týsdagur 28. februar 1933síða 2

Ar | i i i viðurskifti verða ikki enn eina langa tíð havd á máli. Har aftur ímóti vilja vil aflur og aftur taka upp, hvussu ómetaliga nógv restar í og má gerast, so skúlin verður tað stað, har bernini fegin fara. Landshandil. (1. Nú um dagirnar las eg i »lingakrossi«, at agentar fyri útlendskar fiskakeyparar hava tann sið, at leir keypa råfisk ella saltfisk - og lata hann virka til klippfisk. Á henda hátt kunna hesir agentar >dikterac teim føroysku fiskaseljarum pris- in fyri klippfisk. kunna fáa saltfisk Hesir agentar bíligan lil keyps, bíliga virkaðan, og sjålv- anda hava hesir agentar heldur ikki neyðugt at spara saman pening til eventuelt undirskat, sum okkara keypmenn altíð mega rokna við. Tess vegna kunna agentarnir selja klippfisk- in bíligari enn aðrir fiskaseljar- ar her á landi. So statt eru vilt Førovingar — allir sum ein í lummunum á hesum agenl- um. Slíkt er ræðuligt at hugsa sær til. Hvussu skulu vit Før- oyingar koma úr hesum ras- hafti? Tá id undirrilaði á ymiskum fundum førdi fram, at okkum tørvar samhald, soleiðis at vil selja og keypa gjøgðum lands- handil, svaraðu harrarnir Sa- muelsen og Kallsoy, at eg vildi at tey »innanhysis«, persónligu Billigt Oksekød. Bestillinger paa ferskt Oksekød modtages til Levering omkring 8. til 10. Marts. veres kun i hele Fjerdinger mod kontant Betaling. Endvidere modtages Bestillinger paa saltet dansk Oksekød i Tønder paa 90 kg til 45 Kr. pr. Tønde, leveret i Tórshavn. Cc. C. Teir vilja ikki ikki síggja tað. innføra monopol eins og í Ga- bels dogum; men nú tykist tað, sum al Gabel ræður í Føroy- um, ella rættari sagt, nú ráða fleiri Gabler her á landi. Stutt at siga, eru vit Foroy- ingar verri staddir nú enn tå, ið Gabel ráddi her í Foroyum. Eg greiddi frá, hvussu ein landshandil var annarleiðis enn monopolhandilin f. v. s. hin viðganga, alt leir síggja, hvussu rotid tað privatkapilalistiska sy- stemið er. Ár undan ári hoyra vit, hvussu illa okkara fiskasølumenn verða hagreiddir, og ár eflir ár síggja vil, hvussu hesir kroysta fiski- menninar fyri at fúa endarnar at rokka saman. Nú fára okkara fiskimenn at búgva seg til at fara á Suður- gamli foroyski monopolhandil- | in. Tá vóru tað útlendskir | kapitalístar, ið leigaðu sær eina- | rætt at handla her á landi, og | sjålvanda var tað íkki ætlan | leirra at gagna Feroyingum; | men høvudsuppgåva teirra var | at ríka seg sjálvan við al súgva | mest møguligt av peningi út av | Foroyingum. Annarleiðis er tað, tá vit For- ovingar ganga saman í feløg, soleiðis at hvor bygd hevur sítt | keypslu- og sølufelag, og all hesi bygdafeløg ganga saman i eitt meginfelag eitt landsfel- ag ið stjórnað verður av For- ova legftingi, sum velur eina nevnd til hetla starv. Tá eg nevndi ein direklør, sum åtli at verða sellur yvir | landshandlinum, SVaraðu hr. | Kallsoy og Samuelsen, at eg vildi innføra ein nýggjan Dau gaard-Jensen ein foroyskan | Daugaard-Jensen. Ég fari neyvan skeivur, tá eg sigi, at teir harrarnir Samuelsen og Kallsoy vistu betur, enn tei søgdu, og at leir so statt vill leiddu fólk við fríum vilja. Slíkt er harmuligt; orðatakið sigur: »Alt svik svíkir men sum seg sjålvt« Nú mega afturhaldsmenn sjálvir ásanna, at vit hava ein foroyskan Daugaard-Jensen og kanska fleiri. Vit hava direktørar, sum »dil tera« tann pris, ið okkara íiska seljarar skulu fáa fyri fiskin. At hesin prísur er so lágur, al hann verður at ríða okkum úr garði, tað síggja vit gjølla. Tad síggja bara teir vilja; men teir vilja afturhaldsmenn eisini, landið. Aftur fara leir åt í ódnarveðrið, har fleiri starvs- bróður teirra lótu lívið seinasta ar. Djarvir fara teir, tó al leir siggja deyðan fyri eygunum — eingin veit, hvor id aftur kem- ur Strev og slit mega leir tola við Suðurlandsins strendur. Vil, sum heima sita, heitir og fløgvir, hava ta skyldu at hugsa um, hvussu fiskimenninir skulu fáa nest møguligt fyri teirra sleip og strev; men hvat verður Aftur koma skipini