? Tá ein inntøka fellur burtur, má onnur koma í staðin. So einfalt er tað. Um vit ikki megna at fáa aðra inntøku í staðin, mugu vit læra at liva fyri minni og harvið lækk- að livikorini í Føroyum. Flestu av okkum vilja gjarna liva í Føroyum við lægri livikorum, um vit samstundis fáa ein sjálv- berandi búskap. Men sam- stundis er tað eingin loyna, at um livikorini í Føroyum gerast nógv lægri enn í grannalondunum, mugu vit síggja tað vælútbúnað fólkið finna sær betri lønt størv í grannalondunum, og tá gerst enn verri at arbeiða fyri størri inntøkum í Føroyum. Tískil er bert ein gongd leið: Vit mugu miðvíst arbeiða móti at skapa størri inntøkur í Føroyum, sam- stundis sum vit minka um ríkisveitingina. Tá vit hava sæð tað, er eisini lætt at síggja, at fráfarandi landsstýrið hevur fokuserað alt og einvíst eftir niðurskurðinum í ríkisveitingini. Tað nyttar ikki at minka um ríkis- veitingina um tú einki hevur gjørt fyri at skapa aðrar inntøkur sum kunnu koma í staðin. Tískil fellur tað komandi landsstýri í lut, at finna loysnirnar uppá hvussu inn- tøkurnar í Føroyum kunnu økjast. Hetta er eingin løtt uppgáva, og krevur tað ein innsats á nógvum ymiskum økjum í senn. Samstundis verður tað eisini luturin hjá komandi landsstýri at finna loysnirnar uppá hvussu vit kunnu liva fyri minni - og samstundis liva væl. Tað sigur seg sjálvt, at ein uppgáva av hesum slag krevur eina ætlan. Av tí at uppgávan er sera umfat- andi, og kemur at raka allar partar av vinnulívinum, umsitingini, skúlunum, almannaverkininum, ja stórt sæð út í hvønn krók í Føroyum, so krevst ein heildarætlan. Heildarætlanin Heildarætlanin skal vísa á hvussu ymsu partarnir av samfelagnum skulu skipast fyri at skapa ein sjálv- berandi búskap. Vit eru noydd at umskipa samfe- lagið um búskapurin skal gerast sjálvberandi. Eitt gott dømi er skúla- verkið. Hvar eru fiski- vinnuskúlarnir? Vit hava bert ein lítlan fiskivinnu- skúla - eru vit ikki ein fiskivinnutjóð? Um vit framhaldandi skulu vera frammarlaga innanfyri fiskivinnuna, er neyðugt at vitan alla tíðina verður førd til vinnuna. Hetta kunnu vit m.a. tryggja okkum gjøg- num fiskivinnuskúlar. Heildarætlanin skal eisini taka hædd fyri øllum teimum viðurskiftum, sum vit vita koma at ávirka bú- skapin, og teimum viður- skiftum, sum vit rokna við koma at ávirka búskapin. T.d. vita vit, at fiskaprísir og fiskanøgd eru sving- andi. Her skal heildarætl- anin geva sítt boð uppá hvussu politikkurin skal leggjast til rættis, soleiðis at samfelagið í minnst møguligan mun verður skatt av broytingum í fiskiskapi og fiskaprísum. Eisini rokna vit við, at olja verður funnin við Føroyar, her skal heildarætlanin leggja til rættis, hvussu vit taka hædd fyri at Føroyar møguliga gerast eitt olju- land. Sostatt skal heildarætl- anin ikki bert taka hædd fyri niðurskurðinum av ríkisveitingini, men fyri eini røð av ymiskum viðurskiftum sum hava við búskapin at gera, tí øll hesi viðurskiftini eru avgerandi fyri, at vit innrætta ein sjálvberandi búskap rætt. Trygdarnetið Ein sera týdningarmikil eginleiki við ríkisveiting- ini, sum ikki hevur verið nokk umrøddur, er egin- leikin sum trygdarnet. Ríkisveitingin tryggjar okkum, at vit altíð hava eina fasta inntøku. Um so alt annað fellur burtur, so er ríkisveitingin har. Hetta trygdarnetið vilja vit nú av við, tí vit skulu hava ein sjálvberandi búskap. Aftur her er neyðugt, at heildar- ætlanin stingur út í kortið hvussu vit ætla at skapa okkara egna trygdarnet. Vit kunnu ikki liva í einum so skiftandi vinnulívi, sum