týsdagur 24. apríl 1934síða 3

„Táið mold stjelur mold ...“ Ofta tykist lað, at blød okkara eru heldur berlig, hava ikki stórt al bjóða lesarum sínum, lítið sensationelt; men láið so okkurt forkunnugt er fyri hond, er ikki máli á sum ley hóla. Nú er tað hesin vælsignaði Gøtumndurin — »Oli« neyndur, sum hesa ferð stendur fyri blaki. Hesin neyndi maður hevur boðið sær fram sum lað lykist mest á friðarferð, al síga monnum frá lí vinningi, tað hevdi verið, um leir lóku saman um eill sokallad >útbelalingar- kantóra. Og hevur so hesin góði maður vátt sær til við tølum at þrógva lann vanda, tað er fyri liskimenn al lala sínar pengar standa inni hjá keypmanni, og hvussu ofta lað hendir, at menn ikki fáa sína ársvinnu goldna, og so, láið húsugongdin kemur, verða leir av við so al síga hvort oyra. Og nú er ólukkan leys — nú kemur maðurin lýgur hvert orð! fram, al Eingin vandi er, og einki oyra er tupt! Tann so neynda >havnarsíða< í hesum háttvirda blaði hevur, sum so ofta, eina fyrst líkið lil orða og slær í moralskum ídni nevan í borðið og krevur uranskan! sakin eigur at vera granskað, rannsakað til botns, so at synd- arin ella syndararnir, lygnarin ella lygnararnir kunnu verðu tiknir í herðaløppin og fáa eina væl áborna reysing. So krevur í fullum álvara hovuðssíðan í hesum hlaði. Hill havnablaðið lí fáu vil hval ikki úr okkara æraða »Vingakrossur«, við Novuðsslaði leggur so uppí, leggur fram kirkjugarðskari yvirskrift: sann- leiksvitnir! Lin harðlig og sum sýnist ábreiðslurík grein, atfinn- ingarnir trota ikki, og glødandi kol verður rågvad á Ole Poul- sens høvur; rivid verður niður í >havnasíðu- og >suðuroyasíðu- á »F, S-D.e. Jú, Oli og allir, ið honum og orðum hansura hýsa, mugu kenna seg sum millum heims og heljar. »Indignatiønin« — á pressu- monnum okkara tykist at vera stór, teir eru komnir í eitt satt moralskt streymrak! Amtsblaðið, okkara »stand- sum tey laka til á donskum „Dimmalætting, gloymir heldur íkki Óla; hon gevur honum pláss í til- tiknu »rimkrånikue, poesiur í satiriskum formi, sum nógv lyk- ist al okja um blaðsins virði. — Ja, eigur ikki at seg erpnan, Óli, al sig haflige« — síni hann kenna gja navn og starv sílt sett á skinklandi og rikjandi rim! — »TåiO mold stjelur mold, so lær .......€ sigur orðalakið. Låturligt og eisini harmiligt er at síggja oll hesi blaka seg yvir Óla og leir, ið hava tikið orð hans upp. Ikki eru so langar tíðir lidnar, blød hovdu rúgvur av sensationellum greinum, harðar åbreidslur á danskar embætis- menn í Grønlandi, og so ongar undirskriftir. Enntá gekk lað so vítt, at:sakin kom á ling, ja líka niður á Danmarkar ting. Og so, síðun táið avlornadi, komu allir undir at hava logið allsamalt; skriv- andi og blød vórðu logd undir at: hava ætlað eina politiska golu burtur úr ollum; og henda øgi- liga sak hvarv, doyði burtur, og enn er hon ikki uppaflur risin, og enn hava ikki menn okkum vitandi — reinskað seg til fullnar, Jú, mangt er at raðu um, mangt hevur verið frammi! -— agilatíón — er lad ikki so, teir ÚR SUÐUROY kalla lað? og er tað ikki lad, leir leggja Óla og hansara menn undir? Ivat nýta teir ikki til agitalión, 140 um geldur! Ein minnist lær gulu og bláu pla- kalir frammanundan valgi. Ikki fán fiskimenn spoltandi orð lá. Og vitið um ikki fiskimenn til næsta val verða harmaðir fyri lítla vinnu og tap! Og lá skulu síggjast aflur tey stóru 6 og 7 sefraðu tolini; allur krónurnar, sambandið skal okkum, og fån g