Sosialurinarkiv
Sosialurin 1934-10-06, síða 3
Tak niður PDF av hesari síðu Stórt myndaskrá

leygardagur 6. oktober 1934síða 3

‹ fyrra síða allar 4 síður næsta síða ›

Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.

Tekstur á síðuni

var ikki meira enn 2 mánaðar eldri, táið uppstandurin var gjørdur umborð, enn láið menn- ár, og eisini hevir hon verið upp- stillad til Foroya løgting av so- inir mynstraðu uppá. Skipið | . ; Á mi N ; PP“ | cialdemokratiska flokkinum i fekk »høvudssyn« áðrenn tað E før til Grønlands og alt var, systuroynni. sum tad skuldi vera. Støddin Hon hevir verid økonomisk á skipinum man hava verið | neydstøddum ein góður studil. tann sama sum tåiO mynstrað Í mong ár hevir hon haft var. Um so var, at tað skuldi verið tódnað eilt sindur, vildi tað væl ikki verið veikari fyri tað. Tórshavn, í september 1934. sjómannsheim, hvar altíð hevir verið hugnaligt fyri fiskimenn og onnur. Hon hevði hugsað sær at kunna ; liva — ikki bert fyri — men Jens Jacob Niclasen. 3 Mourits Niclasen. Hans Hansen. síni ljósmóðurstar eisini av Men sum hjá so mongum ødr- tað. Alla hennara fyrstu tíð vóru korini Frú K. S. Anthoniussen ljósmóður 25.-åra jubileum 1. oktober. um, miseydnaðisl ring, hørd, litil og eingin løn — bert 60 kr. um árið. Eyka- inntokurnar vid barnafødingar vóru í flest ollum tilfellum lítlar alt hevði ikki Í . , .r* « j 4 Í . Í Føroyum er lagnan mongum og vidhvørt ongar; nær tung og hørd. Pad vil so vera, | fólkið í distriktinum her sum nær alt livid er å og aðrar penguinntokur enn lær, II tænasta tikin úr sjónum av | sum sjógvurin gav, og har av størsta parli Feroyinga. Og KIA . . lø parti Føroyinga '8 | leiðindi hevði Id nokk og ofla mangir hava latið lív sítt í hes- og líðum meira en nokk fyri um virki sínum og lagnan sjålvt at fáa sítt dugliga breyð. verður vist ikki ødrvisi, tess | at frú Anthoniussen íkki á verri. henda hátt kundi fáa nokk til Millum aðrar var ein maður, | fødi sína, undrar ongan, og fyri ættaður úr Húsavík, sum fyri | íkki at liggja skyldfólki sínum okkurt um 27 árum síðani lat | gl þyrði, noyddist hon at lut- lív sítt á sjónum í stríðnum fyri | jaka í ymsum arbeiðum, sum heimi sínum og dagligu foði. | ein ljósmóðir helst átti at vera Hesin maður var giftur við Ka- fodd hannesen, systir ungfrågv Han- frí fyri, millum annað fiskaturk- trine Anthoniussen, Jo- ing, sum alt ov mikið minkaði um kreftir hennara. Av hesum sine, sum handlar á Bryggju oyðilogdust hendur hennara, bakka í Havnini, soleiðis, at tað tók langar tíðir Lagnan vildi, at hjúnarlag | at gróða tær aflur. Og ein teirra ikki varð meira enn eiltår. | lækni — táverandi næstfor- í ljósmóðurfelaginum nú í eitt | ED. HE HB DDA UR SUDUROY fyrr og ni. Undir standandi yvirskrift skrivaði ein innsend- omanfyri ari, „Gamal Føroyingur«, grein blaði. foldi tað sum mína skyldu at rætta ymist í hesum Ég »Gamal Millum haldi eg ikki, at fåtækir arbeiðs av tí, ið Føroyingur« hevði framsetl. annað menn á Tvøroyri kunna leita sær lívsbreyð av lundbrúki. Tað tíð, al Føroyingar var tann kundu leita sær breyð av land