týsdagur 1. mai 1934síða 3

Foroya fiskimenn og Føroya arbeidarar av stjórn Arbeiðsmannafelags „Fylkingar“. IV. Føroya ull er Foroya gull. So ljóðaði einaferð. Men nú er um- skift. Landbúnaðurin er ikki longur álitið. Tað er einans ein munnberingur, hann gevur í kovan hjá leim flestu hjá fjøld- ini. IHøvudshjallurin hjá henni er á sjónum, og hesin hjallur er tess verri illur at líta á. Hann hevur mangan goymt beiskan viðskera. Lund, oyggjur okkara hava ikki av ongum og ikki av órælti fingið navnið: >Enkernes Landa. Vandan á sjónum er ill al gera við. Eingin kann byggja borð fyri báru. So meiri skyldu hava vil atskipa sum best á land- jørdini. Og ikki nakað Ul muns landbúnaðinum viðvíkjandi? Kunnu vitikki gera nakað fyri al veila Førovingum yvir høvur, fjøldini, ein stuðul á litlan mikið kann gerast landinum, ein hjall á føstum? Ein tydningarmikil spurning- ur. Týdningarmikil nasjonaløko- nomiskt sæð fyri heildina, sam- Hval fer nú ikki fyri skeytið! Hugsið okkum til bert lað, al hvørt epli, ið nyll og etid Før- felagid. varð í Førovum, kom úr ovum, var vaksið í Forova mold. Hvussu nógv keypa vitaveplum úr útheiminum um árið? Fyri hundraðir avtúsundum av krón- um! Hví ern vit so dølgaligir? Ja, hví? Spyrhvor id ræður fyri borgum. Men er tað ikki syrgi- ligt, harmiligt? So væl epll frukta hjá okkum! Og korlini lata vil árs árliga so stóran pening útav landinum fyri ley. Ella kundu vit, okkura land, ikki spart hesi Jú, Og ? hundrað av túsundum? Ind so makaleyst, bert vil skip- aðu land okkava plánokonomiskt! Men alt gongur her uppá >be- skubb«, sum maðurin segði. Eingin plånur, eingin javnundi, regulerandi hond. Soleiðis kann lað ikki ganga longur. Eisini viðvíkjandi búnaðinum, land- bråkinum, megu vil inná plån- økonomi —: so og so nógv nýta vil av eplum, og so og so nógv skal ti veltast til bestu góðsku og fastan pris samsvarandi epla- prísin í marknaðinum plus farma- útreiðslur til Foroyar. Hámarks- virði, maksimalvirdi, má áselast fyri al lryggja hin fálæka, ið ongan leigin eigir ella kann fúa, at hann ikki skal rinda ov hog- an prís. Ja, her má broytast, her má nakað gerast. Komandi ælt- arlið krevja tað! Heilsan er eillans. Hon er all, heila lívsvirði. Ultan mjólk og grønsku vúna heilsa. Men børn okkara nóg mikið av mjólk, grønsku og oðrum lívkveikjandi gróðri? Nógva slaðni ikki! Og kundu vil haft 6 ferðir so nógvar kýr sum vil hava grønska, rabarbur, kál o. s. fr. vaksa heilt væl í Foroyum. Farið til Kirkjubø, og lit fáa sjón fyri søgn. Mjólk og grønska — heilsa styrkið. Hesi hoyra saman. Ein fáa tó Í og barnaflokkur uttan mjólk og » grønsku er følin og bleikur. Trot uppá hesi fødievni kastar í stórum, er dýrari enn landið Tí má einstak- má orkar at rinda. lingurin blása í hornið, lí fólkið sum heild krevja bót og broyting í okkara landbúnuðar- skiflum, kreyja eina fyri einslak- lingin sum fyri heildina stimb- randi skipan. Gamlir siðir, gomul hugsan, megu víkja. Alt tud, ið larnar gronskingini av landinum må avtakast. avlívast. Fordómir og óræltvísir framibjårættindi, ið forða einum útvíklingi við lí ÚR SUÐUROY skjolleika og skundi, ið torvar lívinum við sínum margfaldu krøvum, all lílíki má víkja fyri fólksins, Inndsins frama og fram- burði. Um ikki so verður, kódna vil, gerast ról- og heimleys í okkar: landi. Tað verða trupult og svangligt og tvørligt kortini. Her