Sosialurinarkiv
Sosialurin 1934-06-26, síða 3
Tak niður PDF av hesari síðu Stórt myndaskrá

týsdagur 26. juni 1934síða 3

‹ fyrra síða allar 4 síður næsta síða ›

Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.

Tekstur á síðuni

hl Utferdin til Keypmannahavnar. Hr. blaðstjóri! Mær dámar lítið at skifta orð við partamenn mínar; men lann innsendarin, ið nevnirseg >Gum- al Førovingur«, og eg hava ikki reiðiliga somu hugsan, og noyð- isl eg lessvegna al skifta nøkur orð við hann í vinsemi sjálv- anda; lí so somir tuð parlamonn- um at:gera. Hesi ferð fari eg at hagreiða tað, ið hann skrivar um »Utferdina til Keypmanna- havnare, Eina aðra ferð ætli eg mær al skriva um ley ålop, arbeiðsmenninar hann ger á á Tvoroyri; men um lað verður reiðiliga enn, veit eg ikki. Hesi ferð vil egsiga, al arbeidsmanna- felagið »Fylking« á Tvøroyri hevur »gratise lænt okkum hús fundir. felagsins ll politiskar Hvorji onnur urbeiðsmannufelog gera lað? Stjórn >Fylkingear hevur við navns undirskrift skrivað fleiri góðar socialdemokratiskar grein- Hvørji onnur arbeidsmannafelog gera to? Vil javnaðarmenn eru arbejós ir í blað okkara. mannafelagnum >lylkinge takk skyldugir og eiga at:styðja helta felag og tess limir eftir forimuni altíð tå lað ber okkum til. Enn hava vit ikki gjort InO — líverri, men tað minsta, ið ar- heiðsmenn á kunna Tvoroyri krevja, er at feir skulu kunna vanga í friði fyri okkum og blað okkara; men tað er minni enn so. Hesi ferð skuldi eg sum sagt skriva um »Utferdina til Keyp mannabavnar«, Pað sær úl, sum »Gamal Før- ovingar« vil huva skil å num. Ella vid oðrum orðum: hann meinar, al helta óskilið - hettu klandrið, sum verið hevur politikki nú í eilt ikki haldast í foroyskum mannaminni, kann gangandi longri. Hann er troytl- ur ja, og tað eru vit alli Førovingar. Her eru vit so sam- sinlir og hugsunurlíkir sum eilt lív og ein sál. Men eilt haldi eg tað er, at »Gamal vera logið: Førovingur« meinar, utvit javn- enda á sum sær. aðarmenn kunna gera hesum klandri, og óskili, hettu klundrið forir við Men her eru vit staddir eins og maðurin tunn, ið fer út á ein streymlanga í eystfullsbroddi, og ætlar al venda rákinum vestir eftir. Vil javnaðarmenn gera ti beinast í at halda okkum ullan fyri hetta klandrid. Vil royna at: halda beina javnadarleid og royna al vakja tønn minna mann- in her á landi til tess, at hann sjálvur tekur sær róður í hond. Tá vil hann stýra skútuni á ta leið, sum hollast er fyri hin ar- heiðandi flokkin: arbeiðsfólkið og fiskimenninur. Okkara — ålilismadur, harra P. M. Dam, fer ikki til Dan- markar sum loysingarmaður, heldnr íkki sum sambindingar- maður. Til tess hava vit alls ikki hann. Vit hava sent hann sum foroyskan javnaður- mann al língast við okkara partamenn í Danmork um við- urskiftini millum tann stera partin av ríkinum og tann pinkulítla, sum fjarskolin liggur sent úti í Atlantshavinum, burtur- gloymdur av ollum ultun — ja, uttan teim, sum higar koma fyri egna gagn al fremja, landið hetta sum opið liggur fyri ollum verðsins peninga- og blóðsúgv- arum, sum er sogid fyrst inn al beini og harnæst mergsogið so- leiðis, al neyvan eftir í knotunum. Um bati kann fåast fyri hesa neyð- ars úlpíndu ljóð, er lad, vit før- oyskir javnaðarmenn kunna lívsmegi er nakar ÚR SUÐUROY eftir, og hesum máli viðvíkjandi er lað, at okkara álitismaður, harra P. M. Dam, er sendur til Keypmannahavnar, Hann vil eftir bestu evnum greiða hetta mál. Tað kunna vit vera vísir um. Annans er lað at síga, at ringfelagsstjórnin helt fund á Tvøroyri, og har var einmælt samtykt, hvat ålilismudur okk- ara skal gera í Keypmannahavn. Tessvegna at Føroy- ingur« krevjir av harra P. M. Dam, at hann í »Føroya Social- Demokratia skal »geva eina full- frå- »Gamaul fíggjuða, klára, skiljuligu greiðing viðvíkjundi síni ætlun við ferðinis, vil eg kunngera fyri hesum >Gamla Føroyingi«, al all (ad, sum samfyklt varð á ringfelagsstjórnarfundi á Tvør- oyri, varð innfort í fundarbók- ina, og ålskrift av fundarbókini varð úlsend til oll tey foroysku javnaðarfelogini.. Er >Gamal Førovingur« javnaðarmaður, sum hann gevur seg út fyri al vera, so hevur hann høvi til al gera seg kunnugan við hesa úl- skrift. Meira kann hvorki P. M. Dam ella nakar gern. Hví skulu okkum Vit javnaðarmenn apa eftir sjálvslýris- og sambands- monnum? Það er meir enn mánaður sidan, al hesir báðir lokkar fóru al trætast í blødum leirra um, hvat ið rættast er al halda fram fyri ríkisstjórnina. Ongalíð hevur klandrið millum hesar báðar flokkur verið so hart sum nú, tå leir fóru til Keypmannahavnar fyri at standa saman um krøv Foroyinganna. Einaferð báðir flokkur ríkis- stjórnina. Tá eini Gronlandi Seks lúsin Føroyingar undirskrivað hesa adressu, Kg veil, al Føroya fólk ikki undir- soleiðis, al sendu hesir neynd (il tuð við viðvíkjandi. hovdu eina var adressu skrivaði adressuna summi skrivaðu sum sambands- summi sjálvstýris- javnaðarfólk. Ég veil, at oll skrivaðu undir sum Føroyingar og einki annað. Men sjálvstýris- og sumbandsmenn gjørdu adress- una til eitl politiskt klandurs- sun ella evni. Teir klandradust áðrenn leir fóru, teir klandradust í Keypmannahavn, og tá teir vóru heim aftur komnir, hildu leir fólkafund og skrivadu langar blaðgreinir um tað herviliga klandur, ið verið hevði teirra millum. Soleiðis mega vil javn- uðarfólk ikki vera, og slíkum klandri eiga vit at halda okkum langt burtur frá. Eg eri lí glaður yvir, al okkara maður einki orð hevur skrivað um sína slødu å lingingarfundinum vid ríkis- slýrið. >Tað er góð líð al taka , húgvuna av, tá ein sær mannin,« sigur orðalakið. A sama hált er lað góð tid al svara, lá ein verður spurdur. (Meira). J. H. Danbjørg. „Feroyatíðindi“ og dens Idealisme. Jeg skal herved tillade mig ut fremsætte nogle Bemærkninger i Anledning af Bladets Artikel med den besynderlige Overskrift »Dallen«, som jeg undertegnede nu ikke kan undgan at more mig over, idet Bladet ved dels egne Udtalelser er ved at falde over Bord í samme Balle, der: ved at det aabenlyst over for Offenlligheden erkender ikke at bestemt politisk have Retning, og det erkender end- nogen videre, at det døg er vanskeligt at dyrke Ideulisme. Ja, dette er saa sandt, saa sandi, saa sandt, særlig naar det gaar í Retning af det kalder Splittelses- idealisme, og sørgeligt mana det man være for Bladet al se sine Be- stræbelser være mislykket saa fuldstændig efter i san mange Aar at have unslrængl sig alle tænkelige Maader at splitte på Arbejderne igennem højlblæste Nrlikler mod Socialdemokraliet. Men jeg forsluar ikke, at el Blad, som bekender sig at være udenfor enhver politisk Retning, og som Følge af dette hverken Fisk, i det hele Ja, jeg bekla er' Fugl eller laget kan uande. ger i højeste Grad dette Blads Tilhængere, Henhold Tilhængere af et Bladet om Redaklionens der jo desværre i hertil saa maa være Splittelsesor- san. skriver endvidere Gæslfrihed ved Optagelser af forskellige pos litiske Anskuelser, dog med Forbehold vel at: mærke, hvis Bladet ikke skulde finde ens Artikel Dermed ei sikkerl skrive nedsættende om for Ek sempel Frihedshell Hr. Hitler og flere andre smáa sommelig. ment, at man ikke man Tysklands hjemlige »Solstraaler«, der har | samme Anskuelser Hr. 1 Betragtning heraf er der | vist ikke tegnede har for at faa en Arli- som nævnle store Chancer under- kel optaget om for Eksempel Hitlers Behandlingsmaade