brúki. Tað var tann líð, al Forovingar kundu siga: »Ull et Foroya gull«; men lann tíðin er farin. Al eplir nú eru vorðin Foroya gull, tað veit eg einki um. Sjálvandi er tað skeivl, al bøndur og jarðaeigarar keypa eplir, áðrenn velurin er hálv- liðin. Hetta er beinan vegin harmuligt og má harðliga átalast; men ognarleys fólk eiga sjáldan tað er Helta so mikið av eplum, al nevnivert til húsbrúk. kemur av tí orsøk, at ognarleys fólk fáa sjáldan nakað at velta í utlan óvanda jorð, sum bóndin ikki tymir at velta sjálvur. Tað er gudi og hvørjum manni fyri = stórmannin, lyftir små- mannafíggindan, Adolf Hitler, upp til skýggja. Í hesum við- fangi loyvi eg mær at peika á tann kærleika, sum Hitler hevur til tey arbeiðsleysu í Týsklandi. Ellen »Hensigten med hele dette na- Frågvin Hørup skrivar: zistiske Sammensurium af for- loren Beskyttelse af Kvinderne er simpelt hen at dække den gennemgribende Omlægning af Arbejdet, der Til Fordel fol Mænd paa Bekostning af Kvin- derne, til Fordel for Industrien paa Bekostning af Arbejderklas- foregnar i Tysk- land. Nazismens sen, Lønnen trykkes for hele Arbejderklassen ved at Man- den tvinges til at arbejde for Kvindeløn, der ligger 30—40 pCt. under Mandens«. Eg kvíði fyri, at: Hitlerbúmaðurin Í »Føroyatidindi« skrivar til »For- del for Jordejerne paa Bekost- Arbejderklassen« ning af og teim ognarleysu neyðars smásinni! >Búnaður< roynir at ræða fólk við grýlum sum t. d., at »lad ið hvussu er ikki er socialistisk skipan aft loyva manni at eiga jørd«. Hella leggi eg ikki í at svara uppá; lí eg veit, at oll skilafólk kenna UN DO Nr Ymis viðurskifti i Føroyum | leikin, verður heilt aðraleiðis har upp í so sakin at liggja fyri. Hetta okkara logtingsmenn sjálvandi at hugsa At harra P. M. um slíkt, er sjálvandi, eiga heiðraðu um. Dam hugsar og al »Dimmalætting« rættir afturbeinid frå sær í somu stund, sum nakar gongur privatkapi- eisini talistunum ov nær, er sjálvandi; men at eg skuldi fáa sparkið, vardi meg ikki. Eg eri stoltir av, al blaðstjórin minnist til tað ber til, at hann veit, hvat eg hugsi, fati á amtmansblaðnum mín; men hvussu eg ikki, uttan so er, at nesin á honum virkar eins og ein »an- tenna<. Eftir hvat >Feroyatíð- indi« sigur frå, kann tað eisini hava góða grund. Porkenningur. Sunnudagin hin 23. september hovdu vit her á Tveroyri vitj- Tíðliga á morgni bolt- spælararnar ganga aftur og fram an av V. b. var at síggja teir ungu eftir vegnum og kaga út móti »Høvdanum« vid tí ynski: >Vit vóna at V. b. kemur!< Og vón- Fyri ikki at koma eðrum | madur í føroyska ljósmóður- | kunnugl, at mosajørd dugir | slíkar grýlur eingin rædist | urnar slógu til, hóast híðja varð til byrðu og eisini fyri sjálv | felaginum segði soleiðis eina einki til eplir. At menn velta | tær longur. leingi. Kl. 4 byrjaði so leikurin Á eftir førimuni at lætta ødrum | ferð: „Det er en Skam for de mosajørd er ikki fyri eplini Tad var ein g6dur sukurmoli, | millum V. b. og T. b. Leik- neydstøddum í leim ymsu | Myndigheder, under hvilke skuld, men fyri at dyrka jørd- | 19 >Búnaðure rættir teim