Sosialurinarkiv
Sosialurin 1933-10-10, síða 3
Tak niður PDF av hesari síðu Stórt myndaskrá

týsdagur 10. oktober 1933síða 3

‹ fyrra síða allar 4 síður næsta síða ›

Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.

Tekstur á síðuni

+ Sambandið og sjålv- stýrið háls um háls i afturhaldsverjuni. Tað al hoyra sambandið, A. Samuelsen ljóðar margháltligt í Jløgtinginum og blaðið í sínum lagi, rugga sær sjálvum og billa veljarunum, inn, folkinum, hvussu ómagaligt ræðuligl og tað var, lá ið sjålvstyrid og so- cialisturnir hovdu meirlutan, vingu saman um ræðið. > » Ein må, hvørja ferd sam- bandið hevjar hesa sína dóma- dagsrødd, eins og Jeppe sáli klípa seg í lærið fyri at vita, Tí í okkara óviti spyrja: um ein er vakin. vil megu Nær eru sjålvstyrismenn og javnaðar- menn gingnir saman um stjórn- arvalið her á landi? Hvorjir eru teir, id ár eftir ár eru gingnir saman um al kova okkara einastu dugandi og munandi inntokumál: einkar- sølu við rúsdrekka, salti, koli & koksi, olju, brunatrygging, kongs- góðsið aftur til Føroyar o. s. fr.? Sambandið og sjálvstýrið! Hvorjir eru leir, ið hava verið samdir um at skjóta út, ár eftir år, hjálp til okkara gomlu fiski- menn? Sjálvstýrið og sambandið! Hvorjir vóru teir, ið gjøgnunm langa tíðir rorandi samdir settu móti ellisrentu- folur í spenn lógini, inntil teir, troðkaðir av fólkameiningini, noyddist at < 4 slekka eftir? Sjálvstýrið og sam- bandið! Vit fingu so ein kripul av eini Men teir, ið aflur seta føtur í spenn, ellisrentulóg. hvorjir eru nú lá id Havnar kommuna vil ganga við til eina hægru ellis- rentu? Sambandið og sjálvstýrið! Hvørjir eru leir, ið eru samdir um al koyra arbeidsloysisstudn- ingslógina í hin stora leypin, har oll, oll tey køvdu málini liggja? Sambandið og sjálvstýrið! Hvørjir eru leir, sum treystir og ivaleysir tóku hondum saman um at skjóta út ta socialu for- sorgina sum invalidurentuløgina og aðrar? Sambandið og sjálv- stýrið! Ilvørjir eru leir, 10 himprast og vena seg við at gera nakað við hill stora uppskotið um jarðagrunnin broytan av og okkara jardavidurskiftum? Sjálv- stýrið og sambandið! Hvorjir eru leir, ið eru við at sundurmala minisleriis upp skot um ein demokratiskan hægri skúla, so fålækramanna born eisini kunnu koma framal at læra? Sambandið og sjálv- stýrið! Vil spurt og svara. hildu Tekur ein log- kundu áfram al tingslíðindi, vil ein síggja, al í allraflestu málum er eingin munur á hesum báðum stóru flokkunum. Teir eru samdir, hvor av leimum so eru við yvirlutan í løgtingsmannatali. Finans í menlunnarmålum er ein munur. Í hesum málum hava sjálvslýrismenn, ló íkki altíð allir, og javnaðarmenn gingið saman, Í linansplaninum gingu vit við til luksusavgift og at taka móli leim 40,000 kr., ið nú annars ÍR SUÐUROY fara í stalskassun. Men her gingu sambandsmenn ímóti, hóast tær smærru umsøktu havnirnar sum Hald- arsvík og aðrastaðni og okkara í Hovi, heimi á Sandi, í vegir stóðu í vanda fyri at falla heill Men gingu sjålvstyrismenn einans eill fyri. lessverri niður lítið fet vid okkum í finansplan inum viðvikjundi inntøkuleidini, í lí teir hildu við sambandinum at kova oll hini frammanundan neyndu innlokumál, ið javnað- Hetta er mikið meiri harmuligt, sum tað arflokkurin visti á. SO visti seg, al luksusavgift ikki kann gjøgnumførast