týsdagur 6. februar 1934síða 3

Útbetalingarkantór. Í seinastu loglingssetu lóg um kontanta Jønrindan við- líkin. Hvussu skilið er vorðið hjá arbeidarum og fiskimonnum víða hvar í Feroyum viðvíkj- andi kontunlari lønrindan, er hvørjum mannaburni kunnugt. varð Vit hava skrivað hópin um henda spurning áður. Okkum nýtist lí ikki hesa ferð al ganga nærri innú málið. Men eill er, al 80 er, og al oll eru greið yvir, al so má ikki vera, um væl skal verða fyri land og fólk okkara. Annað er at broyta og bota, so al broytingin og bólin verunliga verður til bata. Her er lad, tað ræður um. Legtingið heitari hevur eflir einari og streynari logan gjørt skyldu sína. Men ber lóg dugir ikki, um ikki viljin er til at halda hana hjá teim, id skulu prakti- sera hana og ansa eftir, at: hon verður hildin. Arbeiðararnir á leirra Tvoroyri hava í sáttmála við ar- beidsgevararnar, at lonin skal rindast kontant. Men hóast so, hevur — við undantak hjá ein- um ella tveimum lonrindanin ikki farið fram kontant. Hin einstaki arbeiðarin hevur ikki verið økonomisk stimbraður al gjort sín rætt galdundi, og hevur hann tessvegna noyðst at lagt og toll. Arbeiðsmannafelagið »Fylking«, 10 óivað er eitt hitt besta skipaða arbeiðsmannafelag í Foroyum, hevur í seinastuni hildið nógvar fundir um hesi lvorligu og fyri hin einstaka sum fjøldina nívandu kor og viðurskifti. Úrslitið av hesum fundum er, at arbeiðararnir eru vorðnir greiðir yvir, at einasti vegurin úr Oførinum er, at fel- agið tekur tað takið, ið hin einstaki arbeiðari ikki orkar at taka. Sum lað skilst av eini IÝsing frá »Fylking« eftir einum kan- lórmanni til eilt úlbetalings- kanntór, hevur felagið ikki latið lað slaðið men hevur gjort álvara av at taka tað neyðlurvuliga takið fyri orðum, við berum at:veila limum sínum konlantan pening fyri arbeiðið. Vil gevarar eru so mentadir, at:teir skilja, at nå er álvar í, og at tað er best fyri allar partar, at ikki orrustu strid verður reist ímóti hesum tillaki arbeiðaranna. Eitt tillak, ið botnar í einum rællvisum kravi, 10 úlint einans vil fyri búðar vóna, at okkara arheiðs- få] og vera lii gagns parlar. Eitt er greitt: kravið um kon- tanta lonrindan er vorðið so sterkt ímillum hin strevandi flokkin, at tað verður íkki niðurlagt við góðum. Ein skuldi hildið, måltli verið neyðugt at cill særligt kannlør, hvarigjøgn- um oll lonrindan skal ganga. Tað skuldi verið ein sjålvfylgja ul hvør einstakur arbeiðari skuldi kunnað gjørt upp fyri hvorja viku og fingið sína løn í menniskja- at fað ikki slovna ligum peningi. Men so hevur ikki verið. Honum hevur ikki verið væl vorðið, ið hevur roynt lað. Ein »institusjøn« ella eitt kantor, 10 hevur til uppgávu at »klårn« fyri allar arbeiðarar- nar fyri hvorja viku, og ífall at rinda um- molstøda verður ímóti at arbeidslønina kontant, so gangandi við ollum lógligum midlum at gera arbeiðaranna rælt galdandi, vil hjálpa lí ein- staka arbeiðaranum undan teim persónligu fylgjunum, gáð personlig træta og kanska ill- sloðu við ein við arbeidsgevaran forir sær, på »Institusjønin« — í hesum tilfelli felagið »Fylking« ÚR SUÐUROY — lekur ábyrgdina fyri allar limirnar sum fyri einstaklingin, og allir vilja so stall fgjøgnum felag