leygardagur 1. september 1934síða 3

5 Fm Ur Grønlandi frættist nakað herfyri, at Vågs- skipið »Tjaldrid« hevði rent á eitt undirvatnssker, sum ikki er merkt í kortinum. Nú frættist, at skipið er upp- givið sum vrak. Summir menninir fóru at fiska við oðrum skipum, nakrir komu heim, meðan nakrir eru eftir har yviri fyri at taka av skip- inum alt, ið takast kann, bæði Eg havi hoyrt, at laka og mastrarnar eisini. Hevdi ein stór og góð beding kundi stórt og smátt. at ætlanin er motorin verið í Grenlandi, so skipið gjørst aftur, meðan tað nú målli uppgevast sum vrak. Í »Tingakrossi« skrivar ein Tvøroyrarmadur, ið nevnir seg »S. P.«, soleiðis: »Vags »Tjaldrid« hevur siglt å land og brotid stevnið. Uppi í Holsteinsborg hevur Grønlandsstyrid stóra beding, og Magnus Dahl, keypmadur, sum er staddur í Grønlandi, bað lí um loyvi til at »Tjaldrid« kundi koma á hesa beding, men svarið var hilt tillikna: Korlanei le Kg visti ikki rættiliga, um eg skuldi trúgva hesum, og ringdi eg tí til Vágs og talaði við harra Magnus Dahl. Ég spurdi hann, z um tað var rætt, sum slóð í »Tingakrossi«, Harra Dahl svar- hevdi fingið tað aði, at hann svar frá Daugaard Jensen, at »Tjaldrid« skuldi sleppa á bed- ingina, ífall tað læt seg gera. Kitt skip stóð lá á bedingini; men Daugaard Jensen kvíðaði fyri, at bedingin var so lítil, al sluppir íkki Aftaná at hr. Dahl foroyskar kundu takast upp. var farin úr Føroyingahavnini, komu tveir av »Disko« at taka mål av »Tjaldrinum« og hyggja eftir, um skipið kundi sigla tann langa vegin til Holsteinsborg. Hesir báðir menninir hava hildið tað vera Ogjørligt at sigla skipið til Holsteinsborg, og er tað tess- vegna uppgivid sum vrak. Hetta er sannleikin. At vit onga beding hava í Grønlandi, er ein stórur feilur, sum má ræltast; men lað gagnar einki sak okkara at bera ósonn boð út um heimin. Latum okkum halda okkum til sannleikan, tí tað standa vit okkum best við í longdini. Kg sendi til »Føroya Social- Demokrat« soljóðandi fjarrit: >Magnus Dahl sigur: Daugaard Jensen lovaði »Tjaldrinum« pláss á beding Holsteinsborg. Bedingin litil, upptikin tå.« Hetta fjarritid er komið ógvi- liga skeivt í blaðið. Har stendur: >Daugaard Jensen lovaði »Tjaldr- inum á beding«; seinri stendur: >Bedingin hevði lítið arbeiði um tað mundid«. Hetta er næstan beint tvørtur ímóti lí, sum eg vildi siga og biðja eg tí um at faá hetta rættað. Bedingin er lítil, var tað, eg vildi siga. Magnus Dahl segði, at lann grønlandski hvalabáturin kann ikki takast upp á bedingina, hon er til smærri for og skonn- artir við næstan ongum kjoli. J. H. Danbjørg. ÚR SUÐUROY BAZAR Med forventet Tilladelse vil der í Kfteraaret blive afholdt Bazar med Tombola og Bortlodning til Fordel for den ny Kirke- gaard »undir Akurgerdi«, Eventuelle Gaver modtages med Taknenmmelighed af under- tegnede: Henrietle Nolsøe. Ebba Nielsen. Amanda Persson. Anna H. Petersen. Stina Jacobsen. Ingrid Thomsen. Anna Thomsen. Maja Mortensen J. Maja Mortensen. Nanna Mortensen. Tina Mortensen. Dagmar Nolsoe. Mathilda Holm. Anna Dam. Dagmar Mortensen. Elisabeth Holm. Thora Jespersen. Anna Hammer Mortensen. Sanna Nolsøe. Margrethe Djurhuus. Elsa Mortensen. Elsebeth Kliassen. Kathrine Petersen. Kllen Marie Jespersen. Marie Berthelsen. Josefine Mortensen. Povla Mortensen. Andrea Strøm. Magdalene Jespersen. Kristine Niclasen. Kristine Berthelsen. Edith Poulsen. Borghild Dimon. Marie Joensen. Johanna Djurhuus. Andrea Joensen. Anna M. Mortensen. Lisa Holm. Juline Mortensen. Louise Mortensen. Pauline Hovgaard. Marie Joensen. Valborg Mortensen. Else Marie Bærentsen. Hanna Mortensen. Margrethe Mortensen. Nicoline Hansen. Johanne Johannesen. Agnes Øster. Jacobine Cederfeldt. Ragnhild Holm. Olga Joensen. Ragnhild Dam. Hansine Jespersen. Kristine Jespersen, Tveraa. Elisabeth Nolsøe. Kathrine