týsdagur 31. januar 1933síða 3

i Borgari og aðrir høvundar í „Feroyatíðindi“. „Hvar er endin?“ Tað er Tey Tað eru ringar dir, so salt sum no er sagt. minni hava einki, standa á ber- um, inngyrd í hjartaloysi. Hjart- aloysi! sí oddagreinini í »Før- ovatidindi« nr. 3, har vidurskift- ini í Balkan vid ongum arbeid, ongum arbeidsloysistudningi ella socialari forsorg verða prísað til skýggja fram fyri vidurskiftini í Danmark og øðrum nordanlond- linna um, har verður al neyðina við neyðhjálpararbeiði, royni arbeiðssloysissludningi og aðrari socialari forsorg. | kloddum, jaktandi eftir onk- rum arbeiði! Og táið so okkurt shillingarbeiði er al finna onk- umstaðni, sláast arbeiðararnir um tað sum svangir úlvar! Hetta er, oddagrein, beidarunum. Og hesi korini skuldi hin norðlendski arbeiðarin eisini freista, heldur nevnda oddagreins skulu leir eftir »Førovtidindi«s lívið hjá Balkanar- hovundi. So langt niður, arbeiðararnir, fyri at vera nóg liðiligir og mjúkir hjá teim stóru, kapitalistunum, at åtbyta og lrovla, táið tær ÞVóðu tíðir- mare komu við sinnissjúkari i it kapping og kriggi! Feir múgvandi og stóru vinna leim »g00u ikki so sum Í tfdunum«! Tað er satt. Men eru nog teirra lív og livskor so någv al evmkast yvir. Teir greiða »dagin og vegina treyðugl so, um ley mongu lúsindini, ið árliga trilk- aðu bankbókina meir og meir, fækkast eilt leir fo SÓ sindur. Treydugl frætt í ringu UOunum við, at teir mettir vinnia leim og væl settir kunnu loyva sær í ein havannavindil hyld skuldu it festa sær ultan at skarva av fleirri ligu bankbøkini og leir onkum líð »melda pass« viðvíkjandi — arbeidins dagliga vinningi eru holdini ti betur góð í bankanum, ognum og obliga- tionum al færa uppá. Oðrvísi er hjá teirri arbeidandi fjøldini, ið altid, eisini Í leim tidunum«, sila á ÞVÓØU »rason«, Hon hevur aldri kunnað lagt nakað munandi til síðis, upp- spart sær nakran kapital at:taka til. Hjá henni eru tíðirnar verri enn ringar, nú størsti parturin er vorðin arheiðsleysur. Hvar er endin? spyrja høvun- »Førovatidindi«s, um nakað rður gjørt, offrað av tl al- menna fyri at:veila arbeiðsloys- ishjálp, arbeiði. Hvar verður tå endin á leim múgvandu, á raomi, Oli ka al hilt teim, ið hava unlda skatt til leir. almenna? jarma betur al verður endin á øll- Nað vildi søml spurt: seg hval einki hill leggur hendurnar í fangið, einki ger. Skulu tey oll kommununa? Verður tað end- um teim heimum, har legst almenna inn, einki vinst, um in tå fáa teir sgóðu stórmanna borgarniv« loyvi at rinda skatt, munar, og vildu > so lað teir lå fegin haft sagt at hjálp til sjålv- hjálp, nøkur túsund til vegarbeiði og annað neyðhjálpararbeiði var manga ferðir betur enn al yvir laka Nokkin sum fátækralimir. hin arbeids- og breyðleysa Hvat verður endin (á leim vælstillaðu >borgarume)? suffa ifturhaldshøvundarnir í aftur haldsbladnum »Føroyatidindi« Sjálvandi royna teir at kåva úl yvir, sum um lad ikki er yvir teir sjálvar, teir gráta, men hin U minnimenlta, »men den gaar ikke Granberg!