týsdagur 5. desember 1933síða 2

= SÆR me SK AD Løg øens + ÆI Fo Mau, 6 a + 8 5 se F frå, at skip nordantjørds høvdu latid teirra fisk turka fyri egna rokning t. d. í turkihúsinum í Gøtu, og teir uppá stykkið. Ein fiskimaður, sum hevði t. d. 6000 torskar á sneri, vann soleiðis 360 krónur, Hetta synir okkum, hvussu neyð- vunnu 6 oyru ugt tað er fyri fiskimenn at standa á egnum beinum. Útiróðurin her í bygdini hevur verið sum meðalár. Tá streym- urin er harður, gerst so lítið á okkara leiðum, út úr Munkinum men ló fingu bátar í seinastu viku meira enn 100 pund nppå mannin — norðuri á sjónum. Seinra partin í hesi vikuni — ífall veðrið verður — so royna teir um Munkaleiðina, tá vóna teir væl betri úrslit. Stórir bátar úr Vági royndu hesa leið, sjálvt um streymurin var harður, teir fingu upp ímóti 30 centnarum. Seiður hevur víst seg at vera við landið, liga spjaddur enn, so lítið hevur borið til við nót. hann men hann er ógvi- Vónandi stúar kuldin nótaseið; lí seg saman, flá kemur, so fólk fær annað er einki til døgurdamal. Tvestið í Lopra var so dýrt í ár, at fálæk fólk fingu einki av ti — hevur åsett prisin, uttan luktin. Legtingið og >Dimma- lætting« rósar av, at hin minni maðurin hevur góða. Jú, takk skal hava — tvøstid í Lopra luktaði verjuna »Dimmalætting« ógviliga væl. Hvussu tað smakk- aði, tað eru bert fá, ið vita. Í summar er útskifting fram- bygdum í Nesi og Í Kvalbø hava faring í trimum Suðuroy: her í Porkeri. í Kvalbø, útskiftingarmenn arbeitt tvey ár fýrr og verða nú lidnir áðrenn á jólum, á Nesi verða teir lidnir næsta ár; um hetta mundid men her í Porkeri varar tað tvey ár enn, áðurenn liðugt er. Næsta vár verður byrjað á Skála Eysturoy — hildu teir menn, ið her vist, teir fara har, teir vóru; men teir vita einki verða sendir. varð harra Sum kunnugt, Húsgarð noyddur at niðurleggja starv sítt sum útskiftingarmaður vegna tess, at hann nýtti móður- málið sum útskiftingarmál. Slíkt er óhoyrt í verdaldarsøguni og finna stað í tí kann einans landinnm, har teir foroysku sam- bandsmenninir ráða. Andrass, sum altíð skavar út yvir sam- helt fyri, at nokk bands óhumskuna, Líggjas ikki at skifta út. Nú í summar spurdi eg útskiftingarmenninar, Vest- manna, hevdu arbeitt nakað um Húsgarð dugdi um teir, tá teir vóru í aftur av tí, ið gjort. svaraðu teir, >vi fortsatte, holdt op«. Harmiligt er, at góðir Líggjas hevdi »Nej«, hvor Hr. Húsgarð Føroyingar skulu verða settir til síðis frá slíkum væl lenaðum størvum — og so verða úlspiltir aftrat! J. H. D. Ymist. Den danske Nationalbank har Diskonloen fra 3 til af Laan er 3 nedsat 2!/„ "|, — Rente og 3!