af de tyske Arbejderførere, ja hele | den tyske Arbejderklasse; men | jeg belakker mig ogsaa pan | Forhaand ved al snavse min Pen lil i »Føroyalidindi«. | Til Slut er Bladet helt for- | argel over de mange Angreb | mod dets lille >Solstraalec (i | Parentes bemærkel) det lille Dogstav, som jo er en helt god Agitator for Bladet og Arbejder- hader, idet det lille »-n« í en | Artikel mod mig udtrykte, at | han havde ikke meget tilovers | for den bevidste Arbejder; men | disse Ord var jo ganske over- flødige, jú for ikke at sige rent ud dumt gjort af Manden, idet han til hver en Tid udviser det samme i Gerning — i sine Ar- | tikler. Ja, ja, Hr. Redaktør, De | skal blot blive ved at lade Deres | lysrædde »-n« funkle som en | Solstraale i Deres Organ, thi det skal nok give Resultater? ved en eventuel Opstilling som Kandidat; men De kan være rolig overbevist om, at del også bliver ikke den jævne Mand eller Kvinde, der bortodsler sin Stemme paa dette Bogstav. Men hils Hr. »-n« og sig til ham, at | jeg skul huske at minde ham | for Offentligheden ved at skrive | el Mindeskrift om hans Ielte- | gerninger mod Arbejderflokken, | saafremt han skulde tage Afsked | med disse Jordens Herligheder før mig. Men det bliver sikkert ikke Sølstraalefortællinger, med mindre han skulde forandre | sine Synspunkter overfor Ar- | bejderne, der dog gennem sit | Arbejde fremskaffer Kapitalen. ge Jeg skal, san lang Tid der er | undt mig al leve, føre min Pen og bruge min Tunge for del Flertal i Samfundet, der hedder Arbejderne. Og det lille skal ikke komme til at beklage D-1« sig, Ihi det bliver maxistisk Po- litik i Renkultur, der har tl Formaal at forbedre Forholdene for de fallige i Samfundet. O. M. Schultz. Úrslitið av sendimannaferðini. Flestir menn væntuðu ikki slórvegis burlurúr sendimunna ferðini il Keypmannahavnar, lilt harða og hvassa stríðið. ið teyði staðið portanna millum um fann so nevnda finansplán, ið ikki var nakar »egentligur« inansplúnur, hevdi jú tikið Ireyst- ið frá anga stríð kundu koma ot enda fólkið um at hitt trvára í semju ella so dánt sum í ein um minimums felagsuppskoøti, Siålvsivris og sambandsbodini ristu heldur ikki nakrar fridar- rúnur á lann politiska himmal, áðrenn sendimenninir logdu frá landi. Men ikki less minni fanst valla álvarsamur Foroyingur, ið ikki ynsklu, ja beinleiðis kravdi eill »positivt« úrslif. Hetta at standa í slampi, løva uppi saman, so all var við ul koma í nagga- tødn, kundi ikki ganga. Foroya fólk, Førova land toldi tað bein- ikki og vandumiklu leiðis Kreppan tær harðu líðirnar lykjusl at versna í hvorjum. Menn við samvilsku og ábyrgd fyri landi og fólki máltu læra at skilja, al fram um politiskar fordómir og gamalt kjak má stíga viljin al fáu tað mest og best moguliga burtur úr teim av sterkt skift- andi tíðum skaptu umstoðum. Tað sum løktist at vera rætt og beinast ífjor ella fyri fleiri árum síðani kann vera óhóskandi og omøguligt fár. Hóast eingin av flokkunum kunnu sign seg at: hava fingið síni princippiellu krøv figgjarliga allir fegnar yvir, al hin harðasta uppfyllt, kenna vist partar segð > spenningin um finansplånin er útloyst í einum »positivum felagsuppskoli. Hvat ber so hetta uppskot av týdningi fyri Føroyar? Í ley fyrstu 5 árini vera virði av stivliga 2000,000, tveimum milli- ónum krónum lavdar niður í Før- ovum út yvir tað, vit eyna al gera við lí peningi, løgtingid hig- artil árliga hevur haft um hendi, tramtidar- »ø sum lað vonundi og lign kann Vit vilja í stullum endurtaka rokna við. hvussu hesar {vær milliónurnar falla: Havn í Klakksvík. rá Kr. stalinum : c. 00.000 kommununi ec. 125.000 Havn í Vestmanna: stalinoi … c. 110.000 kommuniuini ( 27.000 Vegir: stat. 100,000 ári. (*',) c. 300.000 500.000 375.000 2137.500 løgt. 100.000 årl. (7,) kom. 75.000 ári. (?.) cc. Løgtingid fær hesar 100.000 kr. um årid vid al leggja beinleidis skalt á allar inntøkur yvir 2500 kr. id er melt al geva um 60,000 kr., og at hækka núverandi rús- drekka- og lubbakstoll og at leggja ein líllun toll á sermerk- tar luksusvorur. Hesin lítli nýggi luksustollur og hækkan av ti gamla tollinum metast at geva um 40.000 kr. falt. Um 12.000 kr. í skipsavgift og 30.000 í tolli, sum higartil hava verið stalsinnløkur verða nú at falla til logltingið. Afturfyri hesar um 42.000 kr. falla burtur slats- ins tilskot til sjúkrahús, 22.000 kr. og tilskotid til »Smiril« 10.000 kr. Her er ein vinningur fyri løglingid um 8000 kr, 27.000 kr. ið higarlilav sinum núverandi mid- lum årliga hevur latid til vega- verða vid finansplåns Tær løgtingid bygging, semjuni frigjørdar og kunna nýt- ast til i. d. Sandi og vóru havnirnar í Hovi, á Haldórsvík. Hesar mettar til 200.000 10.000 kr. um árið í meina, at vit havnir kr., Í. VV. 8. > ár. Skilamenn við heimligum kreftum og av lí, at tilfarid nú er bíligari enn táið kostnaðarætlanin var gjørd, kunnu gera tær ', híligari, altso 27.000 kr. um ár. Leggja vit tær omanfyri nevn du vunnu 8000 kr. til tær 27.000, kunna við um árið í 9 eru vit vísir Í eisini al greiða hesur uppgávur. Dað kann ikki noktast at kunna vil í o leim fyrslu árunum gera vegir fyri um 1.100.000 kr. og havnir fyri um 857.000 kr., eru vit eflir vónum komnir eitt filt tykir tað kenna fet fram, og okkum vera grund til at sam- kenslu við ríkisstjórnina fyri sín lut í framtaki. hesum Tveroyri, 20.-—6.—34. Fiskiskipini eru nú ley flestu á ferð til Grøn- Nokur fá tó eftir og fara ikki longur enn til Is- lands. verða lands, hesi eru kanska ikki í so góðum standi, at lev kunnu vága hina longu og drúgvu leið vestur um hav eru smá og hartil gomul og noyðasl tessvegna alt royna tær gomlu leiðir við eyst urland Islands, tó at har eru ikki so góðar vonir um góðan fiski- skap sum í Grønlandi, har tad ýður av fiski og einans stendur á at draga. Og reiðararnir hava lí eisini (ær bestu vónir viðvíkj- Grønlandsfiskiskapinum, lí tað teir hava selt verður við sigst, af longu veiðuna, ið roknað Gudmundur 300 skippund frá hvorjum skipi. Fisk- 19 oyru fyri Kitt er al menn royna atsleppa av við fiskin at fáa har vesturi. Mortensen skal hava selt ararnir fáa 15 og kø an 34 teirra parti. sum skjótast, um toluligur prísur fast, men eill annað er, um ikki tað hevði fyri bæði land og fólk, um hesin fordur heim verið til slørri bala fiskur hevði verið og var virkaður til klippfisk, í staðin fyri at:selja hann til út- landið sum saltfisk. Vinningurin av sallfiski man stórur sum hann hevði verið av neyvan vera so lurkaðum fiski. að hvørjum fiskapakka a fiski, ið seldur hevur verið í ár, er II kr. tá ið allar útreiðslur eru goldnar, og lad er ikki lítil vinningur. Hartil heimafólkið vinnur nakað við arbeiðinum við atturka fisk- in. Men tann vinningur gleppur ollum av hondum, bæði útflutt- ningsmonnum og arbeiðsfólki, táið fiskurin verður seldur sum sallfiskur. Ein skuldi meint, al hvorki fólk ella toldi eilt tílíkt peningatap og serliga ikki í hesum tíðum, hvar ið arbeiðs- loysið nívir sum ongantíð áður. Og logið tykist tað at vera, at lóggávan ikki longu hevur sett forboð fyri hesum ósiði at selja vinningurin av turrum sigst, al kemur so eis- Int, al land # 4 + + -— BI # * <) ER + 8 5 eð; hj 3 + ; í . “ FT Få bg) Rr or 5 Má «+ all Í 4 ið a. HR Í ' h | på AK A) A =! + SL Á 3 Få ' mr fø ut på BA í á 3 5 if 3 og i úr í þú + å 9 «+ I 5 å i v or År £ 1 KE. åg Pr Á 2 + + 3 - bl få sr i GE