« Tað er hvussu hvor roynir al brongla í athugaligt at síggja, sínum lagi um, hvussu ska0iligt ikki — minst fyri arbeiðarin, ein tílík eru. hjálp og samfelags »offur« Teir arbeiðararnir gerast dólskir og líkaglaðir, held ur oddagreins hovundin, vilja als ikki kunna »konkurera« við tílíkar sjálvbjargnar og arbeiðs fúsar arbeiðarar sum teir Otar maðu, rivnu og kloddulu, út svoltaðu Balkanarbeiðararnir. Tað er eill orðatak, ið sigur, pat hann, ið smyr væl, ekur væla. Þetta ræður ikki minst um arbeiðarar í forholdi Gil a beiði. Men hesin >Forovalíð indi«s høvundi er av aðrari Arbeidarin skal ikki og livgast! Nei, hann áskoðun. »smyrjasl« skul nektast svøltast sum og djóralemjari ger við villini djór- ini fyri at spekja tey. Ein a sonnum háborin »moralur« í okkara so prisndu di mokratisku líð! Og »Borgari« í >Foroyalíð indi«! Hann er ikki matari, har hann í stórum harmast yvir al merkja, at hilt almenna á Tvor- oyri verunliga hættir sær at jálla pening til vegarbeiði í hesum 16000 kr.! hava fingið nýggjar, góðar veg byin, tað må tíðum. vaftanå al siøgnum allan tykjast ørt!« rópar hann. »IHalda teir ráðandi í sóknarslýrinum virkuliga, at: hesin peningur sjålvt um hann kann innkreyj- ast kemur arbeidarunum lil sóður! Nei, at arbeiða fyri skatt gevur ikki pengar til breyð. (At verða pantaður er betri?) Og halda tilskolið til arbeiðið kemur arbeiðarunum i leir, al veg hendur, nei, leir kunna vera vísir Í lí, at tá sóknarslýrið sjålvt ikki teinkjur um at betala skuld, inniheldur løgtingid sjálr- andi henda pening sum avdrått av skuldini,< slynjar hann víðari. Arbeiðararnir hava í hopalali søkt um at sleppa at arbeiða fyri teirra skatt, li tað er al kalla ikki gjørligt hjá teim at fáa falur í pening vegna ar Men leimum tað, lí ov lítil ingur hevur verið álíknaður til beidslovsi. hevur verið svyll þen- vegarbeiði. So skal framvegis verða, meinar »Borgari« »Før- oyalíðindiss: Heldur má verða pantað, enn al arbeiðarin skal kunna sleppa at arbeiða fyri skattin! Innbúgv og hús lað má heldur rúka hjá lí arbeiðs- leysa, enn at leir »g60du borg skulu lala teirra arbeiði, til ararnir« part til almenn arbeiðs leysar smámenn, jarða- og ogna leysar íbúgvarar. (Borgari og byur eru óivað so fíntljóðandi í »Borgara« oyrum, at vit skulu seva honum loyvi til at pynta seg og sínar líkar við hesum fjadrum, til Tvoroyri er vorðin byur og Tvoroyrafólk borgarar lað er eill vist fólkaslag, ið dámar so væl í býnum Tvøroyri at breggja við fjaðrum, tað ikki 55 jur). ci 3 At hesin »Borgari« ikki er arbeiðari, er givið. Argari orða skolan og krepta í neva móti at lata so mikið sum eill lveyoyra til hill neyðhjálpararbeiði fgongd hevur almenna fyri at: seta ein valla hoyrl og sæð. Eingin forljenasla og eingin peningur! Av sonnum einki ljóst útlit fyri at:fáa skattin inn frá tí arbeiðsleysa flokkinum lå ið her aftrat kemur, at men lulin í sóknarslýrinum er aftur fellur miklari haldandi og uppskot um at líkna við so lækkan fvri tær småu inntøkurnar og hækkan av teim stóru innløk unum sum gjorligt, ber lað út av lagi fyri hin minna mannin Í fjør vunnu >Borgarac tal menn í sóknarslýrinum á Tvør t ovri og teldu uppskotið um al peningi lil veg líkna naks0 av arbeiði og fylgjurnar vóru, ut alt vegarbeiði stóð í botni. anna lalsmonnum í neynda sók evdnaðist fað arbeiðar narstyri al faa sell [5000 kr. tals imoli; og til neyðhjálpararbeiði andi bardust »Borgara« menninir sum levvir teir sigast at hava gjort teirra arbeiðarin við víkjandi nytsluni av hesum pen Men óivað