týsdagur 7. februar 1933síða 2

i í i Í Í í ! av ollum hesum, sita og bert ynskja eill einasta: heyði bara klokkan skjótt verðið so nógv, at: vit sluppu (it um (nd so bert var út í hin solleysa, skitna garðin. Nei, tey skulu kenna áirnar í Hálandi, hvussu hogt Mont Blanc er, hvussu nógvar rov og sagtenn kalturin hevur, hvat bæði gjørdi, og sjálvandi hvorji sagn eldri og yngri, Scipio, g orð í nútíð enda við ir og hvorji við ur o. s. fr., 0. s fr, Kann væl henda, at soleidis hevur tad verið og er tað enn allastaðni (7), men rangt er tað! Hetta seinasta hevur ført okkum inn á at tala um ar beiðið inni í skúlanum, og vil vilja loyva okkum at taka nakað burtur úr eini grein, sum ein kendur danskur P. J skrivar í skúlablaðinum , Folke- fyri 19, Palmark í Helsingor, januar í ár. skolen“ Hann byrjar soleiðis 1) Folkeskolens Born er efter Sigende ikke dvgtige nok særli ikke í Dansk, Skrivning og 1 ning. Derfor kræver Handel og Haandværk, at Folkeskol skal gøre Børnene en hel Del dygti gere i disse Fug. Men 2) Folkeskolens Íimeplan ei optaget af alt for mange Fax og derfor kan del næppe ÍSES flere Timer til ovennævnte to fordi Mængde Børn vedfag, ogsaa 9) en stor anske eller næsten ganske for í Ð sømmer Lektielæsning í met. Dette er tilsyneladende en vanskelig Lad os | | | Hjem | i | | | | Í | Knude at lose. dog se lidt paa den! Lad os overveje hvorfor Peter ikke er dyglig nok! i en købs! idsordnet Í hammel Peter gaar Folkeskole, hvis at være i vod Orden, og Lærere ikke er uden Dygtighed. | Men Peter Dag er en forvirret | Í Film I Skolen snurres han rundt 1 en stor og broget I kreds, di omfatter Dansk Fvsik, Sløjd, tik. Religion, Tegning, Geografi, | yang, Histori Skrivnin OF | maaske endnu Here Fi Hjemme kuld han ern. KUSK Lekli« Í OFSICINSOIT kri í (husk 1 | Aarstalien ( Freden i Brot | lille Peter!) | klunds B og el Par S mevel hvoraf h muligvi ikke forsia et Muk; endvidere skal I n kk [« ol n1 pel DIS il Mid O id Kai Í n ma K í það Byp ids lil KI 15, cer or | er der nogle Ærinder h kal tav i Di uden I der (UC el ndre Í om nødig maa forsømt it Í med Søren Er det und t Barnet 1932 DIIVEI í (| id Sp Il f I Ø ) Le 1 Ja 51111164 ii med Liv ldished pa Born: nt | earbejd Jil adskilliø« Forældre tørre Søskende omtaler (i Lighed med enkelt Aviser) Skolen og dens Lærer« med Kvritil Í lie í Ringeaglt de modarbejder bevidst Lærei ni Stræben efter at dyøliøggøl Bornene Ér det da underligt, al mar Børn laber Inler« ( n pí kten fol Skolen mi Í Lysten til KOL irb« id { Men naar Skolebørnene I ) Da oc ikke de! an (I FIG om de burde være (og det er d: sikkert ikke), da er Skylden ikk« udelukkende Hjemmenes og di demagogiske Avisers, Skolen hal ogsaa nogen Skyld. Heldigvis. Thi medens Hjemmene ikke skúlamaður, | forandrer sig, og de demagogiske heller Skolen Fremskridlels Ven og Aviser ikke, er trofaste vil inderlig gerne forandre sig til det bedre, Skolen stræber efter at lære Børnene for meget, og derved opnaar den kun at lære dem for lidt, Dette er Skolens Fejl; men den kan rettes; den bør relles og den vil blive rettet for eller senere. Det er nemlig mulig at skaffe Dansk, kan fan større flere Timer til skriftlig saa at Børnene Øvelse og Færdighed i Retskriv- Fremstilling: ning og skriftlig det er muligt ved Hjælp af en ny og bedre Regnebog ut lære Børnene en mere praktisk Reg- ning, saa at de kan blive dygti- ere i dette Fag. Samtidig er det muligt at lære Børnene Hi storie, Geografi og Naturhistorie eller næsten