/, 9 Rita Stangsæbekan bruges til alt — bør bruges af alle — VU 000000000< AIS ALSLEV & (005 THORSHAVN faxe] ae ae |» [xx Dax De THTRIRTR IR TXT TTK Te exe 1 De De De De DEDE Telefoner: 5 AE 5 AA Ås 4 4. Vor Krone Margarine overgaar al anden Margarine i Kvalitet og Velsmag. S Thorshavns Mælkeforsyning & Margarinefubrik. A Føroya leytingi 1933. Útreiðslur til kommunulæknar. Andreas Samuelsen: Frá Por- keris og oðrum kommunum er umsókn komin til tingid um at bera tær útreiðslur, ið kommun- urnar hava av læknunum. Tað verður drigið sterkt fram í um- sóknini sum eitt órætlvísi, at kommunurnar galda lil læknan, har ið kreds- kom- sleppa frá al meðan aðrar galda til læknar, lækni er, munur lí teir eru åsetlir sum kommun- ulæknar. Hetta er rætt, logtingið betali til kommunulæknarnar. Ég má meðan lad væl mega men eisini sin part minna um, at er ein munur ímillum kommun- ulæknar og kredslæknar, er tað ein partur av fólki, ið ongan hevur, men má betala løgtingid) til hinar Tað er órættvíst, at lækna (gjøgnum læknarnar. teir, ið ongan lækna hava, skulu betala til hini, ið Tað er órætlvíst at argumentera ímillum fleir, ið ið hava hava lækna. við muninum hava kredslækna og leir, kommunulækna, so leingi sum ein slíkur óÓjavni er, al summi eru læknaleys. Tá ið talað verður um at javna, verður tað eisini Ojavnt, tå ið teir koma al stýra, ið vilja | javna, men tað verður ikki javnt. Tað er nátllúrligt at javna, men ráðini eru ikki til tess. Vit okkum við, at hava avna. Pápi skal kunna troysta kommunur útreiðslurnar. viðkomandi uppátikið sær Talað hevur verið um at fáa allar kredslæknar til kommunu- læknar. Tað verður ikki lorført at fáa tað í lag. Men vit settu okkum ímóti lí og hildu uppá amlslæknan og kredslæknar. Teir skuldu vera ryggurin í lí heila, og teir skuldu stalurin halda. Þ. M. Dam: At tað er eitt órættvísi í, al summar kommun- ir skulu galda nógv til læknar, frían lækna, rimiligt al Men tað lað er ein kommun- meðan aðrar fáa er eyðsæð. Tað er rælla hella órætlvísi. er ikki bert lí, at mismunur til staðar Altid stort Lager af: Trælast í alle gangbare Dimensioner samt alle Slags Bygningsmaterialer, « 4 Særlig fremhæves: Fint savet Fyrretømmer, Baadetræ, saavel Fyr som Ég, Rund Fyr til Master, Bomme 0. 1., Krydsfiner i alle Tykkelser og Kvaliteler. Nr. 20 & 237. Trælastforretningen: w ,S på på på på på på YVIR ÅD Å Á Mr MN Nr. 194. anna millum, henda umsókn er komin fram. Tað er umsóknar- órættvíst av Samuelsen móti monnunum einans at leggja hetta til grund fyri umsóknini. Vit vita allir, at kommunur- nar standa illa í t, eru hart spentar fyri og kunna ikki ella illa greiða skyldu sína. Tað er leita til tingid útreiðslurnar tí rimiligt, at: lær at sleppa av við til kommunulæknarnar við at fáa leir lontar einans av stati løgtingi. Hetta kemst mær al vera hovuðskjarnan í umsókn- ini, og haldi eg, at tingid må royna at lælta kommununum fyri hesa byrði. Tað kann sjálv- andi ikki vera talan um at fáa kredslæknarnar, fylkislæknarnar, til kommunulæknar ella løntar sum hesar. Tað er sjálvandi harmiligt, al summi pláss, summar oyggir, ið avleiðis, Tað er lands- liggja illa fyri, lækna skulu hava. ins skylda al royna at bøla her ongan evnini røkka og Men hesin so langt, ið umstødurnar eru til. ójavni, hesin Orættur berætligar ikki ein annan órætt og at síga nei til at lætta teim kommun- unum, ið eru illa á holdum komnar og suffa undir alt ov stórum úlreiðslum. Tvorturímóti! Ein mismunur og órættur talar at verða men eis- ikki