vónandi við fullum farmi Keypmenn fara, sum teir eru vanir, at taka móti fiskimonnunum við teim orðum, at einki fæst fyri fiskin. Hvussu hýrurin verður á fiski- monnum, lá teir fáa hesa mót- tóku, kunna vil oll fala. Aðra mottøku, fykist mær, at slíkir menn hava uppiborið. Hví fara ikki teir menn, sum kosnir eru til landsins ålilismenn, ímóti kimonnum og siga, al nú ava leir gjørt útveg fyri, at iskimenn kunna fáa góðan pris vri fiskin? Nei, ålilismenninir sita heitir og flógvir hendur í hupp og | lata landið gunga, sum tað best | Inn. | >„Medens Kalten er ude, leget | Musene paa Bordet«, sigur eitt gott gamalt danskt orðatak. Hetta ordutakid sigur okkum, | al meðan kettan er inni, gongur alt hampuliga til; tá tora mýsn- AN #20. 0 (AR (Mun IN GE ON A DR FSK. ÁS BALSLEV á GOOS Tir. 20 & 237 THORSHAVN Tir. 20 8237 = KIXTKTRIRIKIRIKIXIRIKIKINIXININXIKINIXIXIKIKIXIXIX|X1X| Træiast en gros & en detail. at Altid stort Lager af alle Bygnings- materialer til billigste Priser. BI. á. sælges Mursten til 10 Øre pr. Stk. JOHANSEN. MMOL = x x =“ ar ikki at smeila sær ein bitan nú og annan lá; menn er eing- in kelta, tå hava mýsnar fríar ræsur. Soleiðis eru eisini landaviður- skiftir. Verður landið væl stýrt, so gongur alt væl í hond; men er landastýrið vánaligt, kunna ym- iskir = hjartaleysir spekulantar hagreiða landið, sum teir finna fyri gott. Soleiðis er statt her á landi eins og í ollum kapitalistiskum londum, at fólkið er uppgivið til skulil, t. v. s., at hver rakar til sín sum hann finnur fyri goll eingin er at ansa eftir teim privalkapitalistisku speku- lantum. — Teir hava frítt spæl eins og mýsnar í lí húsi, har eingin ketta er. Fyri einum mánað ella meira síðan lalaði eg við ymiskar menn her í bygdini um at stovna keypslu- og sølufelag soleiðis, at vit bestilla okkara verur sjålvir og byggja turkihús, leggjs fiska- pláss og keypa fisk, sum vil sjálvir lata virka og selja. Allir bygdamenn mínir hildu hetta vera eina frálíka góða hugsan, og ætlan min var at fara undir at fora hesa ætlan víðari fram. Men nú menn eru farnir al aftra seg av lykist luð, sum um tí orsok, at ovnógv turkihús eru her á landi. Í Vági eru fimm lurkihús, og tað sætta er í gerð. Fara Tveroyrarmenn al byggja onnur seks ella fleiri og norð- anmenn eini tiggju ella kanska fleiri, hvussu skal so endin verða? Tað sigur seg sjålvt, al kanska tey flestu summi av hesum húsum verða stand- andi lóm meginpartin av árin- um. Soleiðis er skilið her á landi. (Framhald) J. H. Danbjørg. Le- Jødernes Vandring gennem Ørkenen. Mangt kann menniskjan fåast við al hugsa og skriva um. henda merkiliga grein, heintað úr enskum. Fyri mongum árum síðani minnist okkum at hava lisið nakað tað sama, sum her stend- ur, og ivaleyst eins »virdifult« og helta. — Tó forvitnisligt er eisini at lesa lað orvilisliga. I del gamle Testament findes der adskillige haarde Nødder at knække. En af dem er Histori- en om Jødernes Vandring gen- nem Ørkenen fra Ægypten til Palæstina í 40 Aar. Man spør- ger sig selv, hvordan kan det være muligt, at et intelligent Folk som Jøderne skulde van- dre rundt i 40 Aar pan et Ter- ritoium, der ikke er større end Jylland! Den engelske Forfatter John Fitzgerald Lee har for nylig ud- sendt en Bog »Den store Van- dring« i hvilken han undersø- ger dette Problem og udkaster en helt ny, overraskende Teori om Jødernes Rejse. Han er kommet til det Resul- tat, at Jødernes Vandring gen- nem Ørkenen fra Ægypten til Palæstina, en Distance, der paa Kamelryg kan gøres paa 40 Ti- mer, kun var sidste Etape i en meget lang Vandring, der be- gyndte i Centralamerika, fortsal- les op langs Vestamerika og Alaska til Beringstrædet og der- fra videre igennem Asien til Ægypten. — Naar Jøderne gik tørskoet over Havet, var det ik- ke Det røde Hav, men derimod det tilfrosne Hav ved Bering- strædet. De Ildsøjler, der tales om, og de Røgskyer, der næv- nes i Bibelen, er ikke andel end Nordlyset og Røgen fra Vul- kanerne i Nordamerika, Etnografer