leygardagur 5. januar 1935síða 3

Ein vandaferð. Mánadagin hin 3. december vóru vit Porkerningar eins og aðrir Suðurovingar á útliróðri. Vit vóru sunnan Stein, har ið okk- Porkerningar og Vågbingar ara vanliga fiskileid er, tå lík indi eru lil less. Vegurin er langur, o. u. 15—16 fjórðingar tilsamans ella 3—4 fjórðingar út úr Steininum less, al (Munkinum). Vegna veðrið var av lí allrabesta um morgunin, fóru vit o. u. 4 fjórðingar út vestur úr Stein- inum. Væl bar til at at fán fisk, og tå klokkan var o. U. 31/, høvdu bátarnir fingið frå 12 til 17 centnarar, hinir storru bátarnir úr Vági høvdu sjálvandi væl meira. Tá ið klokkan var ål ímóti Í, dimdi fyri einum æli inni á Suður- oynni, og (RO sá ul, sum tad var eilt úlnyrðings æl. Hann dimdi brátt so mikið saman um, al okkum toktist óráð al sila longur. Brátt gjørdist kavarokið so tjúkf, at einki lekin sást hvorki til land ella vita. Vil seitu upp kumpas at rætta okkum eftir; lítið inum fyri sjóroki og kava. men á kumpass- var — øgiligt, » Útnyrðingsælið men brált brann hann á av landnyrðingi, og lá var mangar verri; lí ælt ferðir landuyrðingur er ringasla sunnan Stein, Tá øslist sjågvurin so upp, al pumpan kundi ikki taka ímóli ollum ti sjógvi, ið inn kom Í båtin. ovnt varð al oysa vid spannum; men heldur ikki lá kundu bátarnir tømast. Endin varð, al sjógvur kom upp undir mojorarnar, soleiðis al magnet- ini vórðu vál, og tå sledgaðu molorarnir. Tá var einki annað al ser: gera enn at lendra bluss og harvið neydtekin til teir slørru gera bålarnar úr Vági, sum vóru har um leið. Vágbingar vóru beina- samir, soleiðis sum fleir altíð eru vanir al vera, tá vil hava heitl á leir. leir lóku allar teir Porkeris bátar, sum íkki kundu bjarga sær til lands sjálvir. Teir, ið komu okkum til hjálpar, vóru hesir: »Haumraberg«, »Jarnbardur«, og »Royndin«. Vit fakka leimum øllum fyri hesa vælgerð; men serstakliga takka vit harra skipara Tor- vald Hjelm við motorbålinum »hoyndini«, sum var komin at brúnni í Vági, og vendi úl aftur; tá hann fræfti, at vil vóru í vanda. Hann bjargaði trimum Porkeris bátum, sum allir vóru f so stórum vanda, at Í heila siga, at henda eingin vón var um lív. tikið dag høvdu fimm Porkeris bátar ífuil ikki komu lil hjálpar. kunna vit verið burluri, Vágbingar Harfyri veita vil teimum okkara tokk. Porkerningur. | Waterloo. Í summar stóð stríðið harða millum góðseigararnar og leir ognarleysu. Tveir herar — tvey møttust í ti foroyska Hetta Alla ognarleysir lið. — tinghúsinum. var ein søgulig hending. staðni í heiminum ern gingnir f orrustu móli yvirklass- anum, eisini í Førovum málli einuferð bera saman. Leingi hava tey ognarleysu suff- að inum. undir Minnist la okinum, undir koyr!- tíðina, lá hin ognarleysi ikki hevði loyvi al giftast, hann skuldi vera hús- kallur, og hon skuldi vera ar- beiðskonu hjá bóndunum. Tunn tíðin verður altíð prisnd av stór- bóndunum í Kirkjubø og stall broðrum hansara. Íá ráddi Foroyingar í Førovuin, I. v. s. størbøndurnir ráddu, leir livdu og lótu, sum leir funnu fyri gott. Kom fiskur lil lands, so áttu leir bálspart, kom fuglur úr bjørg- unum, so åltu leir størsta partin til jørdina, kom grind å land, so áltu teir jarðahval. Teir ráddu sjálvir, eingin lordi at talu teim ímóli. Enn livir sama hugmóði í stór- bondunum, og tíverri er ikki sort av trælalyndinum í små- manninum. Stórkeypmenn, stór- bondur og sakførarar verðu enn tann dag í dag lyftir til skýggja av leim ognarleysu, serliga í summum bygdum. Tó er lað vid ut komu ein vending. Ilin gamla og hin nýggja tíðin mølast av og á. Hin ognurieysi er komin so fræll á veg, alt hann fær orðið fyri seg á Føroya logtingi. Javnaðarmaðurin á tingi hevur tråliga barst fyri ley ognarleysu, bæði lá ið lad galt um al fáa teim ellisrentu og aftur í år at fáa hana hækkaða, og tå tað galt um al rudda burtur hin gamla órættin, sum játluði rík- monnum fullar hjallur av grind, meðan ley ognarleysu bert fingu at kóka. Hann roynir at bjarga landinum tær inntøkur, sum nú ríkra- fara úl- av landinum í manna lummar, og hann roynir at arbeiða fyri, ut ognarleysir kunnu fáa traðir. Hin gamla og hin nýggja tíðin metast. Ognarleysir eru við at fylkjast; men oði kemur í hilt gamla stórmannuliðið. Tað er sum skaldið kveður: > Men stirnaðir stavnar sær skaka við: Hvor er tað, ið so torir tila? So stårordad er hetta unga lid; vil mugu lað kig kvala. og Teir slorma fram nú við lop og slíkt vár tunga kropp.