týsdagur 27. februar 1934síða 3

Á 7 | „H. T.“ sóknarstýris- valið á Tveroyri — ábyrgdin fyri standin Í kommununi. Svarið, ið sóknarslýrisvalið hin 29. januar gav tí harðmælta og hástemla tonanum, ið leir »borgarligu« spældu framun- undan valinum, var jú íkki lystiligt at laka ímóti hjá hesum harrum. Vit skilja lí, at harra H. T. (Herluf Thomsen) kennir seg eitt sindur lotan. Men vil duga ikki at skilja, at harra H. T. følir seg illa við av okk- ara sakligu frásogn um valið og valúrslitið. Vit vita 16, at tað er íkki minni kunstur al duga al lapa enn al vinna. Vil hava kanska yvirmett harra H. T. í hesum fori. Okkum tað ti ilt fyri barra H. T. persónliga, at hann skal hava komið uppí leikin og noyðast al vera úti fyri teim vónbrotum, ið kunnu berast hvorjum politikkura, og stríðsmaður má vera greiður um framanundan — og tuku við »sloiskum« ró, tå ið brotini, koma. Eins og ein og gleðist yvir sigurin, eru javnað- ger sær einum sum ein hvor lev, vón- hvor sigrandi armenn fegnir yvir valsigurin á Tvøroyri. Men hin náttúrliga gleði vid einhvonn sigur er ikki tað sama sum, at ein ikki kennir alvarið í sigrinum. Og við javn- aðarmannasigrinum hin 29. ja nuar fylgjur íkki dansur á rósum og liljum, tessverri. Við honum fylgjur hill gráasla og tyngsta álvar. Hann er ein sigur til eitt virki, eilt arbeiði, ið er alt annað enn >misundelsesvær digl«, eitt arbeiði, id er kleppað og fjøtrnd við tílíkum gomlum syndum byrðum, al tud verður ill at lyfta og greiða Á hondum í góðum og lívsterkum skili. Hetta vita vit, at harra H. T. skilir maður og sum lunn, ið júst er óforinum. Ér belta honum ein uggi? Vit vilja ikki hugsa ella siga tílík! um hann, tí lad ber ikki manninum spekl og heiður sum góður >borgaric, ið sjálvandi eigir, skyldar at kenna felagsábyrgdaðan, kenna seg sum eill við heildina, [8] og sum menladur staddur Í + seg bygdinu, við fólksins vælferð i sínum heimstað. Men vit kunna ikki nokta fyri, at vil ivadust í hesum, tå ið vit lósu hesi hans- ara orð: »Selv han (P. M. Dam) ligesom ulle fornuftige Arbejdere jo der hurra'ede, vel ved de, lige næslen vil det megel godt, hvad venler sig, saa det med malematisk Nojagtighed kunne udregnes, hvornaar Tidspunkt maa indtræffe, hvor umuligt som af det viser sig haablost at indfri Forventningerne.« Vit vilja alt fyri eitt taka ta von av fólum, at lað er ein møguligleiki seinri at >heingja okkum uppå«, at tað ikki bleiv, sum vit fyrigyklaða. Okkara agilasjón undan valinum var jú alls íkki bygd á fyrigykling. Vit vóru tvørturim6ti »kaldir« og sakligir. Hetta kann harra H. T. yvirbevisa seg um við tað sama vid at lesa um aftur okkara orð til veljararnar: 1) Balanci má ímillum útreiðsl- ur og inntøkur, 2) Byrðirnar megu álíknast eftir evnunum. Tí má ein demokratisk skattalikning nytast. 3) Ordan og punktligheit megu innferast. 1) Alt má gerast, ið gerast kann fyri einum góðum samar- beiði millum íbúgvararnar og kommunustyrid, so hver í sínum | ÚR SUÐUROY lagi hjálpur kommununi aftur á føtur. 5) Sjúkrahús, kirkjugarður, vegamál og onnur mál megu fremjast so langt evnini rokka í sambandi við løgtingi og státi. 