greiðir yvir, hvussu landið til at villleiða ingi, arbeiðararnir verða liggur tað skulu vit, um ikk! annar, syrgja fyri. 15000 kr. er ikki nóg lo eftir førimuni tað, ið kann krevjast av kommununi. Hesin peningur kann gera lað mog uligt at fáa seti eitt sindur av arbeiði føongd til næsta heyslt og al nvla lann sludning, 10 ei komin frå stat og løgtingi Við sóknarslýrisins loutingsins, lalsin Ov peningi lil veg arbeiði skuldi, um rætt var fram farið, í hvussu er ein partur að arbeidarunum havt mogulisleika til at fån breyð eina lítla Ov SÁ til 1 Ól hvussu er nakað an í arbeiði. UN Os = fæ med jo) C á a , . ø Tess livgan av teim stóru og múgvandi og kúgan av tí minnimenia. A sinni lóku arbeiðararnit skrivilsum, í teleyra hált kovriveg Ira [vorovri l fering og á annan málið upp um al fag ein Kroðbæ og inn gjognum sókn ina. Tíðirnar vóru ringar, al beidslovsi og lítið at vinna av sjónum. Sum vetraarbeiði vildi eitt tilikl VIO 00 í } } stórl vegarberor KOMI væl verið góð hjálp hjá fell Í tí arbeiðandi flokkinum. Froð biar sókn er ein stór fólkarík sókn, og vegsamlið millum í sóknini var all volt, og vildi lí ein tílíkur haft samferðsluna, særliga, tå ið bil enn vegur stóran tydning fyri nvlslan tekur meiri og meiri til Arbeiðararnii vildu hava vegin, keypmenn og aðrir íbúg arar í sóknini vóru eisini í hægsla stíg interesseraðir í hes Ð um vegi so stall var eingin ójavni millum manna um hetta mál. Long tíð gekk, slalt, iðrenn greitt var hjá men so al enda komu bodini frá stalinum, al peningurin val júlluður til vegin hann SO Og nú var at nyla nogv sum á var strembað al fáa vegin, kundi ikki verða talan lata nyla um al fara aftur, ikki Staturin jállaði sum bert ! fimlingar av lí, aði, þeningin hann. kunnugl av vanligari breidd, fýra kost ið arbeiði Veglendi, tilfar, reiðskap, Og | hb. iðslonini | | Í preingievni og lann '/, av ar- málli kommunan valda Hertil kom, al av li af vegur føjøgnum Tvøroyri, målti Vegurin, hann var lunn einasti ærast breiðari enn vanligir vegir millum bvgda. Hesa neyð breiddini, veg tilfar turviliga oking av | målti IFDCIO1 calda. lendi, øn og kommunan skilamenn, ið vildu sókn killu, NI ini væl og hvussu landið oretdir vvir, al um vi lá, vóru skuldi gerast og gerast so sum neyðlurvuligt var at fáa ort hann kom tað at vera eilt ov tungt lak hjá kommun uni, um Ííbúgvararnir ikki vóru lagalig takið kom al ra tungt ålikavæl. Heitt var so á íbúgvararnal um al vera biliøir í at lata lendi til kovriv 011) 50 ovru fyri hvønn m Listi var borin runt Mestu t kalla tilil irbero warnir, skrivaðu undi | lendi fyri JÚ ovru m ( leirin fyri einki Íó skuld tykki etust aflur í gøðan id Y beiðararnir roknuðu Íva við sum givið, at allir ski U undir, og al in Mætir kom at galda fyri allar, ið løtu lendi til vegin Það var eisini hildið fram av teim, ið bóru listan run Hen so kemur undan kan ti kt menn ir ríku og stóru í síðslu lotu du nei fyri al lata lendi | n Irber1ð Irarnir oO msir aðrir høvdu latic í li ildu hava fult víðurgjaid Tyri teirra jøro og fi tykkii hovnt lva II S In í roj upp um Í | Í illa kon unan endu | Men einki I N I il l | mn VI i Up] í nn | Í! pent fara aftur til statin lala DA í lo LI ib Í lc ella Í | óknarsl | 1 Í | ten Í ( lúl heldur enn Upp Vel II Keypmennini