uttan eill særligt tollpoliti, id vil ela meg- inpartin av inntøkuni við luks- usavgift. Hvussu hættislig og dyr henda slødn sambandsins og sjálvstýr- isins hevur verið landinum sýnir, at nú er í frættum, at sambandsmenn noyðast at koma við uppskoti um ein særligan løgtingsskatt, um ikki stedgur skal verða í allar landsins upp- sávur á landi og á SÍÓFVÍI gi SJØGVI. Á Foroya leytingi 1933. Vtskiftingarlógin. Útskiftingarlógin hevur verið til revision á tingi í ár. Tær royndir, ið eru gjørdar við útskifting, hava ikki allar verið góðar. Her í blaðnum hava soleiðis menn kærað seg illa um at hava liðið órætt og stórt tap av úlskifting. Um kærað hevur verið hjá teim »hægru«, hevur viðkomandi Manna bygdum ongar sómdir fingið. millum í ålskiftum hevur tí verið sterkt á máli um, at lógin måtli broytast, so hon kom at virka meiri Nevndin, ið hevur haft málið til viðgerðar, hevur sett uppskot til Sum dømi kunnu nevnast: ræltvíst. nakrar smærru broytingar. Fyrr kravdust eigararnir av 1, av jarðagóðsinum fyri eini útskifling, nú bert 1, Aður val greitt alkvoðu eflir lí gamla markalalinum. Nú verður slemmað eftir skaltamarkatal- inum. Fyrr var úlskiftingar- kanntórið í Keypmannahavn. Nú er uppskot um at fáa eill særligt útskiflingarkanntór í Før- oyum. Heltu hevur sjálvandi týdning fyri uppalan av Foroy- ingum (il útskiflingarurbeiðið. Taksatiónsarbeiðið var fyrr gjørt samband av sýslumanninum i við tveimum av sóknarstýrinum valdum monnum. Nú verður hetta arbeiðið gjørt av útskift- ingarkommissiónini samslundis við bonitering og uppmálingini. Um sjálvt skiftingarmálið í síni heild varð uppskotið og út- > harður orðadráttur. Menn hildu lógina vera ov lítið heimliga og hóskandi til foroysk viðurskiftir. Talað var um, at úlskiftingin kom al kosta um 3 milliónir fyri allar Føroyar og so kundu vil »resikera«, al jørdin tå var so pettad sundur aftur, attad varð aflurlalan um útskift- ing av nýggjum. Hetta sýnir, at torvur er til eina lóg, id selur solu og AN reglur fyri g pellan jørdini. Nevndarinnar vidtikid við 17 atkvoðum. uppskot varð Útflytan av lomviga. Harra Otto Bech lingið um at fúa í lag, at loyvi hevur søkt verður givið al selju foroyskan Tað Danmark ótfriðaðan fugl í Danmark. er nevnilign bann í móti sølu av lomviga, lundu og oðrum fugli. at heila á Løgtingid viðlók ríkisstýrið um al geva dispen satión frá lógini fyri foroyskum fugli. Skattaálíknan eftir forimuni. Kommunurnar hava sett upp til stóran part av skallinum jørdin um, hvussu skot logtingid skal bera. Uppskolini eru ógn uliga ymisk, frá '/;, til løg tingið samlykti uppskotini frå kommununum. Prestailuttningurin. Loglingið hevur í år haft til viðgerðar ut avloysa presta skjúlsin. Nevndin, ið hevur haft málið hvít seg í Føj til vidgerdar, hevur Í við einum meirluta-upp- við uppskoti, 2 stilla einki uppskol. ry: skoli, 1 einum minnilula- Meirlutin (sumbandsmenn) setti uppskot um at avloysu prestaskjútsin við 1500 kr. um árið, minnilutin setti uppskot Stal urin er gingin við til at:rinda | um avloysing við 3000 kr. Við 3. viðgerð varð heitur orðadráltur um málið. A. Samuelsen helt langa rødu um málið og vardi avloysingina við 4500 kr. Prestarnir høvdu ynskt yvir 5000 kr. Edw. Mitens hell, al presl- arnir høvdu selt talið ov høgl og óivað líkið fleiri