teirra standa solidariskiv í verjuni hvor fyri arbeiðararnir annan, Tad reint tekniska, kannlors- liga, hevur »Fylking« í log kann tórsins skipað gjølla, og er tað okkurt urbeiðismannafelag, ið ynskir greiðu á hesum ivast vil ikki í, ut stjórn heldur enn gjarna vil vera slarvs- felogum sínum Ul reiðar við øll- um upplýsingum. Óivað er torvur til eitt tílík! úlbelalingar- »Fylkingur« kantór aðrastaðni enn á Tvor- ovri. Fiskimonnum gongst líðum ikki betri enn arbeidaranum vid at fáa peningin fyri arbeiði og veiðuna. Var ikki nakað at gjørl hjá fiskimonnunum í arbeiðararnir á Tvøroyri somu leið sum eru vidalganga? Vil loyva okk- at seta fram henda spurning og vóna, al einhvor hugsandi fiski- maður ella beinleiðis hava Glstarvat arbeiða fyri fiski- leir, ið mannin viðvíkjandi hansara taka til viðvíkjandi — peningasokum, orða hesum máli okkara bluð stendur altid opið fyri einum tilikum orðaskifti. Kommunuval. Stórsigur hjá javmaðarmonnum á Tveroyri. Neyvan er nakra líð áður farið fram so harður valdystur Tvøroyri til soknarstyrisval á sum lil valið hin 29. í seinasla mánuða. Núverandi mununi, harra keypmaður Her- formaður í kom- luf Thomsen, hevdi alnalangar har greinir í >Forovalíðindig hann erkleraði »fallit«, Tað orð, hann gav henni: hon skuldi appellera til tað lægsta í menn- socialismuna vóru ikki mják iskjunum o. s. fr. Valið søgdu hann og hansara menn var: »Enten — Eller«, ella ein borgarligur politikkur, socialisman socialisman, ið skuldi oyda all, ella ein borgarligur produktivur politikkur, ið vildi syrgja fyri, at peningurin varð nýttur til produktion og aftur produktion. Login orð, tå ein hugar, at tad er lann sokalladi borgarligu politikkurin, id til dåtu hevur rátt, hevur styrt kommununi so skuft, al einki matari enn eilt húsagangsbúgv, mætur maður Í hvussu hon í dag er ið ein so orðum i er — SM sjálvur bannlýsarin av socia- lismuni, harra H. T., frá ella sum fustkoyrda ella vónleysu. Ræðibílætini hervilig. Plakatur og leypusedlar spáddu, at komu til, vildi endin verða, at fólk máttu má leggja nad sær ræltari flyggja frå vóru javnaðarmenn eins og í gomlum dogum fara at eta tara fyri at bjarga lívinum. Sum góðir Nazistar H. T. visti í greinum sínum á himna- ríki í Týsklandi — útróptu teir oddamannin á tí sokallada borg- arliga listanum, harra Gud: mundur Morlensen, til dikla- torin, sum skuldi bjarga skåtuni (sum leir góðu borgarligu harrar hava ført í havsneyð). Liv ella deyði var stridsordid hjá blandingarlislanum, lí >borg- arliga« liðinum. Og hval nú? Dómadagur hevur verið. ill herviliga er hent hinum >borg- arligac liðinum: javnadarmenn hava sigrað og sigrað í stórum: teir fingu 181 atkveður, meðan hin borgarligi diktatorlisti ein- ans fekk 81 atkvoður. Hetta var dómadagurin, ið dugdi fyri teir sigursstoltu harrar! Á arbeiðaralislanum vórðu valdir: 1. P. M. Dam, kennari. Hans Jacob Lindberg, timb- = urmaður. 3. Andreas Olsen (Andrias hjá Andrasi) líimburmaður. 1. Edw. Morlensen, skatlainn- kreyjari. 3. Ellen Midjord, húsfrú. a lislanum“ A fí valdir: »borgarli Í » vóru 1. Gudmundur Mortensen, keyp- maður. 2. Joen Nolsøe, agenlur. Skúlukommissjón varð vald samstundis. Har gekkst ikki betur. A arbeidaralistanum vórðu vald: 1. Daniel Johan Strøm, timbur maður. 