6) Kommunustýrið má føra ein politikk uppá langt siktid, og pri- vatinteressur i jerð, strond, fyri- tokum og ødrum megu í kommun- ustýrinum aldri sleppa fram um tær almennu interessurnar. Tað er tessverri ov satt og tað veit eingin belur enn harra H. 1. at kommununnar við- urskifti í Frodbiar sókn eru so skaft, at tað verður eitt hart hoyggj at drauga at fáu kommun- una bert nokunlunda aftur í ræltlag, At vænía meir í leim komandi 4 árunum er ov mikið Tað vita arbeidararnir, ikki, „al vænlað. og vil hugsa okkum nakar arbeiðari hevur valt við storri vónum. Harra H. T. vil ikki, hann heldur ikki, beinleiðis av tað kann nokta, at (20 búgv, javnaðar menn yvirtaka í Frodbiar sókn, er eitl illa umsitid búgv. Hon- um dámar kortini ikki, at vit kalla tað eitt húsagangsbúgv, ið hann fer frá sum formaður. Men satt al siga, harra H. T., er tað langt frá lí? Asannandi at illa, ílla er statt, roynir harra H. T. reiðiliga at skúgva skyldina frá sær og sínum starvsfelogum: Okkum gevur hann ultan størri >snakke drystiliga ta meining, at aftur- haldið er keypmenninir. Hann er einasti keypmadur í kommun- ustýrinum, sigur hann, og tað eru líðir, menn vóru meirlutin í kommun langar síðan keyp- uni. Ergo hava hann og hans- ara ikki skylduna og annsvarið. Reiðiliga so lætt er lað ikki al Hvussu skúgva annsvarið frá. valdur? verður ein formaður Eru tað ikki leir, ið hugsa eins og hann, id velja hann og leir, ið velja meirlulin, fleirtalid. kanna eftir, harra H. T., niður for Hvør var formadur og formaðurin hann, eru fgjognum tfdina. Hver er maður nú? í seinastu 4 árum? Hvor hevur verið formaður í kommunustýr- inum líðina aflur eftir Gil lá ið Tvøroyri varð bygt? Altid keyp- maðurin ella hann, ið varð valdur av honum og leim, ið gingu hansara leið í hugsan. Ein long og leingi góð royndar- tíð. Formenninir hava ikki eins- amallir skyldina ella æruna. Tað vila oll. Teir diktatoriska hava enn onga makt her å landi. Men lad er tann politikkur, ið teir umboðsmenn fyri, ið annsvarið hevur. Og í Froðbiar sóknar kommunu hava mótstoðu- menn av socialistunum rátt. Ies- ari kommunu hevur afturhaldid, eru konservatisman, stórmannspoli- tikkurin sóknarstýrislimirnir hava verið styrt. Annaðhvort so keypmenn, sýslumenn, havnar fútar, postmenn ella hava haft eitthvort annað lívsyrki, tað er feitt. Afturhaldsllokk- arnir, mólstoðumenninir av so- cialismuni kunnu lí ikki sleppa frá skylduni og ansvarinum fyri standinum i Æran og Hví nú vilja breiða burlur av sær? Hví so eins dag. skommin eru fleirra. ikki standa sum menn og við- kenna sær eins egna verk, tess fruktir, veri tær beiskur ella sølar? Hví ræðast at fara í våg skálina? Tå ið eins verk er lid ugt, er lad vanligt at sýna, virða lað. jú doma ella prísa meistaranum. og meta Gerningurin skal Her uttan um slepst ikki, alla minst í almennum slarvi. Og tað kann ti heldur ikki vera annað enn ein sjålvfylgja, at afturhaldsins verk í Frodbiar sóknar kommunuslýri nú verður viguð, kannað og sýnað og melt og sell í tað virði, tað Hetta er ikki bert nåttårligt, men lad er neyðturvuligt, ti tað eru einstaklingsins eins og fólks Greill linjur hevur. ins inleressur, ið leika á. borð má vera, greiðar megu dragast, og læra má tak- royndunum, lá ið fram leggjast. Et væl vorðið, eru fruktirnar ringar, ut) (075) ast av tíðarleiðin skal ikki má leitast eftir orsakanum. lá ið sóknar kommunu, kann tað sum talan er um Froðbiur sagt ikki sigast, at gerningurin, úrslitið, standurin í dag prísni Hvat grundin til meistaranum. og hvar er so óskilið Vit vilja alt fyri eitt við orsøkin, og hin ringa standin? vera ræltvísir og ganga, al kreppan, »krisun«, ið er verk afturhaldsins kring allan heimin, hevur eina stóra skuld, ikki alla. men Það var ein líð, lá 10 umslødurnar og viðurskifl- ini peningaliga sæð vóru góð ú eins og uðrastaðni í Men i: haldið her ein stuttskygnis poli tikk. bert skotnar stór Tvøroyri Foroyum. í fordi aftur- Uppgávur vóru ikki út, virði, í kommununi vórðu latin g frå kommununi. men virði, TaO var ikki bert forsømt at fáa kommununi framtíðar vegir, lendi til vegir, húsagrundir, strandarrælttindir, men tær grundir og tann jørd, novdd ú fólk fyri at kalla einki. 