sam hinir vilja forkoma okkum. Tað »standhaflige« = samband, skilið og sparsemið í fólki okkara! Og »indignalionin« í »Krossi« og hjá oðrum, hon verður mestur tlogin. Svorðini verða grivin upp aflur, meiri rustad enn hjá Ola! NÓGV Óli nýlli våpn, ið vóru givin honum óblettað, blonk! nýtti ley í sønnum eld- sum Hann Á huga fyri Førova fiskimonnum. Ja stultligt er al leir spotta Ola Poulsen. Særliga er lýtaleys, hoyra spollid um nidurferd hansara stuttligt. Stuttligt. Vit minnast, hvussu lað er gingist ollum hesum, ið hava verið upp å landsins besta. Summir í Keyp- mannahavn, summir í Spania- landi, summir í Brasilíu. Upp å landsins besta hava teir allir verið!! Nógv vila(!) teir at:siga frá ferðum sínum, greiða frá í bloðum, losa f radio 0. s. v., men lítið spyrst burtur úr ti, leir hava avrikað. Harrin viti, hval leir havn minst til, og hvat leir hava gloymt. »TåiO mold stjelur mold ... Lesandi av bygd. Verkfallið á Tvøroyri ok. Arbeiðaranna krev góðkend. Samhald ger sterkt, sterkt eilt felag, sterkt eilt fólk. Vit hugsa ikki, nøkrum ov nær, túið vit siga, al Evoroyra arbeidarar fremstir í Foroyum í al vil ganga eru eina saman- huldi og felagsskapi. Teir hava mangan líkið men aldri farið frum eftir ftummum. Tað hevur aflíð áður verið roll og samrådst affur, og aflur um málið, sæð frá ollum sýniskor- um — og tíkið støðu, hevur tað verið ein jarn- faslur vilji aftanfyri al Stríðið skuldi so heldur hitl síðsla. Tað hava verið vekingardagar Dag eftir Meiri ferðir um dagin eru ar- beiðararnir, ullast úr Froðbæ og innast úr Trongisvági, sumlaðir í leirra egna húsi fyri at:skifta orð og hugsan og talast saman til eina óbrótiliga heild, ein fyri allar, allir fyri ein. Teir vildu vinna. Teir sóun at alleir máttu vinna. Kontantloysi gekk ikki longur. lok, hava leir so sigra. kosta å Tvøroyri. dag og Teir kravdn bert ordan ogskil fær sítt: arbeidsgev- arin arbeiðið, arbeiðarin lønina Teir vildu enntá offra fyri hetta, 2'/s %, av løn- ini. Við hesum peningi skulu leir halda útbelalingarkannlórið Kantórið kemur so stalt ikki al kosta nrbeidsgevarunum eiltoyra. Hetta er eitt rimiligt krav. Hvor Í, so hvor í konlanlum. kunn siga unnað? — — —— Eitt skip var farið ólossað av vánni. Soskuldi »Vjaldrid« koma g spenningurin var mikil. Fóru keypmenninir al gevast? Arbeidararnir høvdu líkið støðu - Og g sagt leirra síðsta orð — tað vistu oll. Tjaldrið fór fyrst av síað aflur ólossað. tað Vági, undirskrivaður. 0) Men áðrenn Få var á var sållmålin Tað síggja allar arbeiðarar Fylkingur var ein slerk sjón al ganga í Mokki, fylklir, veir og tveir, oman á bryggjuna, fá ið »Tjaldrid« kom at. Men einki 61j60, ordan og skil. Einans ein fastur vilji merklist í hvorjum Samanlhuald, geringin. Samanhald og rætlvisi | ti goymist fri — og allir partar vinnad, Førovn land vinnur. Arbejderkammerater. Nu da Strejken er endt haabentlig til alle Parters Til- - for- fredshed finder vi Anledning til at frembære vor hjerteligste Tuk lig takker vi Arbejderkammerual- for udvist Solidarilet, sæl erne i Danmark og Norge, der visle deres storslunende Kam meralskab ved at erklære sig solidariske med os og lilsige os pekuniær Støtte, og del skønt vi ikke staar indenfor De samvir- kende Fagforbund i Danmark. Men samtidig som vi frembæ rer denne Tak kan vi ikke und Inde al fremsætte Spørgsmualene: [Ivordan vilde de færøske Ar Strejken de staa solida bejdere stille sig, ifald fortsatte? Vilde risk sammen