týsdagur 3. januar 1933síða 3

„Never give up“ — gevst ikki! Never give up« sigur eingils- maðurin. Handun setningin eyð- kennir ta ensku tjóðina. Aldri gav hon upp, hóast lað líðum tøktist vónleyst. Hon helt á og vanliga stóð hon sum sigur- harrin. Sjálvt hill rómverska ríkið var aldri so máltmikið sum hitt bretska ríkið er í dag. Tað knarkar og ríkir væl nóg so illa í liðum og limum al halda verðaldarríkinum saman. Men »never give up« ljóðar enn sum í forðum og hvorja ferð táið lað avlornar, hevur eingils- maðurin hill orðið og hevur sigrað á sín hátt. Givið út, umskipað og lagað seg eftir altíð soleiðis síðsta hevur hann, men og ikki longri, enn át hann beinleiðis ellu óbeinleiðis sat eftiri við buktini og báðum endunum. Menn nevna hesi evni og hella rådsnåri fyri »di- plomati«. Men eg hugsi ikki, at láið vit umsela evni al ein fer skeivur, hella >diplomatic til sivgja málið og ein jarnvilja til at rokka á tað. Her verður íkki sagt, at málini altíð hava verið ræltvis og aðal. Nei! málið og Tað hevur tessverri oftani verið tvorturímóli. Her verður ti ikki norlio við hella eyðkenni i eingilsmansins lyndi og karak- teri fyri tað góða og rættvísa í hansara verdaldarmakt og ræði, men einans fyri at undirstrika hina veldigu trøllakraftina, ið goymist í aldri at gevast. Teir, ið háðaðir og aðir, ja, settir í fongilsi, fámentir tóku til orða fyri javnaðarrorsl- uni móti lí himnarópandi órætt- forfjón- vísu — samfelagsskipanini, teir sógu hill bjartu endamålid, og í teimum knyttist ein jarnvilji til ikki at helma å og aldri al » gevast í stridnum móti enda- málinum. Og sí, nú er javnuð- arflokkurin makt, ein faktor, 10 eingin kann kring heimin ein koma uttan um. Um hann íkki enn er komin á mál, jú manga staðni, vil kunnu siga flestu slaðni, bert stutt komin, so hevur hann ávirkað samfelags- ÚR SUÐUROY ómenniskjaligu samfelngsskipan kapitalistandans av sínum makl- arpalli. Her í Foroyum, hvarið kapi- talistandans skipunin ræður køld og hjarlaleys, her hvarið meg- inparturin av íbúgvarunum eru smámenn, arbeiðarar fisk- arar, småfolk hvors aðaluppgáva hjá javnaðarsleynuni tað er al lyfta upp til belri rúmari kor, til heilan og fullan menn iskjaligan rætt, her hjá okkum í og og er socialisman enn nyggj og hjá teimum flestu ókend. Tuð er tí ikki lagið, al dystarnir, annaðhvort lað nú er val- til følkating, løgting ella sóknar styri og byråd, fylkja so fåar javnaðarmenn. Tuð hevdi verið logið og ólíkt mannagongdini í øOrum londum, um tað var ødrvisi. Men so vis! sum lad allastaðni er hent, at har, ið javnaðarrorslan = hevur verið borin fram við óvíkjuligum ågrytni og brennandi kærleika til hill stóra málið, hon ber í sær fyri menniskjaællina, hevur hon fest rølur og savnað hina minnimentu fjøldina og gingið fram í stórum, so víst vil hon eisini her eyna at savna hin minnimenta flokkin, arbeiðarar- nar og fiskararnar til at krevja sin ræll í samfelaginum, bert vil ikki gevast, men trúgvir og ågrytnir halda á. »Never give up« kunnu vil so mikið belri enn hin »imperiu- listiska« enska ljóðin hava (il livsreglu og »motto«; lí vit vila kenna til fullnar í okkum, og at okkara mål er reint, aðall og Hval ræltvist. kann vera slorri aðulbornari lívsmál enn at og geva lí kúgaða og órættaða fullan og heilan rætt, enn at lyftu hin í trongum, køldum og svongum korum sitandi flokkin til rúm, og