Salmony. Paulina Nolsøe. Betty Nolsøe. Henriette Fråstein. Pauline Sørensen. Lena Strøm, Juliane Strøm. Johanna Strøm. Elsa Lindberg. Petrine Thorsteinsson. Marie Lindberg. Nicoline Petersen. Dorthea Petersen. Edel Jespersen. Trangisvaag. Jona Mortensen. Ørdevig. Betty Mortensen. Frodebeø. Inga Magnussen. Katrine Gislason. Hansina Joensen. Jana Hansen. f ? " 1 JIN JIN JIN ØIN JIN PIND ARAARARARARARARAARARARARAR ÓLA LALA LA LOLA LO LO LAN VV VE VE VE NV VE VE VE VE VV VV Ymis viðurskifti i Feroyum fyrr og nú. FIN FAN MIN FAN FIN FAN viðurskifti eitt sindur gjølla (Framhald.) Viðvíkjandi arbeiðsloysi og | fgjøgnum; tí hetta er ein landa- sak, sum vit oll taka stødu til. Latum okkum hugsa okkum arbeidsloysisstudningi skrivar mega «Gamal Føroyingur» soleiðis: «Tå ein lesur um vidurskiftini (á Tvøroyri), ljóðar illa frá, tað | ein fåtækan mann á Tvøroyri, er eilt dapurt bílæti vit síggja, | sum ikki eigur sýru í veggi og og spurt verður: Er tað ómogu- | ikki eigur húsini, hann býr í. ligt at fáa eina broylan, so | Hann skal rinda í minsta lagi fólkið har kann koma yvir í | 30 kr. um mánaðin í húsaleigu ella 360 kr. um árið. Klædir og skógvar til seg og síni annað- eill annað «arbeidsplan» — burtur frá lí gamla, yvir í sjálv- bjargni. Tí at hava so leyst | slíkt, at meira gongur av klæð- undir fótum, at arbeiðsloysis- | um og skóm í eini stórari bygd studningur er einasti planki at Í enn í eini lítlari, tað vita vit. bjarga sær á — hóskar tað her | Hartil kemur, at flest oll úti á á landi bygd kunnu fáa eitt ullarhár Tað hevði betur verið, høvdu | toliga bíligt, men tað fæst vidurskiftini á Tvøroyri — og | ikki á Tvøroyri, Úti á bygd ødrum stórum bygdum, kunna | eiga tey flestu eina kúgv, ella broytst soleiðis, at fólkið fekk arbeiði, tí sjálvanda verður tað kunnu ley keypa mjólk fyri 10 liturin; men á Tvøroyri 25—30 Uti å bygd eiga oyru ein tung byrði fyri samfelagið, | kostar liturin oyru og ífall ein stórur partur av fólk- | kanska meira. inum skal ganga arheiðsleyst og treingja til arbeiðsloysisstudning. Hetta veit tað betur enn arbeiðsfólkið flest oll so frætt av jorð, at tey kunna velta eplir; men á Tvor- oyri eru einans fá, ið tað eiga. vita vit øll, og eingin Tað ljóðar ógviliga vakurt, at á Tvøroyri. Ég havi talað við | jarðaeigarar vilja lata ognar- arbeiðsmenn á Tveroyri um | leysar menn fúa jørd at velta í; hesi viðurskifti. Teir siga: <Vit | men neyvan verður tud góð biðja ikki um studning — vit | jorð — kanska fáa teir loyvi at biðja um arbeiðir. Hertil vil | velta upp úr haga, har hópur «Gamal — Føroyingur» kanska | er av gróti, og hvar lítið kann svara, at Tveroyrarmenn kunna | vaksa = fyri = mosa, lyngi og velta, ella fara til skips eins og | veikjum. — Álti maðurin slíka aðrir Foroyingar. Hetta havi eg | jørd sjálvur, kundi hann seinri fingið tað, at hann kundi fingið gras mangan dagin hoyrt menn siga. Men latum okkum kanna hesi løn fyri sítt arbeið við 4 at vaksið á stykkinum; men man hann fáa grasið? Nei, lá stykki er undan velt og ber gras, tá tekur ognarmaðurin tað Hartil er ikki nógv at siga; men soleiðis er aftur. kanska tað, og herav sæst, at tann vinn- ingur, hin ognarleysi fær, verður nevni- so lítil, at hann er ikki verdur. Fær hann 20 oyru um tíman fyri sítt slit og sleip, kann lata væl at; hann men kann hann føda konu og børn av lí? Lat okkum siga, at hann arbeiðir uppá eplir í 20 dagar, 8 tímar Tað gevur eina løn Tað er hann ein um dagin. av 32 krónum um árið. einki. Er 700 betur enn fiskari og fær krónur í summarvinnu, 160 við útiróður og annað arbeið, so fær hann alt í alt 900 krónur um árið, tá eplini eru viðroknað. Tær út- nevndi í áðni, Eitt verður at rinda í skatti, og har- reiðslurnar eg vóru 720 krónur. sindur til kemur sjúkrakassi, kanska tilsamans 80 kr. Nýla tey í heiminum fyri 