Sosialurinarkiv
Sosialurin 1934-04-17, síða 3
Tak niður PDF av hesari síðu Stórt myndaskrá

týsdagur 17. apríl 1934síða 3

‹ fyrra síða allar 4 síður næsta síða ›

Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.

Tekstur á síðuni

Foroya fiskimenn 01 Føroya arbeiðarar av stjórn Arbeidsmannafelags „Fylkingar“. WI. Ein skipan, hvareftir allir landsins íbúgvarar at kalla auto- matisk rættvirkandi mállu lagt akslar til at borið samfelagið fgjøgnum kreppulíðir, og sum sjálvandi leim ymsu »kløssum« figgjarlign og uðra framgongd í uppgongulíðum, er tílík skipan vildi verið eitl ófort framslig og einstaklinginum eisini lryggjaði samsvarandi stimbran av sum samfeluginum í síni heild. Men allar súðir eru ikki syftar við eini tilikari skipan. Tit Før- ova fiskimenn og vil Føroya ar- meirlutin í so heiðarar, ið eru slórum muni, al utlan okkum er ikki, kann ikki vera talan um Føroya 1j60, Foroya fólk, vil og lit megu longri. Vit og til megu taka okkum ganga um reiggj og bjarga ollum teim hundraðum al tåsundum, ið nú fara út av landinum, fara óneyð- turviliga av landinum! Forova følk er fálækt. Tað hevur ikki ráð al offra í milliónum til Ol- lendskar kapilalislar. Vit teinkja her særliga uppá oll tey hundrað tåsundini, ið fiskiskapurin árs árliga má rindu ov nógv fyri salt, olju og aðrar stórar úl- verðarvorur. Her er vert al undirstrika, at tað er fiskiskap- urin, fiskivinnan, ið av eini ring- ari, saft og kraftleysari skipan, ja sum av einum deyðsdomdum privatkapitalistiskum avoldaðum stýrislagi má oysa hin útlendska posan fullan við peningi, ið av rættum átti at komið Føroya landi, fyrst og fremst sjóvinnuni, til góða, Herði landið haft líkið hand- oðrum olju, salli og úlgerðavorum, lá ið lin vid slórum málið á fyrsta sinni var reist á Foroya loglingi, høvdu vil uppá stórsoluna av hesum vorum haft vunnið, ella rællari sagt spart, landinum so nógvan pening, al fyri hann kundu vit haft bygl oll tey stóru fiskiførini, 10 okk- um nú lrýtur, eill trot, id er okkum, okkara landi, dýrt, dýr- ari enn mangur ein ætlar. Fyri henda pening kundu vit aftrat haft bygt tær tørvandi havnir g gjørt hovuðsvegirnar, ið nú iggja og bíða eflir loglingsins og slalsins studningi, ein studn- ingur, sum lykist al vera ómog- uligt at fáa falur í. Tað hevur verið so ofta gjølla stillað upp, hval ið landið vildi vunnið uppá sall, olju og aðra Javnaðarmenn á lingi og aðrir hava líðum talað og skrivað um helta. Seinast hevur navigalør- stórsolu. Føroya skipara- og felag í einum brævi til løgtingid bíðið lingid líkið handilin við olju. Tað eru ikki småsummur, hetta felag sigur, at vil nú árs árliga missa við núverandi skil- aleysa dýra oljukeypi. Sjóvinnun er korg, men so korg sum hon er, er hon lívs- stuðulin hjá okkum Foroyingum. Allar kreftir megu tí samlast um al fremja, lívga og nora vinnulíkindini á sjónum, heima sum burluri. Men eingin bót uttan pening! Ilavnir nýggj tíðar- hóskandi for nýggjar brólandi royndir, so vil standa slóð- førir at lofta okkum inn á nýggjar veiðihállir, um tann gamli, gjøgnum oldir nýtti, må leggjast burtur ein úlvikl- ingur ella rættari íbirlun og framleidan av einum fisknindu- strii javnbjóðis, hvat menn hava í grannalondunum — ein fyri alt landið felags sølustød 0. s. fr. — alt hella er neydturviligt, so neydturviligt, at fest oll uttan ÚR SUÐUROY tjak viðganga, at okkum lørvar tað. Men lað fæst ikki uttan pen- ing, ullan ein málvísan »koll- vellingarpolitikk«, eina kollvelt- ing av tí politikki, hvors odda- maður