samme som hidtil uden al give i samme Omfang dem Hjemmelektier for. Tilmed kan der ugentlige Timelale í den købstadsordnede Folkeskole (og det er kun den, jeg taler om) Á indskrænkes lil 30 ogsaa i de ældste Klasse Historie, Geografi og > j 5 Timelisten og , 1 Dansk ! Natur- historie slettes af es ind under 5 ! , læ H Í (á harra Palmark skrivar um, hann hugsar sær skúla- NVUSSU viðurskiftini broytt, talar hann sum danskari, lað vil siga, at lá hann skrivar um mål, so nevnir hann sjálvsagt danskt. meðan lað hjá okkum verður føroyskt og danski. Annars er henda hugsan hans- ara ikki førovskir læt nygg), arar hava haft helta å måli og bæði hugsað og taluð um tað síná millum men skrivað ei ikki. Hann skrivar um danskar lesibokur, at lær í staðin fyri at seva bornunum nakað virðis- mikið. nakað (fvri lívið, eru fullar av søgum um gamall fol oldad tvætl, og at bornini Í hesum líðum, hvar tey hvonn dag hovra um og síugja all hetta nýggja, radio, film, flogfaur eiða »Molboer« O. i. lest muno enn segur um »VENS” SUM tc ikki fal: o hukvend ley eru og ) Iramvedis Lat okkum lí, sígur hann, tveita alt burlur og rúm í lesibókunum, hava vunnið, til al vil soleiðis læra børnini søgu, landalæru og náttúrufroði.. Hann sigur so: mål i , | plikin í lesthokurnar til »Siålvi »kø skjóti upp, al hest irs verða Uj eilt 110 lesnadur.« { | innihaldinum i tikin (il verður nog mikið eftir (1 Or- um nelvtm Á) lestbokunum — Verou hesi mål, til vrkjarar og hovundar fallere).« Harra Palmark førir (fram vmis vvirlit yvir líma-legging (Timeplaner), sum Vil ikki, av ti at hella tekur ov nogøv rum, taka við her Hann sigur so: Frúnarlæra Religion hevur higartil, og her hava vil takka, utlanat prestupum fyri al erið fann lærugrein, hvar lærinøin hevur haft mesta ræðið. Men tveir tímar í trúnarlæru um vikuna (2 —7. klassa) átti Í at:verið nóg mikið, so vil vóru levs frá heimasetningi í hesi grein. Hvussu nógv lúr hevur hesin heimasetningur ikki volduð nevdar bornum hvor minnist ikki ta0?« Fil »Fysik« meinar hann, al ein tími er nóg mikið um vik und i ) 7. klassa, so at heim i lesnaður er oneyougur. Ílann skrivar so framvegis: | Lektielæsning í Hjemmet kan | altsaa efter min Mening falde | helt bort. Hvorfor skal Folke- i Men vi mana have nogle helt andre Læsebøger, og Lærestoffel maa skrives af kundskabsrige Pædagoger med stor stilistisk Færdighed. Opgaven er taknemmelig. Na- turhistorie. Geografi og Historie handler jo om, hvad der er mærkeligt og smukt, vældigt, vidunderligt og forfærdeligt i Naturen og Menneskelivet Foreteelser og Tildragelser, der, naar de fremstilles paa en klar Maade, ufravigelig begejstrer og griber og livlig og malende Børnene, saa at de med største Íver og Interesse lærer Bogens Fremstilling (omtrent) udenad. Men Fremstillingen skal netop være saa god, at den er værd al lære udenad. Hvad der er overflødigt, ufor staneligt, kedeligt og ligegyldigt skal saa vidt muligt undgaas. Indholdet bør være fængslende og tankevækkende, ikke over- læsset med Enkeltheder. Sproget være det klart og barnligt, Sætningsbygningen sim- i, skal gode Falesprog, ligetil, livligt og tilpas Sætningskæderne korte, Selvfølgeli af de pi . "Tal g bor Teksten led- sages nødvendige Billeder muligt farvelagte (om g ogsaa Landkort), og de bør være klare, smukke og lærerige. Hvis der ikke er Landkort i Læsebogen, maa hvert Barn naturligvis have et Atlas. løvrivt skal Vægbilleder, Lys- billeder, naturhistoriske Præpar- ter og do. Udflugter