14 ið so bygdin vaks og vegir, ið kommunan álti, vóru lendi til vegir og húsagrundir, havn og lendi um havnina målli get ast og veilast til vega, um íkki av havnini, kravdu, ullan at leggja lag í kommununa, krígs- okurðrísir fyri hvorju kvadrat alin, teir lótu. vóru Undir krígnum mjøl-, sukur- og onnur kort úldeild. Neyðsynjurvorurnar vóru lá »rasoneradar«, Dyrtid var, og vóru lá eisini rabatkort útdeild, ið fólk kundu keypa fyri hjá keypmonnunum, ið so fingu hest rabat-korlini betalt av kommununi. Kommunan fekk so ein part, »refunderndan« aftur av statinum sum dvrtidar hjålp. Rabatkorlini vóru sjálv andi einans ætlað til treingjandi. Kommunar partur skuldi gald ast við eykaskatt. Henda eyka skatt skuldi bert ley mågvandi galda, ley, ið tå høvdu yvir 50 kr. í skalíi. Men í Frodbiai sóknar »va lstyrdu« kommunu fingu oll, ómúgvundi sum múgv- andi, rabutkort. Kommunan legði åt fyrst, og tå ið parturin »refunder hjá stalinum skuldi aslc, fekk hon bert so mikið yrefunderaðg, sum svaraði stats rabatkortunum til Rabutkortini til múgvandi mátti kommunan ms part av ley ómúgvundi. tey belala heil og oll. Eykaskattað varð ber! einaferð; lån til okkum eftirkomararnar at rinda aftur greiddi restina. So statt sluppu leir múgvandi frá at galda ra balkortini, men fingu sjålvir - uttan heimild? rabatkort aftral, sum kommunan alleina málli bløda fyri. Vit hugsa, harra H. T., at tá ið tygum fara at nerta við aft | urhaldsins styri Í Frodbiat | sóknar kommunu, er tud klók | { al ganga spakuliga um | Heimanazistarnir. alt skuldi sledga í vøkstri, kom | Hon av hesum stutlskygni afturhalds kommunan at bloða. málli ins, ið ofla var diklerað a pri vulinleressum, ga > Eingir pengar vóru í kassanum, da okurprísir. men aftrat tí, al einki var gjørt, hevði afturhaldið fyri at eira leim stóru drigið kommununa so út í skuld mátti lån, og stór lán, aftana lán gerast. Vit vilja seinri koma gjøllari aftur til atburdin og tilgonguna. Hesa ferð vilja vil, vegna pláss trot, bert nerta við tvey lýsandi hvat ið afturhaldsins og »Undladel kostað dømi um, privalinteressur kom sessynder« hava muni: [ 1907 tryggja fyri, al ikki heilt talan vil vilja tó årstalid er rætt, men harum var um at fáa eina havn á Tvoroyri. Þá varð kontrakt gjørd ímillum kommununu og A/S. J. Morten sen Eftf. og firmaid T. F. Thom sen. A/S. skuldi lata tað stóra neyslið og íshúsið og lendi oman fyri havnina fyri 1500 kr., og firmaið skuldi lata íshúsið og lendi við havnina fyri 1000 kr. Í kontraklini stóð, at um ikki havnin var gjørd innan eill vist áramál, og kommunan íkki hevði goldid henda pening > skuldi keypisåtimålin ganga úr gildi. Kommunan betalti ikki, og havnin kom fyrst aflaná, at sállmálin var gingin út. Hetta av egininleressu diklteruða gá- loysi = keypmannsins kom at kosta kommununi lúsundir og aftur túsundir. Keypmenninir, | | Okkara góðu sambandsbloð, | »Dimmalætting« og >Forovatíð | in i«, eru farin at lata sína nazi | heilsan hoyrast. Hetta er >be | teknandi« fyri henda logna I | flokk, ið nevnir seg samband. | al hann er farin