leygardagur 13. oktober 1934síða 2

Sami maður, sum skrivar kommunistblaðið, skrivar eisini vinnuflokksblaðið; men tað er hvorki Ingvard Jacobsen ella Brend! Í síðsta blaði eina blaðgrein, vit høvdu fingið sendandi frá skipara, reiðara og »Guiding Star«. prentaðu vit bestamanni á Henda grein var framkomin i »Tingakrossi« og >Dimmalæt- ting« nakrar dagar undan; men vit vildu íkki av orsók | hesi grein stóð, at hon var send framman- teirri útihýsa henni. Í til »Krossin«, »Arbeidid« og „Foroya Socialdemokrat«, >ið hava skrivað skeivt um hetta málg, og grein- skrivararnir vóna, at grein teirra meir ella minni verður upplikin vella umtalað við somu vælvild sum grein Niclas Sigurd Jensens«. Vit væntadu sjålvandi, at hesir menn fóru at undirbyggja sin påstand um, at vit høvdu borið 6sonn bod åt men tå teir — sum tad tykist — halda tað vera nóg mikið at teirra, Ellendersens og millum manna; sleingja slík orð út, uttan at hugsa um at prógva tey, megu vit fara at koyra eitt sindur undir teir. Til påstand leirra um, at vit skulu hava umtalað grein Si- gurd Jensens og Niclas Ellen- dersens við vælvild, er fyrst at siga, at »Føroya Socialdemokrat« yvirhøvur ikki vid einum orði hevur nevnt grein teirra N. K's. og S. J.'s, hartil hildu vit hana vera nógv ov ljóta og — hon verði seg sonn ella ósonn — landsskaðiliga. — Og menninir á »Guiding Star« siga tá yvir- okkum at hava skrivað >meir ella minni skeivt um hetta máls, kunnu vit bert lata teir vita, at vit hava latið orð teirra í rættinum prenta soleiðis, sum tey vórðu ferd inn í rættar- protokollina, — og eru tey skeiv í blaði okkara, so má frásegn eisini vera teirra í rættinum skeiv. At vit bert »refereradu« vitnis- burð Sigurd skiparans, reiðarans og Jensens var av fteirri orsøk, at hesir menn avgjørt vóru hevuðsvitnini. Vit hildu tað vera harmiligt — og tað halda vit enn — um fiskimenn, sum fyri allan Gron- landstúrin bert høvdu vunnið sær um 260 kr. skuldu missa nakað burtur av hesi lítlu løn teirra. — Og vit mega spyrja: Hvat týdning kann tað hava fyri eilt reiðarí, um 11 menn lata hvor sínar 25 kr. til tað ? soleiðis sum tað var skotið uppá undir for- hoyrinum. Tað hevði yvirmenninir á verið gott, um »Guiding Star« høvdu viljad gjørt so væl at sagt okkum, hvat tad er, sum vit hava skrivað »meir ella minni skeivt«, so at vit — um so er — kunnu rætta tað; tí tað er ikki okkara uppgáva at bera ósonn bod, Hver lýgur? Skipini — tilsýnið. Okkara kor, minnimaðurin og teir stóru flokkarnir. Harra blaðstjóri! Gerið so væl at geva mær innivist við hesum fáu reglum i háttvirda blað: Tað verið tygara hevur nú í langa líð skrivað um fiskarin og viðurskiftir á ymiskan hátt. langa tíð síðani stóð skrivað í hansara mangan Fyri ikki so »Føroya Social-Demokrat« um hesar sokallaðu flótandi líkkistur, sum ein partur av teim fer- oysku fiskarum dríva sína vinnu við. at síggja slupp, sum varð bygd í Ong- 1884. ið her sipast til, og Mær eydnaðist í summar uppá eina foroysku landi í Tað er »Tjaldrid« sum nú stendur til skjals yvuri í Føroy- Skulu sum ingahavnini. fleiri vera hátt hvar menn søgdu seg at hava stungið eina ár, inn ígjøgnum á sama hetta skip, skipssíðuna og nógvir av plank- heilt illa etnir av ormi, so tað verður unum, sum eg sá, vóru eitt spursmál, um tað strekkjur til ormafóður eitt ár afturat, lí okkara óskil Eg kann logtingsmenn okkara lata biði eg átala hetta við skipasyng. ikki tað verða óátalað at síggja mínar starvsfelagar dríva sína vinnu við tílíkum forum. Og tf verri eru lívbátarnir ikki altíð í besta standi at bjarga fólkinum í, tá til skal takast annan hátt. Nekur orð afturat. Urslitid hjá fjøldini av bædi å ein og fisk- arunum hevur givið syrgiliga lítið av sær nú í fleiri fyriliggj- andi ár; og árið í ár vísur seg ikki at hvorki í fiskamongd ella pening- fara at bøta um tey, aliga sæð. Prísurin hevði verið eins frægur her heima, nú ið skip verri eru aftur komin; men tf seldu tey flestu skipini til damp- arar yviri i Grenlandi fyri */; og */, minni, enn hvat tey kundu fingið fyri hann nú, men tey gjørdu seg bar og hava lítlan fisk at lata til lann fræga