i Omegnen Grad Led fremdeles i høj være i Undervisningen. (Meira). Eitt skaldaverk. Framman Íyri mær liggur ein bók, sum eg fegin vildi sagl nøkur orð um; men neyvan, hugsi eg, er komið fram eitl skaldaverk, sum meiri torført er at okarakteriserac, enn hella yrkingasavn av Jóannesi bónda Paturssoni. Tó eitl er al síga beinan vegin: blaðsíðu A nær um hvørjari logar ein ongantíð slóknandi eldur, ein kærleiksins eldur, sum hjá hesum manni brennur lítla foddur og fyri Lí landi, har hann er vaksin upp. Og eldi rokkur sluman og hilin av hesum røkkur út um land, Noregs og eystan til vestur til Íslands. »Øyskjeggjen enn, som í Haralds tid kvar gongd hann stig uppá strandi, moder blid som son ål sin faders landi.c hann helsar sin gamle Søleidis hugsar hann, sum allantíð kennir seg sum ættling av leim norðmonnum, sum av fyrstan líð búðsetlust á Foroya Og hetta mugu allir her sleinum. teir minnast, sum hæði og í Danmark —- lasta Jóannes Patursson fyri hansara „norske Øl ley menniskju, ættar- Sympalier“. hava tær sterku sun kenslurnar, fata, hvussu náttúr- norðmaðurin í | øl 120 er, al | Jóannesi bónda ferð eftir ferð | kemur il sjóndar, lá hann | kennir seg og okkum foroymgar | lorfjónaðar | »Enn eru knotur í foroyskum | songum kvødur Jóunnes, | og trúgv hansara uppá, al vil | føroyingar „av látri ikki eru úl- | skola0dir«, hevur atvold í hans- | ara polilisku mislokum, tí hann haft tað álit á vert, | hevur allantíð sf folk, nidursokkid í andaliga sum tað ikki var ómegd, sum tað var. — soklens Børn, særlig plages med Leklier, nhar det ikke behøves? sn AO de Men kærleiki og stórhugsan hansara andar út úr yrkingum hansara. Storur í orðum kann hann vera, og kátur: »Stikk ikki upp fyri hóttum, tak ikki um teir við vottum, men við berum gripi lå skall treystliga knyta og fáa so kvalt alt tað vonda, sum enn spelar frítt, få tað kipt og undir grylt; gakk ímóli, gryt við gróti, gev ei grid, men lemj lað í sor, so aldri merkist eflir eill spor.< Og oll hansara yrking: kenna vil >Vælkomnir foroyingar her í vási, eg meini, g vil eru mergjaðir enn « . oe AI væl ein av okkara bestu veitslu- kvæðum. Sterkar og eymligar, soleiðis skifla hansara ramar, blidar og yrkingar í hesum savni, sum studentarfelagid í Keypmanna- havn hevur givið ut. Tann, sum vil læra Jóannes Patursson at kenna, sum yrkjara ið hvussu er, skal lesa yrkingar Dunmørk og so hansara. tl sálmar hansara. Hann er minst av ollum eill »dusinmenniskja«, hann er ein maður, sum kjak kunn standa um. Elskaður og halaður hevur fåur, og kann honum í hann verið sum fylgja ein langtfrå hansara yrki, lí at ein hjá hon- um kanska saknar (ad, ein sjálvur elskar hægst, so er eill satt og vist, hann er eill menn- iskja, sum seint verður gloymt í Foroyum. Ymist. Djórapínsla. Frá manni hava vil fingið eina lítla grein, sum vil lata A góðum eru ógvuliga fegin við al prenta, hon eilur „Klappjakt“. Mangt óreinskap taka vit eftir úr útløndum. Hitl av li er tann dysturin 60 vælamenn hildu um dagirnar í Kirkjubohaganum (í Sundshaganum var lítið mæl- ari vorðið) móli leimum verju- harum, sum har hava leysum funnið sær eitt sakleyst heimbyli. Eilt er hjá fálækum manni at skjóta sær okkurt et- einum andi tl munnberingar, men al vaksnir menn, sum vist ikki hava trot á hvorki einum ella fara til myrða kríatúr á henda ræðuliga håtl, tað boðar frå at:leirra sål og hugsuháttur vørum stutlleikar og spæls út at læt meg siga — er vilstur inn á ringar leiðir. Onkur rædd hara, ið hevur