vóð menniskjalig kor, enn at taka órættin av fólum og sela rættin í hásæti, Men sum lað stendur skrivað eingin kann trúgva fyrr enn hann hoyrir, og eingin kunn hoyra fyrr enn tað er nakar, ið talar. á eitt upplysingararbeidi í talu ØN orkan má lí leggjast og í skrift. Okkara menn mega út um landið. Roynt má verða blad úl arbeiðarar og fiskimenn sum ein at fáa okkara millum fastan og trúgvan boðberara um ta nýggju bjargandi leiðina fyri smáfólkið í Foroyum. Eingin Hvor tað má skjóta arbeiði frá sær. einstakur, ið hevur nomið sunna ræltyisa í javnaðar 0 5 rorsluni, hevur skyldu til, ann- aðhvort hann er á landi ella á havi, al vera ein boðberi, so frætt hann nú orkar og dugur. Verður eingin svíkur og heila gjørl, og verður lunki í, men trúskapur og brennandi hili, so tað verður long, til skal Sannasl, at líðin ikki smáfólkið telur við og orkar al geva sínum krøvum makt og styrki. „Never give up“ ein sum allir og allir sum ein! P. D. Yvirlit aftaná tólkatingsvalið. | Alkvoðurnar til folkatingsvulid 12. decembir vóru færri til javn aðarmenn enn seinasta loglings val gav. Hevur flokkurin fingið aftur stig, ella hvorjar vóru orsøki: nar? So spyr mangur góður javnaðarmaður, og lað er rím Higt at spyrja so. Tað vil allíð vera so, at: aflaná eilt stríð, ein bardag, kanna menn eftir úrslit inum, meta lad, finna brekini eins og fyrimunarnar hjá teim stríðandi, stutt sagt draga upp orsøkirnar lil tapið so væl mannafall, sam seinri Í greinini verður norlið við? Sam mest úl makt. bandsblaðið er hitl hlaðið í framlopið undan Pressan er ein breidda Førovum. Hetta hinum blødunum skyldar hlaðið teirri umslødu, at tað er hilt elsta blaðið, at tad hevur »lysingar- privilegiid« frå umlinum. So sambandið belri á statt kemur tal flokkarnir og við veljararnar enn hinir so hevur sam- bandið hin lættasta leikin í po litikki, ið er al verja tað be standandi og ræða móti tí nvegia óroynda. Hesin politikkur hevur eisini nóg so lætt at halda stoð una her hjá okkum við tað, al eilt fjarskotið fyri seg sjálvan livandi fólk vanliga er aftur haldandi, »konservalivt« an lyndi. Nakað vigar tað, men Minni enn so avgerandi, al Andreas Sa kringur fólkatingsmaðurin, muelsen, er ein »deba- tør« á veljarafundum, og tað et ofta ilt hjá nyggjum, óroyndum monnum al basa honum í orða- drálti. Sjálvslýrispressan er minni útbreidd millum enn so so NÓG manna sum »Dimma«. To må sivastl um hella blað, at lað er hvast og stríðsmansliga skrivað, 1 hevur eind finu nøs al snusa »sensalion«, og dugur tað herv- iliga væl al sera mest moøvuliøt þurtur úr henni. Í år var tað Gronlands-»sensaliønin«, ið blað ið eftir ollum »kunstins« reylum blåsti upp. Men ein »sensatidns« politikkur er ikki hollur í løngd ini, um bygl verður ov nógv á hann, so nógv at flokksins endamál kåmaslt Hetta er til felli við sjålvstyrispolitikkinum stjórnarskrá og og kávast burtur. Óvreiðar OU Flokk- SØNDUM! og standa Linjuenat kåmar fyri veljarunum. urin er eisini mm uliga misliltur og 6éercidu | | | | | | | | | | hvat ella hvussu langt hann vil í loysing ella sambandi við Dan- mark. Ja, enn í 1932 kann hann einans sela eina nevnd fyri at undirsokja og kunna eftir, hvussu ráðini eru til eitt óbe- stemt sjálvslýri. Henda Ggreida hevur verið sjálvstýrisflokksins veika so væl sum sterka síða, so logið tað ljóðar. Ein stórur flokkur, ið hevur hug til meiri