bert fyri sjálvur javnaður og ræltadur, ini fyri til yvirhovur at royna at javna og rætta allar mis- órættir har, ið tað kann gerast. Og mær kemst fyri, at tað er innanfyri tingsins makt munir og umsóknarmonnunum lætta og hjálpa leimum við at yvirtaka útreiðsl- bera til ul ganga á mølid og urnar, kommunnrnar kommunulæknarnar. A. Samuelsen: Vissum ein vil rætta, kann ein gera tað við alt táa allar til kommunu- læknar. læknar Ég havi ikki bert talað ) um, al lingid ikki orkar. Kom- munurnar hava tikid útreiðsl- urnar uppá seg. Mær dámar ikki, at menn biðja og lova al útreiðslur, men burtur frá teim. hvussú nógv lær galda so vilja smoyggja sæl Ég veit ikki, forskelligu sóknir lata, lingið letur nógv. Menn søkja men vilja so sleppa men um vegir, frá viðlíkahaldi o. s. fr. Slíkt dámar mær ikki. Eg haldi, tað grála so er eingin grund at Tað er ein annar partur, ið hevur ringa algongd ll læknar. Nú skal hann til at betala meir, Tað kann ikki bera til, NÓgV. på på på på på på P. M. Dam: Væl er tað satt, at viðkomandi kommunur hava tíkið útreiðslurnar uppá seg, men hví siga, at tær nú vilja skulka sær frá teim. Tíðirnar eru broyttar í stórum síðan tá. Tað, ið ein tå væl kundi greiða, lí útreiðslurnar í aðrar málar ikki vóru so stórar, kunnu tær í mongum fori ikki nú, láið úlreiðslurnar eru vaksnar í stórum og inntøkurnar til at galda skatt eru minkaðar í til- svarandi muni. Ég hugsi ikki, her er talan um hjá kommun- unum at smoyggja sær frá nokrum, tær orka at bera. Tað málti ikki verið ringt at skilt, at tað fyrst og fremst er tað økonomiska, id trykkir. Samu- elsen nýtist ikki at hótta við javna so, at kredslæknakom- munurnar eisini koma undir somu byrðina sum umsóknar- kommunurnar. Tað vilja hesar ikki, og henda måtan at javna uppá vil eingin. Edw. Mitens: So sum sakin liggur, er einki at gera. Annað er, at læknaskipanin er ov dyr. Kommunulæknar høvdu fyrr 1200 kr. í fasta løn, nú hava teir 4000 kr. Umframt hesa fasti lon tjena leir, sum kunn- ugt, nógv annað. Markið liggur frå 12000 kr. til 40000 kr. Tað er øtiltalandi, at fastir embætis- menn skulu hava loyvi at tjena takstum. Læknarnir skuldi einans verið fastlontir. A. Samuelsen: Ég vil íkki koma inn uppá tað, ið Mitens lalaði um. Ein kundi eisini talað um fastlontar sakforarar. listarnir hava jú haft hetta mál á lingi. Ég vil siga til Dam, al kommunurnar ikki motivera0u teirra umsókn vid >trongdsmo- menti«, men einans við ti órætt- vísa í, at kommunurnar skulu betala til kommunulæknarnar og ikki (il kredslæknarnar. Vissum vit skulu líkna enn og meir Lil amtsreparliónsfondin, vil tað valla koma inn. Tad er »vanskeligt« sum tað er nú. Tá ið líknað verður, er sjáldan talan um at vera ríkur. Edw. Mitens: Tað er munur á sakførarum og læknum. Sak- føraravirki er eitl frítt virki, meðun læknin er í tænaslu less almenna. Læknarnir hava ein undarligan »stilling«, teir eru hålvir embætismenn og hálvir fríttvirkandi menn. Ég kundi annars væl hugsað mær at ging- ið við til, at sakforaraembælini verða fast lont. P. M. Dam: vilja