fiskiskapur er, uttan at hava eitt gott og sterkt trygdar- net. Hetta hevur fiskivinn- an eisini brúk fyri. Nakað av kjaki hevur verið um trygdarnet. Upp- sparingin í Landsbankan- um er eitt gott stig á vegnum. Búskapargrunn- urin er eisini eitt týdn- ingarmikið stig á vegnum. Men enn er avgjørt ikki rokkið á mál. Heildarætl- anin skal vísa hvussu stórt trygdarnetið skal vera, og hvussu tað skal skipast, so vit skapa neyðuga trygg- leikan í búskapinum. Tað nyttar ikki at vit hava ein búskap sum vit ikki trúgva uppá, og sum út- lendingar ikki trúgva uppá, bert tí vit einki trygdarnet hava. Íløgurnar Ríkisveitingin verður stundum kalla fyri ein sovipúta, tí vit fáa eina inntøku fyri einki. Hetta er lutvíst rætt, men sam- stundis hevur ríkisveitingin verið við til at bygt samfelagið nógv skjótari upp enn vit kundu havt gjørt uttan ríkisveitingina. Ríkisveitingin hevur eisini gjørt tað møguligt at gjørt nakrar skeivar íløgur, sum ikki áttu at verið gjørdar, uttan at vit fóru av knóran- um fyri tann skuld. Í einum sjálvberandi búskapi er nógv minni rúm fyri íløg- um, og als einki rúm fyri skeivum íløgum. Búskap- urin má stýrast nógv betur enn áður. Hetta setur enn størri krøv til at heildar- ætlanin tekur hædd fyri at íløgurnar eru rættar, verða gjørdar í rættari tíð og at allar íløgurnar ikki verða gjørdar í senn. Heildarætlanin skal tískil raðfesta íløgurnar, so vit vita hvørjar íløgur skulu gerast rímiliga langa tíð framyvir. Hetta skapar stabilitet og minkar um konjunkturútsvingini. Vit mugu burtur frá hovsa- loysnum og yvir til væl tilrættalagdar loysnir, har vit hava eina ætlan fyri hvat vit vilja og nær vit vilja tað. Vitan er neyðug Hvítabók, Caragata-álitið og aðrar frágreiðingar hava greitt frá hvussu ein sjálv- berandi búskapur kann skipast. Slíkar kanningar eru gull verdar fyri poli- tikkarnar, tí tær geva tað vitanina sum skal til fyri at avgerðirnar ikki verða tiknar í blindi. Tað kann væl vera at vit kunnu vinna nakrar sigrar við at seta kikaran fyri blinda eygað, eins og Nelson lordur, men tað er nú einaferð betur og trygg- ari um vit vita hvat vit gera og hví vit gera tað. Heildarætlanin skal byggja á kanningar og vit- an. Ikki einans kanningar sum eru gjørdar, men kanningar og størri vitan skulu vera ein partur av sjálvari heildarætlanini. Heildarætlanin og stór vitan um samfelagið skulu ganga hond í hond, soleiðis at vit altíð vita hvat vit gera og altíð hyggja at hvat vit gjørdu rætt og hvat vit gjørdu skeivt. Á henda hátt kunnu vit læra av okkara feilum og tryggja okkum at vit ikki endurtaka teir. Uttan eina støðugt størri vitan um samfelagið og tær avbjóðingar okkara sam- felag kemur út fyri, kunnu vit ikki stýra rætt og trygt. Ein rammuavtala Heildarætlanin skal skipast sum ein rammuavtala. Tvs. at flokkarnir semjast um málið fyri búskapin, nevni- liga ein sjálvberandi bú- skap, og um hvussu hetta skal fremjast í verki í stórum trekkum. Tað vil sjálvsagt vera latið upp til tað einstøku samgonguna um at føra búskapar- politikkin í sínum val- skeiði, men semja skal vera millum flokkarnar um, at búskaparpolitikkurin skal haldast innanfyri karmar- nar í heildarætlanini. Flokkarnir eru longu samdir um málið, lat okk- um nú semjast um manna- gongdina. Ein heildarætlan vil skapa tryggleika og kontinuitet. Nakað sum er heilt avgerandi fyri at fólkið kann samlast um ein sjálvberandi búskap. Lat okkum saman byggja land! VIÐMERKINGAR Sjálvandi kunnu vit fáa ein sjálvberandi búskap! C M Y K 13 12 Kallkyn Vágsbotnur Tel. 31 62 06