týsdagur 3. oktober 1933síða 3

A Føroya leytingi 1933. Studningur til Føroya grótvirki. A. Samuelsen helt, at lingið helst ikki kundi gera nakað við umsóknina, av tí at eftirspurn- ingurin eflir stendur ikki í forhold til lann pening, tingid hevur um hendur. Mitens minti á, at lingið áður hevði lovað grólvirkinum pen- ingaligan studning. Tingið mátti lí kenna seg bundnan av sínum peningi lyfti, hóast peningaumstødurnar vóru ringar, A. Samuelsen: Víðirnar vóru betri lá enn nú. Sjóvinnubankin heyði fingið lað, id var lovað grótvirkinum. Telefonstøda á Stykkinum. Kvívíkarsókn søkir tingid um særliga telefonstød á Stykkinum. Táið aftur úr nevnd, var viðlikið al jåtta um- málið kom sóknina. Telefonsambandið í Vágoynni. Bíggjarmenn klaga yvir tele- fonsambandið til tær smáu biðja tid (il bygdirnar í Vågoynni og um at fåa eina særliga samtalu. Afturbaldsflokkarnir tá ið málið kom aftur úr nevnd, at útsela (noklu) málið. viðlóku, Telefon til Nesvíkar. Nesvikarmadur søkir um Nesvík. til aðru verð spanst ein heitur orðadrátt- og M. Kin at fåa telefon til IhiO málið kom við- ur millum J. Poulsen Sumuelsen. J. Poulsen greiddi frá nevnd- Nevndin hevði selt uppskot um at:sýta umsóknur- arálilinum. manninum. M. Samuelsen segði seg ikki neyndini. kunna takka Hann, hell, al neyndarmenninir vóru at ein skuldi vænta annað úrslit. Men úrslitið só kerdir, kunna kundi hóska fyri ólærdar menn. Formaðurin sigur, helt hann, at postsambandið er sera gott til Nesvík. Hetta var rætt, men tað kundi ikki erstalla telefon í neyð- tilfellum. Hann helt neyndina hava ein »lendens« av illvilja ímóti Nesvíkarmonnum. Hann heyði áður talað um lyktina við Stongina norður við Streym. Var telefon, kundu Nesvíkar- menn passa hesa lykt og boða frå, (id lyktin var í óstandi og ikki var farandi frá húsum. artamenninir báðir, Poulsen og M. Samuelsen, skiftu so høggum einu dygga stund, ló uttan at årslilid varð annað enn neyndin hevði selt uppskot um. Hon fekk meirlutan millum teir stóru flokkarnar við sær at sýta. Tráðleys telefon i Koltur. Nevndin, ið hevði haft málið til viðgerðar, avvísti málið. Meir- lutin av lingmonnunum hell við nevndini at syta Kolturs- og Hestmonnum alt fåa lelefonsam- band vid Koltur. Broytan av skattalógini. K. Djurhuus (framsogumaður) greiddi frá nevndarålitinum, Málið var reist av Foroya ar- heiðsmannafelag, ið ynskti eina skatlalég eflir stígandi skala, og småu inn- tøkurnar fyri skalt, Málið var ifjør sent út lil kommunurnar, og høvdu tær givið »erklering« sum fritok tær heill moguligari verið eini Flestar broyting av viðvíkjandi broyting. hovdu ímóti eini lógini. Einstakar bovdu tó fyrisligið ymsar broytingar. Soleiðis ynskti Tvoroyri fylgjundi broyting: 1) Loyvt skuldi vera at hækka tær stóru skallainntokurnar við inn- til 70%. 2) Goldið skuldi vera ein formúuskattur. 3) Sóknar- stýrini skuldu hava rætt til at fáa al vita renluinntokur í liónunum. Í) skuldu rinda skatt til tær kom- skattaborgaranna peningainstilu- Avstadismenn munur, hvaðanífrá teir fingu teirra forljenastu. Havnar kom- muna fyrislå at flyta hækkingar- procentini upp í 80, meðan Klakksvíkar kommuna fyrisló markið sett upp í 50%. Kom- munan í Klakksvík hevði eisini uppskot um at velja álíkningar- kommission. Skopun ynskti skattatreytirnar burtur koyrdar. Nevndin bar í uppskot, at sær- liga stórar