prís, ið gevst, so tad vísir seg ikki, at Men flyta fram í åtlondum í fylgju, hval ið blød siga, at >hvis den Grøn- landstur slaar til, bliver det et bra Aar«. Tað er byggja lond upp, liggja í vanrøkt, tá meðalpart- fara at geva gott úrslit. tó loyva menn sær at gaman at sum annars urin hjá fiskarunum høgt sett liggur um 500 kr. fyri árið. TA nakað skal gerast, so sum havnir og vegir ella tílíkt, hevur kommunan staðið til svars fyri 1, parti, men hvaðan skal hesin peningur takast frá við einum kommunuskatti, ftáið Hvussu stórum eru ? av tí skalluta eingir skal pengar hár slítast høvdinum. Var tad íkki betur, at landið kundi arbeitt hesar peningar til á ein ræll- vísan hált, heldur enn einki at sær gera fyri arbeidisflokkin við tungum byrðum, sum man ikki rísur undir. Hvat verður í Føroyum, tå fiskararnir eru gingnir til grunda. Yvir fyri smámanninum hava teir stóru flokkarnir, samband og sjálv- stýri dugað gott at snert skógvin fastari har, sum hann meltar, so sum at gera tað so lorfort sum møguligt, i. d. sum við at taka borgarrættin frá teimum. Tað er lagt so til rættis nú av teim fjølmentu kreftum inni á tingi í ár, at hann, sum ikki hevur betalt allan sín kommunu- hann ikki at skatt, sleppur velja, altso borgarrætturin er tikin frá honum. Tit fiskarar og aðrir arbeiðs- menn, teinkið tykkum um, hvat tit gera, tá ið tit fara at velja álitismenn tykkara inn á Minnist til, stevnan er í ollum londum tann ting! javnaðarmanna- stevnan, sum smámenninir, teir ognarleysu fylkjast um. M. /., fiskimadur. Hvorfor ikke selv tjene det paa Fisken, som nu Mel- lemhandlerne ryger af Sted med? Hvordan bliver det med Kai- og Veispørgsmaalene i Vest- manhavn ? Her er alle Skibene kommet hjem fra Grønland fuldlastede. Det vilde være gavnligt om de respektive Skibsejere nu sluttede sig sammen og solgte Fisken i Thi gode Fangst forslaar alt intet. Fællesskab. trods den ret Det er en kapitalfejl, at ikke hele Fangsten er forarbejdet til Fiske- saa Klipfisk. Derved vilde producenterne, Fiskerne vel som Rederne have tjent godt i Stedet for fleste kun har en minimal For- Mel- udenlandske af Sted som nu, hvor de tjeneste eller Underskud. lemhandlerne, de Kapitalister er røget med Fortjenesten. Der gaar her et Forlydende om, at Hr. Chr. Holm-Jacobsen Petroleums- Vest- selve skal lade opføre Havnen i dog Vestmanhavn, men paa Vaalen Dette synes underligt for os Vestmen- tanker ved manhavn, ikke i i Kvivigs Sogn. man ninger og foranlediger os aft spørge, hvorfor den Fortjeneste, som eventuelt flyder af et Olie- ikke skal tilflyde Vest- manna Sogn, hvor de oliefor- Skibe Det tænkes, at man her i Modtræk Tønder depot brugende findes. kunde Vestmanna som et henlagde de ca. 1000 Olieforbrug til en anden Olie- leverandør. Hvordan bliver det med Køre- vejen Vestmanhavn—Kvivig— Thorshavn? Vi er ulle spændt pau at se Resultatet af de gyldne Løfter fra de store Par tier, Selvstyre og Samband foran sidste Lagtingsvalg. Og hvor- dan bliver det med Kajen i Vestmanhavn, som saa længe er blevet os lovet? Her Mand og Mand imellem, at snafremt Lagtinget ikke viser en utvetydig Vilje til, mellem lales at Kajen og Vejen Vestmanhavn og Kvivig kan paabegyndes 1. April 1935, an- ser man ingen anden Udvej end at være med dem, der vil opløse Lagtinget, dog ikke sau- dan at forstaa, at man istem- mer nogen Hymne for Vinnu- flokkin som dem, der har det forløsende Ord. have Valg for at fan de ene- Ar- Social- Nej, man vil ste Repræsentanter for bejderne og Fiskerne, demokraterne sat ind í Laglin- get. Hvorfor skal alt trække ud í Langdrag? For Vestmanhavns Vedkommende kan man ikke paastaa, at Kommunen er overbe- lastet med Gæld og Forpligtelse. Efter Omstændighederne kan man her uden mindste Risiko for nogen paatage sig de For- pligtelser, der følger med Op- førelse af det omtalte Kujanlæg samt Anlæggelsen af Vejen mel- lem Kvivig og Vestmanhavn. Jeg tror, at Stemningen í Vestmanhavn er saadan, at den maa betragtes som det sidste Varsko til d'Hrr. Lagtingsmænd der nu raader for Borge. Vestmenningur. . Lagtinget c og . ; Skoleordning. Det hed sig, at der i denne