har imillun okkar | ndi formuðu ha hø roi Val I ! ra fingu upp fil 10 kr. fvyi mm snmstun um h nm maðurin fekk . HALVÍ ( { Munurin kundi verið minni Vegt } 1isI (1 1 MON Í MIK | kul 1 Í } SlOI ! | I | hu skuld id Í | lc ! | pin } I | | stóru ( MUarn tóku VI ki VJ 01 ur] Í i lc tid 1Or Herluf Ihomsen n (Í ví eitt sindur meiri smæðin næstu ferð, hann rivar um kommun unnur »Økonomiske Stillin Førovatidindi«. Hann og hans starvsbroðunt hava ikki minsta skylduna í kommun unnar ringu peningaviðu skiftum! að sigur se sjálví, al herð rarnir, allir tei ( hovdu 1 } í i krivað undir af iala vegin fyri 30 ovru nm, vóru il við og jordisl ir, Í ið tað fræltist, hvussu teir vóru snýttir Snvltir må ein siga leir voru, tå ið teir, ið faktiskt einki hava at lata fyri ljúgundaparlin so nog einki, bert lingu í endu gjald sum kevpmenninir og lingu. lá ið so meirlutin í vio H, B. aðrir aflural kemur, at okkara sóknarstýri [homsen á odda sum hevur tann stóra peningin fyri sína jørd hann, fingið ikki eingang vil lata hin fátæka lað, skrivað undir, gerst mannin fáa hann í góð varni hevur órællvísið so stórt, al eingin rællhugsandi íbúgvari kann tóla tað Al so er statt, stutta sanna reiðigerðing: svor henda Faðir mín var ein millum teirra, sum Í góðvarni skrivaði undir at lata lendi til vegin fyri 0 oyru m? og leirin fyri einki. Hann hevur fingið eitt gott stykki oyðilagt. Niðanfyri hetta stykki framvið lí gumla vegnum stóð ein grótgarður. Hesin garður varð niðurrivin og nýttur ll vegin Langt niða í stykkið varð ho eftir l. » eitt stort hol ordi LVI tililútl upp Upað. [å ið líðin leið fi og einki varð ert aftur í land ella oldið fyri lykkið, ólolnaðislt faðir og fór at lala vid sóknar styrislimirnar um at fáu góð- erðl yri tá nylta ( tað 0 Oila da KRKI (råt rin val ippsloyptur Metingarmer komu ástykkið, og meltu leir I nytta stykki ( HO 1 M oKI : I rad ð einl Idi gald T ið ta | ) fleiri tI i Í | livt | | kk ert fel hann a roll | tt tvil undirskrift na men i | ISÍN varð oldið h n la ma fyri leir lend £ |Ol p HI sum tell or búgsvararnir fingu 1 SÍVI Va IKKI it Vika 120 vor sag ner, og Í fr í fer i 1 I fy cin u døvgunum til faðir senda 4 | % | arskrivilsi frå sóknarslýyrinum Vil ÍS sagt bart mu Hann nevd il | | ttlursetlan met K I } kki ; Vi Ol in [1 í KI Mel N mn GE cin | el bero | el | FY H 4 í ) ( { i {í kal o stalf Á minna mani n kt ( í i | | enn harmiil Var Taðll 1 { CH [i n 101 í ) | | | ofer« 1 111 Í. 1 Ot l Vinum, KUN em Sag | Ann r eill un Mak Men hann er ikki in einasti Somu hagur Ing, sum hann he r Il | hava Í (Uu små } nn I } 1ArSEVI un Á Í 3 ) Í 1933 Gu r Peter Tvøroyri Trolari i havsneyð vid at sokka. Í gjár, hin 24. í h.. hovrdu Froðbingar nevdarvl fi einum trolara, ið lá uttanfyri bvgdina Bátur var manaður í skundi. og róð var úl til skipið legði al, trolarn (á ið båturin VOri útteipaðu menn ) fróir, sum fuglur ljósum degi að var ein rør andi sjón at síggja len Ai ótu av gleði. Teir høvdu veri vísir í, at leirra síðsta stund var komin Leki var komin á trolarin Það var Ovjorligt at halda hann hovdu í leir seinastu lens. Teil staðið og 20. límárnai pumpa og ovst. Sjógvurin stóð hogt upp í maskinrúmið. Tað vóru køl valnsgreiðirnar, 10 vóru gingniu!' 4 = 1 fyri, so all kolivatnið, ið skuldi