og menn teir vilja leggja allar árar umborð ímóti landshandli. Vit koma ikki ullanum lað, vit megu líl lað, vil, Foroya fiskimenn og arbeið- arar, vil megu kollvelta tað, ið Danir rópa fyri >Visnepolitikenc. Vit megu reka fordarnar út av Føroya løglingi og bjarga land- siga, af inum frá al vera vanslýri og úlsogið av úllendskum kapila- listum. Vil megu sela lands handilin, taka brunalryggingina og fyri lann vunna peningin gera okkara sjóvinnu kappinga fora, livs- og arheiðsfora. Onga líð sum nú er landshandilin neyðlurviligur, nú lá ið alt tyk- botni, oll lond, ísl at:slanda í ið vil eru farin at:ganga »konlingen- eftir al hava nakað við at gera, leringarvegins, ænsa innforslun frá leim ymsu lønd- um stendur í forhold til, hval ið londini einum keypa frá sjólvum. Aftrat ollum lí, ið sagt er, kemur um vil ikki við vorum okkara, novddir al allso, at vil verða, skulu brenna inni »regulera« okkara innkeyp so- leiðis, at: vil keypa frå leim, ið keypa frá okkum eftir, at vil og so megu vil ænsa verunliga koma al standa sum keyparin; so vil ikki sum nú lata Ong- lendingar kredilera sær stóran part av t. d. okkara sallkeypi í Spanien, ið keypir meginpartin av okkara fiski. Hovdu vil um- laluða landshandil, var gaman í at »regulera« okkara keyp okk- um lil Sum nú er, er eingin plånur ella linja í okkara :1G6 gagns. handli: hvor lekur beinini undan flestir av »sloru« reiðarum og keypmonn- vørum, og okkara um eru lessverri ikki slórir og friir, men ófríir og smáir, i høndunum á donskum og ensk- um kapitalislum. Vit megu inn á ta planøkonom- isku leiðina. Føroya liskimenn og Foroya arbeidavar havn ikki ráð, orku beinleiðis ikki al verða við al seigpinust. Okkum arbeiðarum og lykkum fiski- monnum lørva handling, og tað eru vit og tit, ið skulu handla, lat okkum undirstrika tað. Vil og lil eiga al gera Sigmunds orð til okkara: eg líti á målt mín og megi. Fylklir og mål- vísir megu vit sjálvir umskipa okkara so væl sum samfelagsins inleressur til samfelagið, so sjós og til lands verða framdar. Til lands! Ja, her trytir ikki minst. Vil vilja í næsta grein- lingi nerta við la núverandi skipan og arbeiðaranna og fiski- manna interessur á landjorðini. —— - STREIKA arbeið- Samráðingin millum ararnar og arbeiðsgevararnar um kontantútbelulingarkanntórið eru slitnar. Keypmenninir vilja ikki góðkenna kanntorid og ar- beiðararnir vilja ikki víkja frá kravi um at fáa teirra arbeiðslon kontant betalta, So statt stendur hart móti hørd- um. Verkfallið byrjaði ónsdagin í seinaslu viku. Er tuð ikki sær, al menn Í og fól ímóti, al skulu kunna stoyna eitt útbetal- í teirra rætlvísa logið at:hugsa 1934 sela hond arbeiðararnir ingarkannlór, sum fleir, arbeid ararnir sjálvir bera koslnuðin av. Arbeiðsgevararnir hava bert al uppåtekna eftirlilskortid og galda arbeidslonina, ið arbeiðararnir eiga. Er Ind nakar rættvíslhugsandi hetta órímiligl? krav ar Vilja bert ið kann siga, al beiðarann er arbeidsgevararnir stríðast fyri stríðsins skuld? APRÍL Táið Oli Poulsen og I. H. Dan- hjorg vóru her og hildu politi skan fund, ætlaði eg mær al siga nokur orð og rósa folkatings manninum; men hvat bendi? Jåst, sum eg skuldi biða um orðið, fór hjartað al hoppa og — ju, lað. Ég niður í hvar hugsi, ul brok og so tað fór heill í - 6] inn cg , norn hugsi tað var tann vinstra brókin; lí for tað í hina høgru, so kom tað aldri úr henni uflur; men tibetur, aftur lad, og nú slær tuð nakran tíð, ja sum ongalíð fyrr. kom sum Ég foli meg so lættan og gladan, mest av ollum