erklærer, at der hos Indianerne findes en hellig Ark, der svarer til Jødernes Pagtens Ark. — Allerede i 1683 skrev William Penn om visse Indianerstammer, at de i en forbløffende Grad mindede om Ísraeliter. — »Naar man færdes blandt dem, er det, som om man bevægede sig i Londons Jødekvarter«. Der er ogsan en mærkelig Overensslemmelse mellem visse Kapitler i det gamle Testamente og en hellig meksikansk Bog »Popel Vun«, der i 1680 blev oversat til Latin. Begge inde- holder Beretninger om Syndflo- den, og disse er saa at sige identiske. Ogsaa Historien om Adam og Eva og Slangen i Pa- Have finder vi i de Stammers radisels gamle meksikanske Beretninger. Med Hensyn til Mannaen, der faldt i Ørkenen, siger Mr. Lee, at det eneste Sted i Verden, hvor der findes noget, der har Lighed med Manna, er i de centralasiatiske Ørkener. Her maa Mannaen samles op inden Solopgang, thi naar Solen skin- ner paa den, smelter den. — Mannaen smager som en Blan- ding af Sukker og fint Mel og findes í Korn saa store som Ærter. Mr. Lee fører en Række an- dre Sandsynlighedsbeviser for Teorien, der i kirkelige Krese i England har vakt megen Op- mærksomhed. BI. a. udtaler en Í einum >Magasinete stendur Præst ved Vestminster Abbediet Mr. Partridge, at den fremsatte Teori synes slanende paa mange Punkter, og at alle, der interes- serer sig for semitisk Historie med [nteressere vil give sig til nærmere al studere den. Ymist. Deydur. Hin víða kendi vilskaparmað- urin Johs. Schmidt er deyður. Navn hansara er kent av øllum teimum, sum vila um allar tær rannsóknir, ið gjørdar eru við- víkjandi ollum lívi, serliga fiska- lívi, í havinum. — Ætlanin er, at hill stóra sjónleikarhúsið í Keypmannahavn, >hitt kongali- ga«, skal í komandi tíðum ar- beiða undir nýggjum viðurskift- um, eisini fyri at fáa betri stand peningaliga. — Hetta týðir nógv, bæði fyri statin og teir kunstnarar, har virka. Og so eitt aflurat, tað vil fáa ómetaliga nógv at týða fyri oll tey sum hava radio; lí sam- virki skal fáast í lag, so leir stóru sjónleikararnir í tí kom- andi tíð skulu nýtast meiri har. Tað sparir fyri statin og gevur arbeiði og pening lil kunstnarar. — Gleðið tykkum ti, oll sum hava radio og fegin vilja hoyra nakað gott. Tíðindi. Í Porkeri, hin 17.—2.—32. Velurin er nú at enda I. v. s, at nú skulu fiskimenn okkara ikki halda seg longur heima; men nú búgva leir seg til Suð- urlandsferð. . Hidani úr bygdini fara sjey skiparar, og manning teirra er fyri ein stóran part hidani úr Porkeri. Her verða so stalt fáir menn heima eftir. Ur ødrum bygdum frættist, at fleiri menn verða gangandi heima í summar, tí teir ikki fáa pláss við nokrum skipi. Nú tyk- ist lað, sum al arbeiðsloysi eisini fer at níva fiskimenn okkara. Hetta er eilt ålvarsamt mål, og verður landinum ein dýr soga. »Mens Græsset grov, dor Horse- mor«, sigur orðalakið, og meðan privatkapilalistar ráðu her á landi, økist arbeidsloysi og ann- að óreinskap, sum landastýrið t. v. s. løgtingið eigur at taka sær av. »Standard« sigldi av Vági tyrs- morgunin hin 14. í hesum mån- að. Hon fór á Strendur eftir fólki, og haðani fór hon hon á Suðurlandið. Ein slíkan velur sum henda, hugsi eg, al eingin minnist. Hevdi ikki grind dovd í Kvalbo, so sat mangur maður svangur. Síðani miðan desembir hevur neyvan båtur verið á sjógv, og um ein lota hevur verið, so hevur verið eigasørt við fiski. Nú ein dag í vikuni fingu Sunnbingar tó væl av fiski á Grynnuni; bål- arnir komu summir upp til 15 centnarar, so vónandi kemur cilt bragd nú — ífall veðrið verð- ur. N6taseidur er eingin her suðuri á oynni. Fámenningar fingu seið nakað her fyri. Táur hevur veturin verið inn- til nú. Nú er foldin hvíl; men sólin roynir at skyna ímillum ælini. Latum okkum vóna, at hon sigrar. Porkenningur. Úr útheiminum frættist, at hertúg- inna Thyra av Cumberland, yngsta dóttir Christian kongs hin IX, er deyð. Av gamla kongsins bornum cr nú bara Valdemar eftir, gamli vinur Za- karis yvirjegarans. Í. vg