skaltainntokur skuldi kunna hækkast við 60%, og al ein álíkningarkommissión skuldi veljast í plåssum við yvir 1000 íbúgvarum. Nevndin kundi íkki ganga við til formúuskalt, og at | fiskarar kunna aðrastaðni enn i heimstadskom- Viðvíkjundi Tvøroyra skuldi skattast mununi, uppskotinum um at kunna krevja uppgivnar rentuinnløkur í þeningainstilu- liónunum hell nevndin, at hetta borgaranna kundi gerast eftir núverandi lóg. Í skaltalógini stóð einki um inhabilitet. Hetta hell vera skeivt og hevði lí sell upp- nevndin skot um, at tær fyri inhabilitet skuldu setast í vanligu reglur skattalógina,. P. M. skatlavidurskiflini Dam: At fåa soleiðis, at brovtl skattabyrdin kom at liggja har, ið eynini eru al bera hana, hevur alstóran tydning og er eitt rætlvíst krav. Tað er rímiligt og væl skilj- andi, at hin minnimenti flokk- urin, Foroya arbeiðarar, hava sókt um at fúa skattalógina broytta. Tann núverandi lóg er all annað enn góð. Hon kann toyggjast at virku nóg so demo- kratisk, men nógv ov lítið, og hon kann eisini av einum aftur haldandi, »konservalivum«, sókn- arslýri toyggjast líka so langt 5? hin vegin til skaða fyri og knógvan = av småmanninum., Hetta klassamunurin,inntøkumunurin, Har, 10 allar inntøkur kemur framm har, ið er stórur. li vitað, at tað hevur onga åvirkan, gja um sama markið, er eyð- 3 annaðhvort lógin er so ella so. Skattaborgararnir kunna tá íkki býtast eftir inntøkum, men koma at standa á sama stigi yvirfyri eini og hvørjari lóg. Hóast eg má siga, at úrslilið frå neyndini, ið hevur haft skallalógina til viðgerðar, er tunnligt og ólilfriðsstillundi, ber | lað framm tað tó, verður viðtikið, mun er um al hækka ley um eftir. Uppskot (0 hækk- | ingarprocentini við 20 til 60 og ein at sela eina álíkningarkommis- sion. Henda øking av hækking- tað | møguligt at lata ein mun vera ímillum hækkingina av Ld. 6000 kr. og 25—50—100.000 kr. Tad er órættvíst, at ein inntoka | ini av skatlainntokuni der gel uppá 6000 kr. skal hækkast tað ein, ið er manga ferðir so stór. Hetta hevur verið tilfelli, í lí, at skatturin flestu leir, ið sama sum slaðni er so høgur, af álíkna, megu, fyri at fáa skattin inn, hækka eina skattainnloku uppá 6000 kr. við 109 loyviligu o leirri nåverandi hægstu hækking. At sóknarslýrið eisini hevur verið ålfkningarnevnd, hevur tíðum gjørt forholdið millum sóknarstýrislimirnar og fólkið alt annað enn gott. Eisini hava sóknarstýrislimirnir í teim storri kommununum almikið at tuð vil sleppa sera, so vera ein stórur lætti al starvinum. frá álíkningar- Kø eri keddur av, at nevndin og skilji eg eisini tingid sum heild er ímóti formúuskatli. Tad má vera rættvíst og beint, formúu, (i skatt til fyrimunur at teir, ið sila við ollum fori gjalda ein samfelagið. Teirra og framíhjárættur er so ógvuliga stórur fram fyri hin ognarleysa. Á teir stóru flokkarnir stød- ugt sela seg ímóti at kovra skatta treytirnar burlur er harmiligt. Hetta er eitt ræðulist órættvísi móti lí minna manninum. Menn måttu kunna skill, at tad er on hart at gera ein mann ella eina kvinnu ómyndug, tí tey vegna ring kor ikki hava pen- ing um hendi til at rinda skalt in rættstundis. Sum nú er statt, hava tey múgvundi ein fråmi- hjárætt at sita við ræðið í kom hetta = ræðið Hensynid til hin minna mannin mununi. Ivussu verður nytt vila menn esin Vað merkir ikki teirra arbeiði. I