sjálvræði til eill greiðum vist mark, men sum við tølum og »kennsgern- treytirnar aftrar ingum“ vil vita og g hvussu langt, farast skal, se tå ið hin nevðturvuliga greiða saknast. Á hinari síðuni telur flokkurin nógvar veljarar, sum líta á, at hann ikki gongur ov langt, hvorki í fí stalsrætts liga spurninginum ella tí soci ala, meðan aðrir, særliga at heiðarar og fiskaraer, velja flokkin í tí misfatada treysti, at umboðsmenn flokksins vilja fremja tev socialu smámanna málini. Tað er evdsæd, at við upplysingini vil hesin parturin ganga vvir ll juavnaðarmenn- inar. lað er ti bert ein tíðar spurningur, hvu leingi sjålv- slýrisllokkurin kemur at eiga hesur veljarsi hin greiðu i vstyrispoli tikkinum vildi borið eina vend við sær annaðhvort til sigur ella avgjørt varandi lap fyri sambandið. Hin hugsandi veljarin spyr: el sjálvstýrið beingid Í ÝTI at draga linjurnar sk Irpar upp, so allir menn kunna ver valevsir f, hvat ið flokkurin ber í skildi sínum, og hvar og hvussu langt hann stevnil Ein tilik greic hevði verið heilsugevandi fyri hitt ofta hopi leysa ljakið sjályslyrið og sum bandið ímillum. So leingi sum hetta teirra tjak er so ullint og ógreitt, er lílið útlit fyri einum endalicum úrsliti jal sívrið lvykist mæti hvussu el i hava il sr tl Í NS] til sIoTT lavnaðarrorslan er ung Í Fat OVUM lavnaðarmunnablaðið kemur bert til n líllan part av Korovinsum í samburð vid hini politisku bloðini, í tað menn isl í hvorjum. Fámentur hevur vidurskiftini so nógv, at korini | enn at sela br6durskapin har | sum sigurin. honum standa rámastu aflur- | javnaðarflokkurin ikki so nógvar hjá leirri fátæku stóru fjøldini | nú hitt harðhenta stórmanna- Hví vunnu sambandsmenn? | haldsmenn og reiðiliga radikalir | »agitatorar« í byød og by sum eru balnad í stórum. Socialism- | veldi situr o. s. fr. Hetta vilja | Hví eydnaðist tað íkki sjálvstýr- Í lið um lið sum oddamenn. Tað | hinir flok karni: So staddur ans menniskjaliga krøv og læra | Føroya arbeiðarar og fiskimenn | inum al stíga longur frum? Hvi | er so í innlandu politikki, o hevur socialistflokkurin ringar hava fingið so sterkar røtur, at | eins og arbeiðarar, smáfólk og | tóku javnaðarmenn seg fram | vidvikjandi út eftir, lí statsrælt umsteður at koma ú tal dags hon í einstakum londum er við | rætthugsandi menniskjur í oðr- | summastaðni, meðun teir auðra | ion, er hann ikki minni mis dagliga við veljurarnar og at trodka einstaklinganna, hina | um londum kæra at fata og | staðni høvdu stórt atkvoðufall, | littur, so mislittur, af lad ikki | lað er hin dags dagliga talan, aldargomlu hjartaleysu og Í skilja, bert vit halda á. ið ikki altíð er tað sama sum | enn et eydnast honum at síga, | ið munar sum dropin á steinin. „Feroya Social-Demokrat“s Kronik. ÍHvad betyder det, al SANS anpnet Í son) er og, blivet ludende, Dei er noget forstemi indtryk skabes pan en Tiende grøn og munler, srønne | og haansk over de Gamles Ydre VEST del af et Sekund? Det er jo det, | Blade, fulde af Sæterbilleder, | den danske rundt lovialitet ERAALEN vi [ror san blindt paa. Men det | glider forbi os. Vore Tanker | træffer vi ikke. Husk, de hat Af Josef Petersen. kunde ligesan godt lage ti hu | forlade Skibel, Stedet, hvor vi | altid levet hen! De sei Guder sinde Aar om at skabes! Og i | sidder, vore Tanker trænges for | nes Højhed, men aldrig for ” saa Tilfælde vil