júst, at við ekstra Socia- Vit javnaðarmenn læknarnir skulu fasllonast. Tað er lí gleðiligt, at Mitens er samdir við okkum í hesum, eins og at hann einki hevur ímóti, at sakførararnir verða fastløntir. Ég vóni tí, al hann vil halda við okkum, lá ið vil bera hesi mál inná ting av nýggjum. Henda sak, sum so mangar, mangar aðrar, sýnir standin so ljótan, sum hann er. Vit kunna ikki, hava ikki ráð, sigur sam- bandið. Men tað er sambunds- ins skylda at fáa inntøkur, so fólkið ikki hoyrir nei- svarið uppá allar umsóknir. Hví vil sambandið ikki ganga tær av javnaðarmonnum ávístu inn- tøkuleidir? Hví vil tað ikki taka oll tey hundrað túsundini, hesar leiðir vilja geva? Hví? einans Samuelsen og Dam skifti enn drúgva lotu orðum. Uppskotið um at avvisa kom- mununum varð vidtikid við 14 afturhaldsstlemmum . ii AA AAA Vi fremstiller nu færøsk Smelteost den er fed velsmagende og billig. A/S Thorshavns Mælkeforsyning & Margarinefabrik, Jacob Liitzen, Thorshavn. Telf.: 14 & 115. Undarligt. Í »Tingakrossur« hevur harra R. Long skrivað eina grein um katolikkarnar sum ein mein- boga fyri føroyskt mål og før- oyska siðmenning (kultur) í Foroyum. — Her skal ikki skrivast um teir og teirra arbeiði, sum er í síni byrjan, her á landi. Tað kunnu teir sjålvir gera, um teir hava hug, og eisini frá aðrari síðu enn teirra kundu vit hugsað okkum varð líkið til mótmælis. — Men at ein lærari við real- skúlan í Havn, har lærarnir ikki hava loyri til at tala for- oyskt mál við bornini — tað gav prósti Dahl at bíta á sinni — skal skriva hetta, fata vit ikki væl. Har gekk tað í sínari tíð so vítt, at lærarin í føroyskum máli nýtti danskt mál í foroysk- tímunum. Føroya millum- og realskúli er ein heilt og fullt danskur skúli, sum íkki loyvir foroyskum máli innivist uttan í „faginum““ foroyskt. Nýta lærarirnir tað útyvir hetta, eru teir á ólógligum vegi. Tá harri R. Long sigur, at háskúlin er einasti heilt feroyski skúli her, er tað ikki reiðiliga beint, tí Havnar almenni skúli er ein foroyskur skúli — iva- leyst so langt sum lógin sigur honum loyvi at vera, Hvussu vorðið er við privat- skúlunum í Havn vita vit ikki nú, teir hava í hvussu er ikki fyrr verið so sera føroyskir. Minni foroyskur enn realskúlin fær ein møguligur katolikka- skúli ikki verið, tuð kunnu vit oll væl koma ásamt um. Sum sagt, vilja aðrir svara, so leir um tað, vit eru ikki teirra talsmaður; tað var bara hetta undarliga viðvíkjandi før- oyskt mál, vit vildu miða á, „Okkara“ Toiletsæber er drøje, billige, og har den Parfume, søm De synes om. Jolatræsføtur. fysta vit minnast um jólatro, var altid eitt ræðuligt roks við at fáa træið at standa. Kitt lítið træ standa eini byltu við sandur var ikki altíð at fáa. Eitt setast fast í rá tí kundi sandi — men stórt træ mátti gólvið ella stórur fótur gerast til tað — nei ikki gekkst altíð so væl! Nú er eingin vandi longur, nú fert tú bara inn til André An- dresen og keypir tær ein fót til træið. — Hann ger vakrar jóla- træsføtur I støddum, málaðar og forgullaðar. ymsum RITA SÆBESPAANER til al finere Vask,