er tessverri eingin gullsandur. Land okkara Sveitta- brot, stríð og strev, tað er lagnan hjá (í minna manninum. Men arbeiðararnir og liskimenninir egna kann er einki Kánans land. hava aldri borist undan og ræðst slitið Okkara er ikki al sleppa at liggja í leti, og slrevið. krav men al koma til arbeiðis og fáa rættvísan ágóða av arbeiðinum. Hetta skuldi verið eitt rímiligt krav, eitt ræltvist krav. Men sum úlviklingurin gongur í ti kapilalistiska samfelaginum, ber tað meiri og meiri á ta leiðina, at arbeiði ikki verður al fáa, at jørðin verður samlad og logd í Og havið! Eisini har økist arbeiðs hendurnar á einstøkum. loysi í stórum. »Parolan« tykist at veri, ul vil læra okkum al svølla, vit skulu smámenn skulu proletariserasl meir og meir. Men stopp! og lít Foroya fiskimenn ikki lala hetta Vil kunna, um vil vilja og vil mugu vilja slån i borðið og sign: soleiðis skal tað ikki verða! Hetta er okkara vilji og hugsan — og soleiðis skal tað verða! Og landbúnaðurin verður so Ílin = ognarleysi fokkurin 50 til at gronska landið. Jørdin sleppur ikki lá longur at liggja í mosa = ódugnamenninir verða lá al Vil Foroya urbeið- árar vilja okkum bjóða! umskipaður. tær høvi víkja fyri dugnamonnum. Allur måtturin verður lagdur á at fáa hagsjørdina undir kullur skjól- Nóg mikið mjólk og grønsku til hina upp- ast moguligt. av vaksandi ættina! Hesum kravi må einki forða! ar- beidarar og lil fiskimenn al vera Sum fyrsta stig eiga vil samdir um at krevja framt nú beinavegin — lad mikið um- redda á lingborði liggjandi upp- skolid til broyting i jarðavíðurskiftum. okkum fúa tey 150.000 til studning og lån til treingjandi trædarmenn og Lat okkum fáa kongsgóðsið og prestajørdina í iv okkars Lat um árið jarðabrúkurar, smábóndur. ein særligun foroyskan jardu- grunn, slýrdan av okkum sjålv- um. Laut okkum fáa rætt lil at nerta vid lá privalu mosajorð- ina. Teir menn, ið einki gera við jørdina, fáa belri býli við at fáa virði av jørdini í peningin og rentur av honum í sparikass- anum, heldur enn at eiga jorð- ina liggjandi í orøkt til lups fyri eigararnar og larn fyri útvikl- ingin í samfalaginum. Hin ogn- arleysi flokkurin í óðalsbygdum sum Gjogv, Eiði o. a. ini lívsrætt, rætt til at kenna, at Foroya land eisini unnir honum eigir eis- fótin fastan, ein blett, ið hann kann gleða seg við at koma aftur til al dyrka og grønska, aftaná at hann í 7 mánaðir hevur troytt lann svíkafulla hjallin á sjónum. Latum okkum undirstrika, at í hesum upp- skolti má ikki broytast ll frama fyri hin privata ognarrælttin, tå hann stendur forðandi fyri al vit, Føroya fólk, fáa lað av jørdini, hon evnir at:geva, Hin flokkurin eins væl Førovingar og óðalsmenn- ognarleysi eru inir og eiga lívsrætt her á landi teir, eiga krav til Forovar. Heltu høgu harrar á lingi minnast. Tað er hæltisliøt al gloyma hetta ella at látast Føroyar hava ikki eins væl og Í móður sína megu okkara sum einki. ráð til tess! Vit, ið eru á skuggasíðuni, Lil sjómenn og vil arbeiðarar, vil hava eill uppundan, gerast fríir, fáa fullan felags mál, at koma og heilan menniskjarætt, lívs rætt, rætt til at:arbeiða og njóta úgóðan av arheiði okkura. Okk ara millum eru ongar molstrid andi inleressur, og um eilthvort er, 10 ikki ber suman, eiga vil at:javna lað sum broður. Latum okkum småmenn her å landi hondina geva hvorjum oðrum uppá al standa øksl móli