framíhjárættur má avtakast! er óforsvarligt at verja hann! Framsøgumadurin segði, at tann núverandi rælt til al log La fáa at vita skaltaborgaranna renluinntokur. Hella kann ikki vera heilt greitt; lí eg veit, al kommunur hava gjørt hetta krav til peningainstituliónir, men fing ið eitt stutt og bart nei. Her torvar ein greiðari formulering í lógini. N. Niclasen: >Eg havi ikki so 34 nógv al siga til uevndina«, helt hann. Men tað vóru ló einstøk puntir, hann vildi nerta við, hóast hann segði seg ikki ætla | at stemma. Hann helt tað vera menn skuldu teirra borgarliga rætt, valgrættin, lí teir ikki kundu galda teirra skeivt, aft missa skatt í góðari tíð. Ein maður, sum rindar kanska bert nokur oyru, kundi fúa loyvi at velja, rindar meðan ein annar, ið nakað væl av nógvum, missir valræjtin. Hækkingarloyvi meinti hann gekk ov langt. Tað vildi níva forræltningslivid, ið heldur vildi lata vera at virka enn at betala tann stóra skattin. Hann var ímóti álíkningarkommissión. 1000 íbúgvarar var nógv ov lágt mark fyri at fúa hesa kommis- sion. Inhabilitetur helt hann ikki kunna fgjøgnumførast. In- habilitetur kundi t. d. vera Í loglinginum, hvorja ferð ein sak fór í nevnd við nevndarlimum sum varaðu av málinum. Upp skotið um inhabilitet var ikki væl umhugsað. Edw. Mitens hell neyðugt at broyta skatta lað als ikki vera lågina. Særlig álíkningarneynd var ógrundað. Hon var ov be- sverlig. Tveir listar skuldu so stillast, tá ið valg varð, ein til val av ålikningarnevndini og ein víst tungt hjá sóknarstýrisfor manninum. men hinir limirnir Val- ímóti teirri Núverandi eftir danskari lóg. høvdu ikki nógv al gera. særliga Ain Vil slóru = hækkingini. | 1 | | til sóknarstýrisvalið. Starvið var | Í 1 | skatlalóg var I Danmark er hækkingin 350 fyri rentuinntøkur, ið tó í viss- um fori hækkaðar aftur kunnu hækkast við 30 Innfokur av føstum ognum kunnu hækkast við 35%, pensiónsinnlokur við 29%, Hovuðsinntokurnar kunnu ikki hækkast við meir enn 30 | Hetta var kelduskattur, og var srund honum her. helt longri ngin fyri | Talarin lað vera skeivt af fara her enn har niðri. Stýrið socialdemokratisk í Það hell ta donsku góða. Hann helt tað at sleppa kommunu mad Har løg var | Danmark. Ogcina vera skeivt oll | gjørdu leir ikki í Danmark. vera at nvyla skaltaevnini. | goldu leir statsskatt. lingið skatt frá teim storri inntøkunum ikki at fata, at ikki kunnu klára CISINI skuldi kunna skúffa sær Falarin dugdi kommunurnar | seg við teirri núverandi skatta- | lóg. Administreraðu tær væl, | kundu tær klára seg. Eitt trot | var við uppskotinum. Tað vart | einki talað um skatt fyri a/s. | Fad var lí ein spurningur, um | a/s. kundu skattast. Skeivt at | hækka inntøkurnar hjá a/s. | Hesar inntøkur vera dupult Høvudseingilin. Søga av Leo Tolstoi, Nær vid havid, langt burturi frå staðinum búði ein maður vid konu síni. Ein dagin fór hann til útróðrar og konan var ein- samøll heima. Knapliga kom vindur, og hann vaks í hvorjum til (ad varð ein rúkandi stormur. Skjólt óllaði sjógvurin, ein alda fylli bålin og maðurin druknaði. þá lalaði Guð til høvudseingilin og segði: »Far út á havid, har druknar eill menniskja, tak sál hansara, og fær so til eina smállu ið er nakað væl uttanfyri staðin, har er kona hansara, tak sál hennara vid.