gleðir lað meg, al eg eigi ein so góðan grylu skort, at eingin kann kenna meg og lí kann eg sverta allar socia listar so kolsvarlar. Eg skrivaði grein i eina »Dimmalætting« Hon Kø ætlaði al lokka socialistarnar nakað her fyri. var góð. apríl; men skamm fái teir, heldur enn teir vildu trúgva lí, eg skriv aði. Nú »Socialinum«, vil eg > royna al skriva í so megu leir trúg- va. Tíverri tað eydnaðist mær ikki at lokka socialistarnar apríl. Teir vóru so varugir, teir varn aðust, al ósannheil av lí, eg skrivaði; men L. S. pápi hansara lvúði ollum somlum, 0U g ja, Guð forlåti mær eisini hann gekk april og lukkar mær í »Dimmalætting« fyri tað, ið eg bjóraði saman. Soleidis kann tað ganga við hvort. Ikki var tað ætlan mín, at lokka mínar góðu vinirapríl; men trúgva skulu tit mær >Ein Førovingur« og >Eysturoyingure hevði eg vilað lað al tit lupu á pinnin, so hevði eg einki skrivað, — fedgarnir báðir, al fyrr enn hasin skarns apríl mánaður var farin aflur um. »Bedre Lykke næste Ganga. Sumbingur. ÚR DANMARK Hin danski arbeiðarin og socialdemokraturin. Vanliga hevur tað verið so, al (nd valla hevur eydnast eini ríkisstjórn í einum landi, hat ið partarnir standa nakuð javn- silið eina og enn og 5 hjóðis, al minni tvær setur við ræði. Danmark hevur verið oðrvísi. Javnaðarmenn feldu vinstra høgra slýrið 1929 og hava gingið fram í slórum við valini síðan. Í »Socialdemokraten« stendur athugalig grein um, hvussu fjøl mentir arbeiðararnir í Danmark fylkjast um socinldemokratiid. Tað kann vera »belærende« hjá »n«, IH. T., og ødrum, ið hava talt dagarnar hjá socialismuni, meginparturin var eisini í Danmark, at lesa hesa grein, 10 er fakta: Í 1933 over 10,000 nye Med- lemmer i Socialdemokratiet. 41,000 nye Medlemmer under Staunings Regering. Bøfolkniugens Svar til Reaktion. Parli kontor den endelige Medlemsop nrel 1933. Kredse afventedes Resul Í Gaar afstutlede vort gørelse for Í interes- sort de talet med ikke ringe Spænding. K yocialdemokratiet har længe væ bedst or ret del tiske Parti i Danmark og 4 ganiserede poli indtager, hvad Organisation fremtrædende Stilling blandt In angaar, en ternationalens socialdemokratis ke Partiet Man forundres om Medlems-Opgorel- kunde derfor sen for 1933 viste nogen Tilba gegang eller Staønation. Selvom Summenligning med ikke hal uforholdsmæssig stor År | bejdsloshed, sætler den aarelange de fleste andre Lande Krise dog sine triste Spor í Tu- sinder af Arbejderhjem og nød Indskrænkninger og vendiggøl Besparelset Opgorelsen bragte en ølædelig Overraskelse En Fremgang paa 30 Foreninger og 19,491 Medlemmer. Ll P Vavsberetning fot 1932 meddeltes det, at Aaret 1932 afsluttedes med 1163 Foreninger artliels og 179,579 Medlemmer, Sluttal lene frá í Guar, d.v.s. pr. 1. Ja- nuar 1931, viser: 1203 Foreninger og 190,070 betalende Medlemmer. Allsaa en Fremgang paa 50 For eninger og 10,191 Medlemmer! Et straalende Resultat, der viser en organisatorisk Styrke og Sund- hed, der er eneslaaende. Trods Krise og Arbejdsløshed, trods den politiske Opløsning i de bor- gerlige Partier, trods Regerings- byrder og Depression, trods Stormlob Sider til Kommunist-Opviglere: 10.000 nve mod vort Parti fra alle fra Skulteborger-Reuktion (ver Medlemmer og 50 nydannede socialdemokratiske Foreninger! Fremgangen jævnt fordelt over hele Landet. Medlems at deri Par- 121,031 Det Ser vi nærmere paa tallet, viser del sig, licls Organisalioner el Mænd og 66,039 Kvinder. er vægtige Tal, men alligevel Bevis for, hvor store Reserve vi endau har