ognar- | vøllurin var heldur vånaligur trupilleikum livsins, jåltadi hon so Fuglfirðingum í at fara al læra til ljósmóður, tí tann, sum ar undan henni har, var heilsu- lítil — og ferðirnar um Fugl- fjarðarskarð líka norður til Gjáar á hávetri vóru ofta og tíðum harðar og tungar í slormi og kavaroki bæði nætur og dagar. Frú Anthoniussen hevir allar tíðir verið skjót í vending; hon fór við fyrsta skipi í somu viku, táið hoyrdist, at pláss var opið í København eftir ein foroyskan ljósmóðurlærling, sum av yms- um orsøkum ikki fór. Lærutíðin kom heimaftur og byrjaði starv var eitt ár. Hon sítt straks í Fuglafirði. Fyri uttan sítt ljósmóðursturv fekk hon eisini onnur story at og hjálpa læknum í mangar mátar og spara arbeiði tá var bert ein lækni fyri allar Norðuroyggjar og hálva Eystur- oynna. ofta var ikki far- andi til Klakksvikar eftir lækna (flest øll kenna hogættarstormi). virka í fyri, tildomis at um teirra — Og andovsíðuna í Sjúkplejerska var heldur eingin í Fuglafirði. Skifta forbindingar og leggja umsløg og annað tílíkt var hennara virki, tá ið tað var neyðugt. Hendan ljósmóðir er í ollum sínum distrikti sera væl lýdd. Tað sæst eisini glogt í bústaði hennara: Fuglafirði. Har hevir hon mong almen álilisstorv Få millum annað hon í hevir mong ár verið ein limur í sjúkrakassastýrinum, formaður Jordemødrene sorterer, at disse skal være saa aflagt, til at fuld- Hæn- daarligt at de skal være nødt foretage Arbejder, som stændig ødelægger deres der«. Hesin læknin hevði sæð frú Anthoniussens av fiska- arbeiðinum mishandlaðu hendur og ógvaðist, og hann undraðist eisini yvir, at hennara sjúklingar komu seg so skjótt aftur tross alt. liva skuldi hon. Men hvat skuldi hon gera; Hennara heilsa er ikki góð longur. Høvudsorsøkin er óivað tað harða og kroppsliga nerv- andi arbeiði, sum hon frá 1909 og til 1920 noyddist at gera. Tá balnadu kor føroysku ljós- móðurinnar — ti betri. Eisini her í Havnini er hend- an ljósmóðir væl lýdd av ollum, sum kenna hana; hon hevir tvær ferðir vikariera her. 1934. Tórshavn 1. oktbr. Hansine Hansen. N. A. Eidesgaard. Sum kólega er hon ein av leim bestu, og aldri hevur hon á nakran hált spart seg, lá ið tað galt at hjálpa, antin tað var kólegum ella øðrum. Og ynskir um, at:hon enn í mong ár má alvars- halda áfram við sínum mikla virki og samfundsgagnligau eru óivað mong bæði millum kólegar og hennara sóknar íbúgvarar. Hansine Hansen. ina, soleiðis at hon seinri skal kunna bera gras; men hin ogn- arleysi fær ikki grasið, og lí verður hansara arbeið næstan burturspilt. Hetta havi eg hildið fram, og eg veit, at oll skila- fólk geva mær rætt í hesum. Men ein >Búmaður< í Føroya- tfOindi« er illskur inn á meg; ti eg skrivi slíkt. Sannleikin verður ikki toldur, tad veil eg væl, og >Búmaður er ein ogn- armaður, sum eigur nógva mosia- jorð. Hann vil hava hana undan- veltað, og lessvegna vil hann hava arbeiðsleys fólk at velta hana undan. Eg vil leggja hesum >Búmannis góð ráð. Hann skal biðja menn fyri lon at velta, og so fær hann sjálvur Ella ognarleysar grasið. eisini lata stykkið eplini og kann