« Eingilin fleyg yvir havið, tók sál mannsins og læl hana heyja seg upp til Guð, og fleyg so, tl hann kom til smålt- una. Har så hann eina kvinnu, sum lá í seingini; hon hevði átt Ivíburðaborn, lvær gentur, ið báðar líkasum royndu at halda seg fastar við bróst mammunnar, sum í feburskjålvti gav seg og bað: mínum neyðars faðirleysu, lat Faðir í himli, miskunna meg verða hjá teimum og hjálpa teimum, tak megikki frá teimum. Eingilin stóð við hevdalagið, hugdi niðurá bornini, fleyg so upp til himmals og segði við Guð: »Sål mansins heintaði eg » Tå eg 5 og fleyg so til smáttuna. så nyfødingarnar við bróst mam- munnar, og hoyrdi hana biðja »Tak meg, mín Guð, íkki burtur frá mínum fuadirleysu« — tå tykli mær synd í teim smáu, og eg orkaði ikki at laka sál henn- ara. Guð svaraði: >Uttan faðir og móðir kann ein liva, men ikki uttan Guðs náði. Far niður og tak sál hennara.c Eingilin fór so aftur til smáltt- una, gekk yvir at songini og stóð so við hovdalagið. Kvinnan makt- aðist burtur í hvorjum, royndi við teim viknaðu hondum al taka tær smáu, sum hon ikki longur var ment at halda innat | sær, og bað bonliga til Guð: »Tak | ikki sål mina burtur, vis miskun móli mínum fadirleysul« Grát- | tók hennara og beindi hana upp til andi høvudseingilin — sål Harran. Suffandi fór hann út úr småttini og vildi heyja seg upp í loftið, men kundi ikki. Veing irnir hingu sum lamskotnir niður, og eingilin græt yvir sina synd, Guði. staði livdi eisini ein at hann ikki hevði álit á Í hesum mmal skósmiður við konu síni. = % á henda kona hoyrdi, at fisk- arin var druknaður, og at konan ålt við hevdi tviburdarborn, segði »Ta0 er synd í teim neyðars faðirlovs- hon mann sín: ingum, eg fari nú at vita, hvussu til stendur. Tá vit ikki gloyma tey, id illa eru stødd, vil Harrin heldur ikki gloyma okkum!« So før hon til gongu, og gamli madur hennara fylgdi henni til smátt una, men fór ikki inn rå hovrdi hann eitt gráta innanfyri garðin. Hann slotaði eftir, hvar lað var og gekk nærri. Dygst inni við garðalagið stóð ein nakin unglingi og græt við hond unum fyri eygunum. »IHvør ert tú, lítli mín, og hví grætur tú?a spurdi hann. »Gud hevur revsað meg, lí má eg grátala Hinum gamla dámdi væl henda vakra unglingin, honum tvkti synd í honum, hugdi blidliga uppá hann og segdi: »Gud hevur reysað, men Guð vil eisini fyri geva! kom við mær.a Hann hevði ikki meir enn talað, so Hin nú yvir í ein krók, fell unglingurin til jarðar. gamli fór læt seg úr nokrum klæðum og bar tey til unglingin og segði: »Frå fyrndini hava menniskju hjálpt hvort ødrum; ein eigur at klæða ley naknu og teim geva svongu al ela. Kom nú við mær, hevur eta til og hvat Guð givið okk um, vilja vit náltverða, saman við gomlu konu míni. Fyrst mugu vit ela og drekka, so kunnu vit losa saman.a | Unglingurin boygdi høvdid og neig djúpt niður fyri hesum gamla, læt seg í klæðini, ið sótu sum tey vóru skorin til hansara, og fór so it í túnið við honum. Konan kom nú eisini ål, hon | undraðist um unglingin, ið var í klæðum manns hennara, tó vågadi hor sær ikki at spyrja. lå tey komu til hús, segði hon teimum, at kona fiskarans var deyð, og gudmamman hevði líkið bornini til sín. Þá nåtturdin var etin varð gestinum víst til songar. Konan seyði einki um tað, at maðurin tikið við fil hevði henda ókunnuga mannin hús, men hon gramdi seg um, at hann hevði latið nýggja hann fingið eina skjúrtu, ein gomul mátti verið