2. Marie Olsen, 3. Edw. krevjari. skræddarainna. Mortensen, skallainn- listanum« A fi vórðu »borgarliga valdir: 1. Klement Eliasen, tråbodari. 2. Thomas Thomsen, keyp- maður. Til skúlakommissjónarvalið fingu javnaðarmenn 158 at- kvoður, leir »borgarligu« 92. Fagnaðurin yvir sígurin var óforur. Hurrarópini »Fulk- Tá ið hagur, sjálvandi mundi ikki lagna aftur. frættist urin« lá bryggjuna. valúrslitið oma rópaði mannskapið á honum eill dundrandi hurrå livi Ísyri (010) 5 arbeiðarunum á | VOTOVI i. Dansað varð kvoldið lil kl. 12. sleppa at dansa longri, sum vant um Menn bóðu um loyvi al er aftanå val. Men tað varð nei — til kl. 12 og harvið basla! Hví skulu menn lata við seg merkja. Utviklingurin má hava eisini í politikki! tilikan sína gongd At híla hátl Kill munu hava javnaðarmenn líkið lað lenn saman á rær bava ill verri. = trotabågv av eini kom- av hondum afturhaldsins, verður eitt hart hovggj at draga at fáa skil og rætllag í aftur. Men ein góður vilji við skila- góðari framferð kann gera nógv, um arbeiðaraflokkurin dugur al slanda eins væl saman í lí lunga praktiska arbeiðinum sum við valið, lá hann so eiggiliga feldi afturhaldid og stórmanna- Hov. Sóknarstýrisval hevur verið her. Orrustan var ikki slør, hóast lað at meining- Tveir listar Ein blandingar- lísti av sjálvstýris- og sambands- monnum og ein javnuðarmannua- arnar eru ójavnar. vórðu stillaðir. listi. Javnaðarmenn bóru sígurin heim. Á fleirra lista komu 3 inn; I. Jaspur Leivskard, fiskimaður. 2. Mikkel Jespersen, fiskimaður. 3. Hans Hammer, tiskimaður. Á blandingarlistanum komu 2 inn: 1. Daniel handils- madur. 2. Jesper Hammer, fiskimaður. Hammer, = I Hovi hava javnaðarmenn meirlulan og vaksa í hvørjum, Hvonn flokk skulu arbeidarar og fiskimenn annars halda seg til? Stormannaverjararnar, sam bandið og sjålvstyrid, kunnu ikki hugsandi og politisk vaktir sjómenn og arbeiðurar styðja Og vænta sær dugna av. Ur Hovi eru annars eingi stórlíðindi. Vit liggja innistongdir og burturgloymdir enn eins og teim, ið valdið So al útriðirnar í áður av og hava. maktina sloyma smábygdirnar Og Forovum málti valla verið lands ongnsligur politikkur. Stórbygd- vott av al irnar hava verða størri og fáa innflytandi nevvan skarar frå bygdunum, so sum tað ringum tíðum í leim ymsu stør Hetta gævu harrar dugað at: sæð. Men ljóðar frá arbeidslovsi (818) > bygdum. måltu okkara teir tykjast vera blindir, lí ann- ars høvdu leir hugsað meir um at rúmka livikorini úti á små- bygdunum. Vegir, g60 lendingarvidurskifti og uppdvyrkingarjørd til ognar- leysar! Tað er lað, ið okkum smábygdaríbúgvarum er tørvur til. Vit hava sæð í javnaðarmanna blaðnum greitt frá »Jordreforms- Forslaget«, broytan av realskúl- anum lil stalsskúla við ókeypis kostskúla til fálækramannaborn at búgva í, meðan ley læra. Verður nakað burtur úr her? Skulu fyri hin minna mannin so tydn- hesi >reformerandic og ingarmiklu eisini fara í ta vann- ? Um hetta maðurin lukku pappírskum spyr hin minnimenli skart og avgerandi. Hann ynskit íkki longur al renna vid pinninum. Nú krevjast ikki men handlingar. Våg. sóknarstýrisvalið. »Stormannaveldid« i bráðdoyði S. januar 