all lage sig | at smutte ud, hoppe i Land, | nemmer de deres Smil! Langsomt er Skibet gledet op over Skyerne, de vokser og | anderledes ud, og Sandheden | klatre opad de stejle, vilde, stor- | Jeg gaar paa »Myren« den gennem Raflsund. vokser, ligesom Aanderne i | vilde være en ganske anden. | ludne Skraaninger, op til Høj- | sumpede, aabn Mullemose, Raftsund er et trangt Pas; | Eventyret, de lægger slet ikke | Saa er det maaske dog sandt, | dedragene, Sletterne der ligger | »Tyvjøren« flyver over mit Ho- man kunde lænke sig, det var | Mærke til os men gaar forbi, i | hvad Filosofferne siger, at Ma- | aabne op mod den blaa Him- | vede og slaar engang imellem Indgangen til Underverdenen. | endeløse Rækker gaar de forbi, | lerien kun er et Blændværk! mel, og hvorover kun Havornen | ned i en brat Kurve over mig, En egen stivnet, højtidelig Stem- og hvor gaar de hen? Naturen er muaske guddom- | kredser. | med Kløerne sænkede imod ning griber Sindet. Gaar det Er det kun et optisk Bedrag, | melige Tanker, der viser sig for | Først gaar vore Tanker í | mig, som om den tænker paa ligefrem eller nedad? — — | at de bevæger sig? Nej, det er | os dumme Smaafæ som Bille- | Land. De har let ved at smutte | at sætte dem i mit Haar og gaa Natten er lys, maanebleg; alt | Sandheden. Alt Stof, al Form | der. Det danske Landskab er | ud, men de kan ikke komme | tilvejrs med mig. Dens Natur ser uvirkeligt ud, skindødt. | er jo i evindelig Bevægelse; vor | en Guddoms Smil, Vesteraalen | om Hjørnerne; vi man med | er Grumhed og behændigt Mod. Nogle sorte Skarver og en lille | Evne til at skønne over Tingene | dens slolte, barske, ophøjede | selv, vi man flytte vore dorske, | Men heldigvis er jeg for tung. Gruppe Edderfugle vækkes af | er blot forkert. Først troede vi | Kraft. Fjældene er Guds væl- | tunge Legemer, som er ved at | Hvergang Røverens Klo er to vor stille Sejlads. De flyver op over Fjeldbrynet og forsvinder med tyste Skrig. Lofotens uhyre Kulisser vokser ud af Disen, gror op foran os glider bagud. Jætter med de ærværdige hvide Hoveder viser sig. Stejle Rækker af Stenkæmper marcherer frem, de gaar dybt i Havet og naar Vesteraalens Fé] og paa vore Øjne, det kunde endda være galt nok; men da vi efter Aartusinders Forløb havde fanet Forstanelse af, at vi ikke kunde stole paa vore Øjne, saa kom Fotografiet, og nu (troede vi blindt paa det, skønt det kun giver el stivnet Indtryk af noget, som slivner, som aldrig stræber, higer, bevæger sig. evig dige Tanker, klædt i Sten. Fjor den er Guds Dybsind, se, hvor de blaa Stimer spiller dybt nede Spejl! koger under den iskølde Hinde. i det sælsomme Livet [Iden, Solen, skjuler sig overall, som hemmelighedsfulde, ufor stanelige Reflekser. De blaa Fjælde kommer nær- mere, Den blaa, lukkede Flade slippe Ungdommens Elasticitet, som er ved al stile mod For- vandlingen som alt andet. Den nøgne, ensomme, stor- ladne Natur trænger igennem vore Porer, fylder os, saa vi bliver lavse og alvorlige. Bøn- derne i de smaa Træhuse her, ved Kysterne under de Fjelde, er alvorlige, magre og uhyre lommer fra min Hovedhud, opgiver den sit Forehavende og driver tilvejrs i en lang, elegant Bue. Naturen et Det ikke nytte at diskutere Tingene med Vorherre. Det kan ikke nytte at demostrere ved Hunger- strejke. Her suller mange smáu Skabninger ihjel uden at barsk. kan san