100 krónur í er væl um- eftir hvaðna minni fyri ravmagni — og lá farið, so er einki fyri tubbakk og Her av sæst, al nakað annað. ein vanligur fiskipartur er ógvu- liga lítil úti á bygd; men fræg- ari er hann enn á Tveroyri, har alt skal keypast uttan vatnið í ánni — tó tað fæst heldur ikki fyri einki. Kanna vit eftir, hvat tað er fyri fólk, ið býr á Tvøroyri, so føgja vit, at størsti parturin er úr ødrum bygdum: fólk, sum ikki áltu sýru Í veggi og tess- vegna ikki kundu liva í teim smáu bygdunum, har einki fluttu til Tvøroyri; lí har var arbeiði at arbeiði fæst. "Tey fáa; men nú eru lær stóru krambúðirnar — flest allar — minkaðar niður í einki. Tær eru einans ein skuggamynd av teirra gamla skapilsi, kunna lítið arbeiði geva, meðan fólkið veksur ár undan ári. Er tað lá logið, um Tvoroyrarmenn siga: «Vit biðja um arbeiðir. rættsinnað hetta arbeiðsleysu á Kilt og hvort menniskja skilur kravið frá teim Tvør- oyri. Spurningurin er, hvat id el at gera. Herum skal eg skriva í næstu grein. (Meira.) J. H. Danbjørg. $tórmannsvaldið i Vågs sóknarstýrið. tess verri leið, lá Vågbingar hava altíð farið hava Men uppá pylsuna. skeivu teir sltórmannin í hásæti. smakkað Tað gav at byte, í Vági. Keypmenninir bygdu eitt húsið selt teir hava eisini tå ein kaj varð gjørd fyri og annad eftir rundan um kajina. Um fiskimenn ella ar- beidsmenn vilja gera sær eitt hús at leggja sín fisk í, mega teir gera húsið uppí á Tøtte- ryggjum. Tað størsta stórmannsbragd- sóknarstýri í summar undir út- skiflingini av Nesbygd og Neslíð. Sum Gudi og hverjum manni ið hevur Vágs gjørt nú kunnugt er nú so trongligt her í Vági, at húsagrund er eingin at fáa. Hvat var tí meira rím- iligt, enn at byggjugrundir vórðu tiknar framvið akvegnum út í Neslíð líka út á Nes og longur út, so langt sum Vágs røkkur. Ég havi frætt, at tvær grundir eru avtiknar, lær liggju báðar úti á Nesi — eingin grund er avtikin í Neslíð. Nú er tað kunnug! fyri ollum gjøgnum alla kommuna Vágbingum, ut formaður sókn- arstýrisins er ein hin stersti jarðaeigarin í Neslíð. Ein má lí spyrja, um tuð er orsekin til, at eingin byggigrund er avtikin í Neslíð. at tær grundir, sum nú útskift- inginini verða keyptar fyri fast- Sjálvanda er tað so- leiðis, verða avliknar undir settan prís eflir tveggja manna meling. Jarðaeigarur kunna ti rokna við, at hægri prísur fæst seinri, serliga lå vit vita, at her er trongligt við byggjugrundum í Vági. Hin privata spekulati6nin stendur í fullum blóma her á landi. Vit hava frætt úr Havn, at har kemur kvatratmeturin av jørd til 38 krónur. Har liva teir privatu spekulantarnir hegt og fínt. Eilt grundstykki í Havn sigst at kosta 8 til 10 túsund Tað kundi verið tíð líkið sær um reiggj og sett eitl mark fyri, hvussu" langt krónur. nú at spekulantarnir ganga í okkara fátæka landi; men hetta markið ið teir privatu hava rætt at verður ikki sett, soleingi sum við ræðið afturhaldsmenn sita her á landið. Tí ræður um at krevja leg- tingsval nú í heyst, so vit kunna rudda legtingshúsið og seta javnaðarmenn lil stýrið í land- inum. Her í bygdini eru fólk nú farin at vakna. Nú eru vit ivaleyst nokk tíkin við nesini. Vit krevja, at útskiflingin verður til gagus fyri okkum, og av allan vegin frá Marknoyri og Nes. lakast av ti mega byggigrundir takast Stórmannsvaldið må Allir Vågbingar út á ráði. beinan eiga al protestera nú vegin. áðrenn tað verður ov- seint. Vágbingur. Fúlt briksl. Í »Føroyatidindi« nr. 33 fyri hin 18. aug. hevur ein >Heima- madur« skrivað nakað, sum kallar fúlt briksl, og tá sigur, at tað er hann hann sjálvur fúlt, so vil eg geva honum rætt í tí, og neyvun er fúlari briksl áður prentað í Europa. Millum annað »Heimamadur« mær, at eg eri 8 ferdir so f6dur- tungur sum ein fiskarufamilje. Hartil vil eg siga, at eg kenni heimameun, sum eru 8 ferðir brikslar