Lagtingssamling vilde blive for- handlet om en ny Ordning for Seminariet og Skolerne i Thors- havn, nu Overlærerembedet ved Realskolen i Thorshavn blev ledigt. Lagtingssamlingen er snart slut, men endnu har man intel hørt fra den Kant. — Man maa haabe, at vi Borgere snart kan fon blot en nogenlunde tidssva- rende Skoleordning Med den »højere« Realskole og san Kommuneskole (»lavere«) er alt temmelig middelalderlig. Byraa- det har gjort nogle Tilløb til en Udvidelse, men del har nærmest mundet ud i Ord; nogle Fri- pladser i Realskolen for ubemid- lede. — Vi Borgere maa sandelig haabe, at der nu bliver een Skole, altsaa begge Skolerne, Real- skolen og Kommuneskolen, lagt sammen til en. — Ens Rettig- heder for alle Borgere, bemidlede som ubemidlede, uden Betaling for Elever, der gaar fra de lavere Klasser til Udgang med Real- eksamen, — og saa en ordentlig Ledelse af en virkelig kvalifiseret Mand af akademisk Uddannelse, helst Færing, der elsker og re- spekterer Børnenes Modersmaal, en Mand, en Personlighed. Og saa mana vi kunne fordre, at der bliver Lovhjemmel for et For- ældreraad saaledes, at en beret- tiget Klage til Skoledirektionen ikke bliver lagt til Side — eller, som vist har været Tilfælde, at Forældre, ikke velstillede, har taget Børn ud af Skolen og sendt dem til Danmark for at faa Realeksamen, da en Utilfreds- hed med Skolen ikke kunde ændres ved Forhandling. Forhaabentlig bliver Ændrin- gen af Seminariet ikke blot en Masse 88, men stiller Færøernes Seminarium mindst jævnbyrdigt med Seminarier i Danmark og bør absolut kunne give sine Elever Adgang ogsaa til Embeder i Danmark. her. selv Flere Borgere. Ur Vágum. Miðvágur. Vit sjómenn eru burturi so langa tíð av árinum. Í hesi tíð er tí tessverri ilt at lata hoyra frá okkum í okkara blaði. Ég segði okkara! Vit eru små- órætlaði strevandi menn, hin flokkurin, og socialisman er frígeringin hjá tí ógnarleysa, tí minnu manninum. Tessvegna er lað eyðsæð, at »Føroya So- cialdemokratur« er blað okkara, tað blaðið, id hevur til høvuds- endamålaltala okkara sak. Skyld- an hjá okkum fiskimonnum er ti at fylkjast um >F. S. D,« Nýliga ufturkomin hava eg hug at lata frætta frå heimbygd míni, um ikki stórhendingar eru her at bera boð frá. Ikki turkað lítið, sindrið vit fiski verri alt ov Tað hevur verður nógv av her, less sindur. haft, gingist so vanlukkuligani illa við men tó eitl hava at fáa turt — nógv stendur enn á »plåssinum«. »Regn, regn og aftur regn! Gamlir menn siga seg ikki minnast tí- líkt summar. Tað hevur verið næstan ómoguligt at fáu hoyggið turt, nakað stendur eftir enn í grasi — og Mikkjalsmessan er farin aftur um! >Guds jammer- Ífjor vóru eplini og Men í ár eplunum ligt«! onnur grødi frålik. ikki vid — aftur hin vælsignaða teknar væl rætan, ið skyldina hevur, halda menn. aðra Og so at hugsa sær, at slaðni í tí víðu verð svidnast srødin av — ikki regndropi í 8 mánaðum. Ja, logið er. Ein stórur missur. Her hava vit fiskimenn liðið stóran miss. Ein av okkara ídnastu stríðsmønnum er farin leggja á nýggjar leiðir, sum kundu geva okkum Hann vildi fiskimonnum frægari inntøkur. Fyri tveimum árum síðani for hann til Esbjerg at læra at fiska snurruváði. Tá ið fulltikin í kynstri, vildi hann koma aftur við hann var vorðin hesum til Føroyar og royna at fáa sær eitt far og fiska á henda fyri nýggja háltin frá Foroyum. Men lagnan vildi tað ikki so. koma upp seinasta heyst. Hann hevdi skuldi giftast, so skjótt hann var aftur- komin. Men so legðist hann | »Tjaldur« Føroyingar Hann var lidugur at kærastu her og seinasta sjúkur. Í kom hann aftur sum lík. Neyðar foreldur og systskin — og hans- ara trúlovaða. Neyðar foreldur — ein sonin mistu tey við »Florens«, fyri knapt trimum mislu tey annan blóð- eisini árum síðani sonin. Hann doyði av forgifting. Hesin hevði verið við »Florens«, tá ið hon arð yvirsigld, men bjargaðist tå — og nú fór triði, sum skuldi síggja teim til góðar Lagnan er hin hann á ellisdogum teirra. herð. Harrin hjálpi teim, sum soleiðis freistað at drekka tað beiska bikarid. Hesin umtalaði maður var ein góður javnaðarmaður. Fiskimadur í Miðvági.