med os og und lade al Jøsse den Fisk og de Varer, der var bestemt til Tver- ) una" Vilde de eventuelt erkkere Sympuatistrejke o. s. v.? Man skulde formene, at del kun kan gives et Svar et afgjort ja! Givet er, at skal Arbejderbe- vægelsen paa Færøerne sejre, maa Solidariteten aldrig brydes, en for alle og alle for en. Arbeidsmannafelagid „Fylking“ Bestyrelsen. Tidindi. Tvøroyri '" , 1931. Fra Trangisvaag Havn. Ankomne Skibe fra »Frida« 11,000 Fisk, »Johanne Sofie« 21.000, »Riddarin« 11,000, »Siann« 19.500. lyaar ankom s/s Island: >Bjerklic Bodo her, for at ind- laste et Parti Fisk Haas & Co. Afskibere var T. F. Thomsen for og N. I. Morlensen. Salldumper s/s. »Varhaug« Huugesund an kom her i Gaar med et Parli Salt til Kobmændene. S's »Bjerk li« indlastede 100 BI. Klipfisk, Fra Vaag. Ankomne Skibe: »Havgåsin« 18,500, »Harry« 21.500, »Grusi« 17.000, »Albert« 15,500, »(ity« 12.000, »Ellen« 16.000, »Beini- svør« 19.000. S/s. »Bjerkli« ind- lastede i Vaag 1.500 BIL Klipfisk. sæder Skattatos. Blonk våpn. Hann, ið er sekur, at sær tekur. Ein arbeiðari (Hanus): Hevur hú sæð, ut ein limur í líkningar neyndini í Havn er vorðin firlin yvir los okkara um skallaviður- skiftini, Hann skírir okkum fyri lygnarar, og í moralskari »indig- nasjøn« brigdar hann okkum ikki al nýta blonk våpn, og vil hann halda, at:ábyrgdumaðurin átti al á Suðuroyasíðuni ikki tíkið okkara tos upp aftur. Ein annar (Pætur): Nei, hlaðið enn. núkað í ti, Vit ir at vera sakligir og arbeiðari ikki Ino sum hann brigdat eg havi lisið Íðan, er okkum. búðir plaga ikki farn frum vid ógsrundaðum tosi. SO ara skattalos alment tikid. Vit við navni og tóku ikki Havnina sum vítt eg minnist, var okk- sole Ta nevndø ongan eitt særligt domi. Eg vil tó ikki nokta, at Havnin eisini var mær í huga. Men lat okkum síggja, hvat ið stendur í bluðnum. Hanns: Jú, eg havi bluðið hjá mær. Ég ætlaði mær at vísa lær td, og lók eg td tí við mær. Ég visti, at tin >socialure var umborin og al tå var hel úli. Hvgg her! Hann hevur stillað (nd skemaliskt upp. Men er ikki uppstillingin villandi? Hann skrivar: S. C., arbeiðs- maður, 2 børn, uppgivid 1600 kr., skaltaður av 200. Tað, ið vil meintu við reinvinnu, var tn 0, ið eftir var, lå ið ikki bert skattur, rentur, sjåkrakassagjøld, Irvgging 0. a. men eisini frá- drátturin fyri born er gingin frá. halda, at:tað samn er tilfelli við Kuno lesararnir ikki eisini dómunum hjá hesum líkningar- Men tað er ikki eftir orðaljóð- nevndarlimi? tilfelli al døma nam, lann skrivar: »oppgivid 1000 kr.«. Uppgevarin hevur íkki loyvi al taka barnafrá- dråttin frá. Tað skal líkningar- neyndin gera. Vit hava hoyrt, at frádrátturin fyri barnið er 200 kr. í Havn. Er hetta rætt, skulu av hesum 1000 kr. 400 kr, áðrenn lækkað (niðurselt) verður eflir forimuni. So stall er S. Cs reinvinna 600 kr. og kann ikki selast sum dømi móli okkara dømi við eini reinvinnu av 1000 kr. Er henda villeið- ingin gjørd við vitandi og vilja, er Ind ikki at nýtu blonk vápn. Pætur: hann ikki tikid byggningsskattin vid. Hann er Fyri hill stóra órættvísi. Al glovma hann Og so hevur småmannin í eini grein, ið skal eina sanna mynd av skaftavíðurskift- Havn í mun til Tvør tað er ikki rætt. Tad er ikki af nýta blonk vápn at lål geva unum Í ovri ast sum um at øll ålikningin er y 8% lá ið procentini eru tann minsti part- komin út í ley hesi urin av arbeiðsmannaskattinum. Vit hugsaðu soleiðis alment, særstakligur um Havn, í falli