ferðir við enn embætisferdirnar. Hann við- mælti al fyri minnilulauppskotinum. Lætt var greiða atkvoðu nú at ferðast, ferðaskip og bilir gingu nú filt millum bygda. Winther helt, at ferðapening urin hjá syslumonnum kundi leggjast til grund fyri presta- fluttningsåtreidslunum. — Svslu manna ferðaútreiðslur hovdu bert verið 900 kr. seinasta ár. Sýslumenninir hovdu meiri at geru. Teir reistu í hvønn krók. Niclasen hevdi ikki hug til at helt langa talu um religión og prestar. P. M. elsen, um prestarnir vóru ásettir ofra nakað. Hann eina Samu Dam spurdi A. við fríum embætisreisum. Um so var, málli skjúlsurin avlovs eill dugdi ast við sindur av peningi Hann ikki at skilja, hvussu tað bar til, al prestarnir tá ið tað ikki at fara yvir fjørð var talan um skuldu hava meiri útreiðslur enn Lt. d. missionerarnir. Teir gingu uttan fylgju millum bygda. Hann visti, at presturin Jacobsen í Suðuroy altíð ferðaðist einsamallur og hevdi ongar ferðaúlreiðslur. Tá ið hann kundi vera lað, málti lað sama borið til hjá hinum, tå ið leir høvdu fólin fastan. Nyggir prestar mátti ikki áset- ast við fríum embætisferðum uttan har, id leir noyddust yvir Talarin lað meiningsleysa, at kirkjurnar ikki kundu nýtast frítt til guðs- fjord. kom inn uppá tænastu av missionerum og ødrum leikfólki, 10 vildi halda guðsfundir. Hevdi kirkjan verið fri til nýtslu fyri meinigheitina, vóru ikki so nógvir pengar lagdir niður í meinigheitshús við síðuna av kirkjuni. Kirkju- ligt: interesseradir menn måltu hugsa um at fáa eina broyting her. Uppskotið frá minnilulanum varð viðlikið „Smiril“. Fyri árið í ár er undirskolið yvir 17000 kr. Fyri næsta år er tað til 20.000 sokir statin kr. Tingið al undirskotinum mell til helvlina av um rinda eins og at hækka posttilskotið. Vinnu- at reisa ein kassakredit uppá 15000 nevndini er givið heimild kr. Um tørvur var til tess, kann hon fara uppí 25000. Æltlanin er at åseta ein særligan admini- strator, ið skal hava »Smiril« at taka sær av. Lønin er at byrja við 230 kr. um mánaðin og hækkast við og við til eina árs løn av 1500 kr. Undir ordaskiftinum spurdi P. M. Dam, hví »Smiril« ikki var farin til Ísland eftir útróðra monnum, tå ið teir tess vegna heitti á løgøtingid ella admini stratorin. Hann hevði sæd menn kæra seg um, at leimum van sytt »Smiril«. Talarin vildi fegin greiði å hesum. Utróðra- fåu menninir siga seg at hava liðið økonomiskt lap av, at »Smiril« ikki kom. Edw. Mitens: lykt at lata islands eftir lað er Fyrr var sam- »Smiril« sigla til - fallið farnir men fiskimenn uttan af til Telegram kom so hin 23. august eru venda sæl administratorin. um at fáa »Smiril« til Íslands. Fiskimonnunum var víst (il »Lagerfoss«. Teir mistli vid lað bert eina viku. »Smiril« kundi ílla fara ullan so, at tað var strangt tikið neyðturvuligl. Danielsen upplýsti, at »Smiril« hevði ketilreinsing, lá ið tele grammið kom og kundi bert av tí ikki fara upp (til Íslands. Hann hevði sæð í einum blað her, at »Smiril« skuldi tapa uppá ikki al fara. Men tað var vist tvorturímóti. Tað málti vera millum fiskimenn »Smiril« fastari ordna inar og administrator. kundi ikki fara upp í >tað blåa« kanska bert fáa nakrar fáni fiskimenn, meðan restin fór við oðrum skipum heim. P, M. Dam: Heimferðin til Føroyar kostaði fiskimonnunum 3000 kr. Kundi »Smiril« gera ferðina fyri henda pening uttan ap? Sjálvandi málti alt vera ordnað fiskimanna og »Smiril«s ímillum framanundan, so al iskimenninir eins og »Smiril« kundu fáa besta úrslitið. Admi nistrator kundi t. d. lýst i blød unum, so fiskimenninir vislu, vat leir skuldu gera, áðrenn eir fóru avstað. Djurhuus spurdi, um tað var nóg mikið dekkspláss á »Smirli« fyri bátarnar. N. Debess helt, at lællasti háttur at fara framm uppá var, at fiskimenninir Ígjognum teirra felag komu ásamt við »Smiril«s administrator. »Smiril« skuldi helst ikki haft lap. J. Patursson ráddi lil, at fiski- mannafelagið lingaðist við eim- skipafelagið í Íslandi, ivaleyst útróðramonnum, burlur. Í ár Í | fingu teir avslátt í prísinum, helt hann. Samtykt til lán til Klakksvikar kommunu. Ymsir eiga um 30,000 kr. hjá Klakksvíkar kommunu fyri ar- beidi og »leveranca« til rav- magnsverkið har norøuri, Kommunan sekir løglingid um samtykt og tryggjan fyri einum láni. Meirlutin (sambandið) vil við til at samtykt til lánið, men er ímóti at tingið skal garantera fyri lað. Minnilutin (Zachariasen) setti uppskot um, at lingið eisini ga- ganga geva ranleraði, lí, segði hann, annars fekk kommunan íkki lánið. Minnilutauppskotið fekk bert 10 atkvødur við tað, at N. Ni- clasen og 10 av sambandsmonn- unum ulkvoddu ikki. varð Meirlutauppskotið So Samtykt og leytingsgaranti fyri einum láni uppá 33000 kr. til Fuglafjarða kommunu. Fuglafjarda kommuna ætlar at | byggja ein nýggjan skúla, og søkir hon less vegna lingið um | at samtykkja og garantera fyri eitt lún uppá 33000 kr. Hetta viðlók logtingið. | Zachariasen, ið stemmaði fyri hesum, fanst ló at, hvussu logið | tað var av sambandinum at sýta | Klakksvíkar kommunu garanti, | lað í bili jåttadi Fuglafjarðar kommunu, ið søkti meðan suma | | um tað sama. Í | | Login um „Betalingshensíand for Ejere af Landbrugsejen- domme m. m.“ við 21 atkveðum. var viðlikin | | Lógin um tilsyn við damp- | ketlum á landjørdini | | viðtók tingið við 18 atkveðum. | Sambandið við løgtingskatti! 1918 varð sjálvstýrinum a selt fram uppskot um beinleiðis katt til løgtingid, men sambands- flokkurin á tingi stemmaði nei. Hví slemmuði sambandið nei tá? Vit ætla, at tað mundi vera fyri at verja »den nuværende statsretslige Stilling«. 1933 ppskot um logtingsskatt. Hesin Í ár setur sambandið l skattur fellur soleidis: Hvor Skatteindtægten udgør 2.300 Kr., svares et Beløb af 25 Kroner. Er Indtægten over: 2,500 Kr., ske over 3,000 Kr., svares 9, af Resten. 3.000 Kr., men ikke over 1,000 Kr., svares 30 Kr. af 3,000 1000 Kr. men ikke over 5.000 Kr., svares 50 Kr. af 4.000 97, af Resten. 5.000 Kr., men ikke over 6.000 Kr., svares 80 Kr. af 5.000 af Resten. 6.000 Kr., men ikke over 7.000 Kr., svares men I 25 Kr. af 2300 Kr. og Í og 2 g - Kr. af Resten. * og J kr. Kr. og 1% 0 120 Kr. af 6.000 Kr. og 5 % af 7.000 ikke over 8.900 Kr., 170 Kr. af „000 Kr. og 6% af Resten. 8.000 menikke over 10.000 Kr., svares 30 Kr. af 8.000 Kr. og 7% af ? 10.000 vesten, af hele Skatteindtægten. Vil hesum skalti, tvørturimåti. Hann er bert nakuð lágur fyri lær stóru inntokurnar. Vit hava ymsu ferðir líkið til at ein særligan skatt á tær stóru inn- tokurnar. Men hvussu er tað vorðið við Resten. men svares *} | Kr., svares 4% hava einki ímóti orða fyri fáa