1934, lí tú var einasti keypmannalisti, inn var komin til sóknarslýris- val, vrakaður. Valið 29. januar vera ss kundi ti ikki sigast al Orvegis »spen- andi«, úrslitið, vista allir framm- anundan, vildi verða lað, at lim- irnir í lí nýggja sóknarslýri komu arbeiðis- at verða umboðsmenn manna og fiskimanna. Hesir vóru valdir: I. Samuel Johansen, lærari. Niels P. Jacobsen, smiður. | Hans Jacob Poulsen, Nesi (við Våg). I. Daniel Niclasen, seglmakari. Ole M. Mikkelsen, vrakari. Hans M. Andreasen, vrakari. bóndi, 7. Andreas Djurhuus, postexpd. allir ókendir soknarstyrisarbeidi Av hesum við eru uttan Daniel Niclasen, seglmakari. Tað verður óivað eill torfort arbeiði hjá leimum al styra hesari kommunu, sum í mong ár hevur ligið í undaleypi; men tað er al vóna, at lað hesum monnum al bjarga rovunum á ti Klondike, sum Vágs kommu- na einaferð segðist al vera, og lað ræður eisini um, i eydnast at hesir Í I Í | Í | Í | | Í nýggju menn stýra soleiðis, at fiskimenn og arbeiðsmenn ikki missa álitið á sær sjálvum, hetta er jú fyrsta royndin. Skúlakommissiónsvalið. Hesir vóru valdir: Johan Mikkelsen, seglmakari. 2. Bernhard Mortensen, arfúli. 3. Niels P. Jacobsen, smiður. I. Ielena Hjelm-Dahl, húsfrú. 5, Mikkjal = Godtfred, kram- búðarkallur. 1. Jacob sókn- Skúlakommissiónsvalið er eitt val í ollum, mest man nógv umrúðandi kommunum, Vågskommunu eina treingja til eina ið kann bøla har. skålakommission, um skålavidurskifti Skúlabygningurin, serslakliga, er mong neyðarsligur. Presturin í Vági kom ikki inn aftur í skúlakommissiónina. Tað er einki at síga til, um Foroy- ingar ikki vilja lata danskan prest røkja skålavidurskifti síni. Teir donsku prestarnir í Foroyum eru ivaleyst so høgt mentadir menn al teirskilja hetta. Annars munu teir ikki hava sýnt teimum før- slorri úhuga ovsku skúlunum (inleressu) leir hava verið noyddir til at gera, tað eru kanska einsløk undantøk her sum alla aðra staðni. Annars skulu prest- arnir saman við skúlakommissi- enn ónini hava umsjón við átrúnað- arlæruni — (religionsundirvisnin- gen) í skúlunum so leingi, sum átrúnaðar er lærugrein í skúlunum, lað er sjálvsagt ein- ans ein líðarspurni. Fólkið í Vági sigst yvirhøvur at dåma úrslitið av valunum væl; men tað nakrir av teimum »sltøru«, leir, mist hava ræðið, leggja høvur síni í blot fyri at kunnu gera so stórar alfinningar at valinum, at lad kann verða gjørt ógyldugt; men hoyrist at sum valnevndin í Vági sigst at vera óltaleyst viðvíkjandi hesum. Tvøroyri. Es. „Stálheim“ hevur verið inni við 350 Í av salti til A/S. N. J. Mortensen og A/S. I. M. Efti. llópur av línubálum hevur fiðinum Men var lílið og einki at: fáa. verið inni á fyri at fáa sild til agns. ess verri Fiski- skapurin hjá línubálunum hevur ikki verið góður vegna óveður. Teir hava tó borið við fisk vestan fyri Suduroynna, »Islandsfalken« var her tók kol. Hann fór brádliga hin 30. il eftir sjúklingi. og Skúovar einum Trolarin „Rugtho“ av Grimsby var um dagirnar inni við skip- aranum, ið hevði brotið 3 rivja- bein. Menn her hava rovnt dúgligu við gørnum, lítið hevur fingist. men Ein dampari hevur verið eftir turrum fiski, 2300 ballum. Ansvarhavandi blaðstýrari fyri Suðuroyar-síðuna: P, M, DAM LF