bjargað sær inn í eill hol frá buldrandi dómadegi, er haganum. — Al hesum vist eftir hon hevur verið eins so piprandi enn I bangin henda lagnadstunga dag, sum vit, um oll verdøldin fór í smildur við dunan og eldi, er ikki at ivast í. Hitt einasta, ið eg » her kann sign er: Føroyingar, takið eingin eftir slíkum. Hetta má vera hin síðsta »klappjaktin« í Foroyum. Fridleifur. Einum nýtist ikki at vera eill fjákut konufólk ella »ditto« mannfólk, um hann fer á følur og rópar varskó! til allar leir, sum eru við í hesum byrsu-kom- mersinum. Ikki nýtist okkum altíð al hava byrsuna lødda, so neyvan kann ein kráka fún sell seg niður í friði, og enn minni nýtist og semir tað seg fyri okk- Tandlæge KAABER træffes aller personlig í Tinganes, Havnar arbeiðsmannafelag heldur aðalfund mánadagin 20. februar 1933 kl. 8 s. p. við ti í 8 25 í lógini áseltu dagsskrá. Stjórnin. um her í Foroyum at apa ettir donskum harramonnum og »agera« klappjakt! Í skúla okkara halda bornini eilt blað, sum eitur »Dyreven- nen«; djóravinir er tað væl itl- lanin við til at born eiga al læra tey tað, at kera, at vit ikki Og bíða tu til heystar og fær oman i Vågs- hesum al verða, og gott er skulu pínsla djór. botn, tå »Frøndur« ella >Dúgv an« er komin, eftir einum lambi og bint tað niður á hampuligan hált, og ber tað heim tú býrt niðuri við »Aarstovu«, ikki longur burtur og hvgg! Poli- tiið, rapport, politistasjón penga- bót! Men at fara mannsterkir (il í hagan at jakstra nakrar neyðar harur, sum hava líka stóran rætt til at liva sum leir, ið fara Gl at pína tær, Guð be her verður politi sent eftir tær! vari okkum! einki eingin rap port, eingin polilislasjón, eingin pengabot! Á harra Guð hvussu »humbugid« ræður í okkara verð!! Nei, hesir menn vita ikki ! skil á, hval teir gera! lað er fint, tað er fornem!l, luð rykur av harragarði, »jaklkostume«, »ra cehundar«, »jagtmiddagur« aftan å alt eftir góðum donskum fyridomi, lad reina >Sophus Bauditze! Rålt, bylt, ómannsligt, lað er hval tað er. Eftir hvat vit hoyra, eru sendimenninir komnir aflur psum av lorvheidi«. So Van- aligt var úrslitið, og hvat kundi annað vænlaslt tíverri!? Før oyingar hovdu jú kjósað sær A. Samuelsen til teirra sendimann á danaling og tí var tað ikki al undrast yvir, um lað varð sagl teimum, at 1å teirra maður hevði játtað lí sum avgjort var uppi í Gronlandi millum grønlend ingar og danir, har hann sjålv- ur var við, kundu leir, hansara hetta. menn ikki sign nakað lil Annars sigst ríkisráðharrin al hava lovað teimum at gera tað. hann kann í hesi sak eins og altíð verður sagt í slík um fori. Nå ér ánnað úrslit verið væntandi, um spurningurin: hevði førovingar hovdu kjósað sær ein socialdemokrat hin 12. de cember í fjør? Vit vilja svara al ikki er goll al beint nú er so vorðið, at eingin kann siga nakað, alt tykist at vera rang- vørgt. Tó verri var tað ikki, um ein maður fór niður at tala við sínar floksfelagar, teir donsku rik- ísráðharrarnar, men gjerdist einki & Vila, li tá, var vónleyst við alla! 50 ci okkara hugsun. Vit ætla hana vera beina, men kanska hon er skeiv. Men er hon skeiv, er hin socialdemokratiska hugsanin „er saga blot“. Nýggjur dampari. Felagið »kol-cement«, hevul keypt ein nýggjan dampara 790 tons fyri 40,000 krónur. Ætlanin er, at hesin dampari skal ganga í frakt: Foroyar-útheimin við fiski o. øðrum út, og koli, salti, voru heim. hóskandi al cementi o. a. Tað kundi skrivað eitt sindur um vørullyl ing, 16 lað ferð al steoga hesu | ferð, verið É x “