hann menn fáa leigufrítt (í 1 d. 20 år, so fær hin løn >Bú- maður< brikslar mær smásinni. Tað ognarleysi eilt sindur av fyri sítt sleip og strev. taki eg mær ikki nær av tvorturímóli. Ég gleði meg lessvegna yvir, al »Bumadur« er ger Tá ið stórsinnaður og soleiðis, sum rætt er. ein talar um smásinni, so má hann vísa, at hann er stórsinnaður sjálvur. »Baåmadur« ræður teim arbeiðs- leysu til at taka hakan í hond. Tað er rætt; men eg kann ikki lítlan »Båmadur« gera vid, at eg fåi ein misstanka um, al ætlar at reiggju Hitler-koyrilin yvir arbeiðsleys og ognarleys. Tad sær logið út, at sama blaðið, sum eggjar ognurleysum at vella levsu. tå hann skrivar hesi orð: »Sjålvandi er »idealid« tað, at tann maður, ið hug og dugna- skap hevur til at fáast við jørd, átti so mikla jerð sjálvur, sum honum tørvadi«. Jú, helta er eitt vakurt »ideal«; men tíverri sigur »Båmadur« hesi syrgju- ligu orð: »Men beint nú Í stund- ini við einum orði at ordna tað Allso »Sagen udsættes til næste Aar«, heila, er neyvan gjørligt«. neydar børn, sum gleddu seg til at fáa sukurmolan!!! »Beint Nær man stundin koma ? Kanska nú í stundini ber yBúmaðure ger so væl al siga okkum lað, tí nú fara tey ogn- arleysu al keðast. Menn hava heilu sflt lív søkt um lraðir, og altíð hava teir hoyrt um tað góða, vakra videal<; men tað kemur ikki longur. tíverri alt nú eftir kenna vil Ov Vit leingjast at síggja gerningar. Orð nytta einki. J. H. Danbjørg. | »idenlid« væl. Suduroyarkol. | Tað má gleða oll her á landi, at nú eru vónir um, at muna- góður kolagrevstur kemur í lag í Trongisvági. Við at styðjar keypa Suðuroyarkol ein arbeiðararnar á Tvøroyri. Tessvegna er hetla ein landa- sak, oll eiga at sum styðja. Afturhalds | Men koma privatir spekdlaniar | at spæla á, av tí at tað í vikuni frammanundan hevði regnað nógv, og at'tad í ymsum steðum ikki golt hjá spælarunum at fóta sær. vóru stór dýkir, so var Leikurin sýntist at vera væl spældur frá báðum pertum at byrja vid og roynt var at skora millum stengurnar, boltin inn men lítið bar til; tó eydnaðist tað T. b. fyrst at fáa hetta út- Nú í Vi b. og royndist teir so væl, at lá hesin int. kom eði enda, høvdu 2—1. Millum fyrsta og annan helming fyrsti helmingur var at teir sigrað við var sum vanligt ein lítul steðgur, komu tå fleiri av áskoðar- og unum inn á vellin og har fullu nógv ljótorð til T. b. spælararnar, men teir visti seg sum rættur »sportsmenn«, og tóku tað við „godt Humor;< teir høvdu verið við undirlutan og vildu vera tað bekentir. So »fløjtan« aftur og byrjað varð Hendan T.. b. hevði alt spælið, og vóru alla ljóðaði dómara- uppá annan helming. helming má sigast, at tíðina við yvirlutan; og úrslitið visli tað eisini, tá leikurin var enda, ti tá høvdu »skorad« boltin 6 ferdir V, h. bert I ferð. við einum siguri til T. b. við 7 mál ímóti 3. Hetta asli boltleikur, ið spældur verður her á leikvøllinum í ár, altso av summarboltfeløgunum. . Å komin aft T. b.-arnir inn, meðan Leikurin endaði so var óivað sein- ein máta kann tað vera rætt, lí nú er so langt útliðið og veturin stendur fyri durdum; men um