« hóskar ei for Slíkt ei for vår tunga kropp, slíkt hopp, hóskar hóskar ei for vár ríka kropp, siga Niclas Niclasen og Jóannes Patursson. Teir storma fram nú við lop og hopp. Teir eru vanir at ráða, meðan fjøldin svav. Teir varnast ikki um, al fjøldin nú er vaknað. Teir til, al eill eitur Waterloo. Teir síggja ikki, minnast ikki pláss ! at soleiðis eilur plússið tud, | sum leir og allir afturhalds- | kroppar nú ganga fram ímóti. | Fjøldin er vaknað. Hin minni | maðurin slendur nú vápnaður | til tenninar. Nú skal stríðið | stunda. | fylkist. Ognarleysir Sigurin er okkara. Fiskimaður. | Jarðaumskipan. (Framlhald.) Th ein sammelir tað, ið eg havi skrivað við frammanfyri tey orð, sum fiskimadurin skriv- | aði, so fær ein kanska la upp fiski no Nei, rætl, falan, al eg vil orð g vera mannsins til lygn; men ætlun min, Tað Cl at stórir bøndur bert hava eina varð íkki lvorturímóli. óivuð ella tvær kýr og at jordin liggur i mosa. Tað er maður sigur, al áivað rætt, sum fiski Ind er syrgju- ligt al síggja, hvussu jørdin liggur í mosa, einki »smyrna- teppi er so bleyt at stíga á, tað er undiroklarfyri hvort stig í mosan, tå ein gongur eftir hesi gong sóðu bóndajorð<. Hesi orð eru sonn, jú tíverri, ley eru alt ov sonn; men eg vil tó vísa á, at 6dugnu- orsøk í, skapur ikki er einasta at skilid er so ringt. sum lað er. Ég nevndi í fyrstu grein ley steinaldar viðurskifti, vil hvat ak- TaO er ut jørdin er sum Sudurovingar liva í, vegir viðvíkur. ein hovudsorsøk í, »smyrnateppir« at stíga á. Ein | onnur orsøk er tann avoldaða lóg, sum geldur í Førovum, | botnkonservaliv eins og fleir menn, ið hana hava smíða, eins og leir menn ið ræðið hava havt í Foroyum fgjøgnum allar tíðir. Sum galdandi lóg hevur verið, hevur tað verið torfort, fyri ikki at siga ógjorligt, at fáa eina trød. Bóndin kann jú stíka so stór lendi inn a haga, sum hann finnur fyri gott. Um hann dyrkar hesi lendi, ellu hann letur tey liggja í mosa, verður ikki eflirspurt. Bóndin kann jú altid siga, at hann skal nýta tronna til eitt | ella veikur er annað, t. d. til seyð, sum Filt ella altíð GI at skylda uppá. Alt ber til, serliga um várið. annað finnur ein tå landbúnaðarráðgevarin gongur eftir teim reglum, sum hann sigur frá í >Dimma Tað hann sigur, at sjálvur lætling«. ringasta er, al hann framvegis ætlar al ganga eflir somu regl- um nevniliga, at jorð ikki má 5 takast utlan, »hvor dette kan ske uden nævneværdig Ulempe for Ejerena, Lt. v. s. óðalsmannin ella Hin urin kann soleiðis gleða seg til, bóndan. minni mað- at lógin er góð á pappirinum; men Í royndum verður lógin ikki góð, fyrrenn leir ognar leysu sjålvir kunna siga, hvar ið skåpid skal stunda. Ég må undrast yvir lann stóra vísdóm í Karl orðum, tá hann segði: „Ognarleysir í øllum lond- um fylkist“. Eisini og ikki minst Marx's ræður lað um fyri ognarleysar Førovingar at fylkjast, standa og rvgu móli J. H. Danbjørg. oxl móti øxlum ryggi. Tummas Jespersen. lummas í Ungagarði á Tvør ovri andaðist Folluksmessuda p Í árinum, id fór. Tummas var einaferð ímill um leir frægu á sjógv og á landi. Nú hann var komin yvil ley 80, var ungdómsseiggið sjálvandi burturi. Men ein kendi við sær, tå ið ein kom á tal við hann, at:fað hevøi verið meir enn vanligar knotir í hon um. Lal hann var veru, al teim sein tað ikki reystmenni, at vorðin nakað serur í astu árunum. Men er ofta lekin uppá tað ikki reiðiliga dugir at finna seg