at hente blandt Kvinderne. løvrigt førdeler Frem København 1500, gangen sig saaledes: Frederiksberg Sjælland 2800), 100, Lolland-Falster 1800, Jylland Dillede af en hele øvrige dornholm 300, I, n Dette Fremgang jævnt 9 000, fordelt over Landet uddy- bes yderligere, hvis man nøjere aransker Tallene for de enkelte Kredse, Et Par Eksempler: | By er Medlemstallet steget med 606, i Løvel-Kredsen, der er en ren Landkreds, er Medlemstallet steget med 179. For en Bymand lyder delte meget beskedent, men det er dog en Medlemsfremgang Odense pan 51 ptt. En Provinsby som Roskilde har haft en Fremgang paa 266 (33 pCl), Køge 129 (37 pCt.), Faaborg 85 (40 pCt.), Skive 141 (20 pGt), Ringkøbing 74 (30 | pCt.), Allinge-Sandvig 79 (78 pC1.), Rødby 45 (36 pCt). Í Aubenraa Kredsorganisation for al Tal fra det er der en Med- paa 22 pl. — Altsammen Resultater, der nok er værd at tage Hallen af for. nævne et omstridte Land lemsfremgang Hvordan Københavner er Socialdemokrat. Det er kendt fra tidligere Valg, at cen. 51 p€t. af alle Københav- nere stemmer socialdemokratisk. i Partiets Or- ganisalioner? Nej, desværre, saa Stnar de nu alle langt er vi endnu ikke kommet, Ved Folketingsvalg fik Socialdemokratiet i København 193,660 Stemmer. I Partiets Or- vanisationer staar imidlertid kun ca. 60,000, lidt kommet lil det Resultat, at hver 25 Aar er København sidsle Vi har prøvet al se nøjere paa Tallene og er 6. Københavner over Medlem af Parliet. er allsaa god nok ved Valgene, men mange Københavnere staar endnu udenfor Partiets Organi- Ssalioner 41,000 nye Medlemmer under Staunings Regering. Ser vi nu bort fra Tallene fra sidste Aar og betragter Udvik lingen i hele Landet siden 1929, faar vi ogsan el virkelig glæde- ligt Resultat. Ministeriet Madsen- Mygdal faldt ved Valget den 24. Apríl 1929. Ved dette Valg gik Socialdemokratiet 96,085 Stem mer frem. Socialdemokratiet og det radikale Venstre dannede Efter 3'/, ringstid fornyede Vælgerne Re- Mandal, og » ; ar age- Regering. Aars Rege med en 70,000 Socialdemokratiet Re- Skyldes kun germgens Stemmefremgang paa ca. fortsatle geringssamarbejdet. denne Fremgang nu soCi- aldemokratisk Ja, lad hvorledes blandt Vælgermasserne? os engang se paa, Svingningerne i Organisationer- nes mere langsomt bevægelige [ul er: Den 1. Januar 1929 talte So cialdemokratiet 1033 Foreninger 119,120 Medlemmer. Hvert Frem- med Aar siden har der været gang, og í Dag er Tallene altsaa 1203 Foreninger og 190,070 Med- under Der er altsaa den nuværende Regering dannet lemmer. 170 nve socialdemokratiske For- eninger og indtraadt 40,950 nye Medlemmer i Partiets Organisationer. Disse Tal viser, al Socialde- mokratiet er i fortsat Fremgang Landel over og har bevaret en Kontakt danske Folk, som intet andet dansk politisk Parti. Dal er tillige den store, brede, danske Befolknings Svar [il Skatteborger-Reaktionen med det Disse Parlamentslede-Apost- lene, og de kommunistiske Splittelses- mænd. Kunde Svaret være mere værdigt og rigtigt? Vi takker vore energiske Or- anisalionsfolk for det stolte Resultat, takker de Titusinder af navnløse Agilatorer, der ved brydsomt Arbejde har vakt de Sløve og Ligegyldige og faaet dem med i Partiets Arbejde og takker vore 190,000 Medlemmer Trofast for deres eneslaaende hed mod vort gamle og dog evigunge Parti. Vi vil ikke hvile pan de vundne Resultater. I 1934 lager vi prany et Kæmpetag for vort stolte Parti, Ansvarhavandi bladstyrari fyri Suduroyar-siduna: P, M. DAM Højkonjunktur á + i , Se KO .- fæ Nr