ikki Havnsenn um t.d. suðuri í Vági, hvorjum meir um bar lað sigst, at teir slórn eru vorðnir lækkaðir, meðan leir smærru eru hækkaðir í inntøku, Men eg hugsi, at vil eru farnir slórvegis við síðuna, sjálvt um vit bert høvdu talað um Havn. Lat okkum fara at rokna eftir og lata íkki bert helmingin av lelunum. men øll tølini lala, Tala vit um Havn, so skal íkki hert procentskatlurin men eisini byggningsskalturin takast við — og samanmela vil Havnina við bygdirnar viðvíkjandi hækking og lækking og skatling eflir føri- muni, må aftrat ti »beløpinum«, ein er sell at skaltast av, leggj- ast eilt »fiksernd« »beløp«, sum vid leim givnu procentunum (8) gevur skalt, ið svarar til byggningsskattin. Tåid hetta er gjørl, fær ein verunliga at vita, um eins inntøkur eru hækkaðar lækkaðar einum vissum procenti (8) at kunna geva hin skaltin og byggningsskattlin). | ein ella fyri við samlaða skaltin (procent- síni hækking og lækking eigi Jikningarnevndin í Havn so sanni- liga at laka »hensyn« til bygg tað inn ningsskattin! Gjordi hon við skili, vóru húsmanna tøkur, ið liggja um 1000 og undir í reinvinnu, lækkaðir niður undir 100 kr. skattur var ivaleysur aleina. Hin órættvísi bygnings heitan. Lat til tað, vil Tað var alt Eg tosaði meg nú aftar kanna. okkum koma vóru við at so, um vit vóru stórvegis skeivi í sammetingini måldir eftir tølu um hjá ti firtna likningar- nevndarlimi kannan tað Í hesari altso ikki SS. (.s kunnu vit talið, »skema- nvla fyrsta inntøku í teirri tísku“ uppstillingini hjá líkning arneyvndarlimunum; ti hon liggur 600 kr. tuð næsta dømi, sum sagt Vit hann, ið hevur uppgivid 1306 ki verunliga um megu taka og lvey børn. Reinvinnan ella skaltainntøkan hjá hesum verður 1306 kr. 100 í ullso 906 kr., tað talið, vit ÞIICVEI barnafrádrálti 100 kr. minni enn Men Lal okkum tosaðu við ti. henda um. mind« bara taka mun Í »favør« fyri Havn: líkningarneyndarlimin í Hesar 1306 100 kr. 906 kr. verða altso niðursettur, lækk aður til300kr. at skatta av. Pro centurnar eru 8. Procentskatturin Hertil kemur so byggningsskatlurin, ið kann æt- verður altso 24 kr. last lil, um húsið er goll og stórt 70 kr. Hin samlaði skatturin 94 kr., ið resia 2 kr. í at vera 8% av 1200 kr. Faktum er alisøo, at ein hús- maður i Havn við eini skalla inntoku, av 906 kr. eflir tølum likningarnevndarlimsins kann koma, um hann er komin undir rinda skatt få 1200 kr. (skatta Hann ber ver unliga so slatt ein skalt av eini eini dýr hús, al svarar til 89, av procentin er 8). summ, ið liggur 300 kr. yvir hansara skaltainnteku. Hann er altso virkilign hækkaður 33 9. Hægsta hækkingin er 40 %. Hanus: Ju, so er. Ég visti væl, at vit vóru skilamenn. Al nýla annað enn blonk våpn, fellur okkum ikki inn. Vit hava ikki viljað hongt nakrar líkn- ingarnevndarlimir, Og tað hevur als ikki verið okkum í huga at leggja likn- ingarneyndini í Havn undir al núverandi limir Í hava skyld fyri byggningsskattin, Men henda nevnd eins og allir íbúgvarar í Havn kunna ikki umbera, at einki er gjort fyri at fáa byggningsskattin burtur ella broyttan, og líkningar- nevndin má standa til svars fyri, ikki lækkar smærri inntøkurnar so kraftugt, at tað at hon tær fyri hesur inntokur einans verður talan um byggningsskattin, ið er ivaleysur. (Meira). Vegna plåsstrot má greinlingur IV. »Føroya fiskimenn og Foroya arbeið- arare stedga til næsta bluð. Ansvarhavandi bladstyrari fyri Suðuroyar-síðuna; P, M, DAM sneg Pe Rs EA mee + sr