í hinum svinnundi målt- inum ? Nú Í seinastuni dåmdi Tummasi best at vera í ein- ingi, liva í forntíðini. Bróður P ap at sí Út 6 hansara Pætur í Ungagarði farin lítið ellisårum hann er eisini og hann mintu ikki so Viken, ið á un um Terja vid sin- hvíla skeggi og veðurbardu på andlilsdrættum gekk sum ein ímynd av lívsins harða stríði. Hesir báðir seggjarnir sluppu heldur ikki undan at fáa skút- ina løstada og missa, so hjarlað bløddi og hárið gránaði. Nú er leiðin at ynskja frið yvir minnið. enda, og vit Trongisvág. Arbeiðsstedgur. úðrenn arbeiðið á sleipistødini Leingi SK kk, í Trongisvági bvrindi í vetur tað plagar vanliga at byrja alt fyri eitt, skipini eru heimkomin; í gomlum døgum gekk arbeiðið um summarid við, men lad var (á ið skipini fiskaðu vid For- ovar. — Men so endiliga hin 3. decembir komu leir fyrstu menninir í arbeiði. Ein nýggjur meistari var komin, sonur hin gamla, id flutti aflur til Vesl- manna. að plagar at verða sagt, at nýggir kveistrar sópa altíð væl. Men so tykist ikki at vera við hesum meistara. Vegna hansara merkilign Ohøviska ulburð móli arbeiðarunum, hava teir noyðst at: lagt niður arbeiðið og boða frá, at tað er teimum ógjorligt al arbeiða undir hesum nýggja meistara. Áðrenn arbeiðararnir, ið hava trótkast eftir arbeiði fram um alt annað, hava líkið hetta álvarsfulla stig fyri at verja korini at arbeiða sum fríir menn, hevur gingið nógv á. Men fibetur hevur samhaldið vaksið seg so slerkt nú ímillum arbeidararnar, at teir ikki standa verjuleysir, um nakar vil ræna teirra rætt. Her skal viðmerkjast, at hesin dráttur stavar als íkki frá arbeið- Tvorturímóti. Vón- stedgurin ikki sær gevarunum. andi verður (i langur. Einki kommununnar jólatræ á Tveroyri í ár. Í teim seinastu árunum hevur Frodbiar sókn- ar kommuna um jólini haft eitt stórl jólatræ standandi tendrad við elektriskum perum framanfyri >ráðhúsið“J. Í úr Tað íbúgvarunum fyri sum eilt tekin var einki. komst uppá, at hill nú fråfarna sókn- arslýrið gav eina kommunu frá var sløkt, kolsvartan »havarist« vid sær, hvari hvor von ein ikki so frælt sum einum bjarg ingarblussi ella vónarglæmu inn í hitt komandi árið. * Faklagonga. Nvårsaftan við áraskiftið limirnir í »N.1. 0.G. T's« felaginum >Tvei 8) gingu ovra framtíða faklugongu frá »Losjuni« út á Torvheyggj uttan fyri Seyvmýru. Ein hábærislig sjón! Fleiri hundrað menn- iskju vóru stímuð saman fyri al síggja fuklagongdina og fYr- verkaríbrenningina, ið hitt livs olaða lat brenna yvir heimbygdini. fráhalds-ungmannuliðið Tað sigst, al í lurkað ur fiskur Vági er í ár slakar 3 ferðir so nógv- sum lurkað er á Tvoroyri. Mangt ferð var skipast um! Eina tað Munurin verður so mikið størri, til, at í Frod- meir av fólki erðvísi. lá ið vil minnast biar sókn er væl enn í Vági. tað er at Samstundis sum gleðast yvir framtaks- og arbeiðs- ídni í Vági, kennir ein seg vónbrotnan við vidurskiftini á Tveroyri. a —————AA——————— „Lyse-Maja.“ Ein ung donsk dansarinna, Maja Christensen, id var stædd í Marseille, lá hin jugoslaviski kongurin vard myrdur har, frætti í Milano í Italiu, al eflir politiid teir hildu við ti Hon vendi sær lil politiið — og varð leilaði henni, lí hana hava verið saman manni, ið myrdi kongin. føstsett. Í 19 samdøgur sat hon føst, og fleiri ferðir um dagin varð hon forhoyrd. Endiliga helt politiið hana vera óseka i kongs- mordinum, og hon varð leys givin. Allan hendan trupulleika fekk hon av, at hon hevði verið inni á cafe kveldið eini fyri konga- morðið; og har hevði harn, ið lók kongin av døgum, eisini verið inni saman við einari kvinnu, — og tað var hesa kvinnu, politiið vildi ljóshærdari hava fatur á. Nú er Maja Christensen komin heim aftur til Keypmannahavnar góðum; og hon, 5 5 í ollum sum ókend av fjøldini, er nú kend allan heimin fyri ikki at hava fyrr var bráddliga vorðin um verið við til at dripid hin jugo- slavisku kongin, og hon hevur fingið fleiri góð plåss-tilbod. æ -