at fjeppast | uppi í Hitler-rørsluni, ið vil slúka Danmark. So kært er står- [| | | munnslyndid í hesum flokki, at | hann blæsur »Samhørigheden« | eitt langt stykki, bert vit fingu ein Mussolini ella Hitler at svia talu, pressu, trúar- og alt frælsi her á landi. Ilvussu lað heyrði verið stuttligt at liva, um bert »Dimmalætting« ella »Føroya- tfdindi« fingu loyvi at siga tíð- indi um skilið og slýrið hjá okkum. Tá hevði verið tidindi um gull og gronar skorar hjá sambandinum eins og nú er hjá Hiller, ið er undirskoti til yvirskot og um kringur at venda vent, um tað ræður um »for lilfúllelse og fyri »Prestigens« skuld. »lleil Hitler!« Sigisl ikki at ljóða sjáldun nú, særliga tå ið sleypini tømast og ein kennir so slóran. Hitler og pressan. Fyri ollum frælsi í andslís inum er, sum kunnugt, læst og fyribundið. Bálini hava flammað kring landið av verðaldargilnum bókum. Pressan er við at Fólk eru við at missa Kilt dovggja. allan lesnahug. dømi um, ið koma at hava alla nyltuna | hvussu stør afturgongun er and- liga sæd, er hesin slatistikkur yvir lesarar fyrr og lesarar nú av pressuni: Áður Hitler: Nú: Berl. Tageblatt. 250.000 25.000 Berl. Volkszeit. 30.000 — 7.000 Tempo 100.000 — D. Z. am Mittag 200.000 60.000 Berl. Morgenp. 750.000 200.000 Griner Post 1000.000 300.000 Berl. Lokalanz. 170.000 100.000 Nochtansgabe 130.000 65.000 Die Woche 150.000 300.000 Hamb. Anzeiger 150.000 — Tíðindi. | Tvøroyri. | Útbetalingarkanntórið hjá »Fylking« er nú byrjað at | virka. | Til valdur leiðara ei Holm á kannltórsins arbeiðari Poul SEVIMVYrU. i Í Frá kolagrevstrinum | | frætlist, ul komnit lind sædd áður i Foroyum. menn eru inn á so fjúkka, sum aldri | et skal eisini tykjast at vera av særliga góðum »kvaliteli«. Eitl lons av koli er nú aftur P Í 1 | iesa ferð til Tyskaland. er tud, ið væl skal vera. Tað er fyri so vilt einki at siga | menn vilja vera vísir í tílíkt kolavirki áðrenn slórverk sum umtalaða verður | verk av álvara. | | | . Sum merkist manna eru Suðuroy millum | | ingar ikki sintir til at og kansurin til at Reidararnir máttu skilt, at hel eftir. Hann, ið fiskimaðurin, skyldar sær sjálv so | | | | | ! | | | vinnur | at standa tað børnum lítið un, konu og fast hvussu er, sum [no harðvunnið av ársvinnuna. mátti lógli reiðar- ga unum at lagt skipini heldur enn at jåtta hesum rættvísa kravi. „Tá ið oll vilja giftast“ hevur nú í fleiri kvold verið | spældur á Tvoroyri av losju- | limum. | Leikurin hevur verið sera væl An bert ein teim spælandi leikuð áður. fagnuður. hevur vist Fad må lí sigast al vera frålika væl gjørt av óroyndum spæl- arum al bera leikin so væl fram, sum gjørt varð. Nú er langt sidan, spældur var sjonleikur het vil vóna lí, at tær ungu lovandi kreftir | skjótt vilja visa seg aftur á leik- pallinum vid ein nýggjum leiki. Skattaprocentin er 18,5 á Tveroyri tø hevur arbeiðarin minni og skalt å Tvøroyri enn i Havn, har skatlaprocentin bert er 8. Skuldi lað ikki verið vert hjá Havnar arbeiðarum at leita eftir orsokini til hetta. Sleppa sakforurarnir og teir stóru ikki ov bíliga í Havnar by? Ansvarhavandi blaðstýrari fyri Suðuroyar-síðuna: P, M. DAM Kolið arið av landinum at undirsøkja, „EIN gi til, at sakini, tað sett í sle kka uv | | við kravinum viðvíkjandi sigl | ingsloyvinum. Hetta er eisini | | høvudskrav fiskimanna i træt- uni. I tí hongur fråbytisrætturin fåa besta pris. kann fiskimadurin ikki væl geva lítið sum so kann økja um ta litlu verið Í i t KR * 5