øksl í stríðunum fyri eini ræltvisari samfelagsskipan, har ikki verður tryklur og kúgaður fyri ein standur, ein klassi, al ein annar kann koma so mikið hægri upp, men har hvor lyflir annan, og allir sum ein eru við at bera byrdina og nýta har tev ymsu arbeiðini á landi sum úgóðun, tey vinsu virkini, å sjógvi virka hvort við oðrum sum ein væl lagdur plánur, har ið einki fer fyri skeytið, men alt gagns og frama. kemur menniskjunum (il Okkum arbeiðarum og tykkum fiskimonnum bidar ein stør upp gåva, eilt stórt lak fyri betri og rætlvísari tíðum. Nú menn og arbeiðarar! slendur á okkum, fiski Den unge Arbejder, som skal være med til at skabe bedre Forhold for det Samfund, vi tilhører, har du tænkt over, under hvilken Samfundskant dine Forældre har kæmpet un- der for al skaffe dig og dine det daglige Brød, ofte alene grundet paa manglende Oplys- ning og til Tider daarlige Tuls- mænd for Arbejderens Sag; og som Følge af disse daarlige For hold har de ikke kunnet hævdet deres fulde Ret. Har daarlige Erfaringer »in mente«, du, med dine Fædres sat dig et Maal for Livet, som vil gavne dig og dine. Hvis du ikke har gjort dette, saa lytt til el velmenl Raad, som intet hæderligt Men neske nogen Sinde vil kunne bebrejde dig. Og delle er: „Ger din Pligt", hvad enten det er overfor din Arbejdsgiver, Kam- eller det større Samfund, du under. Men til Gengæld man du , kræve din Ret". Gør du disse to Ting fuldt Handling, da el godt gammelt og meral for hele bor ud í Tanke og du med til at forbedre Kaurene for dig og dine. Aarene vil du høste Frugten for din Kamp for en menneskelig Og igennem Tilværelse. Med Tuk for Optagelsen. O., M. Schultz, Einans ein klattur. Sigurin hjá javnaðarmonnum í Lundun er einans ein klaltur, ið einki herverk ger, særlign um vil gloyma javnaðarmannasigr- arnar við kommunuvalini yvir alt England, yt". Latið småfuglar í frið! Hvor mentaður lærari í Før- ovum sígur hetta aftur og aftur til børnini. Vit hugsa eisini, at unglingar og børn nú á døgum Tað kann vera, al onkur forherðing geva hesum orðum gætur. ímillum, sum lekur egg og ur er ungar. Men tað er vist bara onkur. Vit hoyrdu um dagirnar ein mann sign, at Ind var verri við | leim gomlu, seydamonnum sær- liga. Hesum vildu viteinki trúgva. | TEE Men maðurin helt fast við sítt. at so var. Kann tað vera so galið, atokk ara seyðamenn eru smáfugla rænarar. Viðvíkjandi teim flestu lað ikki vera rætt, tað ber til. Vit fáa okkum ikki til attrågva lí. At onkur seyðamaður kann er so dekansligur, kann sjálvandi [gras best lúkaða garði. hendi. finst í sjålvt ti Eingin mátti sum tøkka til al vart seyðamenn kent alsk og heiðufuglin og roynt hann móti al avovdast. Seydamenninir — kunnu eisini sum eingin annar vera verjari fyri heidafuglin. ið hevur sínar fíggindar, um teir ikki eru smá dreingir og ospeklir sevdamenn. Hovuðstíggindin er roltan og summasindni ålløgufressar. Hesi eru hervilig. Her kundu seyðu- menninir gjørt góða gerð við at lagt eitur fyri rolturnar og roynt atskofið fressarnar. Hitt almenna eigir at stydja við fríum eitri. Vil ullar seyðumenn í Foroyum um tað stríðast fyri heiðafuglin. loyva okkum at heita á taka sum eina uppgávu at Gerið lad og Føroya fólk vil takka og virða tykkum! Skattatos. Blonk vápn. Hann, id er sekur, at sær tekur. (Framhald). Pætur: Hvor man hesin limur vera? Hann heldur okkum vera verjarar av núverandi sóknar- stýri á Ívoroyri, tí vit undrasl á, at skaltavidurskiftini á lí illa- stillaða Tvøroyri eru frægari fyri hin minna mannin enn í Havn. Eg skal síga hesum góða limi, al vil verja ikki sóknarslýrið á Ívoroyri. Al skallnvidurskiftini eru so íræg, sum ley eru, á Tvøroyri, skyldast eina og aleina sínar arbeiðarunum. Gjøgnum menn hava Tvoroyra arbeiðarar fingið framt, gjognumført, ein stóran part av einum av ar- beidsmannafelagi »Fylking« til sóknarstýrið innsendun likning arskala. Stríðið var hart. Men lað varð eisini skorðuð hart á Henda skala kann líkningar neyndarlimurin finna í »Førova Social-Demokratic. I leim Havn, við mongu stóru innløkum, kann líkningsskalin gerast nógv meiri radikalur. Á Tvorovri eru fáar slórar inntokur har kann vist, sum statt er, ikki gangast longur. Likningarnevndarlimui átti ikki al verði firtin, um hann var ósekur. Hann, id er sekur at sær tekur. Hanus: Hatta hevur tú rætt í, Pætur. Kanska teir nú fara at leggja eina bumbu undir bygningsskatt- in — so var okkara prát vorði sum hent. Lat so »Dimmu« læn háðlátur og káka í frøi yvir slórmonnunum. [ff ————————— So fingu vit at vita tað. Undarliga samanvovid, jåst so samanvovið sum hjá honum, ið er lað, ið L.-S. viðvíkjandi lítla »n« og sær, um tað er sekur er, skrivar eilt líkheitstekn ímillum tað og hann. Okkara góður, jú, jú. »Hjemmelsmand« er A, ja, so fingu vil 16 al vila tuð og komu eilt stort fel nærri sannleikanum: at afturhald er afturhald, her sum burturi. Men hvat siga til? Ikki at tola dags ins ljós! Nazisman afturhald kon- servalismu. Nazisman afturhald sam band. Tíðindi. Tveroyri Um kolið Øllleingjast at frætta loki, einki skulu. er kvirt nú men alt ersum undir syvjar ål frá leim ið vita Um stutta tíð hvalabálurin Hevoi hesa fara at royna aftur bara eydnast at drift at góður stuðul fyri Sunn får. lad fingið borið seg Hon val bæ seinasta ár. Eitt má tó broyt ast í år: hvalatvestið må gerast bíligari. Annar farin halabáturin eri niður at fáa plåtu selta í annað borðið. Sindur av sild fæst av og á á Trongisvágsfirði. 5 Ísvirki keypir til skipini nú og ætlar at keypa til linubåtarnar í summar. Nemesis. En 20-aarig Pige fra New Zee Vid umbord í en Damper í Sidneys land gik for nogen siden Havn for at blive transporteret til Colombo, hvor hendes For lovede ventede paa at blive gift med hende. Ombord var en Englænder, der gjorde Kur til hende, og tilbød hende Ægte skab. Til sidst sagde hun Ja, Til denne Beslutning medvir- kede ikke mindst den Kends gerning, at Englænderen havde en stor Forretning hjemme i London. Da Damperen undervejs lagde til i Adelaide, blev Parret viet, og hun gik slet ikke i Land i Colombo, hvor den forsmaaede ventede forgæves, Í London opdagede den unge det havde en Frue, al var rigtigt nok, at Gemalen stor Forret- ning, men hun konstaterede ogsaa, al han havde en Kone der í Forvejen. Han blev arresteret for Bi gami og fik en længere Fæng selsstraf. Nu sidder hun og ven ter paa et Skib, der kan tage hende gratis med tilbage til New Zeeland. Penge har hun nemlig ikke. Rættleiding. Í sætti reglu í fyrstu spaltu i »Skatlatos« stóð í seinasta blaði: >Men eg hugsi, at vit eru farnir stórvegis við síðuna ...< Tað skuldi sjálvandi staðið eitt ikki og veruc. Hanus og Pætur. ímillum »vil